Telegram-канал econviews - دورنمای اقتصاد: Unsorted

دورنمای اقتصاد

05 September 2026 13:46

🔵 سیاست و سلامت

✍ آمیتاب چاندرا – استاد سیاست‌گذاری دانشگاه هاروارد

ایجاد سیستم خدمات بهداشتی برای هر کشور یک مشکل سه گانه است.

چالش اول اینکه چطور افراد بیشتری را پوشش دهیم و چگونه نوعی از حداقل بیمه برای همه مردم داشته باشیم. البته نه اینکه الزاما همه یک نوع بیمه یکسان داشته باشند، اما ما فکر می کنیم که تکنولوژی های پزشکی امروز به مراتب بهتر از گذشته هستند و دوست داریم افراد بیشتری از آنها بهره ببرند.

چالش دوم کیفیت است. چطور مطمئن باشیم وقتی مردم را تحت پوشش قرار دادیم، همه به خدمات بهداشتی با کیفیت بالا دسترسی خواهند داشت. مثلا در هند شما میتوانید همه مردم را تحت پوشش بیمه درمانی قرار دهید اما این کارِ چندان ارزشمندی نیست زیرا این خدمات در کشورهایی مانند هند بی کیفیت و حتی مرگبار هستند. اینکه افراد فقط تحت پوشش باشند به معنی دسترسی آنها به پزشک و بیمارستان خوب نیست.

چالش سوم که تقریبا هیچ وقت از آن صحبت نمی شود نوآوری است. چطور مردم را پوشش داده، به آنها خدمات با کیفیت بهداشتی ارائه کنیم، ولی این کار را با همزمان با رشد نوآوری های پزشکی ادامه دهیم.

حل دو مشکل از این سه مشکل چندان سخت نیست، اما حل همزمان هر سه باهم فوق العاده دشوار است. مثلا می توان مشکل پوشش و کیفیت را حل کرد، همانطور که بعضی از کشورها با صرف هزینه به همه مردم با کیفیت نسبتا خوب خدمات بهداشتی ارائه می دهند. اما مشکل این است که با این استراتژی، شرکت های خصوصی بعلت کاهش سود، انگیزه ای برای سرمایه گذاری برای کشف روش های جدید درمانی نخواهند داشت و در نتیجه، مثلا بیست سال بعد از این، به دلیل عدم نوآوری، ما همچنان به مردم خدمات بیست سال گذشته را ارائه خواهیم کرد.

یا میتوان با آزاد گذاشتن شرکت های دارویی و درمانی، و عدم دخالت در قیمت گذاری آنها، خدمات بهداشتی با کیفیت و نوآوری را در کنار هم داشت، ولی این یعنی فقط افرادی که قادر به پرداخت هزینه آن هستند به این خدمات دسترسی خواهند داشت.

✍️ سلامت

سه اصطلاح سلامتی، خدمات بهداشتی، و بیمه خدمات درمانی بسیار متفاوت از هم هستند. بیمه خدمات درمانی صرفا برای کاهش شوک مالی ناشی از بیماری و هزینه های درمانی آن است. اما آنچه در نهایت برای ما مهم است نه خدمات بهداشتی است و نه بیمه خدمات درمانی، بلکه خود سلامتی است. و سلامتی معلولِ چیزهایی فراتر از بیمه درمانی است، از جمله رفتار، که تغییر آن بسیار مشکل است، مثل توجه به رژیم غذایی، ورزش، سیگار، چاقی، معضل تنهایی و عدم نگهداری افراد از یکدیگر.

✍️ انگیزه

در حال حاضر ما انگیزه بالایی برای ساخت دارو برای آلزایمر داریم زیرا شرکت های سازنده، ضمن بهره بردن از حق مالکیت معنوی، قادر به فروش آن به قیمت بالا خواهند بود. اما اگر از متخصصین آلزایمر بپرسید خواهند گفت تنها روش مقابله آلزایمر کشف داروی آن نیست، بلکه روش بهتر، پیشگیری است. اما چیزهایی که از آلزایمر جلوگیری می کنند بسیار متفاوت هستند. مثلا شاید پیشگیری از آلزایمر با پیاده روی بیشتر، تماشای کمتر تلویزیون، و چاقی مرتبط باشد. حال سوال این است که چطور این راه ها را کشف کنیم؟

صنعت داروسازی انگیزه خوبی برای کشف این موارد ندارد زیرا این پاسخ ها قابلیت تولید درآمد ندارند. به همین دلیل است که موسسات بهداشت ملّی باید خیلی بیشتر روی کشف روش های پیشگیری از بیماری ها سرمایه گذاری کنند.

✍️ دولت

از طرفی، مشکل ارائه خدمات بهداشتی از سوی دولت این است که بزرگ بودن اندازه سیستم بهداشتی یک کشور و اینکه دولت بزرگترین پرداخت کننده هزینه های آن است یعنی در معرض لابی بوده، و نتیجه آن مقرراتی خواهند بود که در ظاهر خوبند، اما در عمل با افزایش قیمت ها بدون افزایش کیفیت، باعث آسیب جدی می گردند.

یک مثال خوب در اینجا پروتون درمانی است، یعنی بزرگترین تکنولوژی پزشکی بشری تاکنون. یک سایکلوترون (تونل عظیم) به اندازه یک زمین فوتبال، یک ذره پروتون را با شتاب شلیک می کند که برای از بین بردن سلول های سرطانی در مغز و همچنین پروستات بکار میرود. البته تعداد افراد دارای سرطان مغز بسیار کم است. در مقابل اما تعداد مردان دچار سرطان پروستات بسیار بیشتر است، از جمله خود نمایندگان مجلس. در نتیجه در آمریکا، پرداخت هزینه چنین تکنولوژی گران قیمتی که عملکرد چندان قطعی هم ندارد، از جیب مردم توسط دولت، به معنی افزایش هزینه خدمات درمانی عمومی است.

ادامه مطلب 🔻🔻🔻

کنجکاوی