12624
آرشیو فکرها و کارها. حسام سلامت @Hesamsalamat1361 Donation: 6219 8610 7198 6425
طرحدرس دورهی
«دربارهی برخی حالوهواهای اگزیستانسیال-سیاسی زمانهی ما»
🖊 ما زندگی را هر بار (یعنی هر برهه از زندگی را) در این یا آن حالوهوا (mood) تجربه میکنیم. اگر نه همیشه ولی اغلب اوقات در «حال»ی هستیم. زمانی که از حال و احوال یکدیگر میپرسیم به زبان بیزبانی از هم میپرسیم که خود را در این لحظه در کدام حال مییابیم. هر یک از این «حالیافتها» در مقام «نحوهای از وجودداشتن» در واقع شیوهی خاصی ازتجربهکردن (یا ازسرگذراندنِ) خودِ زندگی است...
🟥 دورهی مذکور ۵ جلسه خواهد بود.
روزهای پنجشنبه، از ساعت ۳ بعدازظهر.
دوره را از همین پنجشنبه، ۳۱ اردیبهشت ماه، در «مدرسهی فروردین» شروع میکنیم.
🟦 برای هماهنگی و ثبتنام میتوانید با آموزشگاه تماس بگیرید. به این شماره:
02188906329
یا به این شماره پیامک بدهید یا زنگ بزنید:
09999986329
و یا برای این اکانت در همین تلگرام پیام بگذارید:
@farvardinartcomplex
@demos1402
@farvardinart1
دربارهی جمهوریخواهی؛
حسام سلامت؛
پنجشنبه، هفدهم اردیبهشت ۴۰۵؛
تهران. مدرسهی فروردین.
@demos1402
از استیصال ملی تا ایدهی ملتشدن:
تأملاتی حین گفتگو در زمانهی جنگ
این گفتگو که با سبحان یحیایی در پلتفرم «پانوراما» انجام گرفت از هر نظر برای من تجربهی سخت و نفسگیری بود. التهاب و ابهام جنگ از یکسو و ترسها و تردیدهای خودم از سوی دیگر سبب شد که برای ادای هر کلمه مجبور باشم جان بکنم. امیدوارم این «تجربهی درونی» در خود گفتگو پیدا نباشد یا آنقدرها پیدا نباشد.
نسخهی کامل گفتگو را میتوانید در آپارات و یوتیوب دنبال کنید.
لینک گفتگو در آپارات:
از استیصال ملی تا ایدهی ملتشدن (آپارات)
لینک گفتگو در یوتیوب:
از استیصال ملی تا ایدهی ملتشدن (یوتیوب)
@demos1402
@panora_ma
روزنوشتهای جنگ (۳)
توجیه این جنگ در ذهن کسانی که آن را یک گزینهی سیاسی برای آزادی قلمداد میکردند، و احتمالاً هنوز هم قلمداد میکنند، به واسطهی قسمی «عاملیت نیابتی» ممکن شد: «کاری از ما برنمیآید. از "آنها" ولی برمیآید. مردم دیگر عاملیتی ندارند. "آنها" ولی میتوانند عاملیت داشته باشند. کاری که "ما مردم" نمیتوانیم انجام دهیم را "آنها" برای ما انجام میدهند». در یک کلام، «ما نمیتوانیم ولی "آنها" میتوانند». این توجیه ذهنی از دل تجربهی استیصال برآمد، از دل تجربهی بیقدرتی، ناتوانی و بیاثربودن. مسئلهی استیصال، امروز، یک مسئلهی سیاسی است. خروجِ از استیصال و بازیابی توانمندیها و عاملیتهای خودِ مردم هم، به همان اندازه، مسئلهای است سیاسی. اما موضوع را با یک «ما میتوانیمِ» ساده نمیتوان حل کرد. تجربهی استیصال تا مغز استخوان هر یک از ما – و در هر یک از ما، به نحوی – نفوذ کرده است. هر یک از ما واقعیت استیصال را زیستهایم. همهی «نشد»ها، «شکست خوردیم»ها، «بازماندیم»ها، «به بنبست خوردهایم»ها و «نتوانستیم»ها بارها تا انتها زیسته شدهاند و همچون «خاطرات استیصال» به بخشی از حافظهی جمعی ما بدل گشتهاند. به جنبشی بهغایت فراگیر نیاز داریم، به زایش یک روح جمعی شورمند، درست در همین هنگامهی تباهی و مرگ، که از راه بسیج همهی این بدنهای زخمی، جانهای آزرده و زندگیهای انکارشده به بازپسگیری توانها و قدرتهای مردم فرابخواند. برپاشدن ایران از قعر فرسودگی و نََفَسبریدگیِ امروزش در گرو اراده به آزادی است همچون خیزش یک «ملت» برای بازیافتنِ «خود»ش.
@demos1402
سال مهیب به پایان رسید. شاید سال مهیبتری در پیش باشد. ایران اما هنوز از "امکان" سرشار است.
باشد که ایران بماند،
و ما با ایران بمانیم. 🪻
ویدئوی جلسهی دوم "ایدهی جمهوری"، به کمک AI. در اینجا وارد بحث دربارهی "زندگی جمهوریخواهانه" شدیم. این بحث را در جلسهی سوم پی خواهیم گرفت.
از امیر پِیبِراه برای همراهیاش در ساخت این ویدئو ممنونم.
@demos1402
@republiclessons
و لینک نسخهی تصویری جلسهی دوم "ایدهی جمهوری" در کانال یوتیوب "دموس demos".
https://www.youtube.com/watch?v=JO-Lfvyouhg
@demos1402
@republiclessons
دورهی "ایدهی جمهوری" را از هفتهی پیشِ رو با جدیت بیشتری پی خواهیم گرفت. منابع اصلی و ثانوی، مباحث محوری و فرعی، و نیز دورههای جانبی و مکمل را میتوانید در این کانال دنبال کنید:
/channel/republiclessons
@demos1402
جلسهی اول کلاس «ایدهی جمهوری» دیشب، سهشنبه، ۲۱ بهمن ماه، برگزار شد. از دوستانی که در جلسه حاضر بودند سپاسگزارم. رئوس مباحثی که مطرح شد از این قرار است:
🔺 وضعیت آستانهای ایران، یا ایران در وضعیت بحران ارگانیک
🔺نیاز به ایدهی راهنما همچون یک قطبنمای سیاسی-اخلاقی
🔺کارکردهای سهگانهی ایده:
الف. جهتدهندگی و مسیریابی
ب. انسجامبخشی و ساختن همبستگی
ج. تنظیمگری و نسبتیابی
🔺جمهوریخواهی در مقام ایدهی دورهی بحران
🔺جمهوری نه فقط در مقام یک فرم حکومت یا نظام حکمرانی بلکه همچون نوعی ساماندهی اجتماعی و نوعی جامعه
🔺رئوس پنجگانهی ایدهی جمهوری:
اول. نفی سلطنت و ستیز با هر شکلی از سلطه
دوم. آزادیخواهی؛ منفی و مثبت
محورهای چهارگانهی آزادیخواهی مثبت و ایجابی:
🔻پرورش قابلیتها
🔻افزایش فرصتها
🔻 بسط حقها
🔻 گسترش مشارکتها
سوم. خودحکمرانی دموکراتیک و خودگردانی مردمی
چهارم. خیر عمومی و مشترک
پنجم. فضیلتهای مدنی شهروندان
@demos1402
شاید از ذهن بسیاری از ما گذشته باشد که جمهوریخواهی چیست. از امشب، سهشنبه، ۲۱ بهمن ماه، میکوشم آنچه را از "ایدهی جمهوری" میفهمم با همگان به اشتراک بگذارم. جلسات در گوگلمیت برگزار میشود، هر سهشنبه، ساعت ۹ شب. نسخهی صوتی هر جلسه را هم نهایتا یک روز بعد همینجا، در "دموس"، منتشر خواهم کرد. لینک جلسهی امشب:
https://meet.google.com/zjn-divz-noy
@demos1402
نامهای برای بهاره هدایت
سلام بهاره
بعید میدونم حال هیچکدوممون این روزها خوب باشه. زیر آوار این حجم از جنایت و زخم، نفسکشیدن از همیشه سختتر شده. راستش حس میکنم ریههام درست کار نمیکنن. شاید از سیگار باشه. ولی سیگار هم اگه نمیکشیدم باز همین بود، بازم حس میکردم نفسام درست بالا نمیاد. پُست آخرت دربارهی نامهی موسوی رو که خوندم حالم بدتر شد. فکر کردم بهتره چیزی مستقیم به خودت بنویسم؛ مثلاً یک نامهی عمومی که دیگران هم بتونن بخونن.
@demos1402
حرفزدن از آزادی (و به زبان آزادی)
خیزش ۴۰۴ دستکم تا امروز به زبان آزادی سخن نگفته است. یعنی تا جایی که به بیانگریهایش مربوط میشود پای آزادی را وسط نکشیده و خواست آزادی را مطرح نکرده است. مشخصاً در شعارهایش بحث چندانی از آزادی نیست، مگر بهندرت و جز در حاشیه. از این حیث، با سَلَف نزدیکاش – «زنزندگیآزادی» – که خود را بنیاداً در نسبت با خواست آزادی میفهمید پیوند روشنی ندارد. شاید نباید هم داشته باشد. اصلاً شاید انتظار نابجایی باشد که اعتراضاتی که در پاسخ به تباهی معیشت و اقتصاد شکل گرفتهاند شعار آزادی بدهند و خود را در نسبت با مسئلهی آزادی و «تاریخ آزادی» بفهمند. با اینهمه شاید هنوز بتوان به زبان آزادی سخن گفت و حتی مادیترین و اقتصادیترین خواستها را هم به زبان آزادی ترجمه کرد...
@demos1402
🎧 کودتای ۲۸ مرداد و جوانب آن
عبور از ذهن اسطورهای-دوآلیستی به تفسیر تاریخی
🎙 حسام_سلامت
🔻۳ پروبلماتیک ۲۸مرداد که در این جلسه بحث میشود:
۱- تناقضات قانون اساسی مشروطه و مناقشات حقوقی بین شاه و نخستوزیر
۲- رفراندوم ۱۲ مرداد ۳۲ و ارجاع به ملت در مقام قوهٔ مؤسسِ قانون: میراث دوگانهی مصدق در فراخواندن مردم به صحنهی سیاست
۳- سودای عبور از سلطنت و اعلام جمهوری
➖➖➖
@demos1402
@Naqdagin
انسان افغانستانی و آیندهی سیاسی ایران
در این نشست که چهارشنبه، ۲۵ تیر ماه ۴۰۳ به همت «آکادمی جریان» برگزار شد دربارهی موج اخیر افغانستانیستیزی صحبت کردم. در ابتدا کوشیدم در ۶ محور توضیح بدهم که همدستی بخشی از جامعهی ایران با دولت در طرد و اخراج افغانستانیها را چگونه باید فهمید. در ادامه مختصات آنچه ناسیونالیسم جعلی یا میهندوستی دروغین نامیدم را ذیل ۸ محور توضیح دادم و در آخر به میانجی بازگشت به ایدهی «زنزندگیآزادی» از رئوس یک میهندوستی حقیقی، بهاختصار، سخن گفتم.
بخش اصلی نشست اما به صحبتهای دوستان افغانستانی (و ایرانی) اختصاص داشت (از دقیقهی ۷۹ به بعد) که از تجربههای زیستهی خود در ایران حرف زدند و فکرها و پرسشهای نفسگیری برانگیختند.
@demos1402
@JarryanAcademy
و همچنان تمامقد علیه افغانستانیستیزی در ایران
چنانکه پیداست در روزهای گذشته که جامعهی ایران درگیر بحث دربارهی جنگ اخیر شده است و دارد حواشی موضوع را با خودش مرور میکند دیگربار افغانستانیهای ایران در صف اول دشنام و دشمنی قرار گرفتهاند و به عنوان متهمِ ردیفِ اولِ «شبکهی نفوذ» معرفی شدهاند...
@demos1402
رئوس مباحثی که در جلسهی پنجشنبه، ۱۷ اردیبهشت ماه ۴۰۵، دربارهی مفهوم جمهوریخواهی در "مدرسهی فروردین" مطرح شد در این ویدئو به زبان ساده آمده است. از امیر پِیبِراه برای محبت همیشگیاش در ساختن این ویدئو ممنونم.
@demos1402
پنجشنبهی هفتهی قبل، سوم اردیبهشت ۴۰۵، فرصتی دست داد که نامهنگاری آلبرت اینشتین و زیگموند فروید دربارهی خاستگاهها و ریشههای جامعهانسانشناختی جنگها را در "مدرسهی فروردین" بخوانیم. تجربهی هیجانانگیزی بود، نه فقط از حیث موضوعات و مسائلی که به میانجی کتاب "چرا جنگ؟" به میان آمد (و مستقیم و غیرمستقیم به "ایران امروز" مربوط میشد) بلکه، شاید از این بیش، از حیث حضور ذهنها و بدنهای مشتاقی که با وجود همهی سختیها و زخمهای روزها و ماههای گذشته همچنان از شور زندگی سرشار بودند.
@demos1402
روزنوشتهای جنگ (۴)
گفتاری باید شکل بگیرد درست همین امروز، درست در هنگامهی جنگ و در میانهی تشدیدِ حادِ تفرقها و تنفرها، که از ضرورت تاریخی برپاییِ ایران بر گرد ایدهی با-هم-زیستن دفاع کند. پرسشی حیاتیتر از این سراغ ندارم که ما ایرانیان چگونه میتوانیم با-هم زندگی کنیم؟ نه فقط همزیستن با آنهایی که دوستان ما هستند یا همسان ما هستند بلکه، از این بیش، همزیستن با کسانی که رقیب، خصم یا حتی «دشمن» ما هستند. این پرسش برخلاف ظاهر ساده و ابتداییاش ما را درست به قلبِ بحرانِ لحظهی حال پرتاب میکند، به لحظهای که بنیادِ ایران در مقام یک «جهان مشترک» که امکان همزیستنِ کثرتی از مردمان را فراهم میکند از دست رفته است. امروز هر گروهی تصویر و تصوری از ایران دارد که دیگر گروهها در آن جا نمیشوند. جمهوری اسلامیْ برای خود ایرانی دارد که کثرتی از آدمها در آن جا نمیگیرند. پادشاهیخواهانْ برای خود ایرانی دارند که تنوعی از آدمها در آن جا نمیشوند. بقیهی گروهها هم بیشوکم برای خود ایرانی دارند که دیگر گروهها از آن تبعید شدهاند. (۱) باید به ایرانی فکر کرد که همچون یک بنیاد به-اشتراک-گذاشته-شده یا، به تعبیر سادهتر، یک «زمین مُشاع» به همهی کثرتهای جهان ایرانی، بهرغم همهی اختلافات و انشقاقها و حتی تضادهای آشتیناپذیرشان، امکان وجودداشتن و بهرهمندی از این وجودداشتن میدهد. ایران اما، امروز، یک (نا)ملت چندپاره است. چندپارگی نه به مثابهی کثرتهای همزیست یا تفاوتهای همجوار و نه حتی به مثابهی اختلافهای همبنیاد. چندپارگی اگر هر یک از اینها میبود میتوانست پذیرفتنی یا حتی مثبت باشد. در آن صورت میشد گفت چه خوب که ایران اینهمه کثرت را کنار هم نشانده است یا چه خوب که اینهمه تفاوت دیوار به دیوار هم زندگی میکنند یا حتی گفت که چه خوب که اینهمه اختلاف در یک زمین مشترک با هم در رقابتاند. اما هیچیک از اینها را نمیتوان گفت. چون چندپارگیای که ایران، امروز، تجربه میکند در حُکم مجمعالجزایرِ از-هم-دورافتادهای است که نه تنها راهی به هم ندارند یا راهی به هم باز نمیکنند بلکه از اساس نفیکنندهی یکدیگرند. و این اگر جنگ داخلی نباشد دستکم امکانِ قریبالوقوع آن است. برای اینکه یک جنگ داخلی دربگیرد همهی زمینهای مشترک، قواعد مشترک و توافقهای مشترک باید پیشاپیش ویران شده باشند و، علاوه بر این، امکان و امید سیاسی به ساختن مشترکات هم باید از دست رفته باشد. از آن طرف، واگراییها باید شدت گرفته باشند و خصومتها باید تا آستانهی کُشتن – و خودِ کُشتن – پیش رفته باشند. و اغراق نیست که ایران، امروز، در چنین وضعیتی است.
با این تفاصیل پرسش آغازین جستار حاضر که از شرایط امکان باهمزیستن میپرسید در گرو رودرویی با پرسش از چگونگی پایاندادن به جنگ داخلی است. و نمیتوان به جنگ داخلی پایان دارد مگر اینکه بتوان تخیل سیاسیای داشت که آماجاش بازیابی ایران باشد همچون یک جهان مشترک، جهانی که همهی کثرتها در برپاییاش سهیماند و درست به همین دلیل، خودِ وجودداشتن را بهمثابهی هموجودی یا در-نسبت-با-دیگران-وجود-داشتن تجربه میکنند.
(۱) اغلب ایماژهایی که امروز از ایران داریم بر قسمی «خِسّت هستیشناختی» بنا شدهاند، بر ادراکی از جهان همچون یک «هستی خسیس»، هستیای که مواهب وجودداشتن – و ای بسا نَفْسِ وجودداشتن – را از کثرتی از موجودات دریغ میکند.
@demos1402
روزنوشتهای جنگ (۲)
به من اگر بود میگفتم این جنگ باید همین امروز تمام شود. یک روز تأخیر هم زیادی است. ادامهی جنگ برای حتی یک ساعت دیگر هم فاجعه است. مسلماً این «باید» را نه به نمایندگی از هیچ گروه یا جماعتی که صرفاً به نمایندگی از خودم میگویم، به نمایندگی از یک شهروندِ ایران. در عین حال حدس میزنم که احتمالاً بیشتر ایرانیان مثل من فکر نمیکنند. هم هواداران تندوتیز حکومت هم مخالفانِ سرسختِ بهجنگراضیشدهاش سخنگفتن از پایانِ جنگ را در شرایط حاضر چیزی در حد خیانت یا فاجعه میدانند. مسئله برای دومی که بخش بسیار بزرگی از جامعه هم هست بهمراتب حادتر است. آنها همهی انرژیِ عاطفیشان را بر آزادیبخشی این جنگ سرمایهگذاری کردهاند و انتظار میکشند که کار نظام همین روزها تمام شود. میدانم برای این مردم که بسیاری از اطرافیان و خویشان و دوستان من هم در شمارشان هستند (و من حاضر نیستم آنها را بهراحتی «جنگطلب» بنامم) پایان جنگ در همین لحظه و همینجا احتمالاً چیزی کم از کابوس ندارد. اغلب آنها ترجیح میدهند این جنگ «تا آخرش» ادامه پیدا کند. «آخرش» اما جهنم است. «آخرش» فقط با برپایی جهنم از راه میرسد. اگر در طلب «آخرش» باشید باید طلب کنید جهنم به پا شود. چیزی شبیه همان تهدیدهایی که ترامپ از تکرارشان خسته نمیشود: پالایشگاهها را میزنیم، شبکهی برق را بمباران میکنیم، تأسیسات و زیرساختها را ویران میکنیم، جزایر جنوب را میگیریم و غیره و غیره. تازه این «محشر کبری» هم که از راه برسد هیچکس با هیچ درجهای از اطمینان نمیداند «آخرش» چه میشود. «آخرش» میتواند هر چیزی باشد. به من اگر بود میگفتم این جنگ باید همین امروز تمام شود. یک روز تأخیر هم زیادی است. ادامهی جنگ برای حتی یک ساعت دیگر هم فاجعه است. این موضع لزومی ندارد به این پرسش رایج که «اگر میگویید جنگ تمام شود گزینهی جایگزین شما چیست؟» پاسخ دهد. به این دلیل ساده که جنگ اصلاً گزینه نیست. مشخصاً گزینهای «برای آزادی» نیست. جنگ نه بخشی از راهحل که خودِ مشکل است. این جنگ امروز خودش بزرگترین مشکل است.
جنگ که تمام شود جامعهای خواهیم بود که از قبل خستهتر و زخمخوردهتر و ناامیدتر است و حالا پرسشاش از خود این خواهد بود که چگونه میتواند خود را دیگربار بر پا کند، چگونه میتواند از قعر تاریکی برخیزد و توانهای خود را بازیابد، چگونه میتواند براستی یک «ملت» شود.
@demos1402
روزنوشتهای جنگ (۱)
۱۸ اسفند ماه ۴۰۴. اینجا در شمال، در زادگاهم، باران میبارد. گویا دیروز تهران هم بارانی بود، باران اسیدی. یکی، دو روز گذشته انبارهای نفتی محلات تهران را زدند. آلودگی از همیشه بیشتر است. احتمالاً هنوز بوی باروت و گوگرد میآید. شاید رد دود و غبار هم هنوز در هوا مانده باشد. احتمالاً تهران را در روزهای آینده سنگینتر و مهیبتر از قبل بزنند. چنانکه پیداست تهران به سمت زیستناپذیری فزاینده پیش میرود. آمریکا و اسرائیل هیچ مشکلی با غزهسازی تهران یا کل ایران ندارند؛ تبدیل شهر به تلنباری از ویرانهها که باید لابهلای آنها به دنبال ذرهای زندگی گشت. «تسلیم بی قید و شرط»ی که اینجا و آنجا از آن حرف میزنند فقط با ویرانسازی مطلق شهرها و زیستناپذیرکردنِ یکایکشان ممکن میشود.
هر چقدر که تهران بیشتر زخم برمیدارد من دلم برای تهران تنگتر میشود. انگار هر روز بیشتر باور میکنم که داریم تهران را، و خیلی شهرهای دیگر را، از دست میدهیم. ازدستدادن یک شهر چه معنایی دارد؟ ازدستدادن یک شهر دقیقاً ازدستدادن چیست؟ شاید بیش از هر چیز ازدستدادن «امکانهای تجربه». تهران یا هر شهر دیگری را که از دست میدهیم مجموعهای از امکانهای تجربهکردن را از دست میدهیم؛ تجربهی دوستیکردن، جمعشدن، محفلساختن، پاتوقکردن، قدمزدن، برنامهگذاشتن، نقشهریختن، کارکردن و بسیاری تجارب دیگر که هر کدام عمیقاً با فضاهای شهری همبستهاند.
این روزها باید تهران میبودم. همین روزها باید به تهران برگردم. مسلماً دیگر نمیتوان تهران را مثل قبل تجربه کرد. بسیاری از تجربههای تهران احتمالاً برای همیشه ناممکن شدهاند یا برای همیشه تغییرِ چهره خواهند داد. امکانهای جدید اما از دل وضعیت سر بر میآورند. نمیدانم چه امکانهایی. هیچکس نمیداند. تهران جدیدی که همین امروز دارد زیر بمبارانهای روزانه و شبانه نَفَس میکشد و در ازدحام ترسها و اضطرابها و ابهامها خود را سرِ پا نگه میدارد برای زندهماندن به امکانهای خود چنگ زده است. هیچکس نمیداند این «امکانهای ادامهدادن» تا چه زمانی دوام میآورند. نمیدانیم تهران یا هر شهر دیگری تا کِی در برابر خالیشدن شهر از امکانهایش مقاومت میکنند. اینکه حال و هوای بازگشتن به تهران به سرم زده (و شک ندارم خیلیهای دیگر هم چنین حس و حالی دارند، در کنار آنهایی که از امکانهای ذهنی و عینیِ ماندن در تهران تهی شدهاند و میخواهند همین روزها شهر را ترک کنند) احتمالاً از اشتیاق به مشارکت در زندهنگهداشتنِ امکانهای زندگی در شهر میآید، البته اگر چنین چیزی اصلاً ممکن باشد.
حق با غَسّان کَنَفانی بود که میگفت «وطن یعنی همهی اینها نباید اتفاق میافتاد». ولی همهی آنچه نباید اتفاق میافتاد حالا اتفاق افتاده است. من اما، مثل خیلیهای دیگر، این روزها وطن را نه بهرغمِ که درست بهدلیلِ همهی این اتفاقها بیشتر از همیشه دوست دارم. وطن را در روزهای خونین و زخمی و ناامیدش بیشتر از همیشه دوست دارم. ایران را در همین لحظههایی که در اوج آسیبپذیری و ازنَفَسافتادگی و رنجیدگی است بیشتر از همیشه دوست دارم. نه اینکه وطن در چنین اوضاعی دوستداشتنیتر میشود. مسئله این است که وطن در چنین اوضاعی بیشتر از همیشه به دوستداشتهشدن نیاز دارد. یعنی بیش از همیشه نیاز دارد که سرنوشتاش بر عهده گرفته شود. دوستداشتن وطن چیزی نیست مگر بر عهدهگرفتن سرنوشتش. اما سرنوشت وطن را نمیتوان بهتنهایی بر عهده گرفت. من سرنوشت وطن را فقط به اتکای حضور هموطنانم میتوانم بر عهده بگیرم. به میانجی مشارکت در شبکهی درهمتنیدهی هموطنهای همسرنوشت است که میتوانم سرنوشت وطنم را بر عهده بگیرم. و خودِ برعهدهگرفتنِ سرنوشتِ وطن چه معنایی دارد؟ شاید برعهدهگرفتنِ سرنوشتِ چیزی معادل پذیرفتن مسئولیتش باشد. مسئولیتپذیری من در قبال وطنم خود را، بیش از هر چیز، در مراقبتکردن از امکانهای وطن نشان میدهد. بنیادیترین امکان ایران در مقام «وطن ما» چیست؟ اینکه جهان مشترک ما باقی بماند، اینکه همچنان بتواند ما را با وجود همهی اختلافهامان کنار هم نگه دارد، اینکه بتواند نامِ درخورِ کنار-هم-بودن یا با-هم-زیستنِ «ما» باشد. مراقبت از این امکان، امروز و همیشه، شاید عالیترین تجلی وطندوستی باشد، بهویژه در این روزهای جنون و جنگ که همهی امکانها بهمراتب راحتتر از همیشه دود میشوند و به هوا میروند.
@demos1402
این ویدئو را یکی از دوستان خوبم، امیر پِیبِراه، بر اساس موضوعات و مباحث جلسهی اول "ایدهی جمهوری" ساخت. به کمک AI. به نظرم آموزنده و راهگشا رسید. شخصا کلی ازش یاد گرفتم :))
@demos1402
@republiclessons
ایدهی جمهوری؛ جلسهی دوم
در جلسهی اول بحث کردیم که جمهوریخواهی را صرفاً به عنوان یک نظام سیاسی یا یک شکل حکمرانی در نظر نمیگیریم بلکه آن را همچون یک جامعه یا سامان اجتماعی، یعنی همچون شکلی از باهمزیستن توضیح میدهیم. در این جلسه مشخصتر میپرسیم که این شکل از زیستن که در بنیاد خود شکلی از باهمزیستن است چگونه چیزی است. به بیان دیگر، از خود میپرسیم زندگی بر وفق راهنماییهای یک ایده (و در اینجا، ایدهی جمهوری) چگونه زندگیای خواهد بود؟ در واقع در اینجا از قسمی اخلاق یا منش جمهوریخواهانه در مقام قسمی بودن-در-جهان ویژه و خاص حرف میزنیم.
بحث را ذیل ۱۳ مؤلفه یا محور پیش خواهم بُرد. در این جلسه فرصت شد که دربارهی ۴ محور صحبت کنم. محورهای باقیمانده را در جلسات آینده بحث خواهم کرد.
🔺اول. زندگی جهتمند یا جهتمندانهزیستن
🔺دوم. زندگی نافرمان یا نافرمانزیستن
🔺سوم. زندگی آزاد یا آزادانهزیستن
🔺چهارم. زندگی برابرانه یا برابرانهزیستن.
@demos1402
@republiclessons
دوستان سئوالات دقیقی پرسیدند و بحثهای راهگشایی کردند و نقدهای فکربرانگیزی پیش کشیدند. شخصاً بسیار آموختم.
@demos1402
از اونجایی که ظرفیت گوگلمیت ظاهرا پر شده جلسهی اول "ایدهی جمهوری" رو در کانال یوتیوب "دموس demos" هم پخش میکنم.
اینجا:
demos_hesamsalamat?si=iWIMF34lYK0wZTjY" rel="nofollow">https://youtube.com/@demos_hesamsalamat?si=iWIMF34lYK0wZTjY
https://www.youtube.com/live/xRL_Ba6LNf0?si=qgjlG6Daqc1ad6Yw
Читать полностью…
تکهپارهها
در این روزهای تباهی و فاجعه ذهنم تکهپاره کار میکند، اگر اصلاً کار کند. همین تکهپارهها را اینجا میآورم. مجموعهی پراکندهای از ایدهها، مواضع، عواطف و نقلقولها که میکوشند جای درست خود را – شاید – در دل تاریکی پیدا کنند. چیزی شبیه به روزنوشتهای یک ذهن سرگشته در زمانهی وفور خطر و واهمه و کمیابیِ گشایش و امکان.
@demos1402
دربارهی حق دستانداختن مفاخر
مسئله این نیست که چرا کسی پیدا شده و با شاهنامه شوخی کرده و فردوسی را دست انداخته است. مسئله این است که باید بیشتر از اینها با فردوسی و شاهنامه شوخی کرد و سر به سرشان گذاشت. اگر نقدی به شوخی با بزرگان وارد باشد این است که این شوخیها هنوز به سراغ همهی «مفاخر» نرفتهاند و با همهی آنچه حُکم «میراث» را دارد بازی نکردهاند...
@demos1402
غزه؛ پایان انسان
صفر. ایدهی «حقوق بشر» با نسلکشی اسراییل در غزه به پایان رسید، چنانکه امروز جز در هیأت قسمی نوستالژیِ روزهای خوش گذشته (که حقوق بشر بهظاهر ارج و قربی داشت و کار میکرد) نمیشود بدان ارجاع داد (روزی روزگاری حقوق بشر). بگذریم از اینکه همان حقوق بشرِ کذایی هم از همان آغاز «ناقص» به دنیا آمد (چراکه با «حقوق نه-همهی بشر» (the not-all-human rights) سروکار داشتیم)، پارادکسیکال بود (در اصل حقوق «شهروند» بود، یعنی حقوق کسی که تبعهی سیاسی یک دولت-ملت است، نه حقوق انسان)، استثناپذیر بود (و میشد برخی را از شمول آن بیرون گذاشت) و از همین رو، بهسهولت میتوانست فریبکارانه از کار درآید (و بیشتر به کار لفاظیهای بشردوستانه بیاید) و نا-کار شود (که شد)...
@demos1402
افغانستانیستیزی و دریوریهایش
برایم جالب شده است بفهمم آنهایی که برای اخراج فلهای افغانستانیها هورا میکشند یا به هر طریقی با این روند همراهاند چگونه فکر میکنند یا ذهنشان چطور کار میکند. در واقع «منطق گزارهها»هاشان (یعنی اظهارات، ادعاها، توجیهات، استدلالها و جملهسازیهاشان) توجهام را جلب کرده است. برخی از این گزارهها را میشود با ارجاع به فکتها و واقعیتها ابطال یا دستکم تعدیل کرد. مثلاً اینکه افغانستانیها عامل اصلی بیکاریاند یا اکثر جرموجنایتها زیر سر آنهاست و ادعاهایی از این دست. برخی دیگر از این گزارهها اما نیازی به ارائهی واقعیتها و فکتها ندارند. مشکل این گزارهها درون خودشان است. به اصطلاحِ منطقیون «خود-متناقض»اند، یعنی خودشان با خودشان به مشکل میخورند یا، به تعبیر سادهتر، یک بخش جمله با بخش دیگر آن همخوانی ندارد یا مقدمهچینیها با نتیجهگیریها همساز نیست یا همزمان ادعاهای متضادی مطرح میشود، تا جایی که آدم نمیداند باید دُم خروس را باور کند یا قسم حضرت عباس را...
@demos1402
ایران باید بماند و ما باید با ایران بمانیم
اول. وقتش رسیده است که خیلی صریح، بیلکنت و بدون هیچ تبصرهای بر سر نفی مطلق حملهی نظامی اسراییل به کشورمان با هم توافق کنیم...
@demos1402
https://B2n.ir/tm3071