1741
اخبار منابع طبیعی و آبخیزداری آموزش و ترویج فرهنگ حفظ و احیا جنگلها و مراتع آغاز بکار: ۱۲ بهمن ۱۳۹۵ #همیار_طبیعت_باشیم سروش: splus.ir/frw_hamyar https://instagram.com/frw_hamyar :اینستاگرام https://eitaa.com/frw_hamyar :ایتا 👤 @Farzad_Baghipour
🔹 ظرفیت ۴۰۰ هزار جانفدا در اجرای طرح «مسیر سبز ایران» به کار گرفته میشود
🔹 در نشست مشترک رئیس سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور با مسئولان ستاد مردمی جانفدایان ایران، زمینههای همکاری برای اجرای طرح «مسیر سبز ایران» با حضور ۴۰۰ هزار نفر جانفدا، توسعه مشارکتهای مردمی در درختکاری و تقویت برنامههای حفاظت و نگهداری از عرصههای طبیعی بررسی شد.
🔹 رئیس سازمان منابع طبیعی در تشریح برنامه مشترک برای اجرای طرح «مسیر سبز ایران» اظهار کرد: در این طرح که با هدف ایجاد نوار سبز در حاشیه مسیرهای کشور، از جمله محور تهران ـ قم، با مشارکت جانفدایان، اجرا میشود، مسئولیت امور فنی، انتخاب گونههای مناسب و هدایت عملیات اجرایی بر عهده سازمان است و ادارات کل منابع طبیعی استانهای تهران و قم نیز همکاری خواهند کرد.
🔹 رضا افلاطونی با اشاره به حوادث سال گذشته و استمرار فعالیت نیروهای منابع طبیعی در برنامههای درختکاری، پویش «نهال امید» را جلوهای از تداوم خدمت در این حوزه دانست و گفت: با وجود شرایط دشوار کشور، فعالیتهای منابع طبیعی متوقف نشد و برنامههای درختکاری در فروردین در شهرستانهای مختلف اجرا شد؛ مشارکتی که نشان داد مردم همچنان برای حفاظت و توسعه طبیعت پای کار هستند.
🔹 افلاطونی تکمیل سامانه اطلاعات درختکاری و اتصال سامانههای موجود را ضروری دانست و تصریح کرد: اطلاعات کاشتکننده، محل کاشت، نوع گونه، موقعیت جغرافیایی و زمانبندی آبیاری و نگهداری باید در بستری یکپارچه و قابل دسترس ثبت شود تا پایش و مراقبت بلندمدت از درختان امکانپذیر باشد.
🔹 وی طرح «پارک زندگی» را نیز از برنامههای فرهنگی و اجتماعی قابل توسعه در حوزه منابع طبیعی برشمرد و با اشاره به جایگاه درختکاری در فرهنگ ایرانی و ضرورت تقویت امید اجتماعی، بهرهگیری از این ظرفیت فرهنگی را برای گسترش مشارکت در حفاظت از طبیعت ضروری دانست.
🔹 رئیس سازمان منابع طبیعی افزود: تاکنون در ۱۴ شهرستان، مکانیابی و تأمین زیرساختهای اولیه این طرح انجام شده و توسعه آن در سایر شهرستانها نیز در دستور کار است.
🔹 به گفته وی، ظرفیت جانفدایان در استانها میتواند در معرفی پارکها، هدایت مشارکتهای مردمی و آمادهسازی بستر اجرای طرح نقش مؤثری داشته باشد.
🔹 افلاطونی استفاده از ظرفیت گروههای مردمی و تشکلهای داوطلب را فرصتی برای تقویت برنامههای ملی منابع طبیعی دانست و بر همافزایی و همکاری مستمر سازمان و ستاد جانفدایان برای تبدیل برنامههای مشترک به اقدامات عملیاتی تأکید کرد.
🔹 سخنگوی ستاد مردمی جانفدایان ایران، در این نشست با تشریح رویکرد ستاد در اجرای طرحهای بزرگ مردمی، بر ضرورت بهرهگیری از ظرفیت تخصصی سازمان منابع طبیعی برای اجرای طرح «مسیر سبز ایران» تأکید کرد.
🔹 ساسان زارع مشارکت مستقیم مردم، قابل مشاهده بودن نتایج اقدامات و بهرهمندی عمومی از دستاوردهای پروژهها را سه عامل مهم جلب اعتماد و همراهی جامعه دانست و اظهار داشت: تجربه حرکتهای بزرگ مردمی نشان داده است که سازماندهی درست ظرفیتهای پراکنده میتواند به شکلگیری مشارکتهای گسترده در کشور منجر شود.
🔹 سخنگوی ستاد مردمی جانفدایان ایران با اشاره به انتخاب محورهای جادهای برای اجرای طرح افزود: دسترسی آسان، وجود زیرساختهای مناسب و امکان مشاهده نتایج درختکاری از سوی مردم، از دلایل انتخاب حاشیه بزرگراهها و مسیرهای پرتردد است. در این الگو، سازمان منابع طبیعی هدایت امور فنی و ستاد جانفدایان فراهمسازی زمینه مشارکت عمومی را بر عهده دارد.
🔹 وی همچنین از طراحی یک پلتفرم جامع برای شناسایی عرصههای مستعد درختکاری، ظرفیت نهالستانها، تأمین نهال و سازماندهی مراحل کاشت، آبیاری و نگهداری خبر داد و گفت: در این سامانه، افراد و مجموعهها میتوانند متناسب با توان و امکانات خود در بخشهای مختلف طرح مشارکت کنند.
🔹 سخنگوی ستاد جانفدایان با اشاره به تجربه سازماندهی مشارکتهای مردمی در برگزاری جشنهای عید غدیر، آن را الگویی برای توسعه حرکتهای فراگیر در حوزه منابع طبیعی دانست و تصریح کرد: مردم قهرمان اصلی این حرکت هستند و نسبت به درختان و عرصههایی که در ایجاد و نگهداری آنها مشارکت دارند، احساس تعلق می کنند.
🔹 زارع همچنین بر نقش گروههای هنری و رسانهای در معرفی و ترویج این حرکت ملی تأکید کرد و افزود: هدف، برجستهسازی نام و نشان مجموعهها نیست، بلکه باید زمینه حضور مردم فراهم شود تا مشارکت آنان محور اصلی این حرکت باشد.
🔹 وی همراهی و راهبری سازمان منابع طبیعی را زمینهساز اجرای حرکتی ملی و ماندگار دانست و ابراز امیدواری کرد با همافزایی ظرفیتهای مردمی و تخصصی، امسال اتفاقی متفاوت در عرصه درختکاری و توسعه مشارکت اجتماعی رقم بخورد./ پيام طبیعت ایران
☘ @frw_hamyar | کانال همیار طبیعت
🔹 دکتر مسعود پزشکیان رئیس جمهور: «صلح، پیششرط حفاظت از محیطزیست است و حفاظت از محیطزیست، پیششرط صلح پایدار.»
🔹 ۲۰ آبان ۱۴۰۵ | سیویکمین اجلاس تغییرات اقلیمی سازمان ملل (کاپ ۳۱)
☘ @frw_hamyar | کانال همیار طبیعت
🔹 مدیرکل دفتر امور اقتصادی سازمان تات تشریح کرد؛ روشهای نوین تأمین مالی و ظرفیتهای مشارکت در اجرای پروژههای منابع طبیعی
🔹 مدیرکل دفتر امور اقتصادی سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی (تات) در جلسه شورای مدیران سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور، با تشریح ویژگیهای اقتصادی پروژههای منابع طبیعی، مجموعهای از روشهای متعارف و نوین تأمین مالی را معرفی کرد و بر ضرورت طراحی الگوهای متناسب با ماهیت این پروژهها و استفاده از ظرفیت مشارکت بخش خصوصی تأکید داشت.
🔹 محمد خالدی با بیان اینکه پروژههای منابع طبیعی از نظر ماهیت با بسیاری از پروژههای اقتصادی و صنعتی تفاوت دارند، اظهار کرد: بخش قابل توجهی از این پروژهها ماهیت کالای عمومی دارند و منافع حاصل از آنها بهسادگی قابل تفکیک و اختصاص به سرمایهگذار نیست؛ ازاینرو، انگیزه بخش خصوصی برای ورود به چنین طرحهایی محدودتر است و نمیتوان صرفاً با الگوهای معمول سرمایهگذاری، منابع مورد نیاز آنها را تأمین کرد.
🔹 وی با اشاره به تجربههای پیشین در حوزههایی همچون زراعت چوب و گیاهان دارویی، تأمین مالی زنجیرهای را یکی از رویکردهای مهم در نظام جدید سرمایهگذاری دانست و افزود: در این رویکرد، بهجای تأمین مالی جداگانه هر بخش، حلقههای مختلف زنجیره تولید، از تأمین نهاده و تولید تا فرآوری و بازار، بهصورت یکپارچه دیده میشوند. کشاورزی قراردادی نیز در همین چارچوب قرار میگیرد و میتواند با پیوند دادن تولیدکنندگان به خریداران و پشتیبانهای اقتصادی، زمینه اجرای پروژههای منابع طبیعی را فراهم کند.
🔹 مدیرکل دفتر امور اقتصادی سازمان تات در ادامه، منابع تأمین مالی بخش کشاورزی را شامل اعتبارات دولتی، منابع بانکی، سرمایههای بخش خصوصی، صندوقهای توسعهای، بازار سرمایه و منابع خارجی برشمرد و با اشاره به برنامه تأمین مالی کلان کشور، خاطرنشان کرد: بهرهگیری از این منابع مستلزم شناخت ظرفیتهای هر بخش و هماهنگی با دستگاههای متولی سیاستگذاری و تأمین مالی، از جمله وزارت امور اقتصادی و دارایی، سازمان برنامه و بودجه و بانک مرکزی است.
🔹 خالدی در بخش دیگری از سخنان خود به ظرفیت اعتبار مالیاتی اشاره کرد و آن را یکی از ابزارهای کمتر استفادهشده در نظام تأمین مالی دانست. به گفته وی، بر اساس قانون جهش تولید دانشبنیان، شرکتها میتوانند با سرمایهگذاری در پروژههای واجد شرایط تحقیق و توسعه، از ظرفیت اعتبار مالیاتی بهرهمند شوند؛ موضوعی که میتواند برای توسعه فعالیتهای تحقیقاتی و اجرای پروژههای مشترک با مؤسسات تحقیقاتی نیز مورد توجه قرار گیرد.
🔹 مدیرکل دفتر امور اقتصادی سازمان تات همچنین با اشاره به تجربه سازمان تات در واگذاری اجرای برخی پروژهها در ایستگاههای تحقیقاتی از طریق مشارکت، توضیح داد: پروژهها بر اساس مدت اجرا و ماهیت اقتصادی در سطوح مختلف بررسی میشوند؛ بهگونهای که طرحهای کوتاهمدت در سطح دفتر مربوطه و پروژههای میانمدت و بلندمدت، با بررسی و تصویب کمیتههای تخصصی و طی مراحل قانونی، قابلیت اجرا پیدا میکنند. نمونههایی از این همکاریها در حوزه گردشگری کشاورزی و بهرهبرداری اقتصادی از ظرفیت ایستگاههای تحقیقاتی نیز وجود دارد.
🔹 وی در همین زمینه، با اشاره به ظرفیت ایستگاههایی که در اختیار سازمان تحقیقات قرار دارد، پیشنهاد کرد امکان استفاده از الگوهای مشارکتی برای پروژههای مرتبط با عرصههای منابع طبیعی نیز بررسی شود و افزود: بخشی از این ظرفیتها سالها بدون استفاده مؤثر باقی ماندهاند، در حالی که با تعریف پروژههای مشترک و فراهمکردن زمینه حضور سرمایهگذار، میتوان از آنها برای اجرای طرحهای اقتصادی و توسعهای بهره گرفت.
🔹 مدیرکل دفتر امور اقتصادی سازمان تات در پایان، مشارکت میان سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور و سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی را زمینهای مناسب برای شناسایی پروژههای مشترک و استفاده از ظرفیتهای متقابل دانست و بر ضرورت پیگیری عملیاتی این همکاریها تأکید کرد./ پيام طبیعت ایران
☘ @frw_hamyar | کانال همیار طبیعت
🔹 آمادگی رسانه ملی برای همراهی مستمر با برنامههای منابع طبیعی و جلب مشارکت دستگاهها
🔹 قائممقام رئیس سازمان صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران در در نشست شورای فرهنگی سازمان صداوسیما که با حضور معاون وزیر و رئیس سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور برگزار شد، با تأکید بر ضرورت استمرار اطلاعرسانی درباره منابع طبیعی، از آمادگی رسانه ملی برای همراهی با برنامههای سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور، مطالبهگری از دستگاههای اجرایی و ترویج فرهنگ درختکاری و حفاظت از طبیعت خبر داد.
🔹 وحید جلیلی با اشاره به ظرفیت شبکههای استانی و ملی اظهار داشت: انتظار میرود ادارات منابع طبیعی در سراسر کشور، ظرفیتها و اقدامات خود را بهصورت منظم در اختیار رسانه ملی قرار دهند تا گزارشهای متنوعی از فعالیتهای این حوزه در شبکههای استانی و سراسری تولید و پخش شود.
🔹 وی افزود: موضوع منابع طبیعی نباید صرفاً به مناسبتهایی مانند روز درختکاری و هفته منابع طبیعی محدود شود، بلکه حفاظت از این سرمایهها ضرورتی مستمر است و باید در طول سال جایگاه مشخصی در برنامههای رسانهای داشته باشد.
🔹 قائممقام رئیس سازمان صداوسیما با اشاره به جایگاه درخت و طبیعت در آموزههای دینی و فرهنگی کشور تصریح کرد: مفاهیمی مانند بهشت و جنت در فرهنگ و ادبیات دینی ما بیانگر جایگاه والای سرسبزی و طبیعت است. همچنین با توجه به تأکیدات رهبر شهید بر نیت الهی و نگاه عبادی به فعالیتهای مرتبط با طبیعت، درختکاری و حفاظت از منابع طبیعی کاری خداپسندانه و عبادت محسوب میشود.
🔹 جلیلی با تأکید بر ضرورت برنامهریزی دقیق در این زمینه گفت: در کنار کاشت درخت، نگهداری و مراقبت اصولی از نهالها نیز باید مورد توجه قرار گیرد. همچنین حضور گروههای مختلف مردم، از زنان و مردان تا سالمندان و جوانان، در فعالیتهای درختکاری و اقدامات جمعی برای حفاظت از طبیعت، ظرفیت اجتماعی، فرهنگی و تصویری ارزشمندی برای رسانه دارد و میتواند جلوههای مشارکت مردم در یک اقدام ملی را به مخاطبان نشان دهد.
🔹 در ادامه نشست، موضوع کاشت درخت در مسیر حرم تا حرم و بهرهگیری از ظرفیت گروههای مردمی و جامعه فدائیان برای اجرای برنامههای درختکاری مطرح شد.
🔹 جلیلی با اشاره به شکلگیری کمیته جانفدایان و حضور سازمانها و نهادهای فرهنگی و عملیاتی در آن اظهار داشت: طرحی برای استفاده سازمانیافته از ظرفیت علاقهمندان و گروههای مردمی در برنامه کاشت درخت حرم تا حرم تهیه شده که در صورت اجرای موفق، قابلیت توسعه به سایر مناطق کشور را دارد.
🔹 وی با توجه به همراستایی این طرح با مأموریتهای سازمان منابع طبیعی، تشکیل کمیته مشترک برای هماهنگی و پیشبرد آن را پیشنهاد کرد تا ظرفیتهای عملیاتی و رسانهای دو مجموعه به کار گرفته شود.
🔹 قائممقام رئیس سازمان صداوسیما همچنین با اشاره به طرح پیشین درختکاری در مسیر تهران تا قم و برنامههای احیای آن، از آمادگی برای استفاده از ظرفیت گروههای مردمی و داوطلبان خبر داد.
🔹 وی در پایان بر ضرورت پیگیری اجرایی تفاهمنامههای موجود، تعیین مسئولیت دستگاهها و بهرهگیری از ظرفیت شبکههای استانی و ملی برای تبدیل حفاظت از منابع طبیعی به یک مطالبه و مشارکت عمومی تأکید کرد./ پيام طبیعت ایران
☘ @frw_hamyar | کانال همیار طبیعت
🔹 افلاطونی: حفاظت از منابع طبیعی نیازمند مشارکت همگانی و همراهی رسانه ملی است/ ۱
🔹 معاون وزیر جهاد کشاورزی و رئیس سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور در نشست شورای فرهنگی سازمان صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران که با حضور مدیران و مسئولان این سازمان بهصورت برخط برگزار شد، با قدردانی از همکاری رسانه ملی در انعکاس فعالیتهای حوزه منابع طبیعی اظهار داشت: در مباحث حکمرانی، امنیت را نباید صرفاً به امنیت عمومی و حفاظت از مرزهای جغرافیایی محدود کرد؛ چراکه حفظ آب و خاک و صیانت از زیستبوم کشور، به معنای حفاظت از سرزمین و تأمین امکان زندگی و معیشت نسلهای آینده است.
🔹 وی با بیان اینکه سرزمین، جمعیت و قدرت سیاسی سه رکن شکلگیری کشور هستند، افزود: سرزمین زمانی ارزش واقعی خود را نشان میدهد که قابلیت زیست و امکان تأمین غذا و معیشت جمعیت را داشته باشد؛ از این رو، حفاظت از منابع طبیعی مسئولیتی بیننسلی و مشترک میان حاکمیت و مردم است.
🔹 افلاطونی با اشاره به نقش سازمان منابع طبیعی در امنیت زیستی و غذایی کشور گفت: حدود ۲۵ درصد گوشت قرمز کشور به مراتع و فعالیت دامداران و عشایر وابسته است. همچنین از حدود ۱۶۵ میلیون هکتار مساحت خشکی کشور، نزدیک به ۱۳۵ میلیون هکتار، معادل ۸۳ درصد را عرصههای منابع طبیعی شامل جنگلها، مراتع، اراضی جنگلی و بیشهزارها تشکیل می دهد.
🔹 وی با اشاره به اصل ۴۵ قانون اساسی خاطرنشان کرد: عرصههای ملی متعلق به مردم است و دولت در آنها نقش حاکمیتی و مدیریتی دارد؛ بنابراین مدیریت منابع طبیعی باید با هدف بهبود کیفیت زندگی مردم و حفظ سرمایههای طبیعی برای نسلهای آینده انجام شود.
🔹 رئیس سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور با تشریح اقدامات حفاظتی سازمان اظهار داشت: حفاظت صرفاً به اقدامات یگان حفاظت و مقابله با تصرفات و حریق محدود نیست، بلکه مجموعهای از اقدامات بیولوژیکی، سازهای و مدیریتی را شامل میشود که آبخیزداری از مهمترین آنهاست.
🔹 وی افزود: اجرای طرحهای آبخیزداری با کنترل رواناب، افزایش نفوذ آب به زمین و جلوگیری از فرسایش خاک، نقش مؤثری در کاهش خسارات سیلاب دارد. تجربه بارندگیهای اخیر نیز نشان داد در حوزههایی که اقدامات آبخیزداری اجرا شده، خسارت قابل توجهی از ناحیه سیلاب گزارش نشده است.
🔹 افلاطونی تقویت پوشش گیاهی و کاشت درخت را از دیگر اقدامات مؤثر در حفاظت از خاک، کاهش فرسایش و افزایش نفوذ آب دانست و بر ضرورت اجرای همزمان عملیات بیولوژیکی و سازهای تأکید کرد.
🔹 معاون وزیر جهاد کشاورزی با اشاره به اجرای طرح مردمی کاشت یک میلیارد درخت گفت: این طرح با مشارکت دستگاههای اجرایی، نهادهای عمومی، تشکلها و مردم در حال اجراست و تاکنون حدود ۷۴۰ میلیون اصله نهال در کشور تولید شده است.
🔹 وی با بیان اینکه برنامه تولید نهال مطابق پیشبینیها پیش میرود، افزود: در سال سوم اجرای برنامه کاشت و سال چهارم تولید نهال قرار داریم و برای افزایش دقت و شفافیت آمارها، پذیرش گزارشهای صرفاً کاغذی متوقف شده است. استانها موظفاند اطلاعات محل کاشت را همراه با مختصات UTM در سامانه مربوط ثبت کنند تا امکان پایش و راستیآزمایی فراهم شود. تاکنون اطلاعات حدود ۵۰ میلیون اصله نهال کاشتهشده در سامانه ثبت شده است.
🔹 افلاطونی با اشاره به وجود حدود ۳۲ میلیون هکتار عرصه بیابانی در کشور، سهم بیابان در ایران را دو برابر متوسط جهانی دانست و تصریح کرد: اگر برای مدیریت و تثبیت عرصههای بیابانی اقدام نکنیم، بیابان به سمت سکونتگاهها و مناطق زندگی مردم پیشروی خواهد کرد.
☘ @frw_hamyar | کانال همیار طبیعت
🔹 مشاهیر سازمان/ مرحوم مهندس حسین سعیدی آشتیانی؛ بنیانگذار پارکهای جنگلی ایران
🔹 حسین سعیدی آشتیانی در سال ۱۳۱۴ در آشتیان متولد شد. بعد از اتمام تحصیلات متوسطه در دبیرستان دارالفنون تهران، برای ادامه تحصیل رشته جنگل را برگزید و در سال ۱۳۳۹ از آموزشگاه جنگل و مرتع گرگان فارغ التحصیل و به خدمت سازمان جنگلها و مراتع کشور درآمد.
🔹 وی رشته تخصصی پارکها و تفرجگاهها را در دانشگاه AM تگزاس آمریکا گذراند و با شرکت در سمینار بین المللی و بازدید از پارکهای ملی آمریکا، کانادا و ژاپن و کسب تجربه و عشق بکار، به عنوان کارشناس منحصر بفرد پارکهای جنگلی در سطح کشور مطرح گردید.
🔹 آشتیانی بنیانگذار اولین پارک جنگلی ایران در هراز آمل به نام «پارک جنگلی میرزا کوچک خان» و اولین پارک جنگلی دستکاشت ایران به نام «پارک جنگلی خرگوشدره» در تهران است که هر دو در سال ۱۳۴۳ احداث شدند.
🔹 یاد او در پارکهای جنگلی هراز، تمیشان نور، ملت زاهدان، تیسکوپان چابهار، قرق، دلند گرگان، سیسنگان نوشهر، فین چالوس، خرگوشدره و... نقش بسته است.
🔹 مهندس حسین سعیدی آشتیانی در ۱۸ آبان ۱۳۶۱ دارفانی را وداع گفت.
☘️ @frw_hamyar | کانال همیار طبیعت
🔹 انتصاب سرپرست دفتر روابط عمومی و امور بینالملل سازمان منابع طبیعی
🔹 طی حکمی از سوی «رضا افلاطونی» معاون وزیر جهاد کشاورزی و رئیس سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور، «شهرام محسنی دفرازی» بهعنوان سرپرست دفتر روابط عمومی و امور بینالملل سازمان منصوب شد.
🔹 در این حکم انتصاب، بر بهرهگیری از ظرفیت همکاران، تعامل سازنده با مدیران ستادی و استانی، توسعه ارتباط با اصحاب رسانه و خبرگزاریها، اطلاعرسانی بهموقع و اثربخش، پاسخگویی به مردم و رسانهها، مستندسازی عملکرد سازمان و تقویت ارتباطات و همکاری با سازمانهای بینالمللی تأکید شده است.
🔹 همچنین از خدمات و تلاشها، دلسوزی و روحیه مسئولانه «عباس سمیعی» در دوران تصدی مسئولیت دفتر روابط عمومی و امور بینالملل، در دو دوره مدیریتی، قدردانی و بر ضرورت بهرهگیری از تجربیات و ظرفیتهای او در ادامه فعالیتهای سازمان تأکید شد./ پيام طبیعت ایران
☘ @frw_hamyar | کانال همیار طبیعت
🔹 اجرای آبخیزداری در ۳۲ میلیون هکتار از اراضی کشور/ پوشش طرحهای آبخیزداری برای مهار سیلاب کافی نیست/ ۳
🔸 فرسایش خاک در ایران از چالشهای جدی محیطزیستی است و پیامدهای اقتصادی نیز دارد. مهمترین کانونهای فرسایش خاک کشور کدام مناطق هستند و برای مهار این روند چه برنامه عملیاتی و زمانبندیشدهای در دستور کار دارید؟
🔹 فرسایش خاک در ایران یک مسئله ملی است، اما شدت و نوع آن در همه مناطق یکسان نیست. متوسط فرسایش خاک در ایران ۱۵.۴ تن در هکتار در سال برآورد شده است. از نظر برنامهریزی باید میان فرسایش آبی در مناطق کوهستانی و شیبدار، فرسایش بادی در مناطق خشک و بیابانی و تخریب خاک در اراضی کشاورزی و مراتع تمایز قائل شویم. بر اساس نقشه مخاطرات محیطی تهیهشده در سازمان منابع طبیعی و نقشه فرسایش کشور، همه اقلیمها و رویشگاهها مستعد فرسایش آبی یا بادی هستند.
🔹 مهمترین پهنههای نیازمند اولویتبندی عبارتاند از: نخست، زاگرس و ارتفاعات غرب و جنوبغرب کشور؛ بهویژه حوضههایی که با تخریب پوشش گیاهی، تغییر کاربری اراضی، چرای نامتوازن در شرایط تغییر اقلیم، فرسایش شیاری، زمینلغزش، فرسایش خندقی و انتقال رسوب مواجه هستند.
🔹 دوم، دامنههای البرز و حوضههای بالادست سکونتگاهها که با توسعه معادن و جادهها تحت فشار قرار دارند. در این مناطق، کنترل روانابهای تند، فرسایش دامنههای شیبدار و اراضی دیم و کاهش خطر سیلاب اهمیت دارد.
🔹 سوم، مناطق خشک و نیمهخشک شرق، جنوبشرق و بخشهایی از مرکز کشور که کنترل فرسایش بادی، تثبیت خاک و مقابله با کانونهای گردوغبار در آنها اولویت دارد.
🔹 چهارم، اراضی حساس کشاورزی، حوضههای بالادست سدها، مناطق دارای اراضی آسیبپذیر، مراتع درجه سه و همچنین اطراف معادن و جادهها؛ بهویژه در شرایط تغییر اقلیم که باید برای کاهش اتلاف خاک حاصلخیز، رسوبگذاری و تخریب منابع آب و خاک مورد توجه قرار گیرند.
🔹 بر اساس گزارشهای منتشرشده، متوسط فرسایش خاک کشور در برخی برآوردها حدود ۱۵.۴ تن در هکتار در سال اعلام شده است؛ با این حال، این رقم میانگین ملی است و برای تعیین اولویتهای اجرایی باید از نقشههای بهروز فرسایش و اطلاعات تفصیلی هر حوضه استفاده کرد.
🔹 بر اساس ماده ۳۲ برنامه هفتم توسعه، کاهش ۲۰ درصدی فرسایش خاک و کاهش ۲۰ درصدی کانونهای گردوغبار در کشور هدفگذاری شده است. در حال حاضر اولویت اقدامات بر اساس نقشههای خطر سیل، نقشه پتانسیل مخاطرات محیطی، نقشه سلامت حوزههای آبخیز و گزارشهای میدانی تعیین میشود.
🔹 با این حال، دستیابی به این اهداف با توجه به نقش و جایگاه سایر نهادها و دستگاههای اجرایی در ایجاد فرسایش و رسوب و همچنین مسئولیت آنها در مدیریت این مسائل، در قالب مدیریت جامع حوزه آبخیز و با توجه به اعتبارات اندک معاونت آبخیزداری، امور مراتع و بیابان، بسیار دشوار است.
☘ @frw_hamyar | کانال همیار طبیعت
🔹 اجرای آبخیزداری در ۳۲ میلیون هکتار از اراضی کشور/ پوشش طرحهای آبخیزداری برای مهار سیلاب کافی نیست/ ۱
🔹 سیلاب از جمله مخاطرات طبیعی است که پیامدهای آن تنها به زمان وقوع بارش محدود نمیشود. تخریب پوشش گیاهی، تغییر کاربری اراضی، ساختوساز در حریم رودخانهها و دستکاری مسیرهای طبیعی جریان آب، از عواملی هستند که میتوانند شدت خسارات ناشی از بارندگیهای شدید را افزایش دهند. در چنین شرایطی، مدیریت حوضههای آبخیز و حفاظت از منابع خاک، نقش مهمی در کاهش آسیبپذیری مناطق مختلف دارد.
🔹 آبخیزداری با مجموعهای از اقدامات سازهای و غیرسازهای، از جمله اصلاح پوشش گیاهی، کنترل فرسایش، مدیریت روانآبها و تقویت نفوذ آب در خاک، به دنبال کاهش آثار مخرب جریانهای سطحی است. با این حال، اثربخشی این اقدامات به هماهنگی میان دستگاههای مسئول، رعایت ضوابط ساختوساز، حفاظت از عرصههای طبیعی و تأمین منابع مالی وابسته است. از همین رو، مقابله با سیلاب و فرسایش خاک را نمیتوان صرفاً به اجرای چند پروژه عمرانی محدود کرد؛ بلکه این موضوع به برنامهریزی مستمر و مدیریت یکپارچه منابع آب و خاک نیاز دارد. در این رابطه با دکتر حمید نوری، مدیرکل دفتر آبخیزداری و حفاظت خاک سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور گفتوگو کردهایم.
🔸 با توجه به هشدارهای مربوط به بارشهای شدید و احتمال وقوع سیلاب، طرحهای آبخیزداری در کشور تا چه اندازه برای کنترل روانآبها و کاهش خسارات سیل آمادهاند؟ چه تعداد از حوضههای آبخیز کشور تحت پوشش این طرحها قرار گرفتهاند؟
🔹 با توجه به افزایش شاخص پیوند از دور النینو بهعنوان فاز مثبت شاخص انسو و همسویی نسبی برخی دیگر از شاخصهای پیوند از دور در جهان، پیشبینی میشود در پاییز و احتمالاً بهار پیشرو، در برخی مناطق کشور بارشهایی بیش از میانگین بلندمدت داشته باشیم.
🔹 طرحهای آبخیزداری یکی از زیرساختهای اساسی کشور برای کاهش خطر سیلاب هستند، اما باید واقعبینانه بپذیریم که پوشش فعلی این طرحها برای مدیریت همه عرصههای سیلخیز کشور کافی نیست. تا سال ۱۴۰۵، از حدود ۱۲۵ میلیون هکتار عرصه مستعد اجرای عملیات آبخیزداری، حدود ۴۶ میلیون هکتار مطالعه شده و در نزدیک به ۳۲ میلیون هکتار عملیات آبخیزداری انجام شده است. همچنین حدود ۲۰ میلیون هکتار از عرصههای مطالعهشده در حال اجرای اقدامات، آماده اجرا یا نیازمند تأمین اعتبار هستند.
🔹 این آمار نشان میدهد با وجود اقدامات انجامشده، فاصله قابلتوجهی میان نیاز کشور و سطح اجرای عملیات وجود دارد.
🔹 برای مواجهه با بارشهای شدید، سه دسته اقدام باید بهصورت همزمان دنبال شود. در مرحله نخست، اقدامات فوری اهمیت دارد. بازدید و ارزیابی بندها و سازههای آبخیزداری، آبراههها و نقاط مستعد انسداد، تخریب، لغزش، گالی و سیلاب، بهویژه در حوزههای بحرانی، بالادست شهرها و روستاها، تأسیسات مهم و مناطق پرخطر ضروری است.
🔹 در اقدامات میانمدت، باید تکمیل طرحهای نیمهتمام در حوضههای دارای اولویت سیلخیزی و حفاظت از سکونتگاهها و زیرساختهای حیاتی در دستور کار قرار گیرد. همچنین اجرای طرحهای پخش سیلاب، آبخیزداری و آبخوانداری در بالادست قناتها و اقدامات حفاظت خاک با توجه به شاخص سلامت حوزههای آبخیز اهمیت دارد.
🔹 در بلندمدت نیز باید مدیریت جامع حوزههای آبخیز با نگاه زیستمهندسی و رویکرد اکوهیدرولوژی، بهویژه در دامنهها و بخشهای بالادست و پاییندست حوضهها، توسعه پیدا کند. این رویکرد باید تلفیقی از عملیات سازهای، تقویت پوشش گیاهی، حفاظت خاک، مدیریت کاربری اراضی و مشارکت جوامع محلی و خیرین در قالب مسئولیتهای اجتماعی باشد.
🔹 باید تأکید کرد آبخیزداری جایگزین سامانه هشدار سریع، مدیریت بحران یا رعایت حریم رودخانهها نیست، بلکه یکی از اجزای اصلی مدیریت خطر سیلاب و مدیریت پیچیده نقاط کلیدی اکوسیستمهاست.
☘ @frw_hamyar | کانال همیار طبیعت
🔹 تأکید رؤسای سازمان منابع طبیعی و سازمان بازرسی کل کشور بر توسعه همکاریهای مشترک در صیانت از عرصههای ملی
🔹 رضا افلاطونی، معاون وزیر جهاد کشاورزی و رئیس سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور، به همراه جمعی از معاونان و مدیران سازمان، با حضور در سازمان بازرسی کل کشور با رئیس این سازمان دیدار و درباره راهکارهای توسعه همکاریهای مشترک، ارتقای نظام حکمرانی زمین، تقویت سازوکارهای نظارتی و بهرهگیری از ظرفیتهای قانونی و فناورانه برای حفاظت از عرصههای طبیعی کشور تبادل نظر کردند.
🔹 در این دیدار، رئیس سازمان بازرسی کل کشور، بهرهگیری از ظرفیتهای مردمی، استقرار نظام نظارتی هوشمند و برخط، مدیریت یکپارچه عرصههای ملی و رفع کاستیهای موجود در پنجره واحد زمین را از الزامات حفاظت مؤثر از این سرمایهها دانست.
🔹 اصغر جهانگیر با اشاره به جایگاه منابع طبیعی در حفظ تعادل زیستمحیطی و صیانت از منافع ملی، اظهار داشت: همانگونه که مقابله با آلودگی هوا مستلزم مشارکت و همکاری همه دستگاههاست، صیانت از جنگلها، مراتع، کوهها و سایر عرصههای طبیعی نیز باید به مسئولیتی مشترک و فراگیر در مجموعه نظام اجرایی کشور تبدیل شود.
🔹 وی هوشمندسازی و دادهمحوری را از الزامات نظارت اثربخش بر عرصههای طبیعی دانست و با اشاره به ضرورت تکمیل پنجره واحد زمین افزود: اتصال برخط دستگاههای اجرایی به این سامانه و بهروزرسانی مستمر اطلاعات و تصاویر ماهوارهای، نقش مهمی در شناسایی بهموقع تخلفات و پیشگیری از تعرض به اراضی ملی دارد. سازمان بازرسی نیز ترک فعل دستگاههایی را که به تکالیف قانونی خود در این زمینه عمل نکنند، پیگیری خواهد کرد.
🔹 رئیس سازمان بازرسی کل کشور همچنین آتشسوزیهای عمدی، قطع درختان جنگلی و قاچاق چوب را از جمله تهدیدهای جدی عرصههای طبیعی برشمرد و با اشاره به گستردگی حدود ۱۳۵ میلیون هکتار از عرصههای تحت مسئولیت سازمان منابع طبیعی و محدودیت امکانات حفاظتی خاطرنشان کرد: با اتکا به ظرفیت نیروی انسانی موجود، امکان حفاظت کامل از چنین گستره وسیعی وجود ندارد؛ بنابراین، در کنار ایفای مسئولیت همه ارکان حاکمیت، باید از توان و مشارکت مردم و ظرفیت فناوریهای نوین برای صیانت از این سرمایهها بهره گرفت.
🔹 جهانگیر با تأکید بر اینکه حفاظت پایدار از منابع طبیعی بدون همراهی و مشارکت مردم محقق نخواهد شد، فرهنگسازی عمومی و توسعه گروهها و تشکلهای دوستدار طبیعت را ضرورتی اساسی دانست و گفت: باید با فرهنگسازی مؤثر، مسئولیتپذیری اجتماعی در قبال محیطزیست را تقویت کرد؛ بهگونهای که هر شهروند هنگام حضور در جنگل، کوهستان و سایر عرصههای طبیعی، خود را در برابر حفظ و حراست از آن مسئول بداند و از اقداماتی نظیر رهاسازی زباله و پسماندهای پلاستیکی خودداری کند.
🔹 وی با تأکید بر اینکه مسئولیت حفاظت یا بهرهبرداری از اراضی نباید با مفهوم مالکیت خلط شود، افزود: اموال و اراضی کشور باید بهصورت یکپارچه مدیریت و نظارت شوند و واگذاری مسئولیت حفاظت یا بهرهبرداری از بخشی از اراضی به یک دستگاه اجرایی، به هیچوجه نباید به معنای مالکیت آن دستگاه بر عرصه مذکور تلقی شود.
🔹 جهانگیر با اشاره به محدودیت امکانات حفاظتی در مقایسه با گستردگی عرصههای طبیعی کشور، استفاده از فناوریهای نوین را ضرورتی اجتنابناپذیر در مدیریت و صیانت از عرصههای طبیعی دانست و گفت: در دنیای پیچیده امروز، نظارت با روشهای سنتی پاسخگوی حجم و گستردگی تهدیدها نیست. در شرایطی که امکان رصد مستمر و دقیق عرصههای طبیعی از طریق تصاویر ماهوارهای و فناوریهای نوین فراهم است، باید از این ظرفیتها برای کاهش تخلفات، شناسایی سریع تعرضات و ارتقای اثربخشی نظارتها بهصورت جدی استفاده کرد./ پيام طبیعت ایران
☘ @frw_hamyar | کانال همیار طبیعت
🔹 ۶۲۰ گونه گیاهی گون فقط در مراتع ایران میرویند
🔹 مدیرکل دفتر امور مراتع سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور در بازدید از مراتع استان زنجان گفت؛ گون زارها با وسعت بیش از ۲۱ میلیون هکتار حدود یک چهارم رویشگاه های مرتعی ارزشمند ایران را تشکیل داده اند که با توجه به تصریح قانون در حفظ و حمایت از این گونه بعنوان ذخایر ژنتیکی و کارکردهای اکولوژیک آن در حفظ آب، خاک و پوشش گیاهی مرتع در حقیقت "گیاه گون، سپر حفاظت از زیست بوم مراتع کشور است".
🔹 ابوالقاسم حسین پور با تبیین اهمیت گون زارهای کشور اضافه کرد؛ قانونگذار به موجب ماده یک قانون حفظ و حمایت از منابع طبیعی و ذخایر جنگلی، گون را بعنوان گونه ممنوع القطع قرار داده است و در تبصره یک ماده مارالذکر مشخص نمودن مناطق استقرار گونه یاد شده و حفاظت از آن را تکلیف نموده است.
🔹 مدیرکل دفتر امور مراتع سازمان منابع طبیعی با اشاره به تنوع زیستی و گونه ای گیاه گون به صورت علفی، بوته ای و درختچه ای افزود؛ حدود ۸۵۰ گونه گیاهی گون در مراتع کشور وجود دارد که از این میزان، تعداد ۶۲۰ گونه آن انحصاری ایران بوده و تنها در مراتع کشور ما رویش دارند.
🔹 حسین پور، گون را گیاه مولد شهد دانست و گفت؛ علاوه بر ارزش های دارویی و صنعتی، تولید عسل مرغوب گون از دیگر کارکردهای این گیاه مرتعی منحصر بفرد است.
🔹 وی همچنین با توجه به ظرفیت گون های علوفه ای، از برنامه ریزی برای استفاده از این گونه ها در عملیات اصلاح و احیای مراتع و کشت در دیمزارها و اراضی تخریب یافته خبر داد و اضافه کرد؛ در راستای افزایش تولید علوفه مراتع، موضوع بند "ج" ماده ۱۴ قانون افزایش بهره وری بخش کشاورزی و منابع طبیعی، از ظرفیت گون های علوفه ای در کنار دیگر ارقام گیاهی در افزایش تولید علوفه در مراتع استفاده می شود.
🔹 مدیر کل دفتر امور مراتع سازمان منابع طبیعی در پایان از برنامه اقدام مشترک سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور و موسسه تحقیقات جنگل ها و مراتع جهت به روز رسانی نقشه گون زارهای کشور و تولید بذور استاندارد گونه های گیاهی گون و کشت در دیمزارها و اراضی مستعد خبر داد./ ایلنا
☘ @frw_hamyar | کانال همیار طبیعت
🔹 چمنزارهای کشور؛ نگین ارزشمند مراتع و نیازمند حفاظت ویژه
🔹 مدیرکل دفتر امور مراتع سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور، بر ضرورت حفاظت و احیای این زیستبومهای ارزشمند بهعنوان بخشی از ذخایر طبیعی و مرتعی کشور تأکید کرد.
🔹 ابوالقاسم حسین پور در بازدید از چمنزار سلطانیه زنجان، با اشاره به جایگاه ویژه چمنزارها در نظام مرتعی کشور گفت: چمنزارها جزو مراتع درجه یک کشور محسوب میشوند و بر اساس قانون، واگذاری آنها ممنوع است.
🔹 وی افزود: تاکنون ۳۶ هزار هکتار چمنزار در ۱۹ استان کشور شناسایی و ثبت شده و حفاظت و احیای این عرصههای ارزشمند در دستور کار دفتر امور مراتع قرار دارد.
🔹 مدیرکل دفتر امور مراتع سازمان منابع طبیعی با بیان اینکه استانهای کردستان، آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی و اردبیل بیشترین سطح چمنزارهای کشور را دارند، اظهار کرد: چمنزار سلطانیه زنجان با وسعت یکهزار و ۳۰۴ هکتار، بهواسطه اقدامات حفاظتی، قرق و اجرای عملیات بذرپاشی، روند احیای مناسبی را طی کرده است. همچنین پیگیری و اجرای برنامههای احیای حقابه این چمنزار در دستور کار قرار دارد.
🔹 وی کاهش حقابه را یکی از چالشهای جدی چمنزارها برشمرد و بر ضرورت مشارکت دستگاههای مسئول و همراهی مردم برای صیانت از این رویشگاههای منحصربهفرد و حفظ کارکردهای زیستمحیطی آنها تأکید کرد./ پاج
☘ @frw_hamyar | کانال همیار طبیعت
🔹 برگزاری سومین پویش ملی نهالکاری همزمان با ۱۳ آبان، روز دانشآموز در سراسر کشور
🔹 مدیرکل دفتر آموزش، ترویج و مشارکتهای مردمی سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور، از برگزاری سومین پویش ملی نهالکاری سال ۱۴۰۵ همزمان با ۱۳ آبان، روز دانشآموز، در سراسر کشور خبر داد و این رویداد را فرصتی برای گسترش فرهنگ درختکاری و جلب مشارکت نسل نوجوان و جوان در حفاظت از منابع طبیعی دانست.
🔹 ترحم بهزاد با اشاره به اینکه این پویش در ادامه اجرای طرح مردمی کاشت یک میلیارد درخت برگزار میشود، اظهار کرد: روز دانشآموز فرصت ارزشمندی برای پیوند آموزش با مشارکت عملی در حفاظت از طبیعت است. دانشآموزان امروز، حافظان و تصمیمسازان فردای این سرزمین هستند و باید از همین دوران با اهمیت جنگلها، مراتع، آب، خاک و تنوع زیستی آشنا شوند و مسئولیت خود را در قبال حفظ این سرمایههای ارزشمند بشناسند.
🔹 وی در ادامه با اشاره به پیام محوری این پویش خاطرنشان کرد: هر نهال، یک امید برای فردای سبز و هر دانشآموز، یک همراه برای ساختن آیندهای پایدار برای ایران است.
🔹 مدیرکل دفتر آموزش، ترویج و مشارکتهای مردمی سازمان منابع طبیعی با بیان اینکه درختکاری باید از یک اقدام نمادین و مناسبتی فراتر رفته و به فرهنگی ماندگار در جامعه تبدیل شود، افزود: کاشت نهال زمانی ارزش واقعی پیدا میکند که با انتخاب گونههای متناسب با شرایط اقلیمی و مراقبت و نگهداری مستمر همراه باشد. هر دانشآموز میتواند با کاشت و مراقبت از یک نهال، سفیر فرهنگ حفاظت از طبیعت در خانواده و جامعه خود باشد.
🔹 بهزاد همچنین با گرامیداشت یاد و خاطره شهدای دانشآموز میناب در جنگ ۴۰ روزه گفت: یاد و نام این دانشآموزان مظلوم که جان خود را از دست دادند، همواره در حافظه ملت ایران زنده خواهد ماند. برگزاری این پویش در روز دانشآموز، فرصتی برای پاسداشت یاد و خاطره این عزیزان و تجدید عهد با آیندهسازان کشور است؛ آیندهای که باید سرشار از امید، زندگی، امنیت و سرسبزی باشد.
🔹 مدیرکل دفتر آموزش، ترویج و مشارکتهای مردمی سازمان منابع طبیعی در ادامه، تحقق اهداف طرح مردمی کاشت یک میلیارد درخت را نیازمند مشارکت آگاهانه و مستمر مردم دانست و بر همافزایی مدارس، خانوادهها، تشکلهای مردمی و دستگاههای اجرایی برای تبدیل فرهنگ درختکاری و حفاظت از منابع طبیعی به یک مسئولیت همگانی تأکید کرد./ پيام طبیعت ایران
☘ @frw_hamyar | کانال همیار طبیعت
🔹 بخشنامه جدید سازمان منابع طبیعی؛ قطع درختان سرپای حاشیه رودخانهها ممنوع شد
🔹 معاون امور جنگل سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور با صدور بخشنامهای به ادارات کل منابع طبیعی استانها با ضروری خواندن صیانت از درختان سرپای حاشیه رودخانهها با هدف جلوگیری از خسارت سیل، هر گونه نشانهگذاری و قطع درختان جنگلی در حریم رودخانهها را ممنوع اعلام کرد.
🔹 در پی انتشار اخباری مبنی بر قطع درختان سرپا در حاشیه رودخانهها برای جلوگیری از وقوع سیل، کامران پورمقدم تاکید کرد: احتمال وقوع سیل یا درخواست پاکسازی مسیر رودخانهها بهتنهایی مجوزی برای نشانهگذاری و قطع درختان سرپا محسوب نمیشود و حذف موانع در بستر جریانی و طغیانی رودخانهها به منظور عملیات لایروبی و غیره مستلزم ارایه طرح توجیهی توسط شرکت آب منطقهای و تایید آن از سوی کمیته فنی ادارات کل منابع طبیعی استانهاست.
🔹 وی خاطر نشان کرد: درختان شکسته، افتاده و ریشهکن شده موجود در بستر و حاشیه رودخانهها بهصورت موردی بررسی و در مواردی که درختان موجب انسداد یا محدودیت جدی در عبور جریان سیلاب بهویژه در محدوده پلها، آبگذرها و تاسیسات زیر بنایی باشند با رعایت مفاد ماده ۳۶ و تبصره ۱ آن، هماهنگی با دستگاههای ذیربط و اخذ مجوز لازم از دفتر جنگلداری به استناد تفویض اختیار رییس سازمان منابع طبیعی پیگیری میشود.
🔹 پورمقدم تاکید کرد: در این بخشنامه از ادارات کل منابع طبیعی استانها خواستهایم در نقاط دارای خطر سیلاب و در محدوده سکونتگاهها، پلها، جادهها و تاسیسات زیر بنایی، کارشناسان منابع طبیعی با مشارکت کارشناسان شرکتهای آب منطقهای، نقاط دارای احتمال انسداد جریان و تجمع موانع چوبی را شناسایی و برای آنها برنامه مدیریت موضعی تدوین کنند.
🔹 معاون امور جنگل سازمان منابع طبیعی تاکید کرد: بر اساس ماده ۳۶ قانون برنامه پنج ساله هفتم پیشرفت کشور، هرگونه بهرهبرداری چوبی از جنگل و برداشت درختان جنگلی ممنوع و موارد استثنایی برداشت نیز در تبصرههای ۱ و ۲ ذیل ماده مذکور بهصورت مشخص تعیین شده است. بر این اساس هر گونه اقدام برای نشانهگذاری و قطع درختان جنگلی سرپا و دارای تنه سالم و سیستم ریشهای مناسب در حاشیه و حریم رودخانهها با استناد به احتمال وقوع سیل یا ضرورت افزایش ظرفیت عبور جریان آب، خارج از موارد و شرایط و ضوابط قانونی فاقد وجاهت است و مجاز نیست.
🔹 وی با بیان اینکه از منظر اکولوژیک درختان سرپای حاشیه رودخانهها دارای کارکردهای مهمی هستند، تصریح کرد: حذف این درختان میتواند پیامدهای نامطلوبی از جمله کاهش پایداری کنارههای رودخانه به دلیل از بین رفتن شبکه ریشهای درختان و افزایش احتمال فرسایش کناری و تخریب دیوارهها و افزایش ورود ناشی از فرسایش کناره ها به بستر رودخانه و تشدید رسوبگذاری در مقاطع پایین دست شود.
🔹 پورمقدم در پایان اظهار امیدواری کرد که با اجرای دقیق این بخشنامه ضمن رعایت الزامات قانونی و صیانت از سرمایههای طبیعی کشور از اقدامات غیر ضروری و فاقد پشتوانه کارشناسی و مطالعاتی که میتواند موجب آسیب به اکوسیستمهای جنگلی، تشدید فرسایش و افزایش آسیب پذیری عرصههای پاییندست در برابر سیلاب شود، جلوگیری شود./ ایسنا
☘ @frw_hamyar | کانال همیار طبیعت
🔹 سازمان منابع طبیعی با نشانهگذاری درختان سرپا در حریم رودخانهها موافق نیست
🔹 «کامران پورمقدم» معاون امور جنگل سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور در صفحه شخصی خود در شبکه اجتماعی اینستاگرام نوشت: "معاونت امور جنگل سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور با نشانهگذاری درختان سرپا در حریم رودخانهها با هدف کاهش خسارات سیلاب موافق نیست. بدون شک برداشت درختان حاشیه رودخانهها سبب تسریع و تشدید فرسایش خاک و به تبع آن افزایش رسوب در آب و نهایتا افزایش قدرت تخریب سیلابها در پایین دست خواهد شد. مراتب در اولین فرصت به اداراتکل ابلاغ خواهد شد."
☘ @frw_hamyar | کانال همیار طبیعت
🔹 تصویب مناسبتهای جدید در تقویم رسمی کشور؛ ۲۹ اردیبهشت، روز عشایر نامگذاری شد
🔹 دبیر شورای معین شورای عالی انقلاب فرهنگی از تصویب مناسبتهای جدید در تقویم رسمی کشور خبر داد.
🔹 غلامرضا بصیرنیا با اعلام این خبر اظهار کرد: با تصویب این شورا، روز عشایر از «روز روستا و عشایر» تفکیک و ۲۹ اردیبهشت، همزمان با سالروز بیعت تاریخی عشایر با حضرت امام خمینی (ره) در سال ۱۳۵۸، به عنوان «روز عشایر» نامگذاری شد./ شورایعالی انقلاب فرهنگی
☘ @frw_hamyar | کانال همیار طبیعت
🔹 مشروح سخنان رئیسجمهور دکتر مسعود پزشکیان در سیویکمین اجلاس تغییرات اقلیمی سازمان ملل (کاپ ۳۱):
🔹 بسمالله الرحمن الرحیم
عالیجنابان،
رؤسای محترم دولتها و هیئتهای نمایندگی،
خانمها و آقایان،
🔹 ابتدا لازم میدانم از میزبانی شایسته دولت و ملت دوست و برادر جمهوری ترکیه تشکر کنم.
🔹 نشست حاضر در شرایطی برگزار میشود که جهان بیش از هر زمان دیگری به بازنگری در مفهوم مسئولیت مشترک، عدالت اقلیمی و پیوند گسستناپذیر میان صلح و محیطزیست نیازمند است.
🔹 امروز نمیتوان از آینده زمین سخن گفت، اما از جنگهایی که خاک، آب، هوا، منابع طبیعی و حیات انسانها را هدف قرار میدهند، چشم پوشید. محیطزیست، قربانی خاموش جنگهاست که آثار تخریب آن تا نسلها پس از مخاصمات باقی میماند.
🔹 تجاوز جنایتآمیز و غیرقانونی اخیر آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران، در کنار ابعاد گسترده خسارت انسانی و اقتصادی، آسیب جدی به محیطزیست وارد کرده و حجم عظیمی از آلایندهها و گازهای گلخانهای را وارد جو کرده است؛ بهطوریکه مطابق ارزیابیهای انجامشده، حمله به تأسیسات سوخت در عسلویه موجب انتشار حدود پانصد هزار تن و حمله عمدی به مخازن سوخت اطراف تهران باعث انتشار یک میلیون تن دیاکسیدکربن شده است.
🔹 این یک تناقض آشکار و نگرانکننده است. درحالیکه جامعه جهانی برای کاهش انتشار گازهای گلخانهای و سازگاری با تغییرات اقلیمی تلاش میکند، عملیات نظامی گسترده با مصرف سوخت، انفجار مهمات، تخریب زیرساختها و ایجاد آتشسوزیهای گسترده، دستاورد سالها تلاش اقلیمی و زیستمحیطی را نابود میسازد.
🔹 و جای بسی تأسف است که در حملات اخیر، همچنین شاهد حمله به مناطق حفاظتشده و پایگاههای محیطبانی بودهایم؛ حمله به این مناطق، تعرض به سرمایه مشترک نسلهای امروز و فرداست.
🔹 رهبر شهید ما (که رحمت واسعه خدا بر ایشان باد) در ذیل توجه به اهمیت محیطزیست، بر این اصل تأکید داشتند که: بهکارگیری سلاحهای نامتعارف از جمله تسلیحات هستهای مصداق ضایع کردن «حرث و نسل» است؛ یعنی نابودی کشت، حیات، انسان و نسلهای آینده.
🔹 این تعبیر قرآنی، در حقیقت بیانگر رویکردی بنیادین نسبت به موضوع محیطزیست است: به این معنا که «هیچ قدرتی حق ندارد به نام امنیت یا برتری نظامی، بنیانهای حیات بر روی زمین را با خطر نابودی مواجه سازد.»
🔹 بر این اساس، ما خواستار تقویت سازوکارها برای مستندسازی، پیشگیری و پاسخگو کردن این اقدامات از سوی ایالات متحده و رژیم صهیونیستی هستیم.
🔹 خانمها و آقایان،
جمهوری اسلامی ایران با وجود تحریمهای ظالمانه و محرومیت از دسترسی به منابع مالی و فناوریهای بینالمللی، مسیر کاهش انتشار گازهای گلخانهای و توسعه انرژیهای پاک را دنبال کرده است. در این راستا، ظرفیت نیروگاههای تجدیدپذیر کشور در دو سال اخیر از حدود ۱۲۵۰ مگاوات به بیش از ۶۱۵۰ مگاوات افزایش یافته است و در سال جاری تولید برق پاک به بیش از ۴.۵ میلیارد کیلوواتساعت رسیده و از انتشار حدود ۲.۵ میلیون تن دیاکسیدکربن جلوگیری شده است. این دستاوردها نشان میدهد که اراده ملی ایران برای حفاظت از اقلیم، حتی در دشوارترین شرایط اقتصادی و جنگ، متوقف نشده است.
🔹 از جامعه جهانی و سازمانهای مسئول انتظار داریم که میان تعهدات اقلیمی در زمان صلح و مسئولیت در زمان جنگ، پیوند واقعی برقرار سازد و با مستندسازی خسارات زیستمحیطی ناشی از تجاوزات نظامی، سازوکارهای جبران خسارت را تقویت نماید.
🔹 مایلم در پایان سخن به این نکات تأکید نمایم:
🔹 زمین، میراث یک ملت یا یک نسل نیست. آن را از نسلهای پیشین به امانت گرفتهایم و باید سالمتر و امنتر به نسلهای آینده بسپاریم.
🔹 صلح، پیششرط حفاظت از محیطزیست است و حفاظت از محیطزیست، پیششرط صلح پایدار.
🔹 جمهوری اسلامی ایران برای همکاری عادلانه، مسئولانه و همافزا در مسیر حفاظت از محیطزیست آمادگی دارد.
🔹 از توجه شما سپاسگزارم./ پاد
☘ @frw_hamyar | کانال همیار طبیعت
🔹 افلاطونی بر ضرورت بهرهگیری از ظرفیتهای قانونی و روشهای نوین تأمین مالی برای اجرای پروژههای منابع طبیعی تأکید کرد
🔹 در جلسه شورای مدیران سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور، رضا افلاطونی، معاون وزیر جهاد کشاورزی و رئیس سازمان، با اشاره به اهمیت تأمین منابع مالی برای اجرای پروژههای منابع طبیعی، بر ضرورت شناسایی و استفاده حداکثری از ظرفیتهای قانونی، تسهیلات بانکی و روشهای نوین مشارکت عمومی و خصوصی تأکید کرد.
🔹 افلاطونی در این نشست اظهار کرد: تأمین مالی پروژههای منابع طبیعی از موضوعات مهم و راهبردی سازمان است و به همین منظور، چند ماه قبل به معاونت برنامهریزی و دفتر مربوطه مأموریت داده شد تا با مشارکت معاونان و بهرهگیری از نظرات مشاور اقتصادی، دستورالعمل جامع روشهای تأمین مالی تدوین شود.
🔹 وی با تقسیمبندی روشهای تأمین مالی به سه بخش اعتبارات دولتی، تسهیلات بانکی و مشارکتهای عمومی و خصوصی، تصریح کرد: سازمان در هر سه بخش ظرفیتهای قابل توجهی دارد که تاکنون به اندازه کافی از آنها استفاده نشده است و لازم است تمامی ارکان سازمان، متناسب با حوزه مسئولیت خود، برای فعالسازی این ظرفیتها اقدام کنند.
🔹 رئیس سازمان منابع طبیعی با اشاره به ظرفیت قوانین و مقررات موجود، از جمله قانون افزایش بهرهوری بخش کشاورزی و منابع طبیعی، قانون تأمین مالی زیرساختها و قانون معادن، خاطرنشان کرد: بخشی از منابع مورد نیاز پروژهها از طریق همین ظرفیتهای قانونی قابل تأمین است؛ بهعنوان نمونه، بر اساس گزارش دیوان محاسبات، مطالبات سازمان بابت خسارات موضوع ماده ۱۲ قانون افزایش بهرهوری حدود ۳۰ همت برآورد شده است، در حالی که میزان بهرهمندی از منابع مسئولیت اجتماعی وزارت نفت نیز در مقایسه با ظرفیت پیشبینیشده، بسیار محدود بوده است.
🔹 افلاطونی همچنین بر ضرورت بازنگری در نحوه استفاده از تسهیلات بانکی، ظرفیت تبصره ۱۸ و منابع صندوقهای حمایت از بخش کشاورزی تأکید کرد و خواستار ایفای نقش مؤثرتر این صندوقها در تأمین مالی و پشتیبانی از اجرای پروژههای منابع طبیعی شد.
🔹 افلاطونی هدف از تدوین دستورالعمل تأمین مالی را صرفاً معرفی این روشها ندانست و گفت: باید ابتدا انواع روشهای نوین تأمین مالی را بشناسیم، سپس قابلیت اجرایی هر یک را در پروژههای منابع طبیعی ارزیابی کنیم و در نهایت، دستورالعملی کاربردی در اختیار همکاران ستادی و مدیران کل استانها قرار دهیم تا بتوانند از این ابزارها در اجرای طرحها استفاده کنند.
🔹 معاون وزیر جهاد کشاورزی در ادامه، با اشاره به تفاهمنامههای منعقدشده با دستگاهها و مجموعههای عمومی و خصوصی، از جمله تفاهمنامه اخیر با سازمان اوقاف و مجموعه جهاد توسعه، یادآور شد: امضای تفاهمنامه بهتنهایی دستاورد محسوب نمیشود؛ آنچه اهمیت دارد، تبدیل این توافقها به پروژههای عملیاتی و قابل اجراست. از این رو، معاونتهای تخصصی و ادارات کل منابع طبیعی و آبخیزداری استانها باید برای عملیاتیکردن تعهدات و شناسایی فرصتهای سرمایهگذاری برنامهریزی کنند.
🔹 رئیس سازمان منابع طبیعی در جمعبندی این موضوع، خواستار برگزاری کارگاه آموزشی تخصصی روشهای نوین تأمین مالی و زمینههای کاربرد آنها در پروژههای منابع طبیعی برای معاونان برنامهریزی و مدیران کل منابع طبیعی و آبخیزداری استانها شد./ پيام طبیعت ایران
☘ @frw_hamyar | کانال همیار طبیعت
🔹 افلاطونی: حفاظت از منابع طبیعی نیازمند مشارکت همگانی و همراهی رسانه ملی است/ ۲
🔹 وی از اجرای حدود یک میلیون و ۴۰۰ هزار هکتار عملیات مقابله با بیابانزایی و تثبیت شنهای روان خبر داد و گفت: بخش قابل توجهی از کانونهای گردوغبار فرامرزی در کشورهای همسایه از جمله عراق، عربستان و کویت قرار دارند و کانونهایی از سمت ازبکستان نیز در سالهای اخیر مورد توجه قرار گرفتهاند؛ بنابراین مقابله با این پدیده علاوه بر اقدامات داخلی، نیازمند همکاریهای منطقهای است.
🔹 رئیس سازمان منابع طبیعی همچنین به اجرای حدود ۷۰ هزار هکتار جنگلکاری در مسیر مرز ایلام به مهران و بیش از ۱۵ هزار هکتار جنگلکاری بیابانی در محدوده اهواز اشاره کرد و توسعه پوشش گیاهی در محورهای مواصلاتی کشور را از دیگر اقدامات این حوزه برشمرد.
🔹 افلاطونی از برنامه سازمان برای ایجاد پارکهای زندگی و آبخیز در استانها و شهرستانهای کشور خبر داد و گفت: پارک زندگی با هدف احیای فرهنگ درختکاری، تقویت پیوند مردم با طبیعت و فراهم کردن زمینه مشارکت خانوادگی در توسعه فضای سبز طراحی شده است.
🔹 وی افزود: در این طرح با همکاری وزارت کشور و استانداریها، زمین، نهال و نظارت فنی از سوی سازمان منابع طبیعی تأمین میشود و منابع مالی نیز با مشارکت دستگاههای مسئول اختصاص مییابد تا مردم بتوانند به مناسبتهایی مانند تولد فرزند و سالروز ازدواج درخت بکارند.
🔹 به گفته افلاطونی، در مرحله نخست ایجاد پارک زندگی در مراکز شهرستانها در دستور کار قرار گرفته و تاکنون در ۱۴۰ شهرستان عملیات اجرایی و آمادهسازی زیرساختها با پیشرفت قابل توجهی انجام شده است. درختان کاشتهشده نیز پس از ثبت در سامانه به نام افراد ثبت و پلاکگذاری میشوند تا مشارکت مردم در نگهداری آنها تقویت شود.
🔹 رئیس سازمان منابع طبیعی درباره پارک آبخیز نیز اظهار داشت: این طرح با هدف نمایش عینی آثار اقدامات آبخیزداری و معرفی یک حوزه آبخیز به مردم، مدیران و تصمیمگیران اجرا میشود تا نقش مدیریت حوزههای آبخیز در کنترل سیلاب، حفظ خاک و مدیریت منابع آب ملموستر شود.
🔹 وی با اشاره به اقدامات انجامشده در استانهای مرکزی، کردستان و قزوین، توسعه هدفمند پارکهای آبخیز را در شهرستانهای مستعد سیلخیزی و دارای اولویت ضروری دانست.
🔹 افلاطونی با قدردانی از همکاری مدیران و کارکنان صداوسیما در ستاد و مراکز استانی گفت: اقدامات گستردهای در حوزه منابع طبیعی انجام میشود که بخش قابل توجهی از آنها برای مردم ناشناخته مانده است. رسانه ملی میتواند با معرفی این اقدامات، افزایش آگاهی عمومی و برجستهسازی تلاشها، نقش مؤثری در جلب مشارکت مردم ایفا کند.
🔹 وی با اشاره به ظرفیت برنامه تلویزیونی سایهسار و دیگر برنامههای رسانه ملی تصریح کرد: سازمان صداوسیما و سازمان منابع طبیعی دو دستگاه اثرگذار در حوزه فرهنگسازی هستند و همافزایی آنها میتواند به ارتقای فرهنگ حفاظت از جنگلها، مراتع، آب و خاک و توسعه مشارکتهای مردمی منجر شود.
🔹 رئیس سازمان منابع طبیعی در پایان خاطرنشان کرد: هر اقدام و تصمیم در حوزه حفاظت از منابع طبیعی، بخشی از تاریخ و سرنوشت سرزمین ما را رقم میزند و باید با همکاری رسانهها، دستگاههای اجرایی و مشارکت مردم، فرهنگ حفاظت از این سرمایه ارزشمند را نهادینه و آن را برای نسلهای آینده حفظ کنیم./ پيام طبیعت ایران
☘ @frw_hamyar | کانال همیار طبیعت
🔹 ۱۵ ذخیرهگاه جدید جنگلی هیرکانی شناسایی شده است/ تشدید مجازات قطع درختان از ذخیرهگاههای جنگلی
🔹 ۱۵ منطقه جدید برای اضافه شدن به ذخیرهگاههای جنگلی ناحیه رویشی هیرکانی در چارچوب طرح مدیریت پایدار جنگلهای شمال کشور شناسایی شده است.
🔹 مدیرکل دفتر جنگلکاری، پارکها و ذخیرهگاههای جنگلی سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور با بیان این مطلب افزود: این اقدام را با هدف افزایش عرصههای حفاظتی، صیانت از گونههای ارزشمند و حفاظت از رویشگاههای دارای شرایط خاص اکولوژیکی انجام دادهایم.
🔹 بهرام دلفان اباذری اظهارداشت: در حال حاضر ۸۱ ذخیرهگاه جنگلی به مساحت حدود ۲۹ هزار هکتار در ناحیه رویشی هیرکانی در شش استان گیلان، مازندران، گلستان، خراسان شمالی، اردبیل و سمنان وجود دارد و در این مناطق از گونههای در معرض خطر و تهدید و رویشگاههای دارای ویژگیهای خاص زیستی و اکولوژیکی هستند را حفاظت میکنیم.
🔹 وی تصریح کرد: شناسایی ذخیرهگاههای جدید با هدف توسعه کمی و کیفی عرصههای حفاظتی این ناحیه انجام میشود.
🔹 دلفاناباذری با اشاره به اهمیت حفاظت از گونههای منحصربهفرد جنگلهای شمال کشور گفت: برخی گونههای گیاهی به دلیل ارزش ژنتیکی و پراکنش محدود، نیازمند حمایت و حفاظت ویژه هستند و گونه انجیلی از جمله این گونهها است.
🔹 وی ادامه داد: برای ذخیرهگاههای جنگلی متناسب با ویژگیهای هر منطقه، طرح مدیریت تهیه میشود تا اقدامات حفاظتی و اجرایی مورد نیاز بر اساس استانداردهای مربوط در صورت تامین اعتبار به اجرا درآید.
🔹 مدیرکل دفتر جنگلکاری، پارکها و ذخیرهگاههای جنگلی سازمان منابع طبیعی با بیان این که ذخیرهگاههای جنگلی درآمدزایی مستقیم ندارند، تامین اعتبارات لازم را از الزامات حفاظت موثر از این عرصهها دانست و اذعان داشت: با اجرای برنامههای مدیریتی و حفاظتی میتوان مراقبت از این مناطق را افزایش و در صورت نیاز، عملیات احیایی و اجرایی متناسب با شرایط هر رویشگاه را انجام داد.
🔹 وی درباره برخورد با تخریب و قطع درختان در ذخیرهگاههای جنگلی نیز گفت: مجازات تخلفات مربوط به قطع درختان و قاچاق چوب در ناحیههای رویشی ذخیرگاههای جنگلی تشدید میشود و جرم آن بر اساس ماده ۴۸ قانون حفاظت و بهرهبرداری از جنگلها و مراتع و ضوابط قانونی مربوط پیگیری میشود و خسارتهای وارده نیز مطابق شیوهنامههای سازمان ارزیابی و تعیین خواهد شد./ پاج
☘ @frw_hamyar | کانال همیار طبیعت
🔹 احداث پارک زندگی در شهرستانهای کشور با مشارکت مردم/ پارک جنگلی چیتگر با جایگزینی گونههای درختی احیا میشود
🔹 رئیس سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور درباره طرح احداث "پارکهای زندگی" گفت: این طرح در شهرستانهای کشور با هدف توسعه فضای سبز و افزایش مشارکت مردم در کاشت درخت خبر اجرا می شود.
🔹 رضا افلاطونی افزود: تاکنون ۱۴ استان اقدامات نهایی برای تامین زمین و زیرساختهای مورد نیاز این پارکها را انجام دادهاند.
🔹 وی اظهار داشت: به ادارات کل منابع طبیعی و آبخیزداری استانها تکلیف شده است در هر شهرستان یک پارک با عنوان "پارک زندگی" احداث کنند تا شهروندان بتوانند در مناسبتها و جشنهای مختلف زندگی با حضور در این فضاها به غرس و کاشت نهال بپردازند.
🔹 معاون وزیر جهادکشاورزی ابراز امیدواری کرد؛ با اجرای این طرح، تمام شهرستانهای کشور زیر پوشش قرار گیرند.
🔹 وی ادامه داد: احداث پارک زندگی با مشارکت مردم اجرا میشود و تحقق آن در دستور کار سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور قرار دارد.
🔹 رئیس سازمان منابع طبیعی درباره احیای پارکهای جنگلی نیز گفت: برنامهها و سیاستهای این سازمان در حوزه توسعه کمی و کیفی تفرجگاههای طبیعی است.
🔹 وی اذعان داشت: پارک جنگلی چیتگر طی دو تا سه سال گذشته با خشکیدگی شدید درختان روبرو بوده است، اما امسال برنامه احیا و بازسازی آن با جدیت و تاکید بیشتری دنبال میشود.
🔹 افلاطونی با اشاره به همکاری شهرداری در اجرای این برنامه و تامین آب این پارک تصریح کرد: کاشت درختان جدید و قطع درختان آفتزده از جمله اقداماتی است که بهصورت مرحلهای و نوبتی انجام میشود.
🔹 وی در همین حال بر رعایت توالی عملیات قطع و کاشت درختان در پارک چیتگر توضیح داد: اجازه قطع درختان در قطعه بعدی زمانی صادر میشود که عملیات کاشت نهال در قطعه قبلی انجام شده باشد، بنابراین جایگزینی گونههای درختی با رعایت این ترتیب و بهتدریج صورت میگیرد.
🔹 رئیس سازمان منابع طبیعی، توسعه و احیای پوشش گیاهی، درختان و بوتهها و همچنین ارتقای کمی و کیفی پارکهای جنگلی و تفرجگاههای طبیعی را از برنامههای مستمر این سازمان عنوان کرد./ پاج
☘ @frw_hamyar | کانال همیار طبیعت
🔹 اجرای آبخیزداری در ۳۲ میلیون هکتار از اراضی کشور/ پوشش طرحهای آبخیزداری برای مهار سیلاب کافی نیست/ ۴
🔸 با وجود اجرای پروژههای آبخیزداری در سالهای گذشته، همچنان در برخی مناطق شاهد وقوع سیلاب و خسارت به زیرساختها و سکونتگاهها هستیم. آیا ارزیابی جامعی از میزان اثربخشی پروژههای اجراشده وجود دارد و نتایج آن چگونه در اصلاح طرحهای جدید به کار گرفته میشود؟
🔹 در این زمینه نباید همه مناطق را با یک نسخه واحد مدیریت کرد. در برخی حوضهها، احیای پوشش گیاهی و اصلاح بهرهبرداری از مرتع اثربخشتر است و در برخی دیگر، ترکیبی از اقدامات سازهای، حفاظت خاک و مدیریت رواناب ضرورت دارد.
🔹 وقوع سیلاب پس از اجرای طرح آبخیزداری، بهتنهایی به معنای شکست آن نیست؛ همانطور که احداث یک بند یا سازه نیز بهتنهایی اثباتکننده موفقیت طرح محسوب نمیشود. برای قضاوت علمی باید شدت و دوره بازگشت بارشها، شرایط رطوبتی و ماده آلی حوضه، اقدامات توسعهای و ساختوسازها، بهویژه معادن، سکونتگاهها و جادهسازیها، وضعیت نگهداری سازهها و میزان خسارت در شرایط مشابه بررسی شود. همچنین تأثیر سایر اقدامات و مداخلات و پروژههای اجراشده از سوی دستگاههای اجرایی و وزارتخانههای دیگر باید مورد توجه قرار گیرد.
🔹 در اینجاست که مدیریت جامع همه مؤلفههای اقتصادی، اجتماعی، اکولوژیک و هیدرولوژیک اهمیت پیدا میکند. باید همه ابعاد را در نظر گرفت، نه فقط برخی از مؤلفهها را.
🔹 ممکن است یک طرح در کاهش فرسایش و رسوب مؤثر باشد، اما در برابر سیلابی با بزرگی فراتر از ظرفیت طراحی، بهویژه در شرایط تغییر اقلیم، نتواند از تمام خسارات جلوگیری کند. همچنین تغییر کاربری اراضی، ساختوساز در حریم رودخانهها و انسداد مسیرهای طبیعی جریان آب میتواند آثار مثبت اقدامات آبخیزداری را کاهش دهد.
🔹 از این رو، ارزیابی جامع طرحهای اجراشده باید در سه سطح فنی، اقتصادی و اجتماعی و مدیریتی انجام شود.
برای پروژههای جدید نیز لازم است مطالعات بالادست و پاییندست بهصورت یکپارچه انجام شود، سناریوهای بارش شدید و تغییر اقلیم در طراحی لحاظ شود و اعتبار نگهداری و پایش پس از اجرا از ابتدا پیشبینی شود.
🔹 ایجاد نظام ملی پایش عملکرد طرحهای آبخیزداری با استفاده از دادههای ایستگاهی، سنجش از دور، مدلسازی هیدرولوژیک و بازدیدهای میدانی نیز اهمیت زیادی دارد و در حال برنامهریزی است. در این چارچوب، لازم است تخصیص اعتبارات سالهای بعد بر اساس عملکرد واقعی طرحها و پیامدها و تأثیرات هیدرواکولوژیک، اقتصادی و اجتماعی آنها انجام شود؛ بهگونهای که اقداماتی در اولویت قرار گیرند که به بهبود سلامت حوزههای آبخیز منجر میشوند.
🔸 مهمترین مانع توسعه طرحهای آبخیزداری و حفاظت خاک، کمبود اعتبارات است یا مشکلات دیگری مانند پراکندگی مسئولیتها و ضعف مطالعات اجرایی نیز وجود دارد؟ اعتبار موردنیاز برای تکمیل طرحهای اولویتدار کشور چقدر است و چه میزان از آن تاکنون تأمین شده است؟
🔹 کمبود اعتبارات یکی از مهمترین موانع توسعه آبخیزداری و آبخوانداری کشور و همچنین توجه ناکافی به مقابله با تخریب سرزمین و احیای اکوسیستمها در اولویتهای برنامهای است؛ اما این موضوع تنها مانع توسعه این برنامهها نیست. تأمین مالی پایدار زمانی نتیجهبخش خواهد بود که با اولویتبندی علمی، مطالعات اجرایی باکیفیت، هماهنگی میان دستگاهها و نظارت بر عملکرد همراه شود.
🔹 از مهمترین چالشها میتوان به محدودیت و گاه ناپایداری تخصیص اعتبارات به دلیل شرایط و اولویتهای مختلف و در نتیجه طولانی شدن زمان تکمیل پروژهها، پراکندگی مسئولیتها در مدیریت آب، خاک، منابع طبیعی، راهها و سکونتگاهها و همچنین فاصله میان مطالعات انجامشده و تأمین منابع لازم برای اجرای آنها و کمبود منابع کافی برای نگهداری و پایش سازههای موجود اشاره کرد.
🔹 البته ضرورت تقویت مشارکت مردم، بهرهبرداران، بخش خصوصی و جوامع محلی و فراهم کردن راهکارهای سادهتر، ملموستر و شفافتر برای مشارکت ذینفعان واقعی در جوامع محلی نیز از جمله این محدودیتهاست. بدون تردید، وضعیت اعتبارات و نیاز مالی کشور در این حوزه بسیار مهم است.
🔹 برای اجرای برنامه آبخیزداری و آبخوانداری در برنامه هفتم توسعه، به ۲۰۳ همت اعتبار نیاز داریم. در سال ۱۴۰۵ نیز اعتبارات تملک داراییهای سرمایهای و محرومیتزدایی به بیش از ۴ همت رسیده است./ جام جم آنلاین
☘ @frw_hamyar | کانال همیار طبیعت
🔹 اجرای آبخیزداری در ۳۲ میلیون هکتار از اراضی کشور/ پوشش طرحهای آبخیزداری برای مهار سیلاب کافی نیست/ ۲
🔸 یکی از اهداف آبخیزداری، تقویت نفوذ آب به خاک و تغذیه سفرههای زیرزمینی است. اجرای این طرحها تاکنون چه تأثیر قابلاندازهگیری بر کاهش فرسایش خاک، کنترل سیلاب و بهبود وضعیت منابع آب داشته است؟
🔹 یکی از راهکارهای سودمند در مناطق خشک و نیمهخشک، به دلیل میزان بالای تبخیر، تغذیه آبخوانها و مدیریت منابع آب زیرزمینی است. در حال حاضر بیش از ۴۵۰ پروژه آبخوانداری در سطح کشور وجود دارد که ظرفیت استحصال ۷.۳ میلیارد مترمکعب آب بارش سالانه را دارند.
🔹 همچنین حدود ۱۰.۸ میلیون هکتار از اراضی کشور مستعد اجرای پروژههای آبخوانداری هستند که اجرای آنها به ۲۷ همت اعتبار نیاز دارد. در صورت اجرای این طرحها، امکان استحصال ۱۸ میلیارد مترمکعب آب در سال فراهم خواهد شد.
🔹 آبخیزداری زمانی اثربخش است که نتایج آن در مقیاس حوضه آبخیز و طی چند سال پایش شود. انتظار داریم این طرحها موجب کاهش رواناب و انتقال رسوب، افزایش فرصت نفوذ آب به خاک، افزایش رطوبت خاک، ماده آلی و کربن خاک، تقویت پوشش گیاهی و در مناطق مناسب، بهبود تغذیه آبخوانها شوند. البته میزان این آثار به شرایط زمینشناسی، شیب، نوع خاک، شدت بارش، پوشش گیاهی و نحوه طراحی و نگهداری سازهها بستگی دارد.
🔹 برای اندازهگیری واقعی اثربخشی این اقدامات، باید شاخصهای مشخصی در حوضههای نمونه پایش شود.
🔹 نکته مهم این است که کاهش رواناب سطحی، با وجود اهمیت آن، لزوماً به معنای مدیریت کامل رواناب نیست و همواره نیز باعث افزایش تغذیه آب زیرزمینی نمیشود. اثرات تغییر اقلیم و خشکسالی، فرایندهای هیدرولوژیک و اکولوژیک را دچار تغییرات زیادی کرده است. بنابراین، میزان تغذیه آبخوان باید بهطور مستقل اندازهگیری شود.
🔹 تحقق هدف ماده ۳۸ برنامه هفتم توسعه برای استحصال ۱۵ درصد آب بارش سالانه، مستلزم عزم و اراده ملی، تأمین اعتبار کافی و بهموقع، تعیین خط پایه، پایش مستمر و گزارشدهی شفاف است. بخشی از این اقدامات از طریق دادههای زمینی اندازهگیریشده در ایستگاههای معرف و زوجی کشور و بخش دیگری با استفاده از دادههای ماهوارهای، سنجش از دور و دادههای نیابتی انجام میشود.
☘ @frw_hamyar | کانال همیار طبیعت
🔹 صیانت از سرمایههای طبیعی کشور با تکیه بر فناوری، همافزایی دستگاهها و مشارکت مردم
🔹 معاون وزیر جهاد کشاورزی و رئیس سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور در دیدار با رئیس سازمان بازرسی کل کشور با تشریح جایگاه راهبردی منابع طبیعی در امنیت زیستی، پایداری سرزمین و توسعه کشور، اظهار داشت: حدود ۱۳۵ میلیون هکتار از عرصههای کشور، معادل نزدیک به ۸۳ درصد مساحت ایران، در حوزه مسئولیت حفاظتی سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری قرار دارد و صیانت از این گستره وسیع، مأموریتی ملی و چندوجهی است که نیازمند همافزایی دستگاههای مسئول و بهرهگیری از همه ظرفیتهای کشور است.
🔹 رضا افلاطونی با اشاره به گستردگی مأموریتهای سازمان و ضرورت ارتقای توان عملیاتی در حفاظت از عرصههای طبیعی، اظهار داشت: سازمان منابع طبیعی در کنار پیگیری نیازهای خود در حوزه نیروی انسانی، اعتبارات و تجهیزات، توسعه فناوری و هوشمندسازی را بهعنوان یکی از راهبردهای اصلی ارتقای بهرهوری و تقویت نظام حفاظت دنبال کرده است.
🔹 وی با اشاره به توسعه مرکز پایش و هوشمندسازی و بهرهگیری از دادههای ماهوارهای و فناوریهای نوین سنجش و رصد مستمر عرصهها افزود: این ظرفیتها امکان نظارت گستردهتر، شناسایی زودهنگام تهدیدها و انجام اقدامات پیشگیرانه را فراهم کرده و بخشی از محدودیتهای ناشی از کمبود نیروی انسانی را جبران کرده است؛ بهگونهای که با توسعه این رویکرد و تقویت اقدامات پیشگیرانه، میزان حریق در عرصههای طبیعی حدود ۸۰ درصد کاهش یافته است.
🔹 افلاطونی همچنین پنجره واحد مدیریت زمین را یکی از زیرساختهای مهم برای ساماندهی امور اراضی، افزایش شفافیت و تسهیل ارائه خدمات به مردم دانست و با اشاره به مسئولیت مدیریت اجرایی این سامانه در سازمان منابع طبیعی، بر ضرورت بهرهگیری از ظرفیت آن برای مدیریت یکپارچه، رصد و پایش هوشمند عرصههای کشور تأکید کرد.
🔹 وی در ادامه، موضوع تداخلات و تعارضات مالکیتی میان دستگاههای اجرایی را از مسائل مهم حوزه مدیریت زمین برشمرد و اظهار داشت: حفاظت از انفال و اراضی ملی مسئولیتی حاکمیتی است و باید سازوکارهای قانونی بهگونهای ساماندهی شود که مسئولیت حفاظت از این سرمایههای ملی بهصورت روشن و منسجم دنبال شود. در این زمینه، تفکیک مسئولیت حفاظت از موضوع مالکیت و سند، میتواند به کاهش تعارضات و افزایش انسجام در صیانت از اراضی ملی کمک کند.
🔹 معاون وزیر جهاد کشاورزی همچنین بر اهمیت تعامل مؤثر با دستگاههای اجرایی، استفاده از ظرفیت بخش خصوصی و جلب مشارکت مردم و جوامع محلی تأکید کرد و این رویکرد را از الزامات مدیریت پایدار و مردمی منابع طبیعی دانست./ پيام طبیعت ایران
☘ @frw_hamyar | کانال همیار طبیعت
🔹 فراخوان ملی عضویت تشکلها در کمیته مقابله با بیابانزایی منتشر شد + لینک ثبت نام
🔹 رئیس کمیته سازمانهای مردمنهاد کارگروه ملی مقابله با بیابانزایی و نماینده شبکه ملی تشکلهای محیط زیست و منابع طبیعی در این کارگروه، از انتشار فراخوان ملی برای شناسایی و پذیرش تشکلهای واجد شرایط خبر داد و تأکید کرد: رویکرد این دوره از فعالیت کمیته، ایجاد سازوکاری جدی، تخصصی و منسجم برای بهرهگیری از ظرفیتهای اجتماعی، تجربیات میدانی و توان تخصصی تشکلهای مردمنهاد و گروههای محلی در مقابله با بیابانزایی و مدیریت پایدار سرزمین است.
🔹 سعید طهماسبیان با اشاره به برنامهریزیهای انجامشده برای فعالیت این کمیته اظهار کرد: با توجه به گستردگی مسائل مرتبط با بیابانزایی، تخریب سرزمین و ضرورت تقویت مشارکت اجتماعی در این حوزه، تلاش ما بر این است که فعالیت کمیته در دوره پیشرو، مبتنی بر یک چارچوب راهبردی مشخص و برنامهمحور دنبال شود.
🔹 وی افزود: در همین راستا، سند راهبردی دوساله فعالیت کمیته با هدف تعیین جهتگیریها، اولویتها و چارچوب اقدامات پیشبینیشده تهیه شده است. این سند در مرحله بررسی و طرح در کمیته قرار دارد و پس از بررسی و جمعبندی نظرات اعضا، مبنای برنامهریزی و پیگیری فعالیتهای کمیته در دوره پیشرو خواهد بود. نگاه ما این است که کمیته بتواند از ظرفیتهای موجود در سازمانهای مردمنهاد، تشکلهای اجتماعی و گروههای محلی به شکلی هدفمند استفاده کند و زمینه ارتباط مؤثرتر میان تجربیات میدانی، دانش تخصصی و برنامههای ملی مقابله با بیابانزایی را فراهم سازد.
🔹 رئیس کمیته سازمانهای مردمنهاد کارگروه ملی مقابله با بیابانزایی با اشاره به اهمیت مشارکت تشکلهای مردمی در این حوزه گفت: در کشور ظرفیت گستردهای از سازمانهای مردمنهاد، تشکلهای اجتماعمحلی، انجمنها و گروههای مردمی وجود دارد که طی سالهای گذشته در زمینههای مختلف مرتبط با محیط زیست، منابع طبیعی، توسعه پایدار و توانمندسازی جوامع محلی فعالیت کردهاند. بخشی از این تشکلها از تجربیات ارزشمند میدانی و تخصصی برخوردارند و برخی نیز در اجرای پروژههای ملی و بینالمللی تجربه دارند.
🔹 وی ادامه داد: یکی از اهداف اصلی کمیته در دوره جدید، شناسایی این ظرفیتها، ایجاد ارتباط میان تشکلهای دارای تجربه و تخصص و فراهم کردن زمینه مشارکت عملی آنها در موضوعات مرتبط با مقابله با بیابانزایی است. بر این اساس، تلاش میکنیم کمیته به بستری برای انتقال تجربه، شناسایی مسائل، ارائه راهکار، شکلگیری همکاریهای تخصصی و پیگیری اقدامات مشارکتی تبدیل شود.
🔹 طهماسبیان با اشاره به انتشار فراخوان ملی مشارکت و عضویت تشکلها اظهار کرد: با توجه به رویکرد تخصصی کمیته و ضرورت بهرهگیری مؤثر از ظرفیتهای موجود، فراخوانی برای شناسایی و پذیرش سازمانهای مردمنهاد، تشکلهای اجتماعمحلی و انجمنهای دارای تجربه، تخصص یا ظرفیت مرتبط منتشر شده است.
🔹 رئیس کمیته سازمانهای مردمنهاد کارگروه ملی مقابله با بیابانزایی افزود: در این فرآیند، صرف اعلام علاقهمندی برای عضویت، مبنای پذیرش نخواهد بود. اطلاعات ارائهشده از سوی تشکلها مورد بررسی و ارزیابی قرار میگیرد و سوابق فعالیت مرتبط، تجربه میدانی، دانش تخصصی، ارتباط با جوامع محلی و ظرفیت عملی برای همکاری، از جمله معیارهای مورد توجه در تعیین شرایط عضویت و زمینههای مشارکت خواهد بود.
🔹 وی خاطرنشان کرد: هدف از این رویکرد، شکلگیری ترکیبی از تشکلهای توانمند و دارای ظرفیت مشخص است که بتوانند در پیشبرد برنامهها و فعالیتهای کمیته نقش مؤثر ایفا کنند. همچنین متناسب با ظرفیتها و حوزههای تخصصی تشکلها، زمینه مشارکت در فعالیتها و همکاریهای تخصصی فراهم خواهد شد.
🔹 رئیس کمیته سازمانهای مردمنهاد کارگروه ملی مقابله با بیابانزایی، با اشاره به انتشار فراخوان از سوی شبکه ملی تشکلهای محیط زیست و منابع طبیعی کشور، گفت: این فراخوان با همراهی شبکه ملی و شبکههای استانی، زمینه اطلاعرسانی گسترده و شناسایی ظرفیتهای تشکلهای مرتبط در سطح کشور را فراهم کرده است. وی در پایان از سازمانهای مردمنهاد، تشکلهای اجتماعمحلی، انجمنها و گروههای دارای تجربه یا تخصص مرتبط دعوت کرد با مطالعه فراخوان و تکمیل فرم ثبتنام، آمادگی خود را برای مشارکت در فعالیتهای کمیته اعلام کنند.
🔹 مهلت ثبتنام در فراخوان تا پایان روز ۲۰ آبان ۱۴۰۵ تعیین شده است و از تشکلهای علاقهمند درخواست میشود در مهلت مقرر، اطلاعات و ظرفیتهای خود را از طریق فرم مربوطه ثبت کنند تا پس از بررسی و ارزیابی، فرآیند شناسایی و پذیرش تشکلهای واجد شرایط دنبال شود.
🔹 لینک ثبت نام:
🌐 https://survey.porsline.ir/s/qwGloqvx
☘ @frw_hamyar | کانال همیار طبیعت
🔹 تولید ۷۴۰ میلیون اصله نهال در طرح مردمی کاشت یک میلیارد درخت/ ۱.۴ میلیون هکتار جنگلکاری در کشور انجام شده است
🔹 رییس سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور اعلام کرد: با تولید حدود ۷۴۰ میلیون اصله نهال در سه سال نخست اجرای طرح مردمی کاشت یک میلیارد درخت، در آستانه تحقق هدف تولید نهال تا پایان سال چهارم این طرح قرار داریم.
🔹 رضا افلاطونی، امروز چهارشنبه در حاشیه مراسم راهپیمایی ۱۳ آبان روز دانشآموز با اعلام این مطلب اظهار داشت: ۷۴۰ میلیون اصله نهال در نهالستانهای منابع طبیعی و آبخیزداری کشور و بخش خصوصی کشور تولید شده است.
🔹 وی افزود: تاکنون کاشت حدود ۲۵۰ میلیون اصله نهال نیز در سامانه ساتک سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور به ثبت رسیده و این درحالی است که برآوردها نشان میدهد میزان واقعی نهالهای کاشتهشده دستکم دو برابر این رقم باشد، اما به دلیل ضرورت ثبت محل کاشت، جانمایی و مشخص بودن متولی اجرا، تنها آمار مستند در سامانه بهعنوان عملکرد رسمی اعلام میشود.
🔹 معاون وزیر جهادکشاورزی با اشاره به ورود این طرح به چهارمین و آخرین سال اجرا تصریح کرد: در صورت تولید ۲۵۰ تا ۲۶۰ میلیون اصله نهال دیگر در سال جاری، هدف تولید یک میلیارد اصله نهال مطابق برنامه محقق خواهد شد.
🔹 وی ادامه داد: اگرچه ممکن است در بخش کاشت نهال به اهداف کمی پیشبینیشده نرسیم، اما حتی تحقق ۵۰ درصد هدف کاشت و غرس ۵۰۰ میلیون اصله نهال نیز دستاورد قابل توجهی برای کشور خواهد بود.
🔹 افلاطونی با اشاره به تجربههای گذشته کشور در توسعه جنگلکاری خاطرنشان کرد: طی دهههای اخیر حدود یک میلیون و ۴۰۰ هزار هکتار جنگلکاری در کشور انجام شده است و اجرای طرح مردمی کاشت یک میلیارد درخت نیز میتواند گام موثری در توسعه پوشش گیاهی و حفاظت از منابع طبیعی باشد.
🔹 وی درباره احتمال تداوم این طرح پس از پایان دوره چهار ساله گفت: حفاظت از آب، خاک و سرزمین، وظیفه همه نسلهاست و حفاظت از زیستبوم کشور یکی از مهمترین مصادیق این مسئولیت به شمار میرود و کاشت درخت نیز از اقدامات موثر در مسیر حفاظت از طبیعت و منابع طبیعی کشور است./ پاج
☘ @frw_hamyar | کانال همیار طبیعت
🔹 دو انتصاب جدید در سازمان منابع طبیعی
🔹 طی احکام جداگانهای از سوی «رضا افلاطونی» معاون وزیر جهاد کشاورزی و رئیس سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور، دو انتصاب جدید در این سازمان رقم خورد:
🔹 مجتبی اخوان ارمکی؛ رئیس مرکز نوآوری منابع طبیعی و فناوریهای وابسته
🔹 مهدی ضیائی؛ مشاور اقتصادی رئیس سازمان
☘ @frw_hamyar | کانال همیار طبیعت
🔹 سومین پویش ملی نهالکاری در چهارمین سال از اجرای طرح مردمی کاشت یک میلیارد درخت
🔹 ۱۳ آبانماه ۱۴۰۵، روز دانش آموز
☘ @frw_hamyar | کانال همیار طبیعت
🔹 بخشنامه معاون امور جنگل سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور درخصوص ضرورت صیانت از درختان سرپای حاشیه و حریم رودخانهها با هدف جلوگیری از خسارات سیلاب
☘ @frw_hamyar | کانال همیار طبیعت
🔹 تقدیر رئیس سازمان منابع طبیعی از آیلین جوانبخت، برنده جایزه ویژه یونیسف
🔹 رضا افلاطونی، معاون وزیر جهاد کشاورزی و رئیس سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور، از آیلین جوانبخت، هنرمند ۱۰ ساله خوزستانی و برنده جایزه ویژه یونیسف در مسابقه بینالمللی نقاشی محیطزیست ژاپن، تقدیر کرد.
🔹 در بخشی از تقدیرنامه رئیس سازمان خطاب به این هنرمند آمده است: «هنر زبان دل است و تو با قلم رنگی و نگاه زیبای کودکانهات، احترام به طبیعت و کره زمین را بر بوم نقاشی به تصویر کشیدهای.»
🔹 در بخش دیگری از این پیام، با ارزشمند خواندن اثر هنری آیلین جوانبخت آمده است: آب، آسمان، جنگل و زمین خانه مشترک همه انسانهاست و حفاظت از این میراث گرانبها، مسئولیتی همگانی و ضرورتی برای زندگی نسل امروز و فرداست.
🔹 این مسابقه در سال ۲۰۲۵ با موضوع «بیایید به صدای زمین گوش کنیم» برگزار شد و ۹ هزار و ۹۰۷ اثر از ۷۲ کشور جهان در آن شرکت داشتند./ پيام طبیعت ایران
☘ @frw_hamyar | کانال همیار طبیعت