2365
خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) Ibna.ir شماره تماس تحریریه ایبنا: ۰۲۱۶۶۹۶۶۲۰۶ 📬 ارتباط با سرویس رسانه های اجتماعی ایبنا : @ZA20241403 📌 ایبنا را در شبکههای اجتماعی با آدرس زیر دنبال کنید: @ibna_official
🔰در «فیض بیپایان» شهید را فقط به عنوان یک رزمنده روایت نکردهام
🔸جواد کامورربخشایش گفت: تلاش کردم زندگی انسانی شهیدی را روایت کنم که از منطقهای دور از مرکز برخاسته، سختیهای فراوانی را در مبارزات سیاسی و زندگی اجتماعی پشت سر گذاشته و در نهایت، زمانی که احساس کرده حضور در جبهه وظیفه اوست، راهی جبهه شده است. اگر این زندگی درست روایت شود، نسل امروز میتواند بفهمد آرامش و امنیتی که در اختیار دارد، حاصل چه تجربهها و چه سختیهایی بوده است. این به نظرم مهمترین کارکرد چنین آثاری است
🔸یکی از مشکلات ما در معرفی شهدا این است که گاهی آنها را بیش از اندازه آرمانی میکنیم، وقتی شخصیت شهید به انسانی دستنیافتنی تبدیل میشود، ممکن است مخاطب نتواند با او ارتباط برقرار کند. من در پژوهشی که درباره آثار دهه 60 داشتم، با این مساله مواجه شدم. نمونه مشابهی را در سینما هم دیدهایم؛ جایی که ارائه قهرمانانی کاملاً آرمانی، به تدریج مخاطب را از اثر فاصله داده است. تلاش من در « فیض بیپایان» این بود که وجه انسانی شهید را نشان بدهم؛ چه نقاط قوت و چه جاهایی که ممکن است خطایی از او سر زده باشد. نکته مهم این است که اگر انسانی اشتباه میکند، میتواند آن را جبران کند. در زندگی شهید نیز نمونهای از چنین رفتاری وجود دارد.
🔸️در تاریخنگاری انقلاب و دفاع مقدس، به دلیل گذشت زمان، حافظه راوی، همیشه نمیتواند یک واقعه را دقیق، زمانمند و مکانمند بازی کند. اینجاست که پژوهشگر باید وارد شود. روایتها را کنار هم قرار میدهد، آنها را با هم تطبیق میدهد و در کنار اسناد ومدارک دیگر قرار میدهد تا به روایتی نزدیکتر به واقعیت برسد.
،🔸️برای فهم نقش یک رزمنده، باید از دوگانه جبهه و پشت جبهه عبور کرد. باید دید این انسان در محله، خانواده، پایگاه بسیج و جامعه چه کرده و چگونه با دیگران ارتباط داشته است. شهید فیض فقط زمانی که اسلحه به دست میگیرد، قابل روایت نیست. تربیت نسل، فعالیت فرهنگی، کار، خانواده، مبارزات سیاسی و حضور اجتماعی او نیز بخشی از شخصیت اوست. باید از «شهید جنگجو» عبور کنیم و به «انسان شهید» برسیم
ibna.ir/x6KtV
@ibna_official
🔰میراث فرهنگی و ضرورت آن در نوشتاری از حکمتالله ملاصالحی؛
بیخبری تاریخی و میراثستیزی
🔸استاد باستانشناسی دانشگاه تهران نوشت: بیخبری تاریخی و تاریخناشناسی و میراثناشناسی یعنی اینکه سوار بر بال رخدادها، افتان و خیزان بروی، بیآنکه بدانی به کدام سوی میروی یا سیل و طوفان و امواج رخدادها و خیزشها و ریزشهای فکری و تحولات، تو را و جامعه تو را به کجا و کدام سوی میبرند
🔸مراد از «خودآگاهی تاریخی» و اهمیت و ضرورت چنین خودآگاهی، بهویژه در جامعه و جهان و در عصر تمدنی عالمگیر و زمانهای خطرخیز و خطرناک و بهطرزی اغراقآمیز تاریخمدار و تاریخاندیش، که در طوفان توفنده و نفسگیر انواع و اطوار اتفاقات و تحولات تاریخی و خیزشها و ریزشهای بیمهمیز و مهار فکری و فرهنگی فروغلتیده است، این است که بدانی، ببینی، بشناسی و بفهمی در کجای چنین تاریخی و چنین عصر و عالمی ایستادهای و حضور داری؛ در چه زمانهای با چه ویژگیها و شاخصههایی به سر میبری و زندگی میکنی؛ بر کدام سنت و میراث و پیشینه و ریشه و عقبه مدنی و معنوی تکیه زدهای؛ چه نسبتی با آن سنتها و مواریث مدنی و معنوی داری؛ چه نسبتی با رخدادها و تحولات عصر و عالمی که در آن به سر میبری داری؛ و به کدام سو ره میسپاری یا تو را به کدام سو میبرند.
🔸️چرخش و گردش و دستبهدستشدن سنتها و میراثها در فرهنگ، گزینشی است. فرهنگ همانقدر که اکتسابی عمل میکند و اکتسابی ره میسپارد و استمرار مییابد و ماهیتی اکتسابی دارد، گزینشی نیز عمل میکند. گوهرین و اصیلترینها را برمیگزیند، به خاطر میسپارد و بازخوانی میکند؛ نه همه سنتها و میراثها و کردهها و کردارها را. قرار نیست همه هشتاد میلیون جمعیت ایران، همه حافظان شصتهزار بیت شاهنامه در حافظه خود باشند و اگر نباشند، آنان را فردوسیناشناس و شاهنامهناخوانده بدانیم و علاقه و ارادتشان به فردوسی را موهوم ببینیم.
🔸️چه آسیبها که از تاریخناشناسی و تاریخناخواندگی ندیدهایم و چه زخمها که ملک و ملت ما بر تن و جان خود از این جماعت بیخبر از تاریخ، تاریخناشناس و بیمهر به خوانهای ضیافت رنگارنگی که بر سفرههای غنی مواریث آن نشستهاند و از آن کام برمیگیرند و ناسپاسی میکنند، ندیده و ندارد! چه پیامدهای پرخسارت و پرهزینه و گاه جبرانناپذیر که خوانشهای نادرست و کژ و ناراست و تاریخناشناسانه برای ملک و ملت و میهن ما در پی نداشته است!
🔸بیخبری تاریخی و تاریخناشناسی و میراثناشناسی یعنی اینکه سوار بر بال رخدادها، افتان و خیزان بروی، بیآنکه بدانی به کدام سوی میروی یا سیل و طوفان و امواج رخدادها و خیزشها و ریزشهای فکری و تحولات، تو را و جامعه تو را به کجا و کدام سوی میبرند.
ibna.ir/x6KzQ
@ibna_official
🔰داستانهای دیکنز و میراث یک سنت تلویزیونی؛
۵۵ سال قصه ارواح در تلویزیون بریتانیا
🔸چرا چارلز دیکنز هنوز برای اقتباسگران جذاب است و چگونه داستانهای او به یکی از ماندگارترین سنتهای تلویزیونی کریسمس بریتانیا راه پیدا کردهاند؟
🔸️جذابیت دیکنز برای فیلمسازان را نمیتوان به داستانهای ارواح او محدود کرد. یکی از دلایل ماندگاری آثارش این است که روایتهای او از ابتدا بسیار تصویری بودند. دیکنز در رمانها و داستانهایش شهر را به یک شخصیت تبدیل میکند. خیابانهای لندن، خانههای فرسوده، ایستگاه قطار، زندان، کارخانه، مدرسه، مهمانخانه و عمارتهای اشرافی، فضای خنثی داستان نیستند. هر مکان حامل بخشی از تاریخ و مناسبات اجتماعی شخصیتهاست. این ویژگی در اقتباس تصویری ارزش زیادی پیدا میکند، زیرا فیلمساز میتواند بسیاری از اطلاعاتی را که در متن با توصیف منتقل شدهاند، از طریق تصویر، معماری، نور و حرکت شخصیتها به مخاطب منتقل کند.
🔸️دیکنز برای اقتباسگر معاصر چند امکان همزمان فراهم میکند او داستانپرداز قدرتمندی است بنابراین روایتهایش حتی پس از گذشت بیش از صد سال هنوز ظرفیت بازسازی دارند. او جهان تصویری مشخصی ساخته است، خیابانها، خانهها، کارخانهها، ایستگاهها و عمارتهایی که میتوانند در قاب سینما و تلویزیون به زندگی بازگردند. او شخصیتهای پیچیده و نمایشی خلق کرده است، شخصیتهایی که بازیگر میتواند از طریق بدن، صدا و چهره به آنها جان بدهد. و مهمتر از همه، آثار او میان امر اجتماعی و امر وهمآلود حرکت میکنند. فقر، طبقه، پول، صنعت، خانواده و قدرت در داستانهای او حضور دارند و گاهی یک عنصر ماورایی وارد همین جهان واقعی میشود و معنای آن را تغییر میدهد.
ibna.ir/x6Kzz
@ibna_official
🔰از مجموعه مشاهیر کتابشناسی معاصر ایران بازخوانی شد؛
زندگی و زمانه علی شکویی؛ خادم بیمدعا
🔸علی شکویی تنها یک استاد دانشگاه نبود؛ او معمار صبور و خستگیناپذیر رشتهای است که امروز ستون فقرات نظام اطلاعرسانی ایران را شکل میدهد. مسیری که از آموزگاری در تبریز آغاز شد و به دکتری دانشگاه استانبول رسید.
🔸️شکویی در سختترین شرایط جنگ تحمیلی، زمانی که تمام همترازانش درگیر مسائل روزمره بودند، او با ۷۰ نیروی انسانی تا صبح بیدار میماند تا چرخهای انتشارات دانشگاه تبریز برای فرمهای آمارگیری بیمارستانهای جنگی از حرکت نایستد. این روایت، داستان مردی است که کتاب را نه در ویترین، بلکه در میدان عمل جستوجو کرد و میراثی به وسعت دانشِ کتابداری ایران از خود به یادگار گذاشت؛ مردی که قلب خود را به شاگردانش هدیه کرد و تا آخرین نفس، پیگیر اعتلای این علم بود.
🔸شکویی اقدامات عملی فزایندهای در تثبیت دورههای آموزشی و تولید منابع آموزشی و پژوهشی رشتۀ علم اطلاعات و دانششناسی ایران انجام داد. تربیت تعداد زیادی از سه نسل اساتید کنونی (اساتید پیشکسوت، میانسال و جوان) رشتۀ علم اطلاعات و دانششناسی ایران، بهصورت مستقیم و یا غیرمستقیم مرهون زحمات و فداکاری ایشان است. همچنین تعدادی از دانشآموختگان دارای پستهای اجرایی، پژوهشی و فرهنگی در داخل و خارج از کشور (سفارتخانهها، رایزنیهای فرهنگی و ...) هستند. شکویی در بورسیه و جذب فارغالتحصیلان بهعنوان عضو هیأت علمی، بهویژه در گروههایی که تأسیس کرده بود، نقش کلیدی داشت. تمامی اعضای هیأت علمی این گروهها از دانشجویان شکویی هستند.
ibna.ir/x6KzT
@ibna_official
🔰یادآوری یک عصر طلایی؛
در تکسوی خیال؛ سهراب و بهمن
🔸این قاب ما را به اکتبر ۱۹۶۸میبرد؛ جایی که کلمات سهراب سپهری با خطوط سورئال بهمن محصص تلاقی میکرد. نگاهی به این عکس، ما را به دورانی میبرد که هنر راهی برای کشف جهان و انسان بود. دو مرد، یک کتاب و دنیایی از تخیل که در این قاب سیاه و سفید، همچنان زنده و جاری است و ما را به تماشای شکوه اندیشه دعوت میکند.
#عکس_نوشته_ها
ibna.ir/x6Kzk
@ibna_official
🔰نگاهی به کتاب «منازعه فلسطین و اسرائیل» در سالروز ۷ اکتبر؛
تاریخچه تصرف عدوانی
🔸منازعۀ فلسطین و اسرائیل به شکل جدی از سال ۱۹۴۸ که کشور اسرائیل در نتیجۀ حکمی اروپایی شکل گرفت آغاز شد و تاکنون ادامه دارد. در طول تاریخ هیچ سرزمینی در جهان اینگونه محل درگیریهای شدید، طولانی و خونبار نبوده است. قربانیان اصلی این درگیریها فلسطینیان هستند که با غصب سرزمین خود از ابتداییترین حقوق انسانی خود محروم شدهاند و در وضعیت دشوار و غمبار روزگار میگذرانند
🔸️این اثر هشتاد و هشتمین کتاب از مجموعه تاریخ جهان در انتشارات ققنوس است که نگاهی تحلیلی به تاریخ فلسطین و سرگذشت آن دارد و سعی میکند ارتباط میان رخدادهای گذشته بر وضعیت امروز این سرزمین را بررسی کرده و رابطه بین اعراب و اسرائیل و مناقشاتی فیمابین آن دو را مورد بحث و بررسی قرار دهد. گفتنی است که کتابهای «مجموعه تاریخ جهان» برای عرضه چشماندازی گسترده و ژرف از سیر تاریخ منتشر میشوند. کتاب پیشرو، اشارات مستقیم و غیرمستقیم معنادار زیادی درباره اسرائیل و موجودیتش دارد که باید مورد توجه قرار بگیرند.
🔸️نویسنده برای نوشتن این کتاب از منابع تاریخی دسته اولی چون نوشتههای رشید خالدی مورخ فلسطینی یا بِنی موریس تاریخپژوه یهودی استفاده کرده است. یکی از نقلقولهای او از بنی مویس این است که اسرائیل در قلب دنیای عرب شکل گرفت، اما دنیای عرب آن را نخواهد پذیرفت. یکی از واقعیتهای مهمی که بهدلیل گذشت زمان، امروز مغفول است اما در کتاب تامرا بی. اور به آن اشاره شده، این است که فلسطین تا نیمه اول قرن نوزدهم، منطقه و سرزمین مهمی نبود و تا پیش از آن مقطع تاریخی این محدوده جغرافیایی، مکانی بیاهمیت و رها شده بود که توجه چندانی جلب نمیکرد. اما همانطور که میدانیم این بخش از خاورمیانه، پس از نیمه اول قرن نوزدهم، توجه یهودیان تندرو و صهیونیست را برای تشکیل کشور یهودی به خود جلب کرد.
ibna.ir/x6KzF
@ibna_official
🔰بازخوانی پیوندهای فکری و زبانی در شعر مدرن و سبک هندی؛
سهراب سپهری در پرتو بیدل دهلوی
🔸پرسش از قرابت شعر سهراب سپهری و بیدل دهلوی، از دهه ۶۰ تاکنون محور پژوهشهای متعددی بوده است. این نوشتار با عبور از دوگانه سادهی «تأثیرپذیری یا عدم تأثیر»، به بررسی وجوه مشترک این دو شاعر در مفاهیمی چون «حیرت» و «تجرید» میپردازد و با تکیه بر شواهد متنی و تحلیل بسامد واژگان، بیدل را چشماندازی برای فهم عمیقترِ جهانبینی و تصویرسازی سپهری معرفی میکند.
🔸️مسئله این نیست که سپهری را پیرو بیدل معرفی کنیم یا در برابر آن، هرگونه قرابت میان این دو را انکار کنیم؛ مسئله، شناخت دقیقتر وجوهی از شعر سپهری است که در پرتو شعر و اندیشه بیدل امکان فهم روشنتری پیدا میکنند. به بیان دیگر، بیدل میتواند نه فقط موضوعی برای اثبات یک تاثیر تاریخی، بلکه یکی از چشماندازهای ممکن برای خوانش شعر سپهری باشد.
🔸️توجه به بیدل در سپهریپژوهی به معنای نادیده گرفتن دیگر سرچشمههای فکری سپهری، از جمله مولانا، عرفان اسلامی یا فلسفه هند، نیست. برعکس، هرچه تصویر جامعتری از منابع فکری سپهری به دست دهیم، جایگاه بیدل نیز دقیقتر مشخص خواهد شد.
ibna.ir/x6Kx4
@ibna_official
🔰بازخوانی تبارشناختی علوم اجتماعی و جامعهشناسیسیاسی در ایران؛
علوم اجتماعی چگونه در ایران نهادینه شد؟
🔸سید محمود کمالآرا نوشت: جامعهشناسی سیاسی در ایران را نه میتوان بعنوان یک دانشی وارداتی دانست و نه بعنوان دانشی بومی تلقی کرد بلکه باید آن را حاصل تعامل میان سنتهای نظری جهانی، نهادهای علمی داخلی و مسائل تاریخی جامعه ایران تلقی کرد.
🔸️اگر تاریخ علوم اجتماعی ایران را از زاویه تحول پرسشهای آن دنبال کنیم، یکی از مهمترین تغییرات، عبور تدریجی از مطالعه نهادهای رسمی دولت به مطالعه رابطه متقابل دولت و جامعه بود. همانطور که پیشتر اشاره شد، در نخستین مراحل، سیاست اغلب از منظر قانون اساسی، ساخت اداری و سازمان رسمی حکومت مطالعه میشد اما با گسترش ادبیات جامعهشناسی سیاسی، پرسشهای تازهای درباره نقش طبقات اجتماعی، گروههای ذینفوذ، احزاب، نیروهای مذهبی، جنبشهای اجتماعی و شکافهای اجتماعی در شکلدهی به سیاست مطرح شد.
🔸️ادبیات جامعهشناسی سیاسی ایران به تدریج چند مسئله اساسی همچون منابع قدرت دولت، استقلال یا وابستگی دولت به گروههای اجتماعی، نقش طبقات در تحولات سیاسی، چگونگی شکلگیری مشروعیت و نسبت میان دولت متمرکز و جامعه سازمانیافته را در مرکز توجه قرار داد.
🔸️ادبیات جامعهشناسی سیاسی ایران یک دستگاه نظری یکدست نبوده و مجموعهای از رهیافتهای متفاوت برای پاسخ به یک پرسش مشترک است که قدرت سیاسی در ایران چگونه با ساخت اجتماعی، منافع گروهها و تحولات تاریخی درهمتنیده شده است؟ گفتنی است این پرسش نیز پس از انقلاب هم شکلهای تازهای پیدا کرد و پژوهشهای جامعهشناختی درباره موضوعاتی مانند مشروعیت، مشارکت، رابطه دولت و جامعه، نهادهای ایدئولوژیک، طبقات اجتماعی و دگرگونیهای فرهنگی را وارد بحث و مطالعه شدند.
ibna.ir/x6Kv5
@ibna_official
🔰گفتوگو با سهراب آسا درباره «از چاقوی خونچکان تا لیزر نورافشان»؛
توسعه فقط ساختمان و آزمایشگاه نیست، مسئله فرهنگ است
🔸سهراب آسا، متخصص سیاستگذاری علم و فناوری، در گفتوگویی درباره ضرورت ورود مفاهیم خلاقیت و حل مسئله به ادبیات کودک و نوجوان میگوید که چگونه دیدن مسیر سختِ ساخته شدن فناوریها، نوجوان را از یک مصرفکننده منفعل به یک کنشگر تبدیل میکند
🔸️بچه خیلی سریعتر از چیزی که بزرگسالان تصور میکنند متوجه میشود کسی دارد چیزی را به او قالب میکند. ادبیات باید اول ادبیات باشد. باید خواندنی باشد، شوخی داشته باشد و حتی بتواند گاهی نتیجهای بسازد که دقیقاً مطابق انتظار ما نیست. اگر سیاستگذار فکر کند برای هر سیاستی میتواند یک قصه سفارش بدهد که در آخر کودک دقیقاً همان پیام موردنظر را دریافت کند، حاصل کار بیشتر تبلیغات است تا ادبیات. برای من ارزش روایت در این نیست که جواب آماده بدهد. ارزشش این است که امکان مواجهه ایجاد کند.
🔸️اگر قرار است درباره آب، سلامت، محیطزیست یا انرژی برای نسل جدید محتوا ساخته شود، میتواند نویسنده را به متخصص وصل کند، دسترسی به منابع بدهد و از پژوهش و تولید حمایت کند. ولی از لحظهای که خروجی از قبل تعیین شود و بگوییم «این داستان باید این پیام را منتقل کند» بخش مهمی از کار از بین رفته است. فرهنگ با بخشنامه ساخته نمیشود. دولت میتواند زمین بازی بهتری بسازد، لازم نیست خودش بازی کند.
🔸️ما اغلب به بچه میگوییم این را یاد بگیر، این فناوری مهم است، این رشته آینده دارد. کمتر میپرسیم مسئلهای که در زندگی خودش میبیند چیست. مثلاً کودکی که در منطقه کمآب زندگی میکند، رابطهاش با علم میتواند از همان مسئله آب شروع شود. برای یک کودک دیگر شاید مسئله آلودگی هوا باشد یا زباله یا بیماری. اگر علم از تجربه واقعی جدا شود، خیلی زود تبدیل میشود به چیزی که فقط برای امتحان لازم است. من فکر میکنم یکی از کارهایی که باید بیشتر انجام دهیم این است که علم را دوباره به زندگی وصل کنیم.
ibna.ir/x6Kyc
@ibna_official
🔰فراتر از نقشهای اکشن؛
شش پرده ناگفته از زندگی جت لی در کتاب «فراتر از زندگی و مرگ»
🔸از نامهای متعدد او گرفته تا مشکلات شستن ظرفها، کتاب «فراتر از زندگی و مرگ» (Beyond Life and Death) چیزهایی را درباره این رزمیکار چینی به اشتراک میگذارد که هواداران شاید از آن بیخبر بودند
🔸️رزمیکاران در تاریخ و سینما همواره با آیین بودا پیوند داشتهاند؛ درست مانند راهبان نامدار صومعه شائولین که مهارتهای رزمی را نه برای تهاجم، بلکه در خدمت انضباط ذهنی و حراست از معبد به کار میبستند. اما سیر و سلوک معنوی لی از قالبهای نمایشی و مباحث تئوریک فراتر میرود؛ این کتاب تلاشی زیسته برای پیوند دادن آموزههای بودیسم تبتی با تلاطمهای شخصی، رنجهای عمیق جسمانی و واقعیتهای عریان زندگی اوست
🔸️کتاب در کنار کشف و شهودهای باطنی، تصویری صمیمی و انسانی از قهرمان فیلمهای سینمایی به نمایش میگذارد؛ از تحولات هویتی نهفته در تغییر اسامی او (از نام شناسنامهای لی لیانجیه تا نامهای رزمی و در نهایت نشان تجاری «جت لی»)، تا دستپاچگی ملموس او در مواجهه با امور ساده منزل نظیر کار کردن با ماشین ظرفشویی. این بخشهای طنزآمیز، تضاد دلنشینی میان پرسونای سینمایی او و واقعیت زندگی روزمرهاش رقم میزند.
ibna.ir/x6KrD
@ibna_official
🔰گفتوگو با بهرام نکوییصدری، نماینده پروژئو در ایران؛
میراث زمینشناختی؛ گنجینهای که نباید فدای گردشگری شود
🔸پروژئو نهاد بینالمللیِ حافظِ میراث زمینشناختی است که برای اولین بار یک پژوهشگر ایرانی را به نمایندگی برگزید. دکتر بهرام نکویی صدری در گفتوگو با ایبنا، ضمن تشریح اهمیت حفاظت از حافظه غیرزنده زمین، استراتژیهای علمی صیانت از این میراث ارزشمند را تبیین میکند.
🔸️پروژئو یک شبکه جهانی تخصصی برای ترویج حفاظت از میراث زمینشناختی است. حضور رسمی ایران در این نهاد، در واقع پنجرهای جدید به روی شبکه جهانی حفاظت از میراث زمینشناختی و کشورمان ایران است. ایران با دارا بودن میراث زمینشناختی کمنظیر — از ژئوسایتهای آتشفشانی و کویری تا ژئومورفوسایتهای ساحلی و کوهستانی — میتواند در تبادل دانش، تجربه و استانداردهای بینالمللی نقش فعالی ایفا کند. با ژئومورفولوژیستها و زمینشناسان کشورمان دوشادوش سایر کشورها، به معرفی بهتر کشورمان در این پلتفرم بینالمللی ملحق میشویم.
🔸️ترکیب بیهمتای تنوع زمینشناختی با میراث فرهنگی و تاریخی. این پیوند، فرصتی استثنایی برای ایران فراهم میکند. بهعنوان مثال، برخی ژئوسایتهای ایران نهتنها از نظر علمی ارزشمندند، بلکه داستانهای فرهنگی، تاریخی و اجتماعی را نیز روایت میکنند. از طرفی دیگر، «میراث معدنکاری» ایران نیز در سطح جهان بینظیر است که تاکنون در سطح ملی آنطور که باید دیده نشده است. ایران مهد فلزکاری مس در جهان است و آثاری مثل معدن نمک چهرآباد زنجان، بالقوه در سطح میراث جهانی است. در آینده نزدیک، بی شک با بهرهگیری از مشاوره تخصصی در سطح استانداردهای جهانی، اینها میتوانند به مقصدهای منفرد زمینگردشگری در کلاس جهانی تبدیل شوند.
🔸️قطعاً. جایگاه نمایندگی ایران در شورای پروژئو، پلتفرم بینالمللی برای معرفی دستاوردهای عملی - علمی ایران و تاثیرگذاری در سطح تصمیمات جهانی فراهم میکند. ما از این طریق میتوانیم همکاریهای مشترک با انجمنهای علمی داخلی ، دانشگاهها و نهادهای بینالمللی همچون پروژئو تعریف کنیم.
ibna.ir/x6KyZ
@ibna_official
🔰ایبنا به مناسبت آغاز هفته ملی کودک گزارش میدهد؛
چگونه گرانی تولید سبد کتاب کودک را کوچک میکند؟
🔸افزایش هزینههای تولید کتاب، ناشران کودک و نوجوان را میان دوراهیِ تیراژ پایین و قیمتِ بالا محصور کرده است؛ وضعیتی که انگیزه برای تولید آثار تألیفی را کاهش و میل به ترجمه را افزایش میدهد
🔸فتحالله فروغی، رئیس هیئتمدیره انجمن فرهنگی ناشران کتاب کودک و نوجوان و کارشناس حوزه کتاب کودک، با اشاره به این شرایط، معتقد است که ناشران در ماههای گذشته با وضعیتی مواجه بودهاند که هم تولید کردن و هم تولید نکردن، برایشان هزینه و زیان به همراه داشته است.
🔸️گرانی محصول، آن هم از نوع کتاب کودک و نوجوان که خریداران خاص خود را دارد، با مشکل روبهرو میشود؛ چراکه خانوادهها باید هزینه تأمین این نوع محصول را پرداخت کنند و طبیعتاً سبد خانوادهها از حضور کتاب کودک و نوجوان کمرنگ و کمبهره خواهد شد.
🔸️تولید کردن و تولید نکردن در این چند ماهی که من اشاره کردم، هر دو با زیان همراه بوده است؛ تولید بکنید که گران میشود و ضرر و زیان دارد و تولید هم نکنید، سبد کالایی شما برای عرضه به بازار کم میشود، در چنین شرایطی، خریدار هم فرصت استفاده از کتابهای جدید را کمتر پیدا میکند، البته در این مدت تازههای نشر نیز وجود داشته، اما میزان این تازهها نسبت به گذشته کمتر بوده است.
🔸️در کنار مسائل اقتصادی، یکی از موضوعات مهم در حوزه نشر کودک، نقش نهادهای صنفی و حرفهای در تقویت تولید، توزیع و آموزش است، انجمن فرهنگی ناشران کتاب کودک و نوجوان نیز بر اساس اساسنامه خود، بخشی از مسئولیتش را در این حوزه تعریف کرده است.
🔸️کتاب کودک زمانی میتواند بهعنوان یک کالای فرهنگی در سبد خانواده جای بگیرد که فاصله قیمت آن با توان اقتصادی خانوادهها به اندازهای نباشد که خرید کتاب را به یک انتخاب دشوار تبدیل کند. مسئله کاغذ و هزینههای تولید، در نهایت به موضوع گستردهتری یعنی دسترسی کودکان به محصولات فرهنگی باکیفیت مربوط میشود.
ibna.ir/x6Ktj
@ibna_official
🔰هویتِ تاریخی قزوین و الموت در گفتگو با فرشته بهرامی، مردمنگار:
روایتهایی از تجربهٔ زیستهٔ مردمان الموت
🔸فرشته بهرامی، مردمنگار و پژوهشگر گفت:«با مصاحبهٔ عمیق میتوانستم راهی به تجربهٔ زیستهٔ راویان باز کنم. نظارت ادارهٔ بهداشت بر امور حمامها و افزایش آگاهی عمومی دربارهٔ بهداشت فردی، ساخت حمام داخل خانهها، صنعتیشدن قزوین و موج مهاجرت روستاییان به شهر و اسکانشان در محلات، و در نتیجه جابهجایی ساکنان قدیمی به محلات دیگر شهر و عواملی از این دست، باعث شده بودند حمامها از رونق بیفتند، خاموش شوند و دیگر کارکرد سابق را نداشته باشند.»
🔸️زبان و گویش، زمانمند و مکانمند است و در خلاء شکل نمیگیرد. فرهنگ لغت این دو بُعد را در کلمات عقیم میکند. مهم است بانک مفاهیم هر جامعهٔ محلی و هر فرهنگ و خردهفرهنگی را با قید زمان و مکانش حفظ کنیم. مضاف بر این، بهعنوان دانشآموختهٔ علوم اجتماعی معتقدم کلام فرد جهانبینی وی را آشکار میکند؛ معلوم میکند کجا ایستاده و از کدام روزنه به جهان نگاه میکند.
🔸️معتقدم کار انجامشده در این کتابها تاریخ شفاهی نیست. در تاریخ شفاهی به نظرم دنبال ثبت واقعیت در فلان نقطهٔ مشخص از تاریخ هستیم و علاوه بر آن، فلان رویداد تاریخی را پیگیری میکنیم؛ در حالی که من در هر سه کتابم بیشتر سعی داشتهام دانش، تکنولوژی بومی، مناسک و آیینهای اعضای جامعهٔ مورد مطالعه را در یک فرایند طولانیمدت و نه در ماه و سال مشخص ثبت کنم. در واقع ادعای ثبت یک رخداد تاریخی را نداشتهام که بهتبع آن نیاز به راستیآزمایی داشته باشم.
ibna.ir/x6Krx
@ibna_official
🔰صفحه جدید خبرگزاری ایبنا را در اینستاگرام دنبال کنید:
https://www.instagram.com/ibna.agency?stkn=NjVxZTQ2eDEybTdi
@ibna_official
🔰معاون امور فرهنگی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی:
جشنواره خاتم ادای دین ایرانیان امروز به پیامبر اسلام (ص) است
🔸محسن جوادی یگانه، معاون امور فرهنگی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در مراسم اختتامیه یازدهمین دوره جشنواره داستان خاتم گفت: ما ایرانیان تا قبل از برگزاری این جشنواره در حوزه داستان نبوی کارهای کمی انجام دادهبودیم و به پیامبرمان بدهکار بودیم و برگزاری مستمر جشنواره خاتم فرصتی را برای ادای دین ما در حوزه داستان فراهم کرده است.
🔸️در این مراسم، ابراهیم حیدری، مدیرعامل خانه کتاب و ادبیات ایران در سخنانی با تاکید بر اینکه این جشنواره با عشق و دل نه در چارچوب وظیفه اداری برگزار میشود، گفت: امسال در هزار و پانصدمین سال میلاد پایمبر اسلام (ص) با تاکید معاون امور فرهنگی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی نه عشق و از صمیم قلب و خارج ازحد وظیفه اداری پای کار آمدیم و همان گونه که معاون فرهنگی وزیر اشاره کرد ما ایرانیان در حوزه داستان یک بدهکاری بزرگ داشتهایم که امیدواریم این جشنواره تلاشی موفق در جبران و ادای آن دین باشد.
🔸دبیر علمی جشنواره خاتم: خاتم جشنواره ای است که خروجی خود را در قالب کتاب منتشر میکند و در اختیار پژوهندگان قرار میدهد. همچنین نگاه ما پیوند دادن اصحاب علم و دانشگاه دانشجویان عرصه تاریخ اسلام با نویسندگان در جشنواره دوازدهم دنبال میشود و موضوع اصلی گفتوگوها بین علمای تاریخ اسلام و نویسندگان را مطرح میکنیم.
ibna.ir/x6KyD
@ibna_official
🔰نخستین نشست «روایت نسخههای خطی» و افتتاح نمایشگاه آثار نظامی؛
گستردگی جغرافیایی کتابت و گردش نسخههای خطی خمسه نظامی
🔸علی میرانصاری با اشاره به گستردگی جغرافیایی کتابت و گردش نسخههای خمسه بیان کرد: یادداشتهای حاشیه نسخهها نشان میدهند که برخی از آنها در طول حیات خود، مناطق جغرافیایی بسیاری را طی کردهاند. جغرافیای کتابت خمسه با جغرافیای مخاطبان آن ارتباط مستقیم دارد؛ تا نیاز و زمینه پذیرش وجود نداشته باشد، کاتب دست به قلم نمیبرد.
🔸️ «خمسه نظامی، یا پنج گنج، از فاخرترین و ارزشمندترین آثار ادب فارسی است و پنج مثنوی مخزنالاسرار، خسرو و شیرین، لیلی و مجنون، هفتپیکر و اسکندرنامه را در بر میگیرد.»
🔸️ «نظامی در داستانهایی مانند خسرو و شیرین و هفتپیکر، بزرگی و شکوه ایران و ایرانی را به شیوایی آشکار ساخته است.»
🔸️ «یادداشتهای حاشیه نسخهها نشان میدهند که برخی از آنها در طول حیات خود، مناطق جغرافیایی بسیاری را طی کردهاند. جغرافیای کتابت خمسه با جغرافیای مخاطبان آن ارتباط مستقیم دارد؛ تا نیاز و زمینه پذیرش وجود نداشته باشد، کاتب دست به قلم نمیبرد.»
ibna.ir/x6Kz7
@ibna_official
🔰با نگاهی به دو کتاب در زادروز ایرج افشار؛
فرهنگدوست پُرکار ایران
بازتابدهنده تصویر واقعی بخشی از تاریخ اجتماعی و فرهنگی و ادبی ایران
🔸ایرج افشار نامهنگاریهای مفصلی با ایرانیان و فرنگیان اهل دانش و فرهنگ داشت و خوشبختانه با نظمی خاص و روحیهای خستگیناپذیر اغلب نامههای رسیده را حفظ کردند و اکنون صدها بلکه هزاران نامه از دیگران به این دو فرهنگدوست پُرکار روزگار برجایمانده که بازتابدهنده تصویر واقعی بخشی از تاریخ اجتماعی و فرهنگی و ادبی در این مملکت است.
🔸️ایرج افشار را نمیتوان «شاهنامهشناس» دانست، اما کارهای ماندنیای که او در زمینه کتابشناسی و نسخهبرگردانی دستنویسهای شاهنامه کرد و چندین جُستاری که در این باره انتشار داد، یاریگر پژوهندگان شاهنامه است و گامهایی مهم در کار و بار شاهنامهشناسی دانسته میشوند. از اینرو آوردن نام او در کنار استادان شاهنامهشناس بیسبب نیست. افشار چه آن زمان که مجله «راهنمای کتاب» را نشر میداد (دهه سی تا پنجاه خورشیدی)، چه زمانی که «آینده» را در زمینه تحقیقات ایرانی چاپ میکرد (از دهه پنجاه تا هفتاد)، نوشتههای بسیاری از شاهنامهشناسان چاپ کرد و در پیشبرد پژوهشهای شاهنامهشناسی همراه و پیجو بود.
🔸️ایراندوستی و عشق به زبان فارسی و تحقیقات ایرانی و فرهنگ ملی، ایرج افشار (۱۳۰۴ ـ ۱۳۸۹) را به مجتبی مینوی (۱۲۸۱ ـ ۱۳۵۵) دوست پدرش، دکتر محمود افشار (۱۲۷۲ ـ ۱۳۶۲) نزدیک کرد و خیلی زود میانشان الفتی تمام درگرفت و این رابطۀ صمیمانه با وجود خصلت ستیهندگی و درشتی مینوی تا پایان عمر وی گسسته نشد. مینوی که اهل ظاهرسازیهای مرسوم نبود و صراحت لهجه داشت و انتقادهای تندوتیزش سبب رنجش بسیاری از اطرافیان میشد و حتی گاه کارش به بیملاحظگی با دوست و غیردوست کشیده میشد، محبتش به افشار پیوسته باقی ماند و به روزگاران افزون نیز شد. نامههای افشار و مینوی شمهای از فعالیتهای علمی و فرهنگی دو تن از ایراندوستان نامدار در عرصه زبان و ادب فارسی را بازمینماید؛ در این نامهها جز اینکه سبک انشای آنها آموزنده است، با خواندن آنها فضای فرهنگی حاکم بر آن زمان را نیز بهتر میتوان شناخت.
🔸️این دو نامهنگاریهای مفصلی با ایرانیان و فرنگیان اهل دانش و فرهنگ داشتند و خوشبختانه با نظمی خاص و روحیهای خستگیناپذیر اغلب نامههای رسیده را حفظ کردند و اکنون صدها بلکه هزاران نامه از دیگران به این دو فرهنگدوست پرکار روزگار برجایمانده که بازتابدهنده تصویر واقعی بخشی از تاریخ اجتماعی و فرهنگی و ادبی در این مملکت است. حدود پنجاه نامه از مینوی به افشار از آفت زمان مصون مانده و در اختیار است و یک نامه هم از همسر مینوی (شهریار پرتوی) در دست است که از اوهایو موقعی که شوهرش در بستر بیماری بوده است، نوشته است. حدود نود نامه هم از افشار در میان اوراق مینوی باقی است که در کتابخانه مینوی نگهداری میشود. یک سبب اینکه تعداد نامههای مینوی کمتر است، این است که مینوی در جواب چند مکتوب گاه یک پاسخ مفصل مینوشته. اما چنانکه از لابلای مطالب پیداست، بخشی از مکاتبات این دو نیز در گذر زمان از میان رفته است.
ibna.ir/x6Kzn
@ibna_official
🔰در پژوهش عیسی امنخانی تبیین شد؛
گرایشهای مارکسیستی با جهان ادبی نیما چه کرد؟
🔸عیسی امنخانی در کتاب پژوهشی «من لنین شعر هستم» تاکید کرده که پس از گرایش به مارکسیسم نگرش نیما به نوگرایی دچار تحول شده تا جایی که تنها آن نوگرایی را اصیل و مشروع دانست که در ادامه سنت باشد
🔸️از نگاه امنخانی، اندیشه نیما در طول زمان دستخوش تغییر شده و میان دورههای مختلف فکری او فاصلههایی وجود دارد. رمانتیسم برای نیما فقط یک سبک ادبی نبود. رمانتیسم با فردیت، احساس، طبیعت و تجربهٔ شخصی گره خورده بود و طبیعی بود که شاعری مانند نیما از چنین فضایی تأثیر بگیرد. اما نیما در ادامهٔ مسیر فکری خود با جهان دیگری نیز مواجه شد: جهان اندیشههای اجتماعی و سیاسی و بهخصوص مارکسیسم. کتاب امنخانی نشان میدهد که این جریان فکری در مرحلهای از زندگی نیما به بخشی از جهانبینی او تبدیل شد و از این راه، بر نگاه او به ادبیات و نظریه شعر نیز اثر گذاشت.
🔸امنخانی در این کتاب با طرح این پرسش که «آیا همانگونه که گرایش نیما به مارکسیسم باعث تغییر دیدگاه او درباره نوگرایی شد پذیرش مارکسیسم و گرویدن به آن در ابداع قالب تازه نقش داشته است؟» توضیح داده است: پس از گرایش نیما به مارکسیسم لحن و ادبیات نیما تغییر و رنگ مارکسیستی پیدا میکند. تبیین مارکسیستی/ دیالکتیکی نیما از هارمونی در نامه چهلودوم کتاب «حرفهای همسایه» خواندنی است «به نظر من شعر در یک مصراع یا یک بیت ناقص است از حیث وزن زیرا یک مصراع یا یک بیت نمیتواند وزن طبیعی کلام را تولید کند. وزن که طنین و آهنگ یک مطلب معین است در بین مطالب یک موضوع فقط به توسط هارمونی به دست میآید این است که باید مصراع ها و ابیات دستهجمعی و به طور مشترک وزن را تولید کنند. من واضع آرمونی هستم.»
ibna.ir/x6Kx7
@ibna_official
🔰در گفتوگو با ایبنا مطرح شد؛
«دختر دال»؛ بازآفرینی یک افسانه کُردی در جهان ادبیات تعاملی کودک
🔸نویسنده کردستانی و خالق کتاب «دختر دال» با خلق این اثر تلاش کرده یک روایت کهن را از حافظه فرهنگی و روایی با استفاده از ظرفیتهای ادبیات تعاملی، به جهان کودک امروز منتقل کند
🔸️افسانهها بخشی از حافظه زنده ملتها هستند. آنها روایتهایی از گذشتهاند که در هر نسل میتوانند معنایی تازه پیدا کنند. بنابراین وقتی از بازآفرینی افسانه برای کودکان صحبت میکنیم، منظورمان بازگرداندن آن روایت به همان شکل اولیه نیست؛ بلکه تلاش میکنیم یک روایت قدیمی را در زبان و جهان ذهنی کودک امروز دوباره زنده کنیم.
🔸️«دختر دال» داستان دختری شگفتانگیز است که از دل یک تخم جادویی پا به جهان میگذارد. تخم جادویی به دست یک دال برده میشود و به لانه او میرسد و آنجاست که داستان تولد دختر آغاز میشود. اما تولد او سرآغاز مسیری پر از شگفتی، ناشناختهها و اتفاقاتی است که سرنوشت او را رقم میزنند. دختر دال در مسیر داستان با جهانی روبهرو میشود که در آن مرز میان واقعیت و خیال، طبیعت و جادو، ترس و شجاعت در هم میآمیزد. همین ویژگیها برای من ظرفیت زیادی داشت تا بتوانم افسانه را در قالبی تازه به مخاطب کودک امروز عرضه کنم.
🔸یکی از مهمترین راههای زنده نگهداشتن میراث فرهنگی، انتقال آن به نسل جدید با زبان و ابزار قابل ارتباط با آن نسل است. اگر افسانهها فقط در کتابها یا آرشیوها باقی بمانند، ممکن است به مرور ارتباطشان با زندگی روزمره و ذهن نسل جدید کم شود. اما وقتی یک افسانه دوباره روایت میشود و کودک میتواند با آن ارتباط برقرار کند، تخیل کند و حتی در آن مشارکت داشته باشد، آن روایت دوباره به یک موجود زنده فرهنگی تبدیل میشود.
ibna.ir/x6JPt
@ibna_official
🔰مروری بر «خردمندی در زندگی روزمره» اثر لشک کولاکوفسکی؛
بازگشت به عصیانگری فلسفه
🔸کولاکوفسکی در این کتاب به خواننده نمیگوید چگونه صادقتر، خوشبختتر یا باوفاتر باشد، بلکه نشان میدهد که پشت هرکدام از این کلمههای آشنا، پیچیدگیهایی نهفته است که ارزش توقف و تأمل دارد
🔸️کولافسکی این بار در این کتاب اگرچه با لحنی آرام و متفاوت از قدرت، آزادی یا خیانت مینویسد، اما طنزی ظریف در سراسر متن اثر او جاری است. شاید بتوان علت را با تجربه زیسته وی پی گرفت؛ کسی که از نزدیک دیده یک نظام فکری کامل و علمی چگونه میتواند به توجیه سرکوب بدل شود، دیگر به هیچ نظام فکری دیگری، حتی نظامهای اخلاقی فردی و روزمره با اطمینان کامل نگاه نمیکند. پس به نظر میرسد خط فکری کتاب هم بدگمانی منظم نسبت به هر پاسخ نهایی، چه در سیاست و چه در اخلاق شخصی است. کولاکوفسکی که در نقدهایش بر مارکسیسم دیده بود که چگونه ادعای «حل نهایی مسائل بشر» به چیزی جز فاجعه منجر نمیشود، در این کتاب نیز همان هوشیاری را متوجه مسائل کوچکتر و شخصیتری چون شهرت، دروغ و ملال میکند.
🔸️کتاب کولافسکی هم مثل کتاب «پرسشهای فیلسوفان بزرگ جهان» که به بررسی بیستوسه پرسش فلسفی مهم میپردازد، علاوه بر آشنایی با تفکرات این فیلسوف معاصر، در عمل کلاس تعلیم تفکر فلسفی است. اثر این فیلسوف لهستانی یادآور پرسشگری سقراط است که در قرن پنجم پیش از میلاد، با مردم گفتوگو میکرد و آنها را وامیداشت درباره موضوعات گوناگون زندگی بیندیشند. در کتاب «خردمندی برای زندگی روزمره» هم همین حرکت فلسفی را میبینیم. به باور کولافسکی، هر موضوع مهمی در فلسفه، همان درونمایهای را دارد که فلسفه از آغاز داشته است.
ibna.ir/x6K4J
@ibna_official
🔰نگاهی به نمایش «کوروش» که در تئاترشهر روی صحنه میرود؛
به یاد کوروش، به نام ایران
🔸اما ارزش «کوروش» فقط در صحنه و اجرا خلاصه نمیشود. پر شدن سالن اصلی تئاترشهر را باید جدی گرفت. جامعه امروز بیش از گذشته به روایتهای بزرگ و مشترک نیاز دارد و تاریخ در چنین موقعیتی اهمیت پیدا میکند. کوروش برای بخشی از مخاطبان، نماد گذشتهای است که میتواند احساس تعلق و تداوم ایجاد کند. شاید بخشی از جذابیت نمایش نیز از همینجا میآید
🔸️تاریخ نباید در صحنه نمایش به افسانهای یکدست تبدیل شود. کوروش اگر فقط قهرمان بینقص، خردمند و همیشه پیروز باشد، دیگر شخصیت دراماتیک نیست و تبدیل به شمایل میشود. هنر تئاتر دقیقاً از جایی آغاز میشود که شخصیت تاریخی به انسانی با تصمیم، تردید، ضعف، قدرت و تناقض تبدیل شود. هرچه شخصیت بزرگتر باشد، نیاز به این پیچیدگی بیشتر است. نمایش «کوروش» در این مسیر گامهایی جدی برداشته، اما هنوز میتوانست جسورتر باشد و از تصویر تثبیتشده این چهره تاریخی فاصله بیشتری بگیرد.
🔸️«کوروش» میتواند فراتر از یک اجرای موفق، یک آغاز باشد. ایران کمبود شخصیت تاریخی ندارد. از داریوش و خشایارشا و فردوسی گرفته تا ابنسینا، نظامالملک و امیرکبیر، تاریخ این سرزمین پر از شخصیتهایی است که ظرفیت تبدیل شدن به درامهای بزرگ را دارند. آنچه کم داریم، داستان نیست و بیشتر جسارت روایت کردن است. سالهاست درباره ضرورت توجه به هویت ایرانی، تاریخ و میراث فرهنگی سخن میگوییم، اما هویت با سخنرانی ساخته نمیشود و با تجربه ساخته میشود. وقتی یک جوان امروز دو ساعت در سالن تئاتر با یک شخصیت تاریخی ایرانی زندگی میکند، تاریخ از صفحه کتاب بیرون میآید و برایش تجربه تبدیل میشود.
ibna.ir/x6Kzs
@ibna_official
🔰نگاهی به نقش مترجمان در جهانیشدن ادبیات نوبلی؛
نویسنده با نوبل جهانی نمیشود
🔸️پشت نام یک نویسنده نوبلی، فقط مجموعهای از کتابها و سالهای نوشتن وجود ندارد؛ شبکهای از مترجمان، ناشران، ویراستاران، منتقدان و خوانندگانی وجود دارد که آن آثار را از مرز زبان اصلی عبور دادهاند. از این منظر، شاید بتوان رابطه نوبل و ترجمه را اینطور خلاصه کرد: نویسنده با نوبل جهانی نمیشود، نوبل گاهی لحظهای است که جهان، نویسندهای را که سالها از مسیر ترجمه به آن رسیده، ناگهان به رسمیت میشناسد
🔸️بخش قابلتوجهی از نویسندگانی که به نوبل میرسند، به زبانهایی مینویسند که برای بخش بزرگی از مخاطبان جهانی قابل خواندن نیست. خواننده انگلیسیزبان، فرانسوی یا سوئدی چگونه باید با نویسندهای که به کرهای، نروژی، مجاری یا زبانهای دیگر مینویسد ارتباط برقرار کند؟ یا شاید بهتر باشد همین سوال را جدیتر مطرح کنیم: آیا نویسنده با دریافت نوبل جهانی میشود، یا پیش از نوبل، ترجمهها او را به جهان معرفی کردهاند؟
🔸️بررسی تاریخ فعالیت آکادمی سوئد نشان میدهد که اعضای آکادمی همیشه به همه زبانهایی که نامزدهای نوبل به آنها مینویسند مسلط نبودهاند. در دورههای تاریخی مختلف، برای زبانهایی خارج از حوزه زبانهای اروپایی، گاهی ناچار بودهاند برای ارزیابی آثار به ترجمهها یا کارشناسان بیرونی مراجعه کنند. در گزارشی رسمی درباره روند کار آکادمی در نیمه نخست قرن بیستم، صراحتا آمده است که در مورد زبانهایی که اعضای آکادمی با آنها آشنایی نداشتند، ناچار بودند از طریق ترجمه درباره آثار نامزدها قضاوت کنند. درواقع، این گزارش محدودیتهای چنین روشی را نیز یادآور میشود.
ibna.ir/x6Kzq
@ibna_official
🔰گفتوگوی منتشر نشده با سردار شهید علیرضا تنگسیری؛
باید ادامه بدیم!
🔸در بخشی از این گفتوگو سردار شهید تنگسیری به خاطر میآورد: نوجوانی بود تقریباً پانزده، شانزده ساله که داخل سنگر عراقیها نارنجک انداخته بود و ترکشهای آن به صورتش خورده بود و از صورتش خون جاری بود. به او گفتم: «عمو چی شدی؟» با لحنی معنوی فقط گفت: «باید ادامه بدیم.» گفتم: «برید جلو، منم هستم!»
🔸️در عملیات بیتالمقدس که با حسابهای نظامی جور در نمیآمد، من ناظر فداکاری و رشادت برادرهایم بودم. برادری بود به نام چنگیزی که روی مین رفته بود و پایش از ساق قطع شده بود. آن زمان من جانشین گردان بودم. به ایشان گفتم: «برگرد عقب.» گفت: «نه، برنمیگردم و میخواهم ادامه بدهم.» با اینکه خون از پایش جاری بود و درد داشت، اما ادامه داد تا مرحله اول که منجر به آزادسازی جاده استراتژیک خرمشهر ـ اهواز شد. با وضعیت ناهنجار پایش، فقط زمانی منطقه را ترک کرد که شرایط عادی شده بود و کمی باند روی پایش کشیده بود.
🔸️آن شب مهتاب بود به یاد دارم صدای عراقیها از آن سوی نهر میآمد. سروصدا میکردند. صحبت میکردند. چون مهتاب بود مثل روز بلند حرف میزدند و صدایشان کامل میآمد. ما به مقصود خودمان رسیدیم. داشتیم برمیگشتیم که سه نفر با فاصله حدود ده متری ما میآمدند یکی از آنها مشخص بود که اسلحه زیر بغلش داشت، بندش را انداخته بود روی کتفش و ما پشت سرش بودیم. روی سد راه میرفتیم. سدها عرضی بین نیم متر تا یک متر داشتند و محل رفتوآمد مردم بومی بود. بقیه پشت سرش بودند. هی برمیگشت با پشت سری حرف میزد. در مورد خرمشهر صحبت میکردند. در آن وضعیت اضطرابی که ما داشتیم خاطرم نیست دقیقا چه میگفتند اما در مورد خرمشهر بود
ibna.ir/x6KjS
@ibna_official
🔰نگاهی به کتاب تازهی لینا الجمّال؛
معماری رؤیا در فرهنگ اسلامی
🔸کتاب «خواب، زندان و اتاق ابن هیثم» نوشتهی لینا الجمّال، رؤیا را از تجربهای فردی فراتر میبرد و رابطهی آن را با مکان، فرهنگ و تاریخ بررسی میکند؛ پژوهشی که در معرفیهای منتشرشده دربارهی آن، بهدلیل پیوند دادن ادبیات، تاریخ، فلسفه و میراث اسلامی مورد توجه قرار گرفته است
🔸️مسئلهی اصلی کتاب، تعبیر خواب به معنای رایج آن نیست. الجمّال میخواهد نشان دهد که برای فهم رؤیا باید شرایطی را که رؤیا در آن شکل گرفته نیز در نظر گرفت. کتابهای قدیمی تعبیر خواب به عواملی مانند وضعیت خواببین، زمان رؤیا، ویژگیهای تعبیرکننده و نحوهی روایت خواب توجه داشتهاند، اما به گفتهی نویسنده، نقش مکان کمتر مورد توجه قرار گرفته است.
🔸️کتاب در برابر یک نگاه تقلیلگرایانه نیز موضع میگیرد: اینکه بتوان رؤیاهای فرهنگ اسلامی را با یک نظریهی واحد، بهخصوص روانکاوی مدرن، توضیح داد. جمّال اهمیت نظریههای جدید دربارهی خواب را رد نمیکند، اما معتقد است رؤیا باید در زمینهی فرهنگی و تاریخی خودش نیز بررسی شود. سنت تعبیر خواب در جهان اسلامی از میراثهای گوناگون تأثیر گرفته و در عین حال با قرآن، حدیث، شعر، امثال و زندگی اجتماعی مسلمانان پیوند خورده است.
🔸️یکی دیگر از نکاتی که در معرفیهای کتاب مورد توجه قرار گرفته، رابطهی رؤیا با قدرت سیاسی است. در فرهنگ اسلامی، خواب همیشه تجربهای خصوصی و شخصی نبوده است. رؤیا گاهی در روایتهای مربوط به حاکمان و صاحبان قدرت نیز حضور داشته و میتوانسته برای مشروعیت دادن به یک تصمیم یا معنا بخشیدن به یک رویداد سیاسی به کار رود. در چنین مواردی، خواب دیگر فقط تجربهی یک فرد نیست؛ وارد حوزهی عمومی میشود و میتواند در شکلگیری روایتهای سیاسی و تاریخی نقش داشته باشد. این مسئله نشان میدهد که مرز میان خواب شخصی و زندگی اجتماعی در فرهنگهای گذشته آنقدر روشن نبوده است. رؤیا میتوانسته به زبان مشترکی برای توضیح قدرت، آینده، سرنوشت و حتی تصمیمهای سیاسی تبدیل شود.
ibna.ir/x6Kz4
@ibna_official
🔰گزارش ایبنا از دلایل کاهش اقتباس ادبی در سینمای کودک و نوجوان؛
چرا سینمای کودک و نوجوان از ادبیات جدا شد؟
🔸کیانوش عیاری، کیومرث پوراحمد، کامبوزیا پرتوی، مرضیه برومند، ابراهیم فروزش، یدالله صمدی و حتی در سالهای دورتر عباس کیارستمی، فیلمسازانی بودند که با اقتباس از آثار ادبی، فیلمهای ماندگاری در سینمای کودک و نوجوان ساختند اما امروز تعداد فیلمهای اقتباسی در این حوزه کم و ناچیز است.
🔸️سینمای کودک ایران در دهههای ۶۰ و ۷۰ نیز به دلایل مختلف رونق بیشتری داشت و فیلمهایی تولید میشدند که کودک و نوجوان در مرکز روایت قرار داشت. منابع پژوهشی تاریخ سینمای کودک ایران نیز دهههای نخست فعالیت کانون را دوره شکلگیری و تثبیت سینمای هنری کودک میدانند؛ دورهای که کانون در طول چند سال بیش از ۶۰ فیلم تولید کرد و بخشی از آن آثار به آثار ماندگار سینمای ایران تبدیل شدند. اما این جریان به تدریج از بین رفت.
🔸برخی کارشناسان کم شدن اقتباس در سینمای کودک و نوجوان را مربوط به نوشته نشدن کتابهای خوب و قابل اقتباس در سالهای اخیر میدانند. برای نمونه میتوان به صحبتهای وحید نیکخواهآزاد، از تهیهکنندگان و سینماگران باسابقه اشاره کرد که در نشستی با مقایسه روی جلد کتابهای ایرانی و خارجی چنین گفته بود: «از جلد کتابهای کودک و نوجوان خارجی میتوان متوجه شد که تولید شده تا مخاطب را دچار هیجان کند ولی جلد کتابهای ایرانی گویی با این هدف طراحی شده تا مخاطب را به فکر فرو ببرد. نویسنده ادبیات کودک و نوجوان ما باید به جای قهرمانپروری خودش را از میراث واقعگرایانه متمایل به جریان چپ نجات بدهد و مقداری پیچ تند در داستان بگذارد تا آثار، قابلیت اقتباس برای سینما را هم پیدا کنند.»
🔸️دادههای بازار نشان میدهد اقتباس کتاب در سالهای اخیر همچنان یکی از مطمئنترین منابع مالکیت فکری برای صنعت سرگرمی است. براساس دادههای Ampere Analysis، با وجود کاهش کلی سفارشهای محتوای کودک در بازار استریم، آثار اقتباسشده از کتاب نسبت به آثار اورجینال مقاومت بیشتری نشان دادهاند.
🔸️اگر قرار است اقتباس جدی شود، باید یک بانک حرفهای آثار قابل اقتباس ایجاد شود. کتابها توسط متخصص ادبیات کودک، فیلمنامهنویس، تهیهکننده و مشاور سینمایی ارزیابی شوند و آثار دارای ظرفیت، به شکل رسمی به تهیهکنندگان معرفی شوند. همچنین باید بودجه مشخصی برای توسعه فیلمنامه اقتباسی اختصاص پیدا کند. چیزی که در ایران منادیده گرفته میشود.
ibna.ir/x6Kz9
@ibna_official
🔰بررسی کارنامه ادبی سهراب در نود و هشتمین سالروز تولدش؛
سروش دباغ: سهراب سپهری یک سالک مدرن است
🔸سهراب سپهری، «سالک مدرنی» که واژگان را به رنگهای اشراق پیوند زد، مسیری را از «مرگ رنگ» تا «ما هیچ، ما نگاه» پیمود تا به مواجههای بیواسطه با هستی برسد. در این گفتوگو با سروش دباغ، از پیوند میان جسمانیت واژگان و بوم نقاشی سهراب میگوییم، ردپای سفرهای شرق دور را در ایماژهای بکر او میجوییم و در نهایت به یکی از بحثبرانگیزترین نقاط نقد ادبی میپردازیم: آیا سهراب در سلوک اگزیستانسیال خود، از درد انسان انضمامی و دغدغههای اجتماعی غافل بود؟
🔸️سهراب هم سلوک افقی داشت و هم سلوک عمودی. سلوک افقی به معنای از پیش خود راه افتادن و به پیش خود رسیدن است و سلوک عمودی به معنای سلوک سلسلهمراتبی است که ما بیشتر در سنت عرفان کلاسیک و مدرسهای خودمان، مشخصاً در عرفان خراسان و نزد شیخ شهابالدین سهروردی، میبینیم.
🔸️سپهری به این معنا،هرچه پیشتر آمد، زبان شخصی خودش را پیدا کرد؛ حتی از لحاظ فرم و در نسبت با جسمانیت واژگان. برخی منتقدان ادبی تعبیر «جسمانیت واژگان» را به کار بردهاند و گفتهاند زبان شعر زبانی است که تا حدی مستقل از بیرون عمل میکند و شاعر با جسمانیت واژهها سروکار دارد. زبان روزمره بیشتر متضمن انتقال پیام است، در حالی که زبان شعر واجد استقلال و خودبسندگی بیشتری است.
🔸️اگر بخواهیم بپرسیم کدام دفتر نقطهی چرخش جهانبینی و شخصیت شاعری اوست، فکر میکنم این نقطهی عطف را باید از «صدای پای آب» به این سو جستوجو کرد. از لحاظ اگزیستانسیال و نگاه به هستی، میتوان آمیزهای از «صدای پای آب»، «مسافر» و «حجم سبز» را در نظر گرفت که در «ما هیچ، ما نگاه» نیز ادامه پیدا میکند.
🔸️از منظر جهانشناختی نیز میتوان گفت سهراب نوعی تلقی پانتئیستی دارد؛ یعنی خدا را در جهان و وحدت وجودی آن میبیند. من در مقالهای با عنوان «تطور امر متعالی در منظومهی سپهری» که حدود بیست سال پیش نوشتم، تلاش کردم روند تحول تصورات مختلف سهراب از امر متعالی را نشان دهم؛ اینکه چگونه او در آثارش از خداوند، «هیچ» و «هیچستان» و «دوست» یاد میکند.
🔸سهراب اساساً شاعری سرشار از ایماژ و تصویر بود. او تصاویر بسیاری ساخته و از شیوههایی مانند خلافآمد عادت، غافلگیری و حسآمیزی بهره برده است. بنابراین تجربهی زیستهی او، از زندگی در کاشان گرفته تا سفر به شرق آسیا و آشنایی با ایدههای مکاتب بودیستی و هندوئیستی، مواد خام مهمی برای این تصویرسازیها فراهم کرده است. برای نمونه، همان تصویر «بانیان سبز تنومند» را میتوان در همین زمینه دید. ردپای آموزههای شرقی، بودیستی و هندوئیستی در شعرهای او در موارد مختلفی دیده میشود.
ibna.ir/x6KxY
@ibna_official
🔰فلسفه سیاسی فارابی در گفتوگو با احمدرضا یزدانی مقدم؛
مدینه فاضله «شهری در آسمانها» نیست
فارابی فیلسوفی واقعگراست
🔸یزدانی مقدم گفت:مدینه فاضله برای فارابی صرفاً «شهری در آسمانها» نیست. مسئله او این است که چگونه میتوان جامعهای را شناخت، مبانی آن را توضیح داد و سپس زمینه تحقق آن را فراهم کرد. به همین دلیل است که در کنار فلسفه برهانی، توجه به افکار عمومی، ظرفیت مخاطبان، مشهورات، جدل، دین، کلام، فقه و همچنین علوم تجربی و انسانی اهمیت پیدا میکند
🔸️پرداختن به فارابی از دو جهت برای ما ضرورت دارد. نخست اینکه او متفکری بزرگ است که به جهان اسلام و ایران تعلق دارد و شناخت اندیشه او بخشی از شناخت میراث فکری خود ماست. اما جهت دوم شاید از این هم مهمتر باشد و آن اینکه فارابی میتواند منبعی غنی برای پاسخگویی به نیازهای نظری و عملی جامعه امروز باشد.
🔸️برای فهم فلسفه سیاسی فارابی، ترتیب و ارتباط آثار او اهمیت زیادی دارد. فارابی در سدههای سوم و چهارم هجری قمری میزیست و بخش مهمی از تحصیلات عالی خود را در بغداد گذراند. در کتابشناسیهای تاریخی، دهها اثر در حوزههای مختلف، از جمله منطق، شعر، خطابه، طبیعیات، ریاضیات، طب، موسیقی، فلسفه عمومی، اخلاق و سیاست مدن، به او نسبت داده شده است.
🔸️فارابی فلسفه را به معنای «دانش به موجودات از آن جهت که وجود دارند» تعریف میکند. این دانش، پنج شاخه اصلی الهی، طبیعی، منطقی، ریاضی و سیاسی را دربرمیگیرد.
🔸️فیلسوف و حاکم سیاسی باید از تمامی تجارب بشری استفاده کنند. باید آمار را بشناسند، از علوم تجربی استفاده کنند و از علوم انسانی مانند جامعهشناسی، روانشناسی و اقتصاد بهره بگیرند. همچنین باید روشهایی را پیدا کنند که با شرایط تاریخی و اجتماعی زمانه خودشان تناسب داشته باشد.
🔸️فارابی را نباید صرفاً فیلسوفی نظری و انتزاعی دانست. او فیلسوفی است که میان نظریه و عمل ارتباط برقرار میکند. سیر آثار او نیز این ارتباط را نشان میدهد: از گردآوری و تحلیل آرای سیاسی و اخلاقی قدما آغاز میکند، به بحث فضائل و فلسفه عمومی میرسد، فلسفه افلاطون و ارسطو را بررسی میکند، نسبت فلسفه و دین را در سطح عمومی توضیح میدهد و در نهایت به فلسفه سیاسی و مسئله تحقق جامعه فاضله وارد میشود.
ibna.ir/x6KrY
@ibna_official
🔰شاهنامهخوانی چگونه غنیمت جنگی میشد؟
شاهنامه؛ کتابی که ایل از آن دست نکشید
🔸️شاهنامه در میان ایلات و عشایر کهگیلویهوبویراحمد، بخشی از شیوه زندگی، حافظه فرهنگی و حتی مناسبات اجتماعی آنان به شمار میرود. شاهنامهخوانی، به امانت بردن باسوادها برای خواندن ابیات فردوسی، بازتاب خرد، سلحشوری، دادگری و پایمردی شخصیتهای شاهنامه در زندگی مردان و زنان ایل، همه و همه، این اثر حماسی در گذر سدهها را چنان با زیست عشایری درآمیخته که گویی بخشی از آن، در سیاهچادرهای زاگرس روایت شده است.
🔸دلبستگی ناگسستنی مردم کهگیلویهوبویراحمد به تاریخ باستان، ریشههای کهن و نیاکان سلحشور خود سبب شد هیچ متنی نتواند در نفوذ، پذیرش و محبوبیت همپای شاهنامه فردوسی در این سامان ظاهر شود؛ تا جایی که سنت شاهنامهخوانی در مجالس شبانه، سیاهچادرها، گردونههای ایلی و جمعهای خانوادگی به آیینی مستمر و انرژیبخش بدل شد. با این حال، دشواریها و خطرات روزمره زیست عشایری در دورههای پیشین سبب میشد توجه عامه بیشتر به جلوههای پهلوانی، نبردهای میدانی و جنبههای رزمی معطوف بماند و ژرفای اندیشگی، فلسفی و اخلاقی نهفته در پس ابیات کمتر مورد واکاوی قرار گیرد.
🔸️ساختار عشیرهای، تحرک مداوم فصلی میان ییلاق و قشلاق، سکونت در جغرافیایی سختگذر، صخرهای و اقلیم پرمخاطره و کشمکشهای مکرر و ناگزیر برای پاسداری از مراتع، قلمرو، آبشخورها و رویارویی دائمی با سارقان، متجاوزان و راهزنان، شجاعت، بیباکی و نیروی بازو را به برترین و حیاتیترین ارزش وجودی در میان طوایف لر تبدیل ساخته بود؛ از همین رو، اثری حماسی چون شاهنامه و پهلوانانی سترگ نظیر رستم و سهراب نه در قالب افسانههای دوردست، بلکه به عنوان الگوهای عینی، زنده و عملیاتی برای دفاع از کیان خانواده و طایفه در چشم مردم تجسم یافتند.
🔸پایبندی به ریشههای اصیل تاریخی و پاسداشت گذشته پرافتخار هرگز به معنای درجا زدن در اعصار سپریشده و جمود فکری نیست؛ جامعه امروز باید با اتکا به تجارب گذشتگان، فرزند زمان خویشتن باشد و متناسب با تحولات جهان امروز، علم، اندیشه و ساختارهای خود را نوسازی کند. همچنین در عرصه ترویج شاهنامه، قالبهایی نظیر نقالی و روایتگری سینه به سینه باید از سطحینگری فاصله بگیرند و به صورت فنی، سنجیده و متکی بر اسناد استوار بازتعریف شوند.
ibna.ir/x6KxN
@ibna_official
🔰یادداشت؛
گوهر عالم کتابداری
🔸️رحمتالله فتاحی، استاد دانشگاه فردوسی مشهد درباره شخصیت و کارنامه علمی نوشافرین انصاری نوشت: ویژگیهای شخصیتی و رفتاری این بانوی نازنین، استاد انصاری در عرصههای گوناگون آنچنان بیهمتاست که مایه افتخار ایران و ایرانی است.
🔸️کار سترگ و بیهمتای استاد انصاری، همانگونه که اهالی حرفه و بخش بزرگی از جامعه فرهیخته ایران به خوبی میدانند، بنیادگذاری شورای کتاب کودک با همیاری توران میرهادی، لیلی ایمن و چند چهره نامدار از حوزه فرهنگ و ادب ایران در سال ۱۳۳۹ بود. اطمینان دارم که سایر نوشتههایی که درباره استاد انصاری منتشر شده به خوبی این جنبه از کار وی را پوشش خواهند داد. اما آنچه در این عرصه و در ارتباط با استاد انصاری قابل ستایش است، جدیت، پایداری، پویایی و مدیریت بیهمتای اوست که شورا را در ۶۵ سال گذشته، نه تنها در سطح ایران بلکه در سطح جهانی مشهور و معتبر ساخته است.
🔸تعامل اجتماعی و حرفهای یکی از مهمترین ویژگیها و الزامات برای موفقیت انسانهاست. خانم انصاری در این زمینه نیز بیهمتا بوده و هستند. چنانچه از دید جامعه فرهیخته و اهالی حرفه بنگریم، باعث افتخار همه شخصیتها، نهادها و انجمنهاست که با استاد انصاری در ارتباط باشند و تعامل برقرار کنند. جالب آنکه برای ایشان رتبه و مدرک اشخاص اهمیت ندارد بلکه علاقهمندی، جدیت و پویایی آنهاست که از دید خانم انصاری مهم است. به یاد دارم که بسیاری از کتابخانهها و نهادها در شهرهای کوچک و دورافتار و حتا ناشناخته از ایشان دعوت کردند و از حضور وی در میان خود شادمان میشدند.
ibna.ir/x6Ky7
@ibna_official
🔰گزارش اختصاصی ایبنا از نشست نقد و بررسی کتاب «گلوگاه»؛
لیلاز: مسئله بر سر ایران مستقل است- قهرمانپور: پذیرش جبر جغرافیایی به مسئولیتگریزی منجر میشود
🔸سعید لیلاز گفت:این تصور که اگر ایران در موضوع غنیسازی زودتر کوتاه میآمد، جنگ اتفاق نمیافتاد، با تجربه تاریخی سازگار نیست. رحمان قهرمانپور: اگر جغرافیا را به عنوان یک جبر مطلق در نظر بگیریم، نقش خودمان در شکلدادن به شرایط نادیده گرفته میشود
🔸لیلاز با اشاره به تأثیر اختلافات جناحی بر روایتهایی که از واقعیتهای ایران ارائه میشود، گفت: این وضعیت باعث شده است روایتهای کاملاً نادرستی از یک واقعیت واحد مطرح شود؛ روایتهایی که ممکن است ما را به اشتباه بیندازند. یکی از بزرگترین نگرانیها درباره مسئله تحریمها نیز همین است که این روایتها میتوانند جامعه را گمراه کنند و در نهایت به تصمیمهای نادرست منجر شوند.
🔸لیلاز بخش دیگری از سخنان خود را به اهمیت تاریخی تنگه هرمز و خلیج فارس اختصاص داد و گفت: به نظر من، بخش مهمی از کتاب، فراتر از خود تحریم و جغرافیای آن، به این مسئله میپردازد که گلوگاههای جغرافیایی از چه زمانی اهمیت پیدا کردهاند.
🔸اینکه چه کسی در ایران حاکم باشد یا چه کسی در ایالات متحده رئیسجمهور باشد، در اصل مسئله ژئوپلیتیک ایران تغییر بنیادینی ایجاد نمیکند. این موضوع نشان میدهد که ژئوپلیتیک همچنان کار میکند.
🔸 ایران فقط به دلیل قرار گرفتن در یک گلوگاه دریایی اهمیت ندارد. اگر ایالات متحده بخواهد در آینده با چین وارد یک رویارویی جدی شود که به نظر می رسد گریزناپذیر است؛ باید تکلیف ایران را نیز در معادلات خود روشن کرده باشد. این یکی دیگر از آثار ژئوپلیتیک است.
🔸قهرمانپور با اشاره به تجربه ایران گفت: از منظر سیاست بین الملل ایران در برابر فشارهای اقتصادی ترامپ کرنش نشان نداده است و همین مسئله یکی از دلایلی است که موجب شده ترکیب ابزارهای مختلف قدرت مورد توجه قرار گیرد.
🔸️یکی از مباحث جدی، این است که تحریمها تا چه اندازه ناقض حقوق بشر دوستانه و حقوق اساسی انسانها، از جمله حق دسترسی به آزادی، غذا، دارو، مسکن و سایر نیازهای اساسی است.
🔸از منظر جامعهشناسی سیاسی، یکی از آثار مهم تحریمها میتواند تضعیف طبقه متوسط باشد.اگر طبقه متوسط را از منظر فلسفه سیاسی، یکی از لنگرگاههای ثبات جامعه و دموکراسی بدانیم، تضعیف آن میتواند چشمانداز گذار دموکراتیک را نیز ضعیف کند.
ibna.ir/x6Kyg
@ibna_official