2008
روایت با آمار و تحلیل داده تماس: @dmag_admin وبسایت و شبکههای اجتماعی: d-mag.ir instagram.com/dmag.ir twitter.com/dmag_ir
🚫 جنگ ۱۲روزه چه تاثیری روی مشاغل داشت؟
در آخرین گزارش نیروی کار مرکز آمار ایران، تعداد شاغلین کشور ۲۴ میلیون و ۹۵۸ نفر برآورد شده است. این آمار نخستین گزارش رسمی نیروی کار بعد از جنگ ۱۲ روزه است و میتوان تاثیرات احتمالی آن بر بازار کار را مورد بررسی قرار داد.
از تابستان ۱۴۰۲ که مشاغل از دسترفته در دوران کرونا بازیابی شده تاکنون نرخ رشد اشتغال در ایران در تمامی فصلها مثبت بوده و اندازه اشتغال ایران از ۲۴ میلیون و ۶۸۶ هزار نفر در تابستان ۱۴۰۲ به ۲۵ میلیون و ۱۲۳ هزار نفر در بهار ۱۴۰۴ میرسد. اما پس از جنگ ۱۲ روزه اسرائیل با ایران، نرخ رشد اشتغال به ۰.۶۸%- تغییر میکند و آمار اشتغال به ۲۴ میلیون و ۹۵۸ هزار نفر کاهش مییابد. به عبارت دیگر ۱۷۱ هزار نفر از تعداد شاغلین کشور در تابستان ۱۴۰۴ کم میشود.
با توجه به این که جنگ ۱۲ روزه از ۲۳ خرداد تا ۳ تیر در جریان بوده و بازه زمانی وقوع آن در میانه دو فصل بهار و تابستان قرار دارد، آیا میتوان اثری از پیامدهای آن در آمار کار فصل تابستان دید؟
💡 علیرضا کدیور در این نوشتار تلاش کرده به این سوال پاسخ دهد. متن کامل و نمودارهای آن را در مجله تحلیلی دقیقه بخوانید:
👆 d-mag.ir/p22193
@dmag_ir
🚫 پدیده شاغلان فقیر در ایران
پدیده شاغلان فقیر یکی از زنگ خطرهای مهم اقتصادی و اجتماعی در ایران است که در سالهای اخیر شدت گرفته است. شاغلان فقیر به افرادی گفته میشود که باوجود داشتن شغل، درآمدشان زیر خط فقر مطلق قرار دارد و نمیتوانند نیازهای ابتدایی خانواده را تأمین کنند. افزایش تورم، عقبماندن دستمزد، گسترش مشاغل غیررسمی و خصوصیسازی آموزش و سلامت، از مهمترین عوامل گسترش این بحران هستند. این وضعیت نهتنها معیشت خانوارهای کمدرآمد را تهدید میکند بلکه به بازتولید فقر نسلی و نابرابری در جامعه دامن میزند.
تداوم روند فقر شاغلان پیامدهای نگرانکنندهای مانند تضعیف فرهنگ کار، کاهش امید به آینده، رکود اقتصادی و فرسایش سرمایه اجتماعی در پی دارد.
💡 یادداشت تحلیلی مهدی محمدیان را در سایت مجله تحلیلی دقیقه بخوانید:
🔗 d-mag.ir/p22120/
@dmag_ir
📉مسئله رکود اشتغال ایران در سالهای پساکرونا
رکود اشتغال در سالهای پساکرونا همچنان یکی از محوریترین مسائل اقتصاد ایران به شمار میرود. علیرغم بازگشت جمعیت شاغل به سطح پیش از پاندمی، کیفیت و نرخ رشد اشتغال نسبت به سالهای پررونق گذشته کاهش یافته و نگرانیهایی جدی درخصوص پایداری فرصتهای شغلی ایجاد شده است. روند بازیابی مشاغل عمدتاً حاصل رفع پیامدهای اولیه کرونا بوده و نه نشانهای از جهش در سیاستهای اقتصادی بلندمدت کشور.
بررسی تطبیقی با دهههای گذشته نشان میدهد که عملکرد اقتصادی ایران در ایجاد مشاغل جدید همچنان با فاصله قابل توجهی از سالهای طلایی اشتغال قرار دارد. این موضوع اهمیت توجه به شاخصهای کیفی بازار کار و ضرورت اصلاحات ساختاری برای بهبود پایداری و کیفیت اشتغال را دوچندان میسازد.
بررسی تغییرات اشتغال در سه دهه اخیر نشان میدهد اشتغال ایران در نیمه دهه ۷۰ و ۸۰ رشد چشمگیری داشت، اما از ۱۳۸۴ تا اوایل دهه ۹۰، دستخوش کاهش شدید شد و نرخ رشد سالانه آن به منفیترین مقدار خود در سه دهه اخیر رسید؛ وضعیتی که حتی تحت تاثیر همهجانبه ویروس کرونا بر بازار کار نیز تکرار نشد.
💡 نوشتار تحلیلی علیرضا کدیور و علی جوادی را در سایت مجله تحلیلی دقیقه بخوانید:
📎 d-mag.ir/p22075
@dmag_ir
پیشنهادهایی برای مطالعه درباره جنگ
۳۱ شهریور ۱۳۵۹ روز آغاز تجاوز عراق به ایران است. به همین مناسبت، هفته اول مهر در تقویم رسمی کشور به عنوان هفتهای برای گرامیداشت آن نامگذاری شده است.
مسئله جنگ، امروز یک بار دیگر ذهن افکار عمومی را در ایران به خود مشغول کرده است. بسیاری از ایرانیان امروز به این فکر میکنند که از تجربۀ جنگ هشتساله با عراق چه درسهایی میتوان برای امروز گرفت.
در سالهای اخیر، جنگ یکی از موضوعات مورد توجه در مجله دقیقه بوده و در مطالب گوناگون به آن پرداخته شده است.
در نگاهی به آمار شهدای ایران در جنگ با عراق جنگ هشت ساله ایران و عراق، با دور تند روایت شده و تصویری کلی از جنگ با نگاهی به آمار شهدا و نقشه زمینهای درگیر ارائه شده است. اگر دنبال مطلبی هستید تا به تصویری از کلیت جنگ دست پیدا کنید، این مقاله را مطالعه کنید.
پرافتخارترین دوره جنگ هشتساله، روزهای مقاومت و بازپسگیری خرمشهر است. داستان این پرده از جنگ در روایت مقاومت و آزادسازی خرمشهر با نگاهی به آمار شهدا با نگاهی نو به موضوع ارائه شده است. این مقاله با تحلیل دادههای شهدای دو سال نخست جنگ در محدودۀ خرمشهر تهیه شده و جغرافیای عملیات را با نگاهی به تغییرات روزانه آمار شهدا روایت میکند.
استناد به آمار شهدا برای واکاوی خونبارترین روزهای جنگ در تحلیل انتقادی عملیات کربلای ۴ و نگاهی به آمار شهدا نیز به کار گرفته شده است. در این مقاله علاوه بر بررسی آمار روزانه شهدا، تعداد گردانهای پیاده ایران در عملیاتهای مختلف با یکدیگر مقایسه شده و شکست در عملیات کربلای ۴ به عنوان یکی از پیامدهای راهبرد کلی جنگ مورد بررسی قرار گرفته است.
تحلیل عملیاتهای مهمی مانند عملیات بیتالمقدس برای آزادسازی خرمشهر و عملیات کربلای ۴ سبب شد تا بیش از پیش به نقش نیروی داوطلب در جبهه جنگ و تاثیر آن در روندهای تصمیمات کلان جنگ پی ببریم و این بار ماجرای جنگ را با تحلیل سهم نیروهای داوطلب در آمار شهدا روایت کنیم. نتیجه این بررسی مهم به تفصیل در مقاله بازخوانی تحولات جنگ ایران و عراق با نگاهی به نیروهای داوطلب در آمار شهدا آمده است.
تحلیل جنگ هشتساله چه درسهایی برای امروز دارد؟
در سالهای پس از انقلاب ۵۷، ایران یکی از مهمترین شهرهایش را در پی تجاوز ارتش عراق از دست داد. اما با تلاش گسترده مردم و نیروهای نظامی، دشمنِ متجاوز از کشور بیرون شد و یکی از مهمترین صفحات تاریخ معاصر ایران رقم خورد.
پس از آن، ایران تصمیم گرفت جنگ را در خاک عراق ادامه دهد. به گفته بسیاری از کارشناسان و پژوهشگران جنگ، عملکرد ایران، به ویژه در این مقطع زمانی فراتر از امکانات و تواناییهایش بود و علیرغم تصرف بخشهای مهمی از خاک عراق در نهایت نتوانست آنها را نگه دارد و جنگ با افزایش بیسابقه آمار شهدا به پایان رسید.
یکی از نکاتی که پس از حمله اسرائیل به ایران در خرداد و تیر ۱۴۰۴ بیش از پیش آشکار شده، عدم توجه کافی ایران به تصاویر و پازلهای بزرگتر در جنگ هشتساله است. ایرانِ پس از انقلاب و عراقِ دوره صدام، هر دو مدافع فلسطین به حساب میآمدند. در نتیجه، طولانی شدن جنگ و فرسایش آنها بیش از هر یک از طرفین، به ضرر منطقه و به سود اسرائیل بود.
اراده معطوف به جنگ در حکومتها یک شبه شکل نمیگیرد. ممکن است دههها طول بکشد تا اراده معطوف جنگ، به پنجره فرصت مورد نظر خود دست یابد و رویایی مستقیم در میدان نبرد آغاز شود.
با توجه به سابقه رویارویی نظامی اسرائیل با بسیاری از کشورهای منطقه در یک قرن اخیر، دست کم از نخستین سالهای پس از انقلاب - به ویژه پس از شروع جنگ هشت ساله و سرمایهگذاری ایران برای تاسیس نیروی شبه نظامی در لبنان و همچنین پشتیبانی همهجانبه غرب از عراق - علیرغم نزدیکی عراق به بلوک شرق در آن زمان، نشانههای اراده معطوف به جنگ در ایران و اسرائیل، کاملاً مشهود است.
از سوی دیگر، حکومت ایران در دهه ۶۰ شمسی حکومتی نوپاست و جایگاه روشنی در معادلات بینالمللی پیدا نکرده و زیرساخت اقتصادی قدرتمندی برای پشتیبانی از یک جنگ طولانیمدت ندارد.
توجه همهجانبه به موضوع جنگ و عوامل کلانتری مانند فرسایش رابطه حکومت با مردم در کنار توجه ویژه به امکانات اقتصادی کشور و در پیش گرفتن راهبردی متناسب با آن، مهمترین درسهایی است که میتوان از جنگ هشت ساله برای جنگ امروز گرفت و آن را در شرایط پیچیده و دشوار کنونی برای دفاع از کیان کشور به کار بست.
تجربه آزادسازی خرمشهر نشان میدهد ایرانیان برای رویارویی با دشمن متجاوز و حفظ سرزمین خود، حتی در پیچیدهترین شرایط نیز همچنان با تمام قوا وارد میدان میشوند.
برای مطالعه بیشتر درباره ابعاد گوناگون جنگ کنونی به ضرورت احیای بازدارندگی مردمی و آتش در خانه: بازخوانی جنگ ۱۲ روزه اسرائیل علیه ایران با نگاهی به آمار شهدا مراجعه کنید.
@dmag_ir
🔴 آتش در خانه: بازخوانی جنگ ۱۲ روزه اسرائیل علیه ایران با نگاهی به آمار شهدا
بیش از ۱۰۰۰ نفر از ایرانیان از ۲۳ خرداد تا ۳ تیر ۱۴۰۴ جان خود را در اثر حملات اسرائیل از دست دادند.
در این جنگ، به طور متوسط، روزانه ۸۸ ایرانی جان خود را از دست دادهاند. این تعداد در جنگ هشت ساله با عراق، ۶۵ شهید در هر روز است که خود نشان از شدت بالای تلفات در جنگ ۱۲ روزه علی رغم زمان کوتاهتر آن دارد.
بیشتر از ۵۰٪ این شهدا، در تهران، پایتخت سیاسی و پرجمعیتترین استان ایران، هدف حملات اسرائیل قرار گرفتهاند.
بر خلاف تبلیغات زیاد درباره بهکارگیری فناوریهای پیشرفته نظامی، ۴۶٪ از شهدا را غیرنظامیان تشکیل میدهند.
مرور سیر وقایع و تحلیل دادههای جنگ اسرائیل و ایران نشان میدهد که این جنگ از بسیاری جهات وضعیتی متمایز در میان جنگهای اخیر دارد و به همین خاطر باید به بررسی ابعاد مختلف آن پرداخت.
این مقاله با استفاده از دادههای شهدای جنگ اسرائیل و ایران تهیه شده و سیر وقایع در آن، با نگاهی به آمار شهدا مورد بررسی قرار گرفته است.
متن کامل «آتش در خانه» را در وبسایت مجله دقیقه مطالعه کنید:
👆 d-mag.ir/p21461
@dmag_ir
🔖 دوره آموزشی تحلیل داده با R
📊 با کاربردهایی در علوم اجتماعی، اقتصاد، مدیریت، کسبوکار و سلامت
✅ یک دوره بین رشتهای جامع و جذاب برای به کارگیری رویکردهای متنوع تحلیل داده در پژوهشهای کمّی
🎓 دانشکده علوم ریاضی دانشگاه صنعتی شریف (آموزشهای تخصصی)
💡 ۱۲ هفته ۵۰ ساعت (آنلاین)، همراه با پروژه پایانی، پشتیبانی آموزشی (منتورشیپ)، رویداد حضوری و گواهی پایان دوره
📍 معرفی دوره و آشنایی با R
📍 تحلیل و مصورسازی داده
📍 آمار و مدلسازی آماری
📍 تحلیل رگرسیون و استفاده از مدلهای دستهبندی
📍 خوشهبندی و کاهش ابعاد داده
📍 آنالیز بقا و تحلیل عاملی
📍 استفاده از رویکرد شبکه در تحلیل داده
📍 کارگاه تحلیل دادههای سلامت و بهداشت عمومی
📍 مطالعهموردی۱: تحلیلکمّی عدالتاجتماعی در جغرافیایایران
📍 مطالعهموردی۲: تحلیل دادههای کسبوکار
📍 ارائه پروژهها و رویداد حضوری پایان دوره
👆 معرفی کامل دوره و سوالات متداول (pdf) 👆
📆 یکشنبهها و چهارشنبهها ۱۸:۰۰ تا ۲۱:۱۵
🗓 شروع از ۵ شهریور ۱۴۰۴
⏳ آخرین فرصت استفاده از تخفیف تا ۳ شهریور ۱۴۰۴
✍️ درخواست پذیرش (پیشثبتِنام):
🔗 b2n.ir/r4dah_tlg
تماس:
📱 t.me/dlearnsup
📞 02188349244
📲 09103209837
@dlearn_ir
📹 مستند «غزه؛ پزشکان زیر آتش» [با زیرنویس فارسی]
روایت حملههای سیستماتیک اسرائیل به کادر درمان و بیمارستانهای غزه
🔴ضرورت احیای بازدارندگی مردمی
تحلیلی درباره عملکرد ایران در جنگ و پیشنهادهایی برای پیروزی
تجاوز اسرائیل به خاک ایران، یک بار دیگر احساسات میهندوستانه ایرانیان را به جوش و خروش در آورد. ایران علیرغم غافلگیری و جراحات دردناکی که دریافت کرد، دلیرانه در برابر دشمن ایستاد و ضربات بیسابقهای به وی وارد کرد. اکنون آتشبس شده، اما چهره تهدید از همیشه عریانتر است.
مردم با هم گفتگو میکنند و از دیدار دوباره یکدیگر نیرو میگیرند. ایرانیان این روزها بیشتر از گذشته به خودشان و به منطقه فکر میکنند. آنها دوست دارند وطن دیرپایشان برقرار و سرافراز بماند و سهمی در این مقاومت تاریخی داشته باشند. میخواهند هر چه در توان دارند به کار بگیرند تا دیگر هیچ کس سودای تجاوز به خانه و کاشانهشان را در سر نپروراند.
این مقاله تلاش میکند تا زمینههای آسیبپذیری ایران در جنگ اخیر را مورد بررسی قرار دهد و چهارچوبی کلی برای رفع آنها و تقویت بنیان کشور برای مقابله با تهدیدهای آینده پیشنهاد دهد.
تضعیف سیاست داخلی ایران در دو دهه گذشته یکی از بیماریهای مزمنی است که بنیان امنیت ملی در کشور را تحت تاثیر قرار داده و درمان آن نیاز به راهکاری صریح و مشخص دارد. بسیاری از مسائل و نیازمندیهای موجود مانند از بین بردن نفوذ، احیای ساختار مسئولیت و ارتقای مفهوم امنیت ملی بدون احیای آن، در عمل قابل تحقق نیست.
ایده اصلی این مقاله، احیای ساختار مسئولیت و ارتقای مفهوم امنیت ملی در چارچوب افزایش مشارکت سیاسی است و در همین راستا در انتهای آن پیشنهاد شده تا به منظور احیای بازدارندگی مردمی، چهار سوال مختلف برای گرد هم آوردنِ گروههای مختلفِ مردم، به صورت مستقیم از ایشان پرسیده شود.
نسخه تفصیلی مقاله علیرضا کدیور را در وبسایت مجله دقیقه مطالعه کنید:
👆 d-mag.ir/p20986
@dmag_ir
🔴 مرزهای خونین؛ مستندی درباره عطشِ سیریناپذیرِ شهرکنشینانِ استعمارگر برای تصرفِ زمینهای بیشتر
«شهرکنشینان» مستندی تازه و قدرتمند از لوئیز تارو به تهیهکنندگی BBC جهانی، روایتی بیپرده از گسترش بیوقفه شهرکهای اسرائیلی در سرزمینهای فلسطینی واقع در کرانه باختری رود اردن است؛ جایی که خشونت، تخریب و غصب زمین به سیاست رسمی دولت اسرائیل بدل شده است.
تارو با سفر دوباره به سرزمینهای اشغالی، گفتوگوهایی صریح با شهرکنشینان اسرائیلی و مردم فلسطین ترتیب داده و تصویری زنده از پروژهای ترسناک ارائه میدهد: استعمار شهرکنشینان، مفهومی که حالا نهفقط سرزمین فلسطین، بلکه منطقهای وسیعتر را در بر گرفته و صدای شوم آن در جایجای ایران نیز به گوش میرسد.
📺 مستند شهرکنشینان را با زیرنویس فارسی مجله دقیقه تماشا کنید:
👆 d-mag.ir/p20764
🔍 خلاصه (pdf)
@dmag_ir
🔴 روایت مقاومت و آزادسازی خرمشهر با نگاهی به آمار شهدا
سوم خرداد سالگرد یکی از مهمترین اتفاقات تاریخ معاصر ایران است. در ساعات میانی سوم خرداد ۱۳۶۱، خرمشهر پس از ۱۹ ماه اشغال از ارتش بعث عراق بازپس گرفته شد تا به نمادی ماندگار بدل شود.
خرمشهر تنها منطقهای نبود که با شروع جنگ به تصرف ارتش صدام درآمد، با این حال آنچه به مهمترین نماد پیروزی ایران در جنگ بدل شد، آزادسازی خرمشهر بود.
در این مقاله ماجرای دو برهه خونین خرمشهر یعنی دوره مقاومت و آزادسازی را با نگاهی به آمار شهدا روایت میکنیم و به این پرسش پاسخ میدهیم:
📍چرا خرمشهر نماد شد؟
متن کامل مقاله محمدجواد شاکر آرانی، علیرضا کدیور و صابر خانی را در وبسایت مجله دقیقه مطالعه کنید:
d-mag.ir/p15576
@dmag_ir
🔴 مهاجرستیزی آنلاین؛ نگاهی به جریانهای حامی اخراج افغانستانیهای ساکن ایران در فضای مجازی فارسیزبان
مهاجران افغانستان دهههاست در ایران زندگی میکنند. با این حال، حضور آنان در ایران هیچگاه مثل سالهای اخیر به مسئله تبدیل نشده است.
حمیدرضا احمدی و میلاد محمدی با بررسی دادههای توییتر و خبرگزاریهای رسمی نشان میدهند کم و بیش پس از وقایع ۱۴۰۱، موجی تازه و بیسابقه از مهاجرستیزی آنلاین در ایران شکل گرفته است؛ جریانی شبانهروزی و هماهنگ که با هشتگهایی مثل «اخراج افغانی»، فضای مجازی فارسی را به صحنۀ خشونتی کمسابقه علیه مهاجران افغانستانی بدل کردهاند.
انتشار ادبیات نفرتزا در فضای مجازی میتواند جرقۀ شعلههایی در دنیای واقعی باشد؛ شواهدی از ایران، آلمان و بریتانیا نشان میدهند که خشونتهای آنلاین، در بسیاری موارد می توانند به مقدمهای برای تهاجم و خشونت فیزیکی تبدیل شوند.
این مقاله در رویداد دومین جایزه دیتاژورنالیسم دقیقه؛ تحلیل داده و روایتگری در حوزه عمومی، کاندیدای دریافت جایزه بهترین روزنامهنگاری تحقیقی و بهترین تحلیل داده بوده و از آن تقدیر شده است.
متن کامل را در وبسایت مجله دقیقه مطالعه کنید:
d-mag.ir/p18994
@dmag_ir
🔴اشتغال نامرئی؛ نگاهی آماری به تقسیم کار خانگی در ایران و تاثیر آن بر مشارکت زنان در بازار کار
📍 چرا زنان ایرانی، با وجود تحصیلات بالا و تغییرات اجتماعی گسترده، همچنان حضوری کمرنگ در بازار کار دارند؟
📝 محمدجواد دشتیمنش و محمدجواد شاکر آرانی با تعبیر اشتغالی نامرئی از کار خانگی، از آن به عنوان یکی از مهمترین عوامل بیرون نگه داشته شدن زنان از بازار کار در کشور پرده برمیدارند.
🏅 این مقاله در دومین دوره جایزه دیتاژورنالیسم دقیقه؛ تحلیل داده و روایتگری در حوزه عمومی، برنده «جایزه بهترین تحلیل داده» و «جایزه ویژه هیئت داوران» شده است.
📍 بررسی دادههای طرح گذران وقت مرکز آمار ایران نشان میدهد، مردان ایرانی بخش قابل توجهی از روزشان را به کار برای دستمزد اختصاص میدهند، اما زنان ایرانی بیشتر روزشان را به کارهای خانگی اختصاص میدهند.
📍 زمان صرف شده برای کار خانگی در میان دختران و پسران نوجوان نیز الگویی متفاوت دارد.
📍 مطابق دادههای طرح آمارگیری از نیروی کار در مرکز آمار ایران، ۷۲% از زنان در جمعیت غیرفعال، «مسئولیتهای شخصی و خانوادگی» را علت عدم جستجوی شغل در بازار کار بیان کردهاند. سهم این علت برای عدم جستجوی شغل در میان مردان غیرفعال ناچیز و تقریبا نزدیک به صفر گزارش شده است.
متن کامل مقاله اشتغال نامرئی را در وبسایت مجله دقیقه مطالعه کنید:
d-mag.ir/p19557
@dmag_ir
سال نو مبارک 🌾
خوشنویسی: مریم رمضانخانی
تذهیب: حمیده زارعدار
نوروز ۱۴۰۴
@dmag_ir
@dlearn_ir
🎥 تحقیق درباره جنایات جنگی در غزه
فیلم مستند «تحقیق درباره جنایات جنگی در غزه» ساخته واحد تحقیقات الجزیره، با کارگردانی ریچارد ساندرز، از جنایات هولناک اسرائیل در غزه - از کشتار غیرنظامیان و تخریب بیرحمانه اموال و داراییهای مردم تا شکنجه بازداشتشدگان و استفاده از انسانها بهعنوان سپر انسانی - پرده برمیدارد.
این فیلم ۸۰ دقیقهای، با تکیه بر هزاران ویدئو و عکس منتشرشده توسط سربازان اسرائیلی در شبکههای اجتماعی، روایتی تکاندهنده و مستند ارائه میکند و از آن به عنوان «نخستین نسلکشی پخشزنده تاریخ» یاد میکند. کارشناسان نظامی و حقوق بشر، شواهد بیسابقه این جنایات را تأیید کردهاند.
این فیلم مستند را با ترجمه فارسی و زیرنویس مجله دقیقه تماشا کنید:
📺 youtube.com | mp4.ir
✍️ اطلاعات بیشتر:
d-mag.ir/p20336
@dmag_ir
تغییرات عمده در کیفیت هوای تهران؛
نگاهی به وضعیت شاخصهای کیفیت هوا در سالهای اخیر
زمستان ۱۴۰۳ تا پایان دوماه نخست، یکی از آلودهترین زمستانهای تهران از ۱۳۹۱ تاکنون بوده است.
اگر سال ۱۴۰۱ را که سالی ویژه از نظر آلودگی هوا بوده و شاخصهای آلودگی حتی در بهار و تابستان آن نیز مقدارهای بیسابقهای تجربه کردند، در نظر نگیریم، ۱۴۰۳ آلودهترین در سالهای اخیر بوده است.
به عنوان نمونه روزهای پاکِ سال، تنها به محدوده زمانی نوروز تقلیل یافته است. از سال ۹۱ تاکنون علی رغم ظرفیت بالای تابستان برای جابجایی هوا و کاهش آلودگی، حتی یک روز پاک در فصل تابستان وجود ندارد. این وضعیت در فصل پاییز نیز از سال ۹۸ به همین صورت درآمده است.
فصل زمستان در سالهای اخیر آلودهتر از گذشته است. در برخی از ماههای زمستان، اغلب روزها «ناسالم» یا «ناسالم برای گروههای حساس» است که زیست در شهر را دشوار و نفسگیر میکند. این درحالیست که در نیمه نخست دهه ۹۰ آلودگی هوا در تهران روندی کاهشی داشته و بعدا روند افزایشی پیدا کرده است.
اکثر شاخصهای کیفیت هوا مثل دیاکسید گوگرد، دیاکسید نیتروژن، ازون، مونواکسید کربن و ذرات معلق رفتاری مشابه دارند و از نیمه دوم دهه ۹۰ رو به وخامت گذاشتهاند.
کیفیت هوای تهران در سالهای اخیر بدتر شده و با ادامه شیوههای فعلی وضعیت آن در آینده وخیمتر خواهد شد.
متن کامل را در وبسایت مجله دقیقه مطالعه کنید:
d-mag.ir/p20280
سارا سبزی، علیرضا کدیور
@dmag_ir
🎙 دعوت به همکاری
✍️ اگر علاقهمند به همکاری با مجله دقیقه هستید فرم زیر را پر کنید:
👆 d-mag.ir/workwithus
@dmag_ir
🏆 فراخوان سومین جایزه دقیقه (۱۴۰۴)
جایزه دقیقه نخستین جایزه تحلیل داده و روایتگری در حوزه عمومی در ایران است. این جایزه برای تشویق تحلیلگران داده، پژوهشگران و روزنامهنگاران طراحی شده و هدف آن ترویج شفافیت، تقدیر از تحلیلهای گیرا و روشمند و نوآوری در روزنامهنگاری و تولید محتواست.
✅ شرکت در این مسابقه برای همه علاقهمندان آزاد و رایگان است.
7️⃣ این رقابت در هشت بخش برگزار خواهد شد:
🏅 بهترین تحلیل داده
🏅 بهترین روایتگری و داستانپردازی
🏅 بهترین روزنامهنگاری تحقیقی
🏅 بهترین مصورسازی داده
🏅 بهترین تحلیلگر جوان
🏅 بهترین انتشار داده
🏅 بهترین اثر از نگاه مخاطبان
🏅 بهترین اثر از نگاه هیئت داوران
📆 مهلت ارسال: ۲۰ دی ۱۴۰۴
برای کسب اطلاعات بیشتر درباره معیارهای ارزیابی و ثبت نام جهت شرکت در مسابقه به آدرس زیر مراجعه کنید:
🔗 d-award.ir
🐋 منتظر اخبار بیشتر درباره جایزه امسال باشید.
📞 تماس:02188349244 | 09991018997 | dmagzmail@gmail.com
@dmag_ir
@daward_ir
🔎 ردپای سیاستگذاری در بحران آب ایران
بحران #آب در ایران، فراتر از پدیدهای اقلیمی و خشکسالیهای پیدرپی، ریشه در ساختارهای مدیریتی و نهادی دارد. پیامدهای آشکار این بحران در خشک شدن دریاچهها و تالابها هویداست، اما ابعاد پنهان و پیچیدهتر آن به تخلیه شدید منابع آب زیرزمینی و پدیده فراگیر «فرونشست زمین» بازمیگردد.
یادداشت پیش رو، ارتباط میان تضعیف شاخصهای حکمرانی و تشدید بهرهبرداری از منابع آب را واکاوی میکند. این تحلیل نشان میدهد که چگونه سیاستهای کلان، قوانین ناکامل و تعارض منافع نهادی، ساختاری را پدید آورده که در آن، بحران آب به مسئلهای مزمن و پیچیده تبدیل شده است.
🟢 برای مطالعهی کامل یادداشت حمیدرضا جعفرصالحی و دسترسی به نمودارها، قوانین و سیاستها، به سایت مجله تحلیلی دقیقه سر بزنید:
👆 d-mag.ir/p19477
@dmag_ir
📕 انتشار اسامی کشتهشدگان ایران در جنگ ۱۲ روزه اسرائیل علیه ایران
لینک دریافت دادههایی که در مقاله «آتش در خانه: بازخوانی جنگ ۱۲ روزه اسرائیل علیه ایران با نگاهی به آمار شهدا» مورد استناد واقع شده، در متن آن در لینک زیر در دسترس قرار گرفته است:
👆 d-mag.ir/p21461
📍 در این دادهها مشخصات کسانی که در اثر حملات اسرائیل در ایران جان خود را از دست دادهاند آمده است. از جمله مشخصاتی که همراه با اسامی افراد در این جدول منتشر شده میتوان به تاریخ جراحت، نام و نامخانوادگی، سال تولد، جنسیت، استان محل حادثه، شهرستان، شهر یا روستا و سازمان مربوطه اشاره کرد. در هر مورد لینک منابع نیز آمده است.
📌 برای تهیه این داده، طیف گستردهای از منابع اینترنتی مانند خبرگزاریهای ایرنا، تسنیم، مشرق، تابناک، مهر، شرق، الف، فرارو، صداوسیما، باشگاه خبرنگاران جوان، همشهری، انتخاب، ایثار، گلزار و نوید شاهد، صفحاتی مثل JustLikeUsIran و killedbyisrael2025 در اینستاگرام، ویکیپدیا و ... مورد بررسی قرار گرفته است. در برخی ردیفهای جدول برای تکمیل اطلاعات کشتهشدگان، تا ۹ منبع مورد استفاده واقع شده است.
از تمامی دوستانی که در تهیه این داده مشارکت داشتند سپاسگزاریم ☘
برای دسترسی به دادهها به صفحه مقاله آتش در خانه در وبسایت مجله دقیقه مراجعه کنید:
👆 d-mag.ir/p21461
@dmag_ir
🔜 جایزه دقیقه ١۴٠۴
🟢تحلیل داده در حوزه عمومی
🟢استفاده از داده در روایتگری
🟢 به کارگیری داده در روزنامهنگاری تحقیقی
فراخوان برای دریافت آثار سومین دوره جایزه دقیقه به زودی منتشر خواهد شد. ▶️
@dmag_ir
@daward_ir
🔴 قبضهای نجومی برق در دوره خاموشی
⁉️ افزایش شدید قیمت برق برای تعرفه عمومی مشترکین مسکونی
مرداد امسال قبض برق مشاعات یک ساختمان ۱۸ واحدی در تهران ۲۸ میلیون تومان شد؛ با اینکه مصرفش به مدد خاموشیهای پیدرپی از سالهای قبل کمتر بوده است. بررسی سوابق این ساختمان در سامانه برق من نشان میدهد قیمت پرداختی برای مصرف عمومی برق این ساختمان در دو سال اخیر، ۷ برابر شده است.
متاسفانه جزئیات محاسبه در قبضهای برق انعکاس نمییابد؛ با این حال به نظر میرسد وزارت نیرو تعرفه مصرف عمومی مشترکین مسکونی را بدون توجه به بار اصلی مصرف سرمایش مرکزی در این قبضها آن را مثل یک «واحد آپارتمانی پرمصرف» قلمداد کرده و آن را به اشتباه مشمول جریمههای سنگین میکند.
احتمالا وزارت نیرو با همین شیوه در قبضهای اخیر در مرداد ماه بسیاری از مشترکین کممصرف را نیز جریمه کرده و برای آنها قبضهای نجومی صادر کرده است.
اغلب ساختمانهایی که مردم در شهرها و روستاهای مختلف در آنها سکونت دارند از نظام مهندسی، شهرداری، دهیاری و سایر زیرمجموعههای مرتبط در وزارت مسکن و شهرسازی پروانه گرفته و وضعیت بهرهوری تاسیسات انرژی در آنها تایید شده و مردم هزینه آنها را پرداخت کردهاند. اگر مقرراتی که در گذشته استفاده شده آیندهنگرانه نبوده و برای امروز کارایی ندارد، نمیتوان تمام هزینه تغییرات را بر دوش مردم گذاشت و تنها برای آنها «سیگنال قیمتی» صادر کرد.
متن کامل یادداشت علیرضا کدیور درباره قبضهای اخیر برق را در وبسایت مجله دقیقه مطالعه کنید:
👆 d-mag.ir/p21399
@dmag_ir
🔖 ضرورت احیای بازدارندگی مردمی
✍️ علیرضا کدیور
نسخه کوتاه (pdf)
نسخه تفصیلی:
d-mag.ir/p20986
@dmag_ir
🟠 ریشههای عمیق «وطن» در زبان و فرهنگ ما
هیچ کدام از ما دیگر همان آدم سابق نخواهیم بود... در بامداد ۲۳ خرداد ۱۴۰۴ با غافلگیری و انفجار از خواب پریدیم و به مدت ۱۲ روز در شهرهای مختلف مناظری دیدیم که به هیچ رو انتظارش را نداشتیم. کشتار و ویرانی پیش چشممان در جریان بود. با تمام وجود نگران بودیم؛ نگران خودمان و عزیزمانمان، خانه و کاشانهمان، تاریخ و فرهنگمان. اما «وطن» بیدار شد و در برابر اهرمن ایستاد؛ و ما را از فروغلتیدن در این ورطه خطرناک نجات داد.
آنچه با گذشته فرق کرده دقیقا همین است. وطنی که با بیمهری ما به خواب رفته بود، اکنون بیدار شده و ما را به خود فرا میخواند. او ما را از این مهلکه بیرون کشیده و حالا از ما انتظار دوستی متقابل دارد.
علیرضا کدیور و مریم رمضانخانی در این مقاله گستره شگفتانگیز واژه وطن را در جغرافیای منطقه و تاریخ ادبیات فارسی - در کنار واژگان دیگری مانند زادبوم، میهن و ایران - مورد بررسی قرار داده و از این زاویه به موضوع نگریستهاند.
وطن، واژهای مشترک در اکثر قریب به اتفاق زبانهای منطقه و یکی از مفاهیم دیرپا و غنی در تاریخ ادبیات فارسی است.
متن کامل مقاله را در وبسایت مجله دقیقه مطالعه کنید:
👆 d-mag.ir/p20827
@dmag_ir
🔴 جهش مصرف برق و کاهش شفافیت
در بهار ۱۴۰۴ مصرف برق کشور با جهش بیسابقه ۱۳% از مرز ۶۵ هزار مگاوات عبور کرده؛ اتفاقی که تنها یکبار مشابه آن در سال ۱۴۰۰ رخ داده است. با این حال، هنوز دلیل مشخص و شفافی برای این افزایش حیرتانگیز ارائه نشده و برخی از دادههای کلیدی نیز از گزارشهای رسمی حذف شدهاند.
در حالی که تا همین چند هفته اخیر وعدههایی مبنی بر حل بحران برق داده شده، شواهد نشان میدهند فاصله بین مصرف و تولید – حتی با رشد چشمگیر انرژیهای تجدیدپذیر – همچنان عمیقتر میشود. مهمتر آنکه، کاهش شفافیت دادهها به جای حل مسئله، افکار عمومی را در هالهای از ابهام فرو برده و سوالاتی مثل سهم تاثیر استخراج رمزارز روی خاموشیها همچنان بیپاسخ مانده است.
این مقاله با بررسی دادههای رسمی نشان میدهد تا زمانی که دلایل افزایش شدید مصرف روشن نشود و جزئیات بیشتری درباره وضعیت صنعت استخراج رمزارز در کشور منتشر شود، توسعه نیروگاههای خورشیدی و توصیه به صرفهجویی راه به جایی نخواهد برد.
متن کامل تحلیل علیرضا کدیور درباره جهش مصرف و کاهش شفافیت را در وبسایت مجله دقیقه مطالعه کنید:
👆 d-mag.ir/p20699
@dmag_ir
افزایش مداوم آمار اعدام در ۵ سال اخیر
پس از کاهش آمار اعدام در دنیا در پنج سال متنهی به ۱۳۹۸ شمسی (۲۰۲۰ میلادی)، در پنج سال اخیر آمار اعدام روندی افزایشی پیدا کرده و از ۵۰۰ نفر در سال ۱۳۹۸ به ۱۵۰۰ نفر در سال ۱۴۰۳ (۲۰۲۴) رسیده و ظرف ۵ سال سه برابر شده است (آمار اعدام در چین لحاظ نشده است).
🟠 بر اساس دادههای عفو بینالملل، آمار اعدام در ایران در پنج سال اخیر ۳.۸ برابر شده است.
🔺 مطابق گزارش سازمان عفو بینالملل در سال ۱۴۰۳ (۲۰۲۴ میلادی) ایران در کنار عربستان و عراق از کشورهایی کشورهایی است که بیشترین افزایش را در اجرای احکام اعدام تجربه میکند.
دسترسی کاملی به آمار اعدام در تمامی کشورها از جمله چین وجود ندارد. با این حال به نظر میرسد بخش عمده مجازات مرگ در دنیا با اختلاف زیاد در چین، ایران و عربستان اتفاق میافتد. پس از آنها کشورهای عراق، یمن، سومالی و آمریکا قرار دارند.
🟢 از جمله کشورهایی که آمار صدور احکام اعدام در آنها کاهش یافته میتوان به الجزایر، بنگلادش، مصر، اندونزی، کنیا، لبنان، لیبی، مالزی، میانمار، نیجریه، سومالی و سریلانکا اشاره کرد.
تعداد زیادی از کشورهای دنیا (اکثریت عددی) صدور یا اجرای احکام اعدام را به ویژه در نیمقرن اخیر کنار گذاشتهاند. از جمله استدلالهای مخالف با مجازات میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
📍 برگشتناپذیری و امکان اشتباه
📍 تردید در بازدارندگی
📍 بیعدالتی با اقشار ضعیف و اقلیتها
📍 سلب مسئولیت از حاکمیت و جامعه
📍 سوءاستفاده در حکومتها
📍 مجازاتهای خودسرانه و دادگاههای سرپایی
توضیحات بیشتر درباره این موضوع را در مقاله "چرا «نه به اعدام!» رو به رشد است؟" در وبسایت مجله دقیقه مطالعه کنید:
👆 d-mag.ir/p9321
@dmag_ir
🔸 دادههای طرح نمونهگیری هزینه و درآمد خانوار مرکز آمار ایران (۱۴۰۲)
▫ مرکز آمار ایران هر سال با پرسشوپاسخ از حدود ۴۰ هزار خانوار که با نمونهگیری آماری و به صورت تصادفی از کل کشور انتخاب میشوند، دادههای ارزشمندی درباره درآمدها و هزینههای آنان فراهم میکند.
📝 طرح درآمد و هزینه خانوار یکی از مهمترین منابع داده برای تحلیلهای اقتصادی، اجتماعی، سیاستگذاری عمومی و تحقیقات بازار است و اطلاعات متنوعی درباره خانوار مانند ویژگیهای محل سکونت، سن، جنسیت، تحصیلات، وضعیت اشتغال اعضای خانوار و جزیئات درآمدی و هزینهای آنان را در بر میگیرد.
✍️ این داده با کوشش محمدامین اخوت علویان از جداول مختلف مرکز آمار، پردازش و تجمیع شده و در یک جدول یکپارچه در وبسایت مدرسه پردازش و تحلیل داده دقیقه برای دانلود در دسترس است:
🔗 d-learn.ir/iran-hbs-1402
دسترسی به دادههای دیگر:
🧑💻 d-learn.ir/data
@dlearn_ir
✍️ به نظر شما کدام گزینه معادل بهتری برای data science است؟
◽ علم داده
◽ علم دادهها
◽ علوم داده
◽ علوم دادهها
سه دلیل میتوان ذکر کرد که✔️ «علوم داده» در مقایسه با سایر گزینهها در مجموع معادل بهتری برای ترجمه data science در زبان فارسی است:
📍 تفاوت علم و science در زبان فارسی و انگلیسی
📍 سابقه استفاده از «علوم» برای معادلسازی science
📍 شباهت به computer science از نظر ماهیت کاربردی و بین رشتهای
بررسی معادلهای فارسی data science در گوگل ترند نشان میدهد همه ترکیبهای ممکن در جستجوهای کاربران در گوگل آمده اما سهم «علم داده» و «علوم داده» از سایر گزینهها بیشتر است.
اگر آنچه در دهههای گذشته در زبان فارسی متعارف بوده و به نوعی عرف زبانی تبدیل شده را معیار قرار دهیم، میتوان به اختصار گفت علوم داده ترجمه بهتری از علم داده است همچنان که علوم کامپیوتر ترجمه بهتری از علم کامپیوتر بوده است.
متن کامل پاسخ علیرضا کدیور به این پرسش را در مجله پرانتز در وبسایت مدرسه دقیقه مطالعه کنید:
d-learn.ir/p/data-science-fa
#واژگان_علم_و_فناوری_در_زبان_فارسی
@dlearn_ir
📍 خلاصه فعالیتهای مجله دقیقه در سال ۱۴۰۳
▫️انتشار ۱۵ عنوان جدید از ۸ نویسنده
▫️بهروزرسانی و انتشار دوباره بیش از ۵ مقاله با اطلاعات جدید
▫️برگزاری دومین دوره جایزه دیتاژورنالیسم دقیقه با دریافتِ ۱۶۰ مقاله از ۱۱۳ نویسنده و اهدای ۹ جایزه به ۱۳ نویسنده
▫️برگزاری ۱ نشست حضوری و ۳ کارگاه آنلاین
برای دسترسی به متن کامل محتوای مورد نظر خود در فایل pdf، روی آن کلیک کنید.
@dmag_ir
🔍 بازخوردهای آثار ارسالی جایزه دیتاژورنالیسم دقیقه ۱۴۰۳
با به پایان رسیدن دومین دوره جایزه دیتاژورنالیسم دقیقه ۱۴۰۳، طبق رویه قبلی این رویداد، بازخورد کیفی اعضای کمیته انتخاب و هیئت داوران نسبت به آثار دریافتی، بدون کموکاست در نشانی زیر منتشر میشود:
🖥 d-award.ir/1403-comments
@daward_ir
🏆 جوایز دیتاژورنالیسم دقیقه اعلام شد
جمعه ۱۰ اسفند ۱۴۰۳ اسامی برندگان جایزه دومین دوره جایزه دیتاژورنالیسم دقیقه اعلام شد.
🏆 بهترین اثر از نگاه هیئت داوران
محمدجواد دشتیمنش ، محمدجواد شاکر آرانی برای «اشتغال نامرئی؛ نگاهی آماری به وضعیت و موانع اشتغال زنان در ایران» برنده تندیس بهترین اثر از نگاه هیئت داوران و ۲۰ میلیون تومان جایزه نقدی
🏅 جایزه بهترین اثر از نگاه مخاطبان
علی ارومیهای، پارسا حبیبیفرد برای «مرثیهای برای رؤیای ایرانی» برنده تندیس بهترین اثر از نگاه مخاطبان و ۱۰ میلیون تومان جایزه نقدی
🏅 جایزه بهترین مصورسازی داده
کاندیداها:
▫فائزه کریمی برای «روایت آماری از راه رفته زن ایرانی»
▫حمیدرضا عظیمینیا برای «رشد اقتصادی دهه ۴۰ از کجا آمد؟»
▫ذوالفقار دانشی برای «بررسی آماری جریان ۵۵ رای در انتخابات ریاست جمهوری»
▫محسن حسینی و تینا حاتم برای «مهاجران و اشتغال: آیا افغانستانیها بازار کار ایران را تصاحب کردهاند؟»
برنده جایزه:
محسن حسینی و تینا حاتم برای «مهاجران و اشتغال: آیا افغانستانیها بازار کار ایران را تصاحب کردهاند؟»
برنده تندیس بهترین مصورسازی داده و ۱۰ میلیون تومان جایزه نقدی
🏅 بهترین تحلیل داده
کاندیداها:
▫حمیدرضا عظیمینیا برای «رشد اقتصادی دهه ۴۰ از کجا آمد؟»
▫محمدجواد دشتیمنش ، محمدجواد شاکر آرانی برای «اشتغال نامرئی؛ نگاهی آماری به وضعیت و موانع اشتغال زنان در ایران»
▫محسن حسینی و تینا حاتم برای «مهاجران و اشتغال: آیا افغانستانیها بازار کار ایران را تصاحب کردهاند؟»
▫حمیدرضا احمدی و میلاد محمدی برای «خشنترین گروهِ آنلاین؛ نگاهی به جریانِ جدیدِ مهاجرستیزی در فضای مجازیِ فارسی»
برنده جایزه:
محمدجواد دشتیمنش ، محمدجواد شاکر آرانی برای «اشتغال نامرئی؛ نگاهی آماری به وضعیت و موانع اشتغال زنان در ایران» برنده ۱۰ میلیون تومان جایزه نقدی و تندیس بهترین تحلیل داده
🏅 بهترین روایتگری و داستانپردازی
کاندیداها:
▫حمیدرضا جعفرصالحی برای «آب ایران چگونه ته کشید؟»
▫محسن شهرابی فراهانی و مریم محمدی برای « تحصیل کودکان مهاجر در مدارس ایران »
برنده جایزه:
محسن شهرابی فراهانی و مریم محمدی برای « تحصیل کودکان مهاجر در مدارس ایران» برنده تندیس بهترین روایتگری و داستانپردازی و ۱۰ میلیون تومان جایزه نقدی
🏅 بهترین روزنامهنگاری تحقیقی
کاندیداها:
▫حمیدرضا عظیمینیا برای «رشد اقتصادی دهه ۴۰ از کجا آمد؟»
▫حمیدرضا جعفرصالحی برای «آب ایران چگونه ته کشید؟»
▫حمیدرضا احمدی و میلاد محمدی برای «خشنترین گروهِ آنلاین؛ نگاهی به جریانِ جدیدِ مهاجرستیزی در فضای مجازیِ فارسی»
برنده جایزه:
حمیدرضا عظیمینیا برای «رشد اقتصادی دهه ۴۰ از کجا آمد؟» برنده تندیس بهترین روزنامهنگاری تحقیقی و ۱۰ میلیون تومان جایزه نقدی
🏅 بهترین تحلیلگر جوان
کاندیداها:
▫حمیدرضا جعفرصالحی برای «آب ایران چگونه ته کشید؟»
▫فائزه کریمی برای «روایت آماری از راه رفته زن ایرانی»
▫محسن حسینی و تینا حاتم برای «مهاجران و اشتغال: آیا افغانستانیها بازار کار ایران را تصاحب کردهاند؟»
برنده جایزه:
فائزه کریمی برای «روایت آماری از راه رفته زن ایرانی» برنده تندیس بهترین تحلیلگر جوان و ۱۰ میلیون تومان جایزه نقدی
🏅 آثار شایسته تقدیر
حمیدرضا احمدی و میلاد محمدی برای «خشنترین گروهِ آنلاین؛ نگاهی به جریانِ جدیدِ مهاجرستیزی در فضای مجازیِ فارسی»
۱۰ میلیون تومان جایزه نقدی
حمیدرضا جعفرصالحی برای «آب ایران چگونه ته کشید؟»
۱۰ میلیون تومان جایزه نقدی
گزارش رویداد اختتامیه:
d-award.ir/results1403
حامیان و همکاران: شرکت دیوار | شرکت کروز | شرکت ایپُل | شرکت پردازش و تحلیل داده دقیقه | انجمن صنفی روزنامهنگاران استان تهران | انجمن جامعهشناسی ایران | رهنما کالج | موسسه فرهنگی دُکسا | مجله تحلیلی دقیقه و کوثر کریمیپور، مریم سلطانزاده و مجید پورکاشانی
@dmag_ir
@daward_ir