Telegram-канал dermedu - کانال علمی و آموزشی بیماریهای پوست: Unsorted

کانال علمی و آموزشی بیماریهای پوست

27 August 2025 09:00

🔵 انحصارگرایی علمی؛ زخمی بر پیکر آموزش پزشکی

✍ دکتر غلامرضا زمانی

▫️ طی کمتر از یک ماه، دو خبر تلخ و ناگوار جامعه پزشکی کشور را آزرده خاطر ساخت. نخست، خبر تعطیلی سمینار آموزش پزشکان عمومی در شیراز و سپس حذف جنجالی پنل ابدومینوپلاستی در کنگره سالیانه سازمان نظام پزشکی به دستور معاونت آموزشی. این دو رخداد، تنها دو نمونه از روندی نگران‌کننده هستند که این روزها به آهستگی اما پیوسته در کالبد آموزش پزشکی ما رسوخ کرده است: انحصارگرایی علمی.

▫️ انحصار، هرجا که پای بگذارد، نخستین قربانی‌اش عدالت و رشد خواهد بود. اگر در اقتصاد باشد، رقابت سالم و فرصت برابر را می‌کُشد؛ و اگر در علم، جانِ دانایی را می‌خشکاند و درخت معرفت را از باروری بازمی‌دارد. متأسفانه در سال‌های اخیر، نشانه‌های آشکاری از این پدیده‌ی زشت و مذموم در ساختار آموزش پزشکی کشور دیده می‌شود؛ جایی که به جای گردش آزاد علم و تبادل تجربه‌ها، برخی مسیرها تنها به روی گروهی محدود گشوده و بر اکثریت جامعه علمی بسته می‌شود.

▫️ در بسیاری از کشورهای پیشرفته، آموزش پزشکی بر پایه‌ی شفافیت، عدالت آموزشی، رقابت سالم و فرصت برابر برای رشد و یادگیری بنا شده است. هیچ فرد یا نهادی نمی‌تواند دریچه‌های علم را به دلخواه باز یا بسته کند؛ چرا که علم، سرمایه‌ای عمومی و میراث مشترک بشر است. اما در کشور ما، گاه بوی ناخوشایند انحصار از دل تصمیمات و سیاست‌ها به مشام می‌رسد؛ تصمیماتی که نه تنها جوانان و پزشکان مشتاق را دلسرد می‌کند، بلکه شایسته‌سالاری و نوآوری را نیز به قربانگاه می‌برد.

▫️ مایه تأسف است که نظام پزشکی ــ نهادی که باید نگهبان عدالت علمی و مدافع حقوق حرفه‌ای باشد ــ به جای ایستادگی در برابر این روند ناصواب، گاهی خود، دانسته یا نادانسته، در صف مروّجان آن قرار می‌گیرد. و این خطری است بزرگ؛ چرا که اگر نهادهای مرجع به جای پاسداری از آزادی علمی، در کنار انحصارگران بایستند، امید به عدالت علمی در نطفه خاموش خواهد شد.
انحصار علمی یعنی بستن درهای یادگیری بر روی مشتاقان، ترجیح منافع گروهی کوچک بر مصالح ملی، و فروکاستن حقیقت علم به کالایی در دست قدرت. و این درست همان چیزی است که اگر با آن مقابله نشود، سرنوشت آموزش پزشکی را در ورطه‌ی رکود و بی‌اعتمادی فرو خواهد برد.

▫️ امروز، بیش از هر زمان دیگر نیاز است که این پدیده‌ی شوم با صدای بلند محکوم شود.

باید یادآوری کنیم که:

🔹 علم، ارث پدری هیچ‌کس نیست؛
🔹 دانایی، امانتی جمعی است؛
🔹 و آموزش پزشکی، حق همه پزشکان و خدمت به همه بیماران است.

▫️ اگر عدالت علمی در این سرزمین قربانی انحصار شود، نه تنها جامعه پزشکی، بلکه همه مردم ایران از آن زیان خواهند دید.

پایگاه خبری پزشکان و قانون (پالنا)
@pezeshkanghanon