HATEF هاتف

05 July 2023 22:00

‍ سفرنوشت، ص۵

#انارک_چوپانان_جندق_خوربیابانک
🔸۲۹فروردین-۱۲ اردیبهشت ۱۴۰۲

/channel/hatefTa

🔸ناگزیر به ترک انارک هستم. مسافران از مسجد و رستوران و آبریزگاه در می‌آیند و یکی یکی و درجای خود در اتوبوس می‌نشینند.

/channel/hatefTa

🔹ای نارُسّینه
دل کندن از انارک و چشم برداشتن از چشم‌انداز شب انارک نتوانم . گزیر و گریز نیست. راهی هستم به جایی که از آب و خاکش برآمدم. ای نارُسّینه دگر بار تورا خواهم دید؟
/channel/hatefTa

🔹نارُسّینه، نام انارک در گویش انارکی است.
استاد ابراهیمی کتابی دارد به شعر. سروده هایی که به گویش انارکی است. ای نارُسّینه نام نهاده است.

🔹خود این سروده ها را خوانده و بر نوار کاست ضبط کرده است. بیست یا بیست و پنج سال پیش که از راه شهراب به خوربیابانک میرفتم؛ در انارک از فروشگاه آقای شفیعی این کتاب را همراه با نوارش خریدم؛ و در راه نه یک بار که چند بار چشم به بند بند اشعار و گوش به صدای خوش آهنگ سراینده داشتم. نیوش گوش دل شد.
دل نشان بود و دلنشین.

🔹پسان فرهنگ واژه های انارکی را نوشت و فرهنگ کویر نام نهاد. گویش انارکی به نائینی نزدیک و این دو گویش به گویش بهدینان یزد نزدیک.
/channel/hatefTa

✍پرفسور ریچارد نلسون فرای: ۱۹۵۲ م

[ لهجه نایین و انارک بسیار شبیه ولی از لهجه نطنز و نقاط شمال آن متمایز است. نایین در کنار کویر واقع و ارتفاع آن کمتر از نطنز و اردستان است. لهجه نایین و انارک از سوی خاور تا واحه چوپانان و از شمال تا اردستان و از باختر تا اردکان متداول است. در اردکان لهجه بزد جای آن را میگیرد]

🔸بیشتر: فرای

/channel/hatefTa
🔻پیوست
🔹دوبیتی به گویش انارکی
سراینده و آوایش: استاد محمد علی ابراهیمی انارکی

🔸عجب مَختاو اِمشِو روشی روشُو
میگِر عکسی تو امشو دِر می یوشُو

🔸مبادا دیمُت از دیمُوش وَتاوی
گُو برقی چشمُوت امشو آبُروشو


برگردان به فارسی:

🔹چه مهتاب شب روشنی!
نکند تصویر تو بر آن نقش بسته؟

🔹مَبادا چهره از رویش بِگَردانی
که برق نگاهت به آن اعتبار بخشیده
🌱🌱🌱🌱🌱🌱🌱🌱🌱🌱🌱🌱🌱

🔸از انارک به چوپانان، پسین می‌آید...

#نایین_اردستان_نطنز_شهراب_اردکان_یزد
#چوپانان
/channel/hatefTa
/channel/hatefTa

HATEF هاتف

29 June 2023 09:05

‍ 🔶سفرنوشت ص۴

#انارک_چوپانان_جندق_خوربیابانک

۲۹فروردین _ ۱۲ اردیبهشت ۱۴۰۲

/channel/hatefTa

🔸از خامه استاد گرانقدر حضرت محمد علی ابراهیمی انارکی:


🔹سلام
زحمات شما را چسان می توان قدردان بود ,نمی دانم.. ارادتم به خویش را دو چندان کرده آید با قلمی که  پویاست و  زبانی که گویاست. در بازار پر مشتری ادب  فارسی، صرافی گوهر شناسید که بس ادیبانه و  فروتنانه می نویسید و خواننده را تشنه و مشتاق نقش قلم خود می سازید..

/channel/hatefTa

🔸در «سفر نوشت,ص،۲» یادی از گویشها و مراسمشان. کرده بودید که جز
«مقدور ما سریست که در پایت افکنیم/
گر آنکه التفات بدین مختصر کن»
مرا بضاعتی نیست.

/channel/hatefTa

🔸با نثار فاتحه به روان مادر گرامی تان  چند بیتی. تقدیم می دارم:
🔹افراشته مهر دوش تا صبح
لبخند به لب برابرم بود

🔹لبخند لبش به یادم آورد
آن روز که یار و یاورم بود

🔹دستش که مدام کار می کرد
گر بسته. نبود بر سرم. بود

🔹در گرمی آفتاب مرداد
او بود که سایه گسترم بود

🔹هر گه که مریض و خسته بودم
تا صبح کنار بسترم بود

🔹در بازی کودکانه من
گه یاور و‌گاه داورم. بود

🔹تا دیده خویش می گشودم
خورشید منیر خاورم بود

🔹زیبایی جاودانه اش بود
چیزی که همیشه باورم بود

🔹بهتر ز فرشته بود  و از جان
می خواستمش که مادرم بود
۱۴۰۲/۳/۲۸

@HATEFTA
/channel/hatefTa

HATEF هاتف

26 June 2023 20:08

#زبانشناسی
#سیل_seyl_sey
#قسمت_اول

#ولی_الله_یعقوبی
شادروان دکتر محمد حیدری ملایری معتقد است که در واژۀ لری «seyl» یا «sey» یا «say» به معنی نگاه کردن، درواقع ey یا ay پایانی ad بوده. در فارسی باستان sad به معنی «به نگاه آمدن» است. در اوستایی sand به معنی «پدیدار شدن/ به نظر آمدن» است.

#ظهراب_مددی
واژۀ seyl همان «سیر» عربی است که ر به ل تبدیل شده‌ است و ما در بختیاری آن را به کار می‌بریم: seyl (سیر، تماشا)، seyl-kerden (تماشا کردن)، seyl-ko (تماشا کن)، sey-ko (تماشا کن). در برخی از طوایف بختیاری به صورت sayl هم تلفظ می‌شود.

#چنگیز_محمدی
در زبان کلهری نیز صورت‌هایی از این واژه کاربرد دارند. «سیرانگا» sayrāngā به‌معنای گردشگاه و تفرجگاه است، و «سیران» sayrān نیز نامی زنانه در کلهری است. فعل‌های نگریستن و نگاه کردن را «نورّسن» nūřəsən می‌گوییم که با «دیین» diyən (= دیدن) تفاوت دارد. همچنین در کلهری کرمانشاهی سی‌که say-ka و سیرکه sayr-ka به معنای «نگاه کن» کاربرد دارد.

#لسان_الحق_طباطبایی
واژه seyl به معنای تماشا و seyl کردن در معنای تماشا کردن و نگاه کردن و seyli به معنای تماشایی در گویش خوری و لهجه فارسی رایج در خوروبیابانک هم وجود دارد. در صیغه امر یا تمنا، لام آخر کلمه می‌افتد (seyko نگاه کن، تماشا کن). در کتاب‌ها این کلمه همان سیر دانسته شده است.

#داوود_هندیجانی
در هندیجان seyl کردن به معنی نگاه کردن هنوز هم رایج است.
سیل کن (سی کو) = نگاه کن 
سیلِش کن = نگاهش کن
سیلُم کِرد = نگاهم کرد
سیلِش کِرد= نگاهش کرد

ادامه دارد...

شبکۀ ریشه‌شناسی، دانشگاهی برای ریشه‌یابی زبان‌ها و گویش‌های ایرانی.
/channel/shabakeh_risheshenasi
ارتباط با گردانندگان:
@malihmot
@Beh_Waazh

HATEF هاتف

20 June 2023 10:39

‍ سفرنوشت، ص۳

#انارک_چوپانان_جندق_خوربیابانک
۲۹فروردین__ ۱۲اردیبهشت ۱۴۰۲


🔹....پیش از برآمدن خورشید، با زنده یاد استاد عبدالکریم حکمت یغمایی و جوان نیک خوی و دوستدار فرهنگ، آقای شمس الدین عسکری، از خوربیابانک راه انارک پیش گرفتیم تا به وقت برسیم و از آغاز برگزاری دومین همایش گویش های استان اصفهان در انارک باشیم.

/channel/hatefTa

🔹چون به انارک رسیدیم خیابان ها و کوچه هایی که به محل برگزاری همایش میرسید آب و جارو شده بود.  و این سنتی بود از دیرینگاهان هر روز پیش از سرزدن آفتاب، بر درگاه سرای مردمان ایران زمین. و به دست مهربانوی خانه همراه با سوزاندن سپند. و چون در میگشاد، یکتا خدایش دل به امیدش می‌بست و دلش از امید به آفریده خدا دور میخواست.
این آب و جاروی آن روز انارک بوی و روی همان دیرینه آیین داشت.

🔸به سالن همایش نزدیک شدیم و جناب قاسمیان را روبروی دیدم .با او در تهران همداد شده ام. و او از آن سوی زود از من که از این سوی نزدیکتر بودم رسیده بود.شب در راه  بوده است.

/channel/hatefTa

🔸باران مهر دل، روی خوش، آغوش گشوده از استاد ابراهیمی دیدم. پس از آغاز همایش و پیش درآمدها و درآمدها که با نوای خوش ایرانی همراه بود، ملای اول بخش علمی بودم،

🔸سخن به نام یکتا پروردگار آغازیدم و دو دوبیتی که در کتاب سرو ایراج هم آورده ام در وصف شهر انارک خواندم:


🔸انارک را گلستان می‌توان گفت
بهارش را زمستان می‌توان گفت

🔸انارک بر سر کوه بلند است
زنش معقول، آبش مثل قند است

/channel/hatefTa
🔹ادامه دارد

#نگاهبان_هر_خشت_وسنگ_بازمانده_نیاکانمان_باشیم
#بخوانیم_بیندیشیم

@HATEFTA
/channel/hatefTa

HATEF هاتف

15 June 2023 10:54

‍ ◼️▪️▪️بیست و ششم خرداد ماه سال ۱۳۹۴ خورشیدی جان آفرین جانش گرفت؛ و در گورستان خور بیابانک، جایگاه خانوادگی و خویشاوندی به خاک سپرده شد.
▪️ نامش ساره خاتون، همنام مادر بزرگش و او مادرم بود، و در سرای دیگر به آتشانی نیک فروهرگان نیک سرشت پیوست. او پس از مادرش کبرای خاور دومین بانوی درزیگر خوربیابانک بود.مادرش نخستین بود و هردو آموزگار دختران و بانوانی که پسان دوزندگانی شایسته و به خدمت مردم شدند.

/channel/hatefTa

▪️مادرش کبرا، به نسبت مادرش خاور سلطان، معروف بود. گیاه پزشک بود. مادر پدرش هم ساره خاتون بود. ساره خاتون و خاور سلطان دختران میرزا احمد صفایی جندقی بودند و او پسر میرزا ابوالحسن یغما.

/channel/hatefTa

◼️سال ۱۳۴۹ بود. پسینگاهان از دانشگاه سوی خانه آمدم. شب شد؛ سفره گسترانیدم،
کالبایی درویشانه و ماحضری فقیرانه در میان بود؛ و هنوز که هنوز است بر همان سفره و درویشانه تر از آن زمانم.

/channel/hatefTa

▪️هنوز دست در سفره نکرده که شعری آمد و چنین نوشتم:

◼️به خلوتگاهم ای مادر
که لبریز از غم و اندوهِ تنهاییست
تهی از عشق و پُر از یأس و حرمان است
میان سفره کرباسیَم پیداست نقش تو

و تو با دست های مهربان خویش
که با آهنگ تلخ چرخ خیاطی
به زیر سوزن فرسوده می‌رقصد
همیشه در حریم خاطرم هستی

و جاوید است نقش تو
میان قطره های پاک اشک من
من ای مادر
کجا خواهم که خون پنجه های سرد و زرد تو
میان سفره ام باشد.

▪️تهران، مهرماه ۱۳۴۹ خورشیدی
/channel/hatefTa

#خور_و_بیابانک_تاریخ_فرهنگ_ادبیات
#نامگذاری
#بخوانیم_بیندیشیم
@HATEFTA
/channel/hatefTa

HATEF هاتف

07 June 2023 22:44

🔶اقلیم خاطرات ص۹

🔹به یاد: #دکتر_مرتضی_هنری

/channel/hatefTa

🔹روزی پس از بازگشت از استرالیا زنگ زد مرا ببیند.هماهنگ شدیم ظهر فردای آنروز در سرای برادرش حسین.خیابان شهید مطهری که نام پیشین آن تخت طاووس بود.
زمانی که رسیدم هنوز از جائیکه رفته بود برنگشته بود. نیم ساعتی با مادرش طلعت خانم به گفت و گو نشستم تا آمد.

/channel/hatefTa

🔸بی درنگ مادرش سفره پهن کرد و کاسه کالجوش میان آن نهاد.در زبان مردم خوربیابانک کالجوش را کاجوش گویند. به حذف همخوان لام گفته میشود. کلمه کالجوش، مرکب و از دو کلمه کال به معنای نارسیده و جوش و در معنای به جوش نرسیده است.
کلمه کال در فرهنگ مردم گیلان در کلمه مرکب کال باقلی آمده است، به معنای باقلای تمام ناپخته.
/channel/hatefTa

🔸باهم کاجوش خوردیم ؛ دو ساعت گفتگوی میان ما به درازا کشید. همداد شده بودیم که به مراسم پُرسه خدا بیامرز حاج علی اکبر امین برویم . علی اکبر امین در خوربیابانک به حاج امین معروف بود. دستیار پدرم در خواندن صیغه عقود ازدواج محل بود. مرگش در جاده اردکان- نایین پیش آمد.
کامیون اورا زیر گرفت دلخراش بود خدایش بیامرزد.
/channel/hatefTa

🔸مجلس پُرسه حاج امین مسجد فخرالدوله اول خیابان فخر آباد بود.همانجایی که در محوطه روبرویش آیت الله دکتر مرتضی مطهری را فرقانیان ترور کردند و شهید شد.
سحرگاه شهید شد. ساعت هشت صبح همان روز در آن محل بودم خونش بر زمین و تازه بود. جایگاهش در مینو بلند باد. زمانی که دانشجو بودم چهار جلد کتاب او به نام اصول فلسفه و روش رئالیسم را خوانده بودم و هنوز که هنوز است در کتابخانه ام گرامی اش دارم.

/channel/hatefTa
🔸در مجلس پرسه حاج امین، پس از اتمام مجلس، شادروان اقبال یغمایی را گوشه ای دیدم نزدش رفتم و احترام کردم.احوالپرسم شد. او هروقت به خور می‌آمد به مادرم سرمیزد و او را دختر دایی میخواند..

/channel/hatefTa

🔸پس از دیدن هایی که پس از پایان مجلس ختم میان مردم ولایت بیابانک مرسوم است؛
باهم آنجا را ترک کردیم و در میانه راه برای فردا صبح در باشگاه دانشگاه تهران همداد شدیم و سپس قاش نخودو کردیم.
🔹ادامه دارد...
--------------
🔹قاش نخودو qAshnakhodu, در زبان مردم خوربیابانک همان نخودنخود در زبان مردم تهران است و آن آیین پایان بازی میان کودکان و آهنگ خانه کردن است.

🔶یاد روانشادان که نامشان در این متن آمده است گرامی باد.

@HATEFTA
/channel/hatefTa

HATEF هاتف

31 May 2023 10:32

‍ 💠اقلیم خاطرات

🔸کتاب_کتاب_خوانی_ص۱

/channel/hatefTa

🔹 برابر مقرات قانونی و ضوابط نشر؛ ناشر پس از چاپ هر کتاب می‌باید از اداره کل کتاب وزارت ارشاد، مجوز توزیع بگیرد.
این مجوز در فرایندی پس از تطابق محتوای کتاب چاپ شده با متنی که پیش از آن ممیزی و مجوز نشر داده شده است صورت می‌گیرد.
بر این پایه ناشر موظف است یک جلد کتاب چاپ شده را به بخشی از اداره کتاب که اعلام وصول نام دارد بدهد؛ و همزمان برحسب شمارگان کتاب چند جلد از کتاب به کتابخانه ملی تقدیم کند.
/channel/hatefTa
🔹واسپاری، تقدیم کتاب به کتابخانه ملی در اتاقی انجام می‌شود که واسپاری نام دارد و در وزارتخانه ارشاد جای دارد. فردی وظیفه تحویل کتاب و ضبط آنرا در سامانه مشترک اداره کل کتاب و کتابخانه ملی را دارد.
/channel/hatefTa
🔹سال ۱۳۹۷ که کتاب گل بوتراب را منتشر کرده بودم به اتاق واسپاری بردم و به آن شخص دادم. او نگاه به کتاب کرد و شگفتانه پرسید:

-گل بوتراب؟¡
-بله
-چه گلی است ؟
-گل بوتراب
-چه بویی دارد؟
-بوی بهشت
-چه رنگی است؟
رنگ خون خدا

🔹اشک ریختم و در آمدم

@HATEFTA
/channel/hatefTa

HATEF هاتف

29 May 2023 10:57

‍ 🔶️سفرنوشت، ص۱
#انارک_چوپانان_جندق_خوربیابانک
۲۹فروردین_۱۲ اردیبهشت ۱۴۰۲

/channel/hatefTa

🔸گاه از راه سمنان، و گاه از راه نایین به جندق میروم، راه نخست پس از گذر از سرکویر ۱، به سوی شرق ، و راه دوم پس از گذر از شهر انارک و روستا_شهر۲ چوپانان، در جایی که پیشتر سر دوراه نام داشته و امروز روز سه راهی جندق نامیده می‌شود به هم می‌رسند. به عبارت کتابی و لفظ قلم، نقطه تلاقی این دو راه، چهل و پنج کیلومتر پس از جندق و بیست و پنج کیلومتر پس از چوپانان می باشد.


🔹سر دو راه یا سه راه روزگاری وادار گاه کاروان کشتی های بیابان۳ بود. و درنگ گاهی، و سپنجی آسمان پوش برای راه نوردان دشت های کران ناپیدا هم. آب انباری هم که از سیلاب، آب میگرفت، آنجا بود به نام حوض سر دوراه خوانده می‌شد، تشنگان را آب می‌داده، هم اینک درچشم نمی آید. از دست شده است.
/channel/hatefTa
🔹این بار از راه دوم آمدم ، از نایین، انارک و چوپانان گذشتم و چند از نیم شب گذشته به سر دوراه رسیدم؛
/channel/hatefTa
🔹دو ساعت به نیم شب مانده به انارک رسیدم. اتوبوسی که من هم در آن بودم برای شام ایستاد. منهم که همیشه در سفر آلگی۴ نان و پنیر میخورم پایین آمدم و همان دور و بر زیر آسمان چشم بر بلندای شهر انارک داشتم. و آنچه از انارک در یاد داشتم به یاد آوردم.روزی که به کوشش استاد ابراهیمی انارکی،شاعر گرانمایه و پژوهشگر فرهنگ، تاریخ و انساب مردم انارک دومین همایش گویش های محلی استان اصفهان را در زادگاه خود برگزار کرد. شهریور سال ۱۳۹۶خورشیدی بود.

🔹چند سال پیش از این هم، نخستين همایش گویش های استان اصفهان هم به کوشش و تلاش او برگزار شد. و این دو در تاریخ همایش گویش های استانی، از نخستين های زمان بود. سومین آن بنا بود در ابوزید آباد کاشان برگزار شود که کرنا آمد و نشد، و هنوزهم نشده است.

🔸ادامه دارد
/channel/hatefTa
__
۱-سرکویر ، عنوانی است که به مجموعه از چند روستای و اقع میان راه دامغان-جندق اطلاق می‌شود. معلمان، حسینان، سطوه، رشم و.‌.. از آن جمله اند.
۲-اصطلاح جغرافیایی است. روستایی که به شهر می‌ماند و از برخی خدمات و المان های شهری برخوردار است.روستایی که دیگر ده و دهکده نیست، شهر هم نیست.
۳-عنوانی است که سوِن هدین دانشمند و سیاح سوئدی در سفرنامه اش به قافله شتران
داده است.
۴-آلگ Alg در گویش خوری،به تکه ای نان به انداز کف یک دست گفته میشود.
----------------
/channel/hatefTa

#خور_و_بیابانک_فرهنگ_تاریخ_گویش
#بخوانیم_بیندیشیم
#نگاهبان_هر_خشت_وسنگ_بازمانده_نیاکانمان_باشیم

@HATEFTA
/channel/hatefTa

HATEF هاتف

21 May 2023 13:19

‍ 🔶به فراخور گرامیداشت روز دختر،
پیشکش به گل دختران میهن

/channel/hatefTa

✍زنده یاد: #حبیب_یغمایی


🔸ای پسندیده خوی دختر من
مادر دختران کشور من

🔸گوهر علم هست زیور تو
جامه‌ی دانش است در بر تو

🔸همچو خورشید پاک و روشن باش
روی بگشاده پرتو افکن باش

🔸چادر دختر است دانش او
بهترین پوشش است پوشش او

🔸کودکت چون زبان به نطق گشاد
لفظ ایران دهش نخست به یاد

🔸میهن ما به جای مادر ماست
دامنش خوابگاه وبستر ماست

@HATEFTA
/channel/hatefTa

HATEF هاتف

17 May 2023 12:43

🔸پژوهندگان گویش خوری
ص یکم

/channel/hatefTa

یکی از دانشمندان غیر ایرانی که گویش خوری را پژوهیده است ولادیمیر ایوانف است.

🔸ولادیمیر الکسی ویچ ایوانف، دانشمند شهیر روسی، پس از پایان تحصیلات در دانشگاه سن‌پترزبورگ در رشته‌ی گویش‌های فارسی، به ایران آمد و در سال‌های 1912 تا 1914 میلادی در بیرجند به پژوهش درباره‌ی گویش‌های خراسان، به ویژه گویش‌های جنوب آن سامان پرداخت. کتاب فارسی در گویش بیرجند شامل تعدادی داستان، دوبیتی، تصنیف و آوازهای مردم روستاهای اطراف بیرجند است که ایوانف گردآوری کرده و از این رهگذر به پژوهش درباره‌ی گویش بیرجند از منظر زبان‌شناسی پرداخته است. پژوهش ایوانف قدیمی‌ترین بررسی در زمینه‌ی زبان‌شناسی گویش بیرجندی است.

🔸پژوهیده های وی در باره گویش خوری و لهجه مهرجانی هم کهن ترین پژوهیده ها در گویش های پیوست در گروه گویش های مرکزی ایران است. و سال ۱۹۲۶ م، درمجله آسیایی منتشر شده است.

/channel/hatefTa

🔹ivanow, w,- Dialects spoken in the central Persian desert. Journal of the Asiatic society,1926
🔹مأخذ: گویش های دشت کویر
✍لسان الحق طباطبایی
انتشارات بهین ۱۳۹۷

#خور_و_بیابانک_فرهنگ_زبان
#مهرجان
@HATEFTA
/channel/hatefTa

HATEF هاتف

13 May 2023 22:36

‍ ◼️▪️▪️به فراخور ۲۴ اردیبهشت سالروز درگذشت محقق، روزنامه نگار، شاعر و نویسنده. زنده یاد: حبیب یغمایی
"و ۱۲۸۰-ف۱۳۶۳ ش، خوربیابانک "

/channel/hatefTa

🔸خواستم به این مناسبت چند سطری قلمی کنم . یاد آمد از قطعه شعری که زنده یاد سید محمد محیط طباطبایی، محقق بزرگ تاریخ و ادب ایران برای وی سروده است.گفتم چه به از این که از محیط به حبیب است:

/channel/hatefTa

🔸ای دریغا حبیب یغمایی
آفتاب کمال و دانایی

🔸شهره شهر مستی و رندی
نامدار دیار شیدایی

🔸زنده شوق هرکه صاحب حسن
مرده عشق هرچه زیبایی

🔸فتنه چشم نرگس شهلا
عاشق سنبل چلیپایی

🔸عشق را بهترین ستایشگر
حسن را بهترین تماشایی

🔸کرده از عشق سبحه را زنار
در پی دلبر کلیسایی

🔸شیخ صنعان صفت شده خرم
سوی دیر بتان ترسایی

🔸هیچ نه بیمی از ملامت خلق
هیچ نه اندهی ز رسوایی
------------‐--------------

روانشان مینو جایگاه باد

/channel/hatefTa
🔻تصویر کمتر دیده شده ای از روانشاد حبیب یغمایی

🔹آگاهی بیشتر: فرسته های پیشین

#خور_و_بیابانک_تاریخ_فرهنگ_ادبیات
#نگاهبان_هر_خشت_وسنگ_بازمانده_نیاکانمان_باشیم
#فکر_کردن_از_کتاب_خواندن_هم_مهمتر_است

@HATEFTA
/channel/hatefTa

HATEF هاتف

06 May 2023 20:59

‍ 🔴   #چار_باقلی (چهار باقلا).
چارباقلی گونه ای سرگرمی باهدف انفعال ذهن,گمانه زنی,هوش آزمایی,تقویت حافظه,و پاداش خواهی در فرهنگ مردم خور وبیابانک است.
🔸باقلا یکی از محصولات کشاورزی در روستای اردیب، ایراج وشهرجندق در شهرستان خوروبیابانک وزمان برداشت آن دهه سوم فروردین ماه است.
🔹در لهجه فارسی رایج در سرتاسر شهرستان خور وبیابانک باقلای تازه رسیده با غلاف آنرا.سیلهsileمیگویند
آب پز آنرا میخورند نیز دانه خام باقلا را.همچنین باقلای خشک و بوداده یکی از دانه های آجیل محل است.

🔴معمولا هر سیله از محصول باقلای نقاط یادشده دو یاسه دانه باقلا دارد,به ندرت چهار دانه دیده میشود.
🔸هرگاه کسی درمیان سیله های خامی که دارد سیله چهاردانه بیابد آنرا برداشته پنهان نگاه میدارد وچون یکی ازخویشان ,نزدیکان ,آشنایان یادوستان خودرا ببیند سیله چهار دانه را  درمشت بسته به او میدهد.چنانچه آن فرد پیش از گرفتن سیله گمان برد که ممکن است چهاردانه باشد,از گرفتن سیله خودداری میکند وبه دهنده میگوید：سیاه,یا سیاهت کردم.به عبارت دیگر دستت راخواندم .و اگر بیگمان و نیندیشیده سیله را بگیرد,دهنده به گیرنده میگوید：چارباقلی و در این صورت گیرنده چارباقلی شده است و میبایست هدیه هرچند ناچیز به چارباقلی کننده بدهد.…

🔴چنانکه گفته شد چارباقلی میان خویشان,نزدیکان,آشنایان و دوستان در هر رده سنی رایج است.در گذشته هرگاه پسری دختری را به همسری میخواست وشرم داشت که نزد مادر خود بر زبان آورد از چارباقلی بهره میبرد ودر زمان مناسب مادرخویش را چارباقلی میکرد واز او میخواست که خواهششرا برآورده کند.مادر که از نیت و قصد پسراز پیش آگاه بود به او میگفت:
برایت یک پیراهن میگیرم.
وبا گفتن این عبارت قبول میکرد که پاپیش گذارد.بدین شیوه میان مادر و فرزند،ایجاب و قبول یک پیمان نانوشته بسته میشد.

✍لسان الحق طباطبایی
🔹بازنشر

#خور_و_بیابانک_فرهنگ_زبان
#خور_و_بیابانک_جندق_اردیب_ایراج

#فکر_کردن_از_کتاب_خواندن_هم_مهمتر_است

@ESHTADAN
@HATEFTA

HATEF هاتف

30 April 2023 09:12

‍ 🔹سفرنوشت، ص۱۴

#جندق_فرخی_خور_۱۷_۲۳_آذر_۱۴۰۱
#کتاب_کتابخانه_کتاب_خوانی


/channel/hatefTa
🔹..میان شهر فرخی و خور بیابانک، پنج نیم فرسنگ است.کوتاه زمانی می‌گذرد و سواد مرکز شهرستان دیده میشود.

🔹 چون رسیدیم؛ نخست مدیر کتابخانه عمومی جندق را به فروشگاه آقای کلانتری که در میدان مرکزی شهر واقع است بردم و راهنمایش در گزیدن کتاب‌هایی شدم که برای قفسه استانی کتابخانه میخواست بخرد.

/channel/hatefTa

🔸نه در خور که مرکز شهرستان است ونه دوشهر دیگر شهرستان کتابفروشی دیده نمی‌شود. آقای کلانتری در میدان مرکزی شهر مغازه خرازی دارد؛ بر آنچه که می‌فروشد کتاب هم افزوده و عرضه می‌دارد. او می‌گوید کسی کتاب نمی‌خرد؛ و کتاب نمیخواند.
/channel/hatefTa

🔸به کتابخانه عمومی شهر میروم ؛ نام آنجا شهدا است؛ بر سردرش کتابخانه شهرداری هم دیده می‌شود. جعفر غلامرضایی هم آنچه کتاب داشته به این کتابخانه‌ اهدا کرده است؛
از این رو نام وی و شعری به این مناسبت روی سنگی بر دیواربیرونی کتابخانه به یادگار دیده میشود.

/channel/hatefTa

🔸دو بانوی کتابداری خوانده کتابخانه را می‌گردانند. بیش از یکساعت به گفت و گو نشستم. دانش آموزان پسینگاهان نه هروز، برای گرفتن کتاب‌های کمک آموزشی می‌آیند و می‌روند. قفسه استانی این کتابخانه هم چند کتاب بیشتر ندارد.
/channel/hatefTa
🔸سال ۱۳۸۷ خرید سه تألیف تازه نشر شده ام را هیأت خرید کتاب وزارت ارشاد برای استان اصفهان تصویب کرد.
🔸 در نایین،نجف آباد، و ولایت خودم هم ندیدم در کتابخانه هایشان.
🔹تعطیلات کتابخانه بسته است.

🔸از سرگذشت و سرنوشت کتابخانه زنده یاد حبیب یغمایی پرسیدم ؛ نمی دانستند.

🔷ادامه: کتابخانه حبیب یغمایی ص۱۵

#بخوانیم_بیندیشیم
#نگاهبان_هر_خشت_وسنگ_بازمانده_نیاکانمان_باشیم

@HATEFTA
/channel/hatefTa

HATEF هاتف

14 April 2023 20:41

‍ 🔸🔹🔸بنابر روایت جامی درکتاب نفحات الانس علت گرایش عطاربه عرفان وتصوف آن بودکه：
روزی در دکان عطاری مشغول ومشغوف معامله بود,درویشی آنجا رسید وچندبارشی؛لله[بده درراه خدا]گفت.وی به درویش نپرداخت.درویش گفت：ای خواجه تو چه گونه خواهی مرد؟عطار گفت：چنان که تو خواهی مرد.
درویش گفت：هم چون من توانی مرد؟عطارگفت：بلی.
درویش کاسه ای چوبین داشت زیرسر نهاد وگفت：الله,وجان سپرد.عطار را حال متغیر شد ودکان برهم زد وبه این طریق درآمد.
🔸بیست و پنجم فروردین روز بزرگداشت عارف نامی ایران شیخ فرالدین محمد #عطار_نیشابوری گرامی باد.
/channel/hatefTa

📚معرفی کتاب

هزاران آفرین,نعت حضرت رسول اکرم ووصف معراج درمثنوی های شیخ فریدالدین
محمدعطار نیشابوری,

🔸منطق الطیر,🔸الهی نامه,
🔸اسرارنامه,🔸مصیبت نامه
.به انضمام معانی واژگان,
توضیح ابیات,اشارات قرآنی
احادیث وروایات,
تحقیق: دکترمحمدحسین مجدم,۱۶۰صفحه,انتشارات
  بهین.
@HATEFTA
/channel/hatefTa

HATEF هاتف

08 April 2023 10:54

◼️▪️به مناسبت هفدهم رمضان المبارک، سالروز رحلت عالم دین ثقه المحدثین مرحوم #فاضل_جندقی

/channel/hatefTa

🔹سید میرزا محمد باقر فاضل جندقی، مشهور به واعظ جندقی و متخلص به #بیضا
فرزند مرحوم سید محمد سیف السادات آل محمد، سال ۱۲۹۱ه.ق، در جندق متولد شد.
🔹علوم اولیه و دروس ابتدایی را در محضر والد خود آموخت.
در جوانی برای کسب علوم دینی به شهر اصفهان رفت؛ در مدرسه چهارباغ از مکتب حکیم میرزا ابوالحسن طباطبایی، مشهور به #جلوه فیض برد. چندی در سبزوار از محضر حاج ملاهادی سبزواری هم کسب علم نمود.

/channel/hatefTa

🔹پس آنگاه به تهران کوچید. در کسوت روحانیت از علمای محدث و وعاظ و خطیبان معروف شهر تهران در دوره قاجار و زمان سلطنت رضاشاه بود‌.

🔹طبع شعر داشت؛ صاحب منظومه ای به زبان عربی در حکمت است. دیگر سروده های او به زبان فارسی غزل و مرثیه است. جمع آوری نشده است. ترجیع بند فاطمیات وی در کتاب خاندان عشق باز نشر گردیده است.

/channel/hatefTa

🔹مرحوم فاضل جندقی پس از هشتاد دو سال در هفدهم رمضان المبارک سال ۱۳۷۳ هجری قمری در تهران وفات یافت و پیکرش در قبرستان کربلای معلی دفن گردید. رحمه الله علیه.
/channel/hatefTa
#خور_و_بیابانک_تاریخ_فرهنگ_ادبیات
#بخوانیم_بیندیشیم
#نگاهبان_هر_خشت_وسنگ_بازمانده_نیاکانمان_باشیم
@HATEFTA
/channel/hatefTa

HATEF هاتف

02 July 2023 12:37

اقلیم خاطرات، ص۱۰

/channel/hatefTa

به یاد: #دکتر_مرتضی_هنری


🔹باهم به باشگاه دانشگاه تهران رفتیم. باشگاه جنوب دانشکده حقوق و علوم سیاسی است.
🔹ده دوازده تن از همکارانش در سازمان محیط زیست مهمان او بودند. از هم شهری ها یکی دائیش زنده یاد جناب سرهنگ هوشنگ یغمایی فرزند ارشد شادروان عبدالحسین یغمایی ملقب و معروف به اخگر، و دیگری من بودم.
/channel/hatefTa

🔹سخن او درباره محیط زیست بود. یکی از شنوندگان که معاون سازمان محیط زیست بود در پایان سخن از وی خواست که به کشور بازگردد و در سازمان کار کند.

/channel/hatefTa
🔹نپذیرفت؛ پسان برایم گفت. ساز ناکوکی در سازمان به صداست و آن به راهی که من برای ایران میخواهم نخواهد شد. و اگر همین راه رود همانند تمدن سومر زیر نمک خواهد شد. و گفت: تو از رفتنم به کرمان خبر نداری.روزگاری بر من گذشت که برایت خواهم گفت.

🔹بیست سال پس از آن زمان برایم گفت که پسین شایدگفتن بتوانم.
/channel/hatefTa

HATEF هاتف

26 June 2023 20:08

#زبانشناسی
#سیل_seyl_sey
#قسمت_دوم

#محمود_قاسمیان
در گویش گرمه‌ای نیز seyl به معنی تماشاست که به احتمال «سیر» است و یک احتمال قوی‌تر این است که از ریشۀ «سهیتن» یا «سهیستن» فارسی باستان به معنی «نگاه کردن» است. این واژه نزدیک است به واژه see انگلیسی.
همچنین مصدر «دِیَن» (dian) به معنی دیدن به کار می‌رود که ریشه فارسی باستان دارد که در حالت مضارع و برخی ساخت‌های ماضی ابدال د به گ رخ می‌دهد:
بِدیوم = دیدم
بِدیَگوم = دیده‌ام
بِگینوم = ببینم
دِگینوم = می‌بینم
در ساختارهای جدیدتر به ج هم تبدیل شده است.
بِنیجوم = بگینون = ببینم

#شهاب_الدین_قناطیر
در گویش بهبهانی این واژه به این شیوه استفاده می‌شود: seyl kerde (نگاه کردن)،  seylekī (تماشاچی) و se kā (نگاه کن).

#ابراهیم_سبحانی
در گویش دشتستانی نیز همانند بیشتر نقاط کشور، seyl به معنای تماشا کردن، نگاه کردن و دیدن به کار می‌رود.

#استاد_غلامرضا_عمرانی
واژۀ seyl به معنای نگاه و تماشا [کردن] لری نیست؛ از شرق تا غرب ایران به همین معنا رایج است، یک واژه فارسی است نه عربی، اما متاسفانه در پارسی رسمی نیامده‌ است؛ دهخدا، معین، انوری و حسن‌دوست این واژه را نیاورده‌اند؛ واژه‌نامۀ پارسی سره، چاپ فرهنگستان هم آن را نیاورده؛ فرهنگ واژه‌های عامیانه، دکتر ابوالحسن نجفی هم آن را نیاورده؛ در سیستان از این ماده دو صفت (seyl-i) و (seylân-i) رایج است.
معانی دیگر این واژه در سیستان، افزون بر نگریستن و تماشا کردن عبارت‌ است از:
دقت کردن، توجه کردن، مراقبت کردن، پائیدن. در سیستان، واج پایانی (seyl) در مواردی قابل حذف است.
این از شرق تا غرب!
مانده‌است که دوستان شمال و جنوب هم مشارکت کنند و آن گاه به این مقوله بپردازیم که با این مایه گستردگی، این واژه چرا در پارسی رسمی نیامده‌است.

شبکۀ ریشه‌شناسی، دانشگاهی برای ریشه‌یابی زبان‌ها و گویش‌های ایرانی.
/channel/shabakeh_risheshenasi
ارتباط با گردانندگان:
@malihmot
@Beh_Waazh

HATEF هاتف

22 June 2023 20:56

‍ 🔶به فراخور دوم تیرماه زادروز زنده یاد استاد: #حسن_سامعی
گویشور خوری "و ۲-۴-۱۳۱۹، ف ۱۲-۱۳۹۶ خوربیابانک"

/channel/hatefTa

🔸زبان مادری او گویش خوری بود؛ و او زبان مادری اش را به فرزندان خود آموخت؛ و می‌دانست که بهترین و درست ترین راه پاسداشت زبان مادری، و واسپاردن آن به فرزند سخن گفتن در خانه است. او به این راه رفت که امروز فرزندانش گویش خوری را می‌دانند و به آن سخن می‌گویند.

/channel/hatefTa
🔸بر سنگ مزار وی نیز دو دوبیتی به گویش خوری از سروده های آن زنده یاد است. و این دومین سنگ مزار درگذشتگان خوری است که بیت یا مصراعی از اشعار درگذشته برآن کنده شده است.
/channel/hatefTa


🔸نتربوق که در زبان مردم خوربیابانک نرتنبوق گفته میشود یکی از افسانه های مردمی در فرهنگ مردم ایران است. سالیان پیش روزی با او نشستم و او این افسانه را به گویش خوری روایت کرد. بر نوار کاست ضبط کردم و سپس کتاب کردم.

/channel/hatefTa
📕افسانه نرتنبوق وشاه عباس نام کتاب است.
‍ 🔸کتاب۸۶صفحه، قطع رقعی، مصور، شامل پیشگفتار پژوهنده، مشتمل بر: چگونگی زمان ضبط روایت، گفتگو با راوی و قطعه شعری به گویش خوری از راوی در۱۵ صفحه؛ و پس از آن روایت ملا نتربوق به گویش خوری وسپس برگردان روایت به زبان فارسی همراه باچهار تصویر مرتبط باموضوع روایت تا صفحه۵۰است.پی نوشت ها شامل: مختصری ازشرح حال: فیلسوف فرزانه میرداماد، شیخ بهایی، علامه محمد تقی مجلسی، علامه محمد باقرمجلسی، آمنه بیگم مجلسی، و ملاصالح مازندرانی است که نامشان به مناسبت درمتن روایت آمده است.
واژه نامه کتاب در بردارنده آوانوشت واژگان گویشی ومعنای فارسی آنها است.

/channel/hatefTa

🔸افسانه نرتنبوق وشاه عباس روایت شماری از وقایع زمان شاه عباس صفوی و نزدیک ومرتبط با ملا نرتنبوق یکی از شخصیت های افسانه های طنز آمیز ایرانی است.
🔸این کتاب دربهمن ماه سال ۱۳۹۲باحضور جمعی از بزرگان و فضلای خوری وراوی درخوربیابانک رونمایی شد ومورد اقبال علاقمندان به آموختن گویش خوری قرار گرفت.
#نگاهبان_هر_خشت_وسنگ_بازمانده_نیاکانمان_باشیم
#خور_و_بیابانک_تاریخ_فرهنگ_زبان
#گویش_خوری

#بخوانیم_بیندیشیم
@HATEFTA
/channel/hatefTa

HATEF هاتف

17 June 2023 13:23

‍ اقلیم خاطرات

#دکتر_علی_عبدلی

⬛️دکتر علی عبدلی درگذشت

/channel/hatefTa

هرگز نمیرد آن که دلش زنده شد به عشق

▪️او پژوهنده فرهنگ و زبان تات و تالش بود. پژوهیده های او ۲۵ کتاب و ده ها مقاله است.

▪️بیست و پنج سال پیش بانویی فرهیخته دیدارمان داد. پیش از آن چند از چندین کتاب هایش را به دست همان بانو به دستم رسانید و در رویه نخست آن نوشته بود:

# پیشکش_به_آشنای_نادیده

◾️فرهنگ و زبان های ایرانی پنجره های آشنایی میان ما بود. و رشته پیوندی که هرگز نگسلد ؛ و این پنجره گفتگو ها میان آورد و بس از دانش او تات و تالش را شناختم که پیش از آن نمی‌دانستم.

◾️گروتمان گاه باد.
@HATEFTA
/channel/hatefTa

HATEF هاتف

12 June 2023 19:51

‍ 🔷🔶🔹به مناسبت ۲۰ خرداد روز صنایع دستی
/channel/hatefTa
#دست_بافته_های_پارچه_ای


🔸در فرهنگ مردم خوربیابانک، کاربافی، به بافندگی دستی خانگی گفته میشود. و کرباس یکی از دست آفریده های زنان و دختران کارباف تا بیش از نیم سده پیش بود. کرباس پارچه ای از نخ پنبه است.

/channel/hatefTa
🔸دیگری اَحرامی است. شیوه بافت آن سوای کرباس است.احرامی از دست بافته های مردم جندق است. کلمه احرامی در جندق به کسر اول گفته میشود.

/channel/hatefTa
🔷دوبیتی:

🔸گلی میخوام که چارده ساله باشه
دو پای نازکش در چاله۱ باشه

🔸دمادم میزنه ماکو۲ به مخمل ۳
بغل خواب من بیچاره باشه

---‐------------
۱-گودالی دستکند که دستگاه بافندگی بر آن است. ۲-ابزار بافندگی، وسیله ای که با آن پود را از میان تار میگذرانند. ۳-ضبط دیگر: کرباس.

🔹مأخذ: ۱- 📕 سرو ایراج، ترانه هایی از جندق ، خور وبیابانک، انتشارات بهین ۱۳۸۷
۲- 📔دست آفریده های مردم خوروبیابانک، در دست انتشار.
🔻تصویر: کارگاه بافندگی بانو علیخانی باز زنده ساز کاربافی در خوربیابانک، ۸-۲-۱۴۰۲

/channel/hatefTa

#خور_و_بیابانک_فرهنگ_زبان
#نگاهبان_هر_خشت_وسنگ_بازمانده_نیاکانمان_باشیم
#کتاب_کتاب_شناسی

@HATEFTA

HATEF هاتف

02 June 2023 19:48

‍ 🔶سفرنوشت، ص۲
#انارک_چوپانان_جندق_خوربیابانک
۲۹فروردین-۱۲ اردیبهشت ۱۴۰۲

/channel/hatefTa

🔹.‌..بارها گفته ام و هم اینک باز گویم؛ بنیاد برگزاری دو همایش گویش های محلی استان اصفهان، در شهر انارک از کوشش های ستودنی استاد محمد علی انارکی است. کارستان اوست؛ و ازین دو، بیش کارستان دارد.
/channel/hatefTa

🔹گنجینه مردم شناسی انارک از اوست. و هموست که ده دوازده کتاب در باره انارک تألیف کرده است. و این کارستان های یک تن است از زادگاه و در زادگاه؛ و خوش آنکه همه از همراهی های معنوی مردمان آن سامان برخوردار.
/channel/hatefTa
🔹انگشت شمارند کسانی که در باره زادگاه خود نوشته اند و می‌نویسند.
روزگاری این نقل به مضمون پیش‌گفته را روانشاد دکتر باستانی پاریزی درباره شادروان حبيب یغمایی در جایی نوشت.چه ماهنامه گران‌سنگ یغمای او، از نوشته های وی و دیگران در باره خور بیابانک فراوان دارد.

/channel/hatefTa
🔹در دومین همایش که یادم نمی آید چه روزی از سال ۱۳۹۶ بود، من هم بودم، از دو روی: یکی که میهمان نادره کار گرانمایه استاد ابراهیمی انارکی بودم وبه فرمانش فرمانبردار.
دیگر که سخنران مقاله ای بودم که پی فراخوان اداره کل میراث فرهنگی استان اصفهان داده بودم؛ داوری شده بود و در شمار بیست مقاله برتر از میان گویا یکصد مقاله رسیده برگزیده شده بود؛ برنام آن مقاله "پیشینه تحقیقات در گویش خوری" یا چنین چیزی جمله ای بود. هرچه بود همین است که پیوست است. 🔻
🔸ادامه دارد...

/channel/hatefTa


#محمدابراهیم_باستانی_پاریزی
#حبیب_یغمایی
#محمد_علی_ابراهیمی_انارکی
#خور_و_بیابانک_تاریخ_فرهنگ_زبان
#گویش_خوری

@HATEFTA
/channel/hatefTa

HATEF هاتف

30 May 2023 20:27

💠غریب الغربا ：دو رباعی از
مرحوم عالم ربانی وعارف صمدانی #سیدعبدالله_طباطبایی
ملقب به لسان الحق ومتخلص به #وامق

/channel/hatefTa

🔹ای شاه رضا قتیل قوم فاسق
هستم به زیارت تو شاها شایق

از راه وفا ومهر افکن نظری
تا اینکه رسد به پای بوست وامق
____/
🔹هر روز ز درد و ابتلا میگریم
هرشام ز درد بی دوا میگریم

تا اینکه خدا دوا کند درد مرا
برحال غریب الغربا میگریم



  منبع:📙 گل بوتراب، نامه زندگی و اشعار عالم ربانی و عارف صمدانی سید عبدالله الطباطبایی، انتشارات بهین ۱۳۹۷

#خور_و_بیابانک_تاریخ_فرهنگ_ادبیات
#نگاهبان_هر_خشت_وسنگ_بازمانده_نیاکانمان_باشیم

@HATEFTA
/channel/hatefTa

HATEF هاتف

25 May 2023 12:54

🔶️اقلیم خاطرات
ص۸

#دکتر_مرتضی_هنری


🔹 در مرکز مردم شناسی با دیگر هموندان در کار پژوهش در فرهنگ مردم هرجای کشور که در برنامه او می‌آمد بود. توانست پژوهش در فرهنگ مردم خوربیابانک را هم در برنامه های آن مرکز بگنجاند و به کار خود و همسرش بانو گلاله پاک ویژه نماید. چه آمد و شدش به زادگاه هموارتر از جایهای دیگر و هم دیدار یار و دیار بود.
/channel/hatefTa
🔸برخی از پژوهیده های او در فرهنگ مردم زادگاه،مقاله شد و در مجله مردم شناسی؛ و هنر و مردم، چاپ شد.برخی هم کتاب شد.
نام یکی از آن کتاب ها، اوسنگون است.
/channel/hatefTa
🔸اوسُنگ، owsAng یا owsong, در گویش خوری دیگر شده واژه افسان و افسانه پارسی است، و اوسنگون، افسانه ها را گویند، و این در بسیاری گویش های دیگر به گونه اوسان owsAn و اوسنه owsana است. اوسُنگ در گویش خوری، به داستان، افسانه و برخی حکایات گفته میشود.
حکایات را حکات گویند و دگرگونه از افسانه میشمارند. نک: پیشگفتار کتاب باغ کاکا. اثر نگارنده, انتشارات بهین.

/channel/hatefTa

🔹این کتاب را که همان زمان خواندم چنین مینماید:

📚اوسونگون (افسانه های مردم خور) تهران, انتشارات وزارت فرهنگ و هنر, مرکز پژوهشهای مردمشناسی و فرهنگ عامه ۱۳۵۲. چاپ اول, قطع رقعی, جلد شومیز.
۸۷صفحه, شمارگان ۱۰۰۰جلد,
🔸پس از صفحه فهرست پیشگفتار گردآورنده ، در هشت صفحه: الف-ز. کوتاه نوشته ای است در معرفی خور. (خوربیابانک) و فرهنگ آنجا ونیز زمان جمع آوری افسانه هایی که در این کتاب فراهم آمده است. و نیز آشکار دارد که روایات ضبط شده از این افسانه ها به گویش خوری بوده که با زبانی نزدیک به زبان گفتار افسانه گو چنان که معنی و مفهوم از دست نرود؛ به فارسی برگردانده شده است. صفحات یکم تا۸۷ مشتمل بر ۱۷ افسانه به نام های: نی, هفت برادران, تنبل و کور, پسر کفشدوز, بلبل,کچلو, کره اسب, زن بداخلاق,نمکو, صنم,ابراهیم, باغبان و
دخترپادشاه, کچل خروس چران, دیو و چوپان, میمون باهوش, و همدم نادان است.
♦️تاریخ ضبط این ۱۷ افسانه
سالهای ۱۳۴۸ و۱۳۵۰ شمسی
است. در صفحه قبل از روایت هر افسانه نام, سن, شغل راوی و تاریخ روایت آورده شده است و از این حیث شناسنامه دارد.
/channel/hatefTa
🔸اوسنگون نخستین مجموعه از شماری از قصه های مردم خوربیابانک است.
🔸یکی از این افسانه ها تمثیل مثلی است در فرهنگ مردم خور بیابانک؛ "اسبش را به کلون در بسته است"
/channel/hatefTa
#نقد: برگردان روایت ها از زبان اصلی-گویش خوری- به زبان فارسی نزدیک به گفتار راوی بدون ارائه متن اصلی نقص مهم کتاب است , زیرا که راه پژوهنده ژرف بین را به شیوه بیان راوی بسته نگاه میدارد و گونه ای برگردان دستکاری شده از یک گویش به زبان فارسی به روایت برگرداننده خواهد بود؛ و از روش تحقیق به دور.
/channel/hatefTa
#خور_و_بیابانک_فرهنگ_مردم
#پژوهندگان_پیشگام
#فکر_کردن_از_کتاب_خواندن_هم_مهمتر_است
#نگاهبان_هر_خشت_وسنگ_بازمانده_نیاکانمان_باشیم
@ESHTADAN
@HATEFTA
/channel/hatefTa

HATEF هاتف

19 May 2023 10:54

🔷به فراخور ۲۸ اردیبهشت،زادروز و روز بزرگداشت خواجه امام حجة الحق حکیم غیاث الدین ابوالفتح عمر بن ابراهیم خیام؛ فیلسوف، ریاضی‌دان و دانشمند جهانی.

/channel/hatefTa

🔹خیام سراینده رباعی های مشهور در جهان است.؛ و چنانکه نوشته و گفته شده، کتاب رباعیات او پس از انجیل پرشمارترین کتاب خواهندگان است.
🔹در رباعیات، وی از اغتنام زمان، و می و معشوق، دهر و کوزه گر دهر،سخن می‌گوید، دیدن، شنیدن و دریافت این معانی در سخن بزرگان ادب و علم شاید است.

🔹می خوردن و شاد بودن آئین منست
فارغ بودن ز کفر و دین، دین منست

🔹گفتم به عروس دهر کابین تو چیست
گفتا: دل خرًم تو کابین منست

--------‐---------

/channel/hatefTa

🔸میرزا ابوالحسن یغما، زاده خوربیابانک، و مشهور به یغمای جندقی، شاعری برخاسته از دشت کویر، در قرن سیزدهم هجری قمری است.در سرودن هجو کم نظیر و معروف در ادبیات ایران، یکی از رباعیات وی، مطایبه ای در گلایه از خیام است🔻


🔸خیام که داشت پیش از ما قدمی
از می نگذاشت در جهان بیش و کمی

🔸هم پیش ز ما بدان جهان شد؛ ترسم
درخلد برین نماند از باده نمی

/channel/hatefTa
#خیام
#یغما
#خور_و_بیابانک_تاریخ_فرهنگ_ادبیات

@HATEFTA
/channel/hatefTa

HATEF هاتف

14 May 2023 14:14

‍ ‍ ✍ ایرج افشار

#حبیب_یغمایی

یغمایی دورۀ تحصیلی خود را در سمنان و تهران با طلبگی آغاز کرد و سپس در دارالمعلمین عالی به آموزش و پرورش نوین پرداخت. چون از آنجا فراغ یافت به تدریس در مدارس و ازجمله دارالفنون پرداخت. مدتی رئیس معارف شد و چندی متصدی کارهای اداری تا اینکه به همکاری با مرحوم محمدعلی فروغی برگزیده شد. دوره‌ای که دستیار فروغی بود از برکاتی است خجسته که خداوند نصیب یغمایی کرد. بی‌تردید یغمایی در این دورۀ پرفایده بسیار چیزها از فروغی آموخت که از درس مدرسه و اوراق کتاب برتر بود و سودمندتر. یغمایی خود در مقاله‌ای گویا و شیرین به عنوان «هشت سال با فروغی» به تفصیلی تمام به سرگذشت خویش در آن دوره پرداخته. در این هشت سال یغمایی توفیق یافت که سراسر کلّیات سعدی و شاهنامۀ فردوسی را چند بار با فروغی زیر و رو کند. زیرا دو خداوند ذوق و دانای کار که می‌بایست کلّیات شیخ را تصحیح انتقادی کنند و از شاهنامه گزیده‌ای بسازند ناچار از آن بودند که هر بیت آن دو شاعر را چند بار بر ترازوی سنجش درآورند تا صورت درست هر بیت از کلّیات را بیابند و شعرهای خوب و گزیدۀ شاهنامه را جدا سازند. یغمایی در این دوران کارآموزی از ذوق نقد و بینش علمی و اعتدال فکر فروغی بهره‌ها برد و طرز به کار گرفتن نسخه‌های خطی متعدد را در تصحیح و تنقیح متن فراگرفت.
گرشاسب‌نامۀ اسدی طوسی، قصص الانبیای نیشابوری، ترجمۀ تفسیر طبری، مجموعه‌ای از نظم و نثر قدیم و بالأخره غزلیات سعدی که در این سال‌های اخیر به ذات خویش تصحیح کرد همه از کارهای علمی و شایسته و ماندگار اوست.

📕 نادره کاران, سوگنامه ناموران فرهنگی وادبی
/channel/hatefTa

HATEF هاتف

10 May 2023 17:37

🔹اقلیم خاطرات، ص۷

#دکتر_مرتضی_هنری

/channel/hatefTa

🔹....دیگر بار در دفتر وکالت زنده یاد ساغر یغمایی دیدمش، چند تن از ما خوری ها گهگاهی به دفتر این بزرگمرد میرفتیم.گونه ای پاتوق ماشده بود. یکدگر را می‌دیدیم.

/channel/hatefTa

🔸آمده بود تا نسخه ای از مقاله خودرا که به تازگی به زبان انگلیسی یا فرانسوی در یکی از مجلات اروپایی چاپ شده بود به بزرگ مرد نیک ورز همشهری پیشکش نماید.
🔸یادم نمی‌آید در باره کاریز بود و یا عنوان
#خرما_در_خور ، داشت. او خوشحال بود و همه ما که آنجا بودیم خوشحال شدیم و به او شادباش گفتیم.
/channel/hatefTa

🔸مقاله های او در باره کاریز و چگونگی تقسیم آب در خور را مجله هنر و مردم همان سال ها چاپ کرده است.
این مقاله دیگر که عنوانش را نوشتم در مجله یغما چاپ شده، و زنده یاد دکتر باستانی پاریزی برآن مقدمه نوشته است.

🔸در باره آنچه که دکتر هنری در فرهنگ مردم خوروبیابانک در هنگام کار در مرکز مردم شناسی پژوهیده و نوشته است، سخن گفته ام، در همین صفحه باز نشر خواهد شد.
🔸ادامه دارد..

#خور_و_بیابانک_تاریخ_فرهنگ_ادبیات
#نگاهبان_هر_خشت_وسنگ_بازمانده_نیاکانمان_باشیم
@HATEFTA
/channel/hatefTa

HATEF هاتف

03 May 2023 09:18

‍ 📚تازه های کتاب

📕ترنم پیاله زنگ ها

✍استاد محمد علی ابراهیمی انارکی

🔷قطع رقعی، جلد شومیز، ۳۱۸ صفحه، قیمت ۲۵۰هزار تومان.زمان چاپ: اسفند ۱۴۰۱، اصفهان، انتشارات رنگینه.

/channel/hatefTa

بخشی از پیشگفتار:

🔷درتاریخ اجتماعی انارک، از دو پیشه برجسته، اما به حاشیه رفته می‌توان سخن به میان آورد: یکی گوسفند داری و دیگری شترداری.
🔹چراگاه های سرسبز و آبشخورهای فراوان در اطراف انارک در روزگار پیشین، بستر مناسبی برای پرورش گوسفند و شتر و استفاده از آن ها فراهم آورده بود.

🔹خشکسال ها طومار گله داری را درهم پیچید و گله لودری را که تنها یادگار آن بود؛ برای همیشه از میان برد.

/channel/hatefTa

🔹رد پای شتر داری را می‌باید در اوایل قرن گذشته جستجو کرد. سون هدین سیاح سوئدی در کتاب کویرهای ایران به کرات از شتربانان انارکی سخن گفته و اطلاعات وسیع آنان را تحسین کرده است.
آلفونس گابریل اتریشی که از دشت کویر گذشته است؛ انارکی های پرورش دهنده شتر را از نظر حرفه، سرشناس و قابل اعتماد می‌داند.


🔷نقش برجسته شترداری و شتربانی در زندگی اجدادمان، مرا برآن داشت تا تصویری از اتفاقات گذشته را که در حافظه تاریخ به جامانده است در کتابی تحت عنوان:
#ترنم_پیاله_زنگها به رشته تحریر در آورم....

🔶دیر و شاد زید استاد ابراهیمی؛ کتابش خواندنی و سخنش دلنشین است.

/channel/hatefTa
#انارک
#بخوانیم_بیندیشیم
#نگاهبان_هر_خشت_وسنگ_بازمانده_نیاکانمان_باشیم

@HATEFTA
/channel/hatefTa

HATEF هاتف

16 April 2023 20:01

‍ 🔸🔸🔸اقلیم خاطرات ص۶
#دکتر_مرتضی_هنری

/channel/hatefTa

🔸 نعمت بی‌گمان

...دگر بار او را در بابا کوهی شیراز دیدم؛ اسفند ماه سال ۵۳، یا فروردین ماه سال ۵۴بود ؛ یادم نیست.
بی‌گمان بود. پسینگاهی بود و خورشید میرفت که پشت کوه ها بنشیند و سپیدگاهی دیگر از سوی دگر برآید.
/channel/hatefTa
🔸او اکنون در مرکز فرهنگ عامه که پسین مرکز مردمشناسی نام گرفت کار پژوهش می‌کرد. چنانکه دکتر دالوند در پیشینه این دو مرکز نوشته است. هنری را زنده یاد دکتر بهرام فره وشی به آنجا برد.

🔸آنروز هم با دیگر همکارانش به شیراز آمده بود.یادم است کاظم سادات اشکوری هم بود. ديگران را یادم نیست که بودند.

🔸میدانم که دیگر همکاران او در مرکز فرهنگ عامه، علی بلوکباشی. زنده یاد اصغر کریمی، و گلاله پاک بودند.

🔹بلوکباشی از مفاخر فرهنگی کشور است.
زنده یاد کریمی دوسال پیش با آنکه دو واکسن کرنا را زده بود درگذشت.

/channel/hatefTa

🔸پس از پرسان از روزگار همدیگر، و آشنایی با همراهان هنری، دو تایی روی دیوارک خشتی بام خانقاه باباکوهی به گفتگو نشستیم؛ سخن گل انداخت؛ از دوری پس از دوران دانشگاه، زادگاه و....سخن بسیار رفت.
این گفتگو بماند برای زمانی دیگر، و این زمان بگذار، کوتاه سخنی از بابا کوهی هم شایسته باشد:
/channel/hatefTa
🔹باباکوهی
چنانکه نوشته شده، درست یا نادرست،
آرامگاه علی ابوعبدالله باکویه است؛ زاده ۳۲۷هجری قمری،۱۰۵ سال زندگی داشت.سال ۴۳۳ درگذشت؛ در اشکفت کوه که خانقاه و عزلت گاهش بود درخاک شد. پیری است گرویده به تصوف. باباکوهی زیارتگاه و گردشگاه مردمان است.

🔹ادامه دارد...
🔸 #نعمت_بی‌_گمان : از مصطلحات در زبان مردم خوروبیابانک است.در زبان مردم کاشان هم شنیده ام، اظهار تعجب و پرسان از دیدن کسی است که گمان دیدنش در این زمان و مکان نمی رود .
🔸 #باباکوهی_شیراز
#بخوانیم_بیندیشیم

@HATEFTA
/channel/hatefTa

HATEF هاتف

10 April 2023 20:47

🔶🔸🔸اقلیم خاطرات. ص۵

به یاد روانشاد مینو جایگاه:
#دکتر_مرتضی_هنری

/channel/hatefTa

🔸....افزون بر دیدارهایی که گاه به گاه در کتابخانه دانشکده ادبیات میان ما دست می‌داد؛ گاه‌گاهی چنانچه پدیده ای نو در شهر نمایان می‌شد که ندیدنش در زمان از دست می‌شد و دیگر دیدنش نمی شد؛ همداد می‌شدیم که باهم ببینیم.

/channel/hatefTa

🔸 یکی از این باهم دیدن ها، بازدید یا دیدن نمایشگاه آسیایی بود. فراموشم است چه سالی بود. گمانم نخستین نمایشگاه بود که در جایی کنار خیابان سئول که محل دائمی نمایشگاه های بین المللی نام گرفته بود برپا گشته بود.پسینگاهی رفتیم دیدیم و برگشیم .

🔸دو دیگر موزه تاریخ طبیعی بود. پیشین گاهی رفتیم، دیدیم و باز گشتیم به دانشگاه.

/channel/hatefTa

🔸سوم از آن همدادها، بازدید از موزه مردم‌شناسی بود که نخستین بار در کشور، و در کاخ گلستان برپاشده بود.
از دیدنی های آنجا دست بافته هایی از برگ و پیج خرمابنان زادگاهمان بود که بافندگان هم دیه ما بافته و ساخته بودند و او یک جا گرده آورده بود و با دست خود در این موزه به نمایش درآورده بود.

🔸در هنگام هم دانشگاهی یک بارهم در راه اصفهان_تهران در اتوبوس گیتی نورد شب تا صبح هم سفر بودیم.
🔹زمان گذشت تا ...
____
🔸پیج pij الیاف لابلای انتهای شاخه های نخل.
🔸ادامه دارد..

#بخوانیم_بیندیشیم
@HATEFTA
/channel/hatefTa

HATEF هاتف

04 April 2023 20:06

‍ 🔷🔹🔹به مناسبت پانزدهم رمضان سالروز میلاد حضرت امام حسن المجتبی علیه السلام.
/channel/hatefTa

🔹امام حسن علیه السلام هشت فرزند ذکور به اسامی： زید , حسن المثنی ,
حسین اثرم , طلحه , عبدالله,
قاسم , عبدالرحمن , و عمر داشت.

/channel/hatefTa

🔹همسرحسن المثنی , دختر عمویش, فاطمه دختر حضرت سیدالشهدا امام حسین علیه السلام بود. شوی فاطمه درسی و پنج سالگی به دست مأمورین سلیمان بن عبدالملک مسموم و به شهادت رسید. او دو دختر به نام: زینب و ام کلثوم و سه پسر به نام های:
عبدالله , حسن و ابراهیم داشت, ابراهیم به دلیل سخاوتمندی به غمر مشهور بود. در ۶۹ سالگی وفات یافت.
🔹پسرش اسماعیل معروف به دیباج دو پسر به نام های ：حسن تج, وابراهیم داشت, ابراهیم در نبرد تخ جان سالم به در برد و هموست که به ابراهیم طباطبا شهرت یافت. آل طباطبا از وی نسب میبرند و خاندانی شیعی_امامی و زیدی هستند که درطول سیزده قرن از سده دوم تا چهاردهم قمری در حجاز , عراق, یمن, هند, مصر , شام و ایران میزیسته اند و هم اکنون شماری از شاخه های آل طباطبا در جهان اسلام پراکنده اند,

/channel/hatefTa
✍ #لسان_الحق_طباطبایی
منبع：📔
#سلاله_طباطبا_درجندق_و
#بیابانک . دردست انتشار,

🔻تصویر: بقعه امامزاده اسماعیل دیباج نیای سادات طباطبا،در جوار آرامگاه حضرت شعیای نبی.قدیم ترین بنای تاریخی پس از اسلام در اصفهان، خیابان هاتف است؛ و سال ۱۳۱۰ خورشیدی در فهرست آثارملی ثبت شده است.
#خور_و_بیابانک_تاریخ
#_روز_اکرام_گرامی باد .
@HATEFTA
/channel/hatefTa