ایبنا (خبرگزاری کتاب ایران)

29 October 2026 12:01

🔰از ۱۷ تا ۲۰ آذر؛
برگزاری نهمین نمایشگاه کاغذ و مقوا قطعی شد
دعوت از فعالان صنعت و برنامه‌ریزی برای مذاکرات تجاری با افغانستان و عراق

🔸رئیس نمایشگاه کاغذ، مقوا، فرآورده‌های سلولزی و ماشین‌آلات وابسته (PCCM)، از برگزاری این رویداد از ۱۷ تا ۲۰ آذرماه خبر داد و اعلام کرد

🔸️به گفته امیدی، تولیدکنندگان انواع کاغذ، ورق مقوا و کارتن، کاغذ گلاسه، کاغذهای الوان و کالک، سلفون، کاغذ کرافت، انواع تیشو، خمیر و رول تیشو صنعتی، کاغذهای تزئینی دیواری و کاغذ کادو در این نمایشگاه حضور دارند، همچنین تولیدکنندگان مواد شیمیایی مورد استفاده در تولید کاغذ و مقوا و ماشین‌آلات و تجهیزات مرتبط با تولید این محصولات نیز از مخاطبان این رویداد هستند.

ibna.ir/x6L22

@ibna_official

ایبنا (خبرگزاری کتاب ایران)

29 October 2026 07:50

🔰مولف «آبی نفتی» در گفت‌وگو با ایبنا؛
صنعت ما هنوز بر مدار آدم‌ها می‌چرخد، نه برنامه‌ها!

🔸اگر نخبگان تک بعدی بی عشق و علاقه را یک کفه ترازو بگذارند و مهندسان معمولی اما فعال و باانگیزه را طرف دیگر، انتخاب من برای پیشرفت ایران همان متخصصان با اراده و عاشق کار است


🔸️پورمحمدزاده که در جشنواره ملی روایت پیشرفت برای کتاب «آبی نفتی» مورد تقدیر قرار گرفته، او در مقدمه گفت‌وگو صحبت‌هایش می‌گوید: «گاهی به دخترم می‌گویم: خوب به من نگاه کن، اگر دوست داری در آینده آدم موفقی بشوی، دقیقا باید برعکس من عمل کنی! وقتی می‌خندد، ادامه می‌دهم؛ نباید مثل من اول به مهندسی برق علاقه‌مند شوی و تا ارشد ادامه بدهی، بعد عاشق ادبیات شوی و به صرافت داستان نوشتن بیفتی و کتاب چاپ کنی و جایزه هم بگیری، بعد سر میانسالی دوباره سر از دانشگاه دربیاوری و دکترای ادبیات عرفانی بگیری و چند مقاله پژوهشی هم کار کنی و بخواهی بین ادبیات عرفانی و داستان امروز پل بزنی!

🔸در مسیر کتاب هم چند جا مجبور به حذف و تعدیل شدم که بیشتر بر اساس ملاحظات اخلاقی و رعایت آبروی برخی افراد بود نه جهت‌گیری کلی روایت. نگاه راوی کتاب بسیار به فهم خودم از موضوع پیشرفت نزدیک بود، هم راوی و هم بنده، روایت «امید» را بدون بیان ناکامی‌ها، شکست‌ها و مانع‌ها ناقص می‌دانستیم و بی‌ثمر. برای همین هم تاحد ممکن سعی کردیم از شعار و شعارزدگی فاصله بگیریم.

🔸کتاب آبی نفتی روایت «پتکو» نیست بلکه روایت زندگی و تلاش علی عمرانی است که اتفاقا 16 سال هم مدیر کارخانه پتکو بوده است. یعنی سوژه اصلی من زیست فنی یک مهندس است نه فعالیت یک شرکت! برای همین هم ضرورتی بر ورود تخصصی و جزئی به فعالیت‌های شرکت پتکو یا مثلا تعیین سهم هر مهندس و کارگر در ساخت فلان پمپ صنعتی احساس نکردم. البته اگر مصاحبه‌های تخصصی بیشتری انجام می‌شد، می‌توانستم نگاه دقیق‌تری به روایت خود پتکو هم داشته باشم. با این حال اگر ملاحظه فرمایید، بخش خاطرات پتکو در کتاب، تنها بخشی است که تعدد راوی دارد و به تناسب موضوع روایان دیگری هم وارد متن شده‌اند. مدیر عامل، مهندس طراح و همکاران هر کدام بخشی ولو کوتاه از مسیر موفقیت پتکو را روایت کرده‌اند. به قول خود آقای عمرانی، موفقیت پتکو سهم همه کارکنان و مهندسان است نه فقط سهم ایشان.

ibna.ir/x6KTJ

@ibna_official

ایبنا (خبرگزاری کتاب ایران)

29 October 2026 06:48

🔰دبیر علمی جایزه جلال پاسخ داد؛
چرا بازار تالیف، مشتری ندارد؟

🔸شیوا مقانلو، دبیرعلمی جایزه جلال آل احمد گفت: در سال‌های اخیر شاهد نگارش آثار خوبی در حوزه ادبیات داستانی به قلم نویسندگان جوان کشورمان بوده‌ایم که اگر حمایت شوند می‌توانند چشم‌انداز روشنی را پیش روی ادبیات تالیفی کشورمان بگشایند؛ ولی مشکلاتی ازجمله هزینه‌های بالای چاپ و نشر، عدم معرفی و تبلیغ و حمایت درست بعد از چاپ، و حتی انتخاب‌های ناامیدکننده برخی جوایز ادبی خصوصی یا دولتی باعث شده بازار تالیف کم‌رونق بماند.

🔸تلاش داریم روند برگزاری این جایزه را از یک برنامه اختتامیه به جشنی گسترده‌تر و اتفاقی مستمر تبدیل کنیم. آشکارا، در چند سال اخیر استقبال مخاطبان و ناشران از آثار تالیفی کمرنگ شده؛ اما ما درنظر داریم از این دوره‌ی جایزه به عنوان فرصتی برای ایجاد شور و انگیزه بیشتر در نویسندگانمان جهت پرداختن به تالیف‌های ارزشمند، کشف صداهای تازه و وزین، و حمایت از صداهای جدی قدیمی، استفاده کنیم. این رویکرد نیازمند حمایت صاحبنظران مختلف است؛ و خوشحالم که تیمهایی خوشنام و دارای دانش کافی دعوت ما برای حضور در هیات علمی و نیز داوری آثار پذیرفته‌اند. اعضای این دو گروه همگی از بهترین داستان‌نویسان و داستان‌پژوهان فعلی ایران هستند.

🔸️طبق آئین‌نامه جایزه، ما می‌توانیم هرسال و بسته به شرایط جامعه، یک بخش ویژه در جایزه جلال داشته باشیم. امسال، و با توجه به دو جنگ اخیری که به ما تحمیل شد، با انتشار فراخوانی عمومی از تمام مردم – چه نویسندگان حرفه‌ای و چه مردم عادی که ذوق نوشتن دارند- دعوت کرده‌ایم تا متن داستانی یا جستار ناداستانی خود در توصیف ایستادگی مردم ایران در این دوره را به دبیرخانه ارسال کنند. برگزیده این آثار در قالب یک کتاب منتشر و تقدیر خواهند شد.


ibna.ir/x6KXZ

@ibna_official

ایبنا (خبرگزاری کتاب ایران)

29 October 2026 06:39

🔰به مناسبت انتشار جلد اول «روان‌پریشی‌ها: سمینار سوم لکان»؛
ترجمه مستقیم ژاک لکان

🔸ترجمه مستقیم «سمینار سوم لکان» از زبان فرانسه به فارسی، با هدف حفظ دقت واژگانی و تمایزهای مفهومی این اثر مهم روان‌کاوی، برای نخستین بار در قالب جلد اول مجموعه هشت‌جلدی «روان‌پریشی‌ها» منتشر شده است.

🔸ترجمه مستقیم از فرانسه این امکان را فراهم می‌کند که مترجم با مراجعه به واژگان و ساختار متن اصلی، تمایزهای مورد نظر لکان را دقیق‌تر دنبال کند و هنگام انتخاب معادل‌های فارسی، تفاوت میان اصطلاحات را تا حد امکان حفظ کند. به این ترتیب، ترجمه صرفاً به انتقال کلی مفهوم محدود نمی‌شود، بلکه تلاش می‌کند روابط و تمایزهای زبانی و مفهومی متن اصلی را نیز به خواننده فارسی‌زبان منتقل کند.

🔸️ترجمه مستقیم به معنای جایگزین کردن مکانیکی واژه‌های فرانسوی با معادل‌های فارسی نیست. یکی از دشواری‌های اصلی این پروژه به ماهیت شفاهی سمینارهای لکان بازمی‌گردد. این سمینارها در اصل درس‌گفتارهایی بوده‌اند که لکان ارائه می‌کرد و سپس بر اساس یادداشت‌برداری تندنویسان ثبت و منتشر می‌شدند. به همین دلیل، متن در کنار اصطلاحات تخصصی و مفاهیم نظری، گاه شامل تعبیرهای روزمره، اصطلاحات رایج و ضرب‌المثل‌های فرانسوی است.

🔸تنظیفی توضیح داد که در ترجمه حاضر، برای مواجهه با این دشواری، از معادل فارسی در متن استفاده شده و صورت اصلی اصطلاح یا ضرب‌المثل فرانسوی، همراه با توضیحات لازم، در زیرنویس آمده است. این شیوه به خواننده امکان می‌دهد متن را با عباراتی قابل‌فهم در زبان فارسی دنبال کند و در عین حال، در صورت نیاز، به صورت اصلی عبارت و نکات لازم برای درک زمینه زبانی و فرهنگی آن مراجعه کند.

ibna.ir/x6KWK

@ibna_official

ایبنا (خبرگزاری کتاب ایران)

29 October 2026 06:31

🔰ایبنا از بازار ملزومات تولید کتاب گزارش می‌دهد؛
کاغذ به وقت آبان؛ بازار زیر سایه احتیاط

🔸بازار کاغذ و ملزومات چاپ در نخستین هفته آبان‌ماه، درحالی با افزایش قیمت برخی اقلام مواجه شده است که رکود معاملات همچنان ادامه دارد و ناشران و چاپخانه‌داران خریدهای خود را به تأمین نیازهای ضروری محدود کرده‌اند

🔸تداوم نوسانات قیمت‌ها در بازار کاغذ و ملزومات چاپ، در کنار کُندی معاملات، شرایط خرید مواد اولیه را برای ناشران و چاپخانه‌داران دشوار کرده است. در چنین وضعیتی، به گفته بازاریان، فعالان این حوزه، خریدهای خود را به اقلام ضروری محدود کرده‌اند و روند تولید محصولات فرهنگی و چاپی با کندی همراه است.

🔸افزایش هزینه تأمین مواد اولیه در شرایط رکود بازار، از مهم‌ترین چالش‌های پیش روی صنعت چاپ و نشر به شمار می‌رود؛ شرایطی که ادامه آن می‌تواند برنامه‌ریزی برای تولید و چاپ کتاب و دیگر محصولات فرهنگی را با دشواری بیشتری مواجه کند.

   

ibna.ir/x6KZH

@ibna_official

ایبنا (خبرگزاری کتاب ایران)

28 October 2026 08:42

🔰محمدجواد حق‌شناس در گفت‌وگو با ایبنا:
مهدی ماحوزی، دانشور جنوب و پاسدار ادب ایران بود

🔸محمدجواد حق‌شناس نویسنده و پژوهشگر جنوبی با اشاره به اینکه مهدی ماحوزی از تبار دانشوران جنوب و پاسداران میراث ادبی ایران بود، تاکید کرد: او از نسلی بود که ادبیات فارسی را صرفاً مجموعه‌ای از متون تاریخی نمی‌دانست، بلکه آن را میراثی زنده برای انتقال خرد، اخلاق و تجربه تاریخی ایرانیان تلقی می‌کرد. ویژگی متمایز او پیوند میان پژوهش و آموزش بود.

🔸او از نسلی بود که ادبیات فارسی را صرفاً مجموعه‌ای از متون تاریخی نمی‌دانست، بلکه آن را میراثی زنده برای انتقال خرد، اخلاق و تجربه تاریخی ایرانیان تلقی می‌کرد. ویژگی متمایز او پیوند میان پژوهش و آموزش بود. برای او شناخت متون کلاسیک زمانی اهمیت بیشتری می‌یافت که این شناخت به دانشجویان منتقل شود و امکان گفت‌وگوی نسل جدید با میراث ادبی ایران را فراهم آورد.

🔸️ یکی از ماندگارترین خدمات استاد ماحوزی را باید در عرصه آموزش جست‌وجو کرد. او از سال ۱۳۴۱ فعالیت دانشگاهی خود را در دانشکده نفت آبادان آغاز کرد و در سال‌های بعد با دانشگاه تهران، دانشگاه تربیت معلم، تربیت مدرس و دانشگاه آزاد اسلامی همکاری داشت. تجربه طولانی تدریس، مشارکت در فعالیت‌های آموزشی و مدیریتی و اهتمام به تربیت دانشجویان تحصیلات تکمیلی، بخش مهمی از کارنامه اوست.

🔸یکی از وجوه کمتر شناخته‌شده فعالیت ماحوزی، اهتمام او به حفظ و انتشار بخشی از آثار علی دشتی است. در میان آثاری که با کوشش او منتشر شده‌اند، می‌توان به «کاخ ابداع» و آثار مرتبط با «پرده پندار» و «در دیار صوفیان» اشاره کرد. اهمیت این فعالیت صرفاً در انتشار چند کتاب نیست. علی دشتی شخصیتی چندوجهی بود که آثار ادبی و انتقادی او بخشی از تاریخ روشنفکری و نقد ادبی معاصر ایران را تشکیل می‌دهد. حفظ این آثار، فارغ از موافقت یا مخالفت با دیدگاه‌های نویسنده، ضرورتی فرهنگی است.

ibna.ir/x6KZ6

@ibna_official

ایبنا (خبرگزاری کتاب ایران)

28 October 2026 07:17

🔰بازنشر آثار فیشر؛
نویسنده‌ای که هنر غذا خوردن را به جهان آموخت

🔸بازنشر مجموعه‌ای از آثار ام. اف. کی. فیشر، نویسنده برجسته آمریکایی، بار دیگر توجه‌ها را به زنی جلب کرده است که نوشتن درباره غذا را از توصیف طعم و شیوه پخت فراتر برد و آن را به عرصه‌ای برای روایت عشق، تنهایی، روابط انسانی و تجربه‌های زندگی تبدیل کرد؛ نویسنده‌ای که از نگاه برخی منتقدان، بزرگ‌ترین نویسنده حوزه غذا در جهان است.

🔸روهان کامیکریل، سردبیر ارشد انتشارات پیکادور، معتقد است آثار فیشر توانستند ابعاد انسانی و روان‌شناختی غذا را به شکلی متفاوت وارد ادبیات کنند.

🔸انتشارات پیکادور آمریکا اکنون پنج اثر از این نویسنده را با مقدمه‌هایی تازه از نویسندگان و چهره‌های ادبی معاصر منتشر می‌کند. این مجموعه شامل کتاب‌های «به الفبای خوراک‌شناسان» (۱۹۴۹)، «چگونه یک گرگ را بپزیم» (۱۹۴۲)، «هنر خوردن» (۱۹۷۶)، «خودِ خوراک‌شناختی» (۱۹۸۹)، «از آن آغاز کنید» (۱۹۳۷) و «درباره صدف خوراکی» (۱۹۴۱) است که پنج عنوان نخست مجموعه بازچاپی مورد اشاره را تشکیل می‌دهند و کتاب «هنر خوردن» نیز مجموعه‌ای از نوشته‌های شاخص او را در بر می‌گیرد.

ibna.ir/x6KYy

@ibna_official

ایبنا (خبرگزاری کتاب ایران)

28 October 2026 07:12

🔰گفت‌وگو با دبیر علمی سیزدهمین دوره جایزه کتاب مهر؛
از حلقه‌های کتاب‌خوانی تا پرورش صدای مستقل دختران نوجوان

🔸جایزه کتاب مهر فرصتی برای ایجاد ارتباطی مداوم میان دختران نوجوان و کتاب‌هاست؛ فرصتی که در آن نوجوانان فقط دریافت‌کنندگان فهرست‌های پیشنهادی نباشند، بلکه بتوانند درباره کتاب‌ها نظر بدهند، آن‌ها را با تجربه‌های خود پیوند بزنند و با دیگر خوانندگان گفت‌وگو کنند

🔸جایزه کتاب مهر، ویژه دختران نوجوان، تنها به انتخاب و معرفی کتاب‌های برتر محدود نمی‌شود. در این تجربه، نوجوانان کتاب‌ها را می‌خوانند، درباره آن‌ها گفت‌وگو می‌کنند، از دیدگاه‌های یکدیگر می‌شنوند و در نهایت برای انتخاب کتاب برگزیده خود استدلال می‌کنند. آنچه این جایزه را متمایز می‌کند، توجه هم‌زمان به کیفیت ادبی آثار و تجربه‌ای است که نوجوانان در فرایند خواندن و داوری به دست می‌آورند؛ تجربه‌ای که می‌تواند به تقویت قدرت تحلیل، گفت‌وگو، مذاکره و اعتمادبه‌نفس آنان کمک کند.

🔸ترویج کتاب‌خوانی نباید فقط به فعالیت‌های نهادهای فرهنگی یا کسانی محدود شود که به‌صورت حرفه‌ای در این حوزه کار می‌کنند. هرکسی می‌تواند در محدوده زندگی خودش نقشی در گسترش کتاب‌خوانی داشته باشد؛ ممکن است کسی در یک شهر یا منطقه فعالیتی گسترده انجام دهد یا کسی دیگر در مقیاسی کوچک‌تر، اما مؤثر، اطرافیانش را به خواندن کتاب علاقه‌مند کند.


ibna.ir/x6KXS

@ibna_official

ایبنا (خبرگزاری کتاب ایران)

28 October 2026 06:52

🔰آسمان ادبیات ایران در انتظار ستاره‌های تازه؛
چرا جوایز ادبی دیگر چهره‌های ماندگار معرفی نمی‌کنند؟

🔸 جوایز ادبی در دهه‌های گذشته یکی از مسیرهای مهم معرفی نویسندگان تازه، کشف استعدادهای داستان‌نویسی و پیوند میان آثار ادبی و مخاطبان بودند؛ اما امروز با کم‌رونق شدن بسیاری از این جوایز، پرسش‌هایی درباره نقش آن‌ها در جریان‌سازی ادبی و معرفی چهره‌های ماندگار مطرح شده است


🔸جواد ترشیزی با اشاره به نقش جوایز ادبی در شناساندن آثار به مخاطبان گفت: ما در گذشته جوایز ادبی بسیار مهمی داشتیم که برای مخاطبان حکم راهنمای مسیر را داشتند. برای مثال زمانی که کتاب «هم‌نوایی شبانه ارکستر چوب‌ها» منتشر شد و روی جلد آن عنوان «برنده جایزه گلشیری» و «برنده جایزه مطبوعات» درج شده بود، مخاطب با اطمینان بیشتری کتاب را انتخاب می‌کرد و از سوی دیگر، همین جوایز می‌توانستند مخاطب را با یک اثر شاخص ادبی مواجه می کنند.

🔸 برگزاری جوایز ادبی، چه جوایزی که برای کتاب‌های منتشر شده برگزار می‌شدند و چه جوایزی که به داستان‌های کوتاه و بلند منتشر نشده اختصاص داشتند، از یک سو به بازار نشر و توزیع کمک می‌کرد و از سوی دیگر، مسیر مناسبی برای استعدادیابی و کشف نویسندگان جدید بود و از طریق همین جوایز، گاهی نویسنده‌ای که در نقطه‌ای دورافتاده یا حتی در روستایی داستانی نوشته بود و آن را برای یک جشنواره ارسال کرده بود، دیده می‌شد و به‌تدریج در میان اهالی قلم شناخته می‌شد.

🔸در گذشته، نویسندگان برای دیده شدن و معرفی آثارشان گاهی تلاش می‌کردند از مسیر جوایز ادبی وارد جامعه ادبی شوند، اما امروز فضای مجازی مسیر دیگری را پیش روی نویسندگان قرار داده است.

🔸اگر بخواهیم درباره رونق یا رکود ادبیات صحبت کنیم، باید وضعیت جلسات ادبی را نیز به‌عنوان یکی از شاخص‌ها در نظر بگیریم. امروز یا تعداد جلسات ادبی بسیار کم شده یا برخی از جلسات بیشتر به یک دورهمی و گعده دوستانه میان نویسندگان تبدیل شده‌اند. حتی در برخی موارد شاهدیم داستان‌هایی که ۱۰ یا ۱۵ سال پیش نوشته و در نشریه‌ای منتشر شده‌اند، دوباره در جلسات خوانده می‌شوند و این نشان می‌دهد که تولید ادبی کاهش پیدا کرده است.


ibna.ir/x6Kmq

@ibna_official

ایبنا (خبرگزاری کتاب ایران)

28 October 2026 06:42

🔰نگاهی به اقتباس زویی کازان از رمان ماندگار جان اشتاین‌بک؛
جدال انسان با سرنوشت در «شرق بهشت»

🔸اگر «خوشه‌های خشم» به عنوان معروف‌ترین کتاب اشتاین‌بک، حماسه‌ای است از زندگی تهیدستان آمریکا و دردها و رنج‌هایشان، «شرق بهشت» حماسه‌ای است فلسفی. روایتی نمادین از آفرینش انسان، خوردن میوه ممنوعه، اخراج از بهشت، حسادت و رقابت هابیل و قابیل و سرگردانی در پهنه زندگی.

🔸️شناخت سبک اشتاین‌بک برای درک «شرق بهشت» اهمیت دارد. رمانی که نویسنده آن را مهم‌ترین دستاورد ادبی خود می‌دانست. اشتاین‌بک به این کتاب می‌گفت «آن اثر بزرگ»، کتابی که تمام آثار دیگرش در واقع تمرینی برای نوشتن آن بودند، و حق هم با او بود. این نویسنده آمریکایی، «شرق بهشت» را در پنجاه سالگی و سرد و گرم روزگار را چشیده، نوشت

🔸️رمان «شرق بهشت» جهانی از اندیشه، تجربه تاریخی و پرسش‌های اخلاقی را در خود جای داده است. داستان در ظاهر درباره رقابت دو برادر و بحران‌های چند نسل از خانواده تراسک است، اما در لایه‌ای عمیق‌تر به مسئله‌ای بنیادین می‌پردازد که آیا انسان از ابتدا به نیکی یا بدی محکوم شده است یا می‌تواند مسیر زندگی خود را انتخاب کند.

🔸نکته مثبت اقتباس زویی کازان در این است که نمی‌خواهد کتی را به قهرمانی پنهان یا شخصیتی ترحم‌برانگیز تبدیل کند. او می‌کوشد نشان دهد که کتی در کنار رفتارهای بی‌رحمانه‌اش، انسانی با گذشته، ترس‌ها و میل شدید به کنترل زندگی خود است. تجربه‌های تلخ و خشونت‌هایی که در گذشته با آن‌ها مواجه شده، به فهم بهتر شخصیت او کمک می‌کنند، اما اعمالش را توجیه نمی‌کنند.

🔸«شرق بهشت» زویی کازان اقتباسی تماشایی و جسورانه است که رمان اشتاین‌بک را دوباره به مرکز بحث‌های ادبی و اخلاقی بازگردانده است. سریال همچنین با گسترش روایت نسبت به فیلم سال ۱۹۵۵، فرصت بیشتری برای نمایش ریشه‌های بحران خانوادگی در اختیار دارد.


ibna.ir/x6KYS

@ibna_official

ایبنا (خبرگزاری کتاب ایران)

28 October 2026 06:35

🔰کارآمدی دموکراسی در گفت‌وگو با رحمن قهرمان‌پور؛
دموکراسی روی کاغذ بی‌معناست

بحث از بحران دموکراسی خیلی جدی‌تر شده است

🔸به گفته قهرمان‌پور: «پراگماتیسم در ایران، به آن صورت وارد گفت‌وگوهای عمومی و گفت‌وگوهای روشنفکری نمی‌شود. اگر هم بخواهیم قدری فرهنگی نگاه کنیم شاید با آن روحیات فرهنگی ایرانی‌ها مثلاً در مقایسه با فلسفه ایدئالیسم آلمانی شاید سازگاری نداشته باشد، چون خیلی روی این موضوع تأکید می‌کند که حقیقت غایی در جمع پیدا می‌شود و حقیقت غایی وجود ندارد.»

🔸کتاب از نظر ادبیات دموکراسی پراگماتیستی بعد از روند اجماع ریچارد رورتی و ریچارد پوزنر است، به این معنا که این دو متفکر بزرگ که بیشتر رویکرد حقوقی دارند و تا جایی که اطلاع دارم کتاب‌هایشان در ایران ترجمه نشده، معتقد هستند پراگماتیسم جهت‌گیری دموکراتیک ندارد. به عبارت ساده‌تر، هم رورتی و هم پوزنر، پراگماتیسم را بیشتر یک روش می‌دانند تا محتوا. و این فرق اساسی بین پراگماتیست‌های معتقد به اجماع پوزنر و رورتی و پراگماتیست‌هایی مثل جک نایت و جانسون و دیگرانی است مثل رابرت تلیس که معتقدند اتفاقاً پراگماتیسم دارای جهت‌گیری دموکراتیک است و تلاش می‌کنند از آثار متفکران اصلی پراگماتیسم، مشخصاً جان دیویی و جیمز، این رویکرد دموکراتیک را بیرون بکشند. این کتاب از <ن جهت مهم و حائز اهمیت است که از منظر فلسفه سیاسی دموکراسی تلاش می‌کند نشان دهد برخلاف آن چیزی که رورتی و پوزنر می‌گویند، پراگماتیسم دارای جهت‌گیری دموکراتیک است و این را می‌شود از آثار جیمز و جان دیویی استخراج کرد.

🔸این کتاب ضمن آن‌که پاسخی به جریان یا اجماع رورتی و پوزتر هست، درعین‌حال به یک مسأله بسیار کلیدی و مهم جواب می‌دهد و آن مسأله بحران دموکراسی هست و این‌که دوباره این سؤال مطرح شده که بالأخره دموکراسی به چه درد می‌خورد، قرار است چه مسئله‌ای را حل کند و نهایتاً آیا کارآمد هست یا نیست؟ چون به خاطر اتفاقاتی که در آمریکای لاتین، آمریکا و اروپا رخ داده، بحث از بحران دموکراسی خیلی جدی‌تر شده است.


ibna.ir/x6KYb

@ibna_official

ایبنا (خبرگزاری کتاب ایران)

27 October 2026 09:18

🔰نویسنده کتاب «خونابه میناب» در اراک مطرح کرد؛
رمان حافظه تاریخی و اجتماعی ملت‌هاست

🔸 حمیدرضا مهاجرانی نویسنده و مترجم ادبیات عرب و نویسنده کتاب «خونابه میناب»، با تأکید بر نقش رمان در بازتاب تحولات اجتماعی و تجربه‌های انسانی گفت: رمان فراتر از یک روایت داستانی، می‌تواند حافظه یک ملت و تجربه‌های مشترک انسانی را به شکلی عمیق و ماندگار ثبت کند.

🔸️این نویسنده و مترجم با اشاره به نقش رمان در ثبت صدای یک شهر یا نسل و حفظ حافظه زیسته مردم، به نمونه‌هایی از آثار برجسته ادبیات جهان پرداخت و گفت: رمان «بینوایان» اثر ویکتور هوگو، فقر، نابرابری و تحولات اجتماعی و سیاسی فرانسه در قرن نوزدهم را به تصویر می‌کشد. «جنگ و صلح» اثر لئو تولستوی نیز روایتی از جامعه روسیه در دوران جنگ‌های ناپلئونی ارائه می‌دهد و «صد سال تنهایی» نوشته گابریل گارسیا مارکز، از طریق شهر خیالی« ماکوندو» تاریخ و تجربه‌های اجتماعی کلمبیا را بازتاب می‌دهد.

ibna.ir/x6KX2

@ibna_official

ایبنا (خبرگزاری کتاب ایران)

27 October 2026 09:13

🔰مجموعه سه‌جلدی «اختران تهران» منتشر شد؛
روایت زندگی بیش از ۳۰۰ عالم دینی

🔸در این مجموعه شرح حال حدود ۳۵۰ تن از عالمان و فضلای متولد تهران یا ساکن این استان در قرن‌های چهاردهم و پانزدهم قمری گردآوری شده است.

🔸محسن دریابیگی، مؤلف این مجموعه، در مقدمه کتاب با اشاره به اهمیت هویت شهری، بر پیوند تاریخ تهران با حوزه‌های علمیه و فعالیت عالمان دینی تأکید کرده است. به نوشته او، شناخت بزرگان علمی و دینی هر منطقه می‌تواند به بازشناسی میراث فرهنگی و تاریخی آن و تقویت احساس تعلق شهروندان به محل زندگی‌شان کمک کند.

🔸در این مقدمه، شکل‌گیری و گسترش حوزه علمیه تهران در دوره قاجار، نقش مدارس دینی در آموزش علوم اسلامی و حضور عالمان در تحولات فرهنگی و اجتماعی و سیاسی دو قرن اخیر بررسی شده است. مؤلف همچنین به نقش روحانیان تهران در رویدادهایی همچون نهضت تحریم تنباکو، جنبش مشروطه، مقابله با سیاست‌های دین‌ستیزانه رضاشاه، نهضت ملی شدن نفت، قیام ۱۵ خرداد و انقلاب اسلامی اشاره می‌کند.


ibna.ir/x6KXq

@ibna_official

ایبنا (خبرگزاری کتاب ایران)

27 October 2026 09:06

🔰گزارش هفتمین کنفرانس بین‌المللی صلح و حل منازعه؛
صلح، در سایه جنگ
از نظریه عاطفی تا جهان دو فضایی

🔸سخنرانان این کنفرانس با تأکید بر اینکه هیچ جنگ خوبی در جهان وجود ندارد، جنگ را شر مطلقه دانستند و با اشاره به ماهیت عاطفی منازعه ایران و آمریکا و پیچیدگی جنگ و صلح در جهان دو فضایی، بر ضرورت بازاندیشی در حقوق بشردوستانه بین‌المللی و مسئولیت‌پذیری فردی در قبال جنایات تأکید کردند

🔸خونریزی‌ها و جنایت‌هایی که در جنگ رخ می‌دهد هیچ‌گاه مشروع و جبران‌پذیر نیست، حتی اگر عاملان آن تجلیل شوند و مدال بگیرند. خشونت با هر نیتی، به هر شکلی، به هر اندازه و علیه هر کسی شری است که اخلاقاً مردود است و تولید و تجارت سلاح جز در حد ضرورت دفاعی، نوعی مردارخواری است، حتی اگر به نام امنیت و اضطرار توجیه شود.

🔸️در صلح هیچ اما و اگری روا نیست؛ صلح از آن جهت ارزشمند است که کنشی در جهت کاهش خشونت و رهایی انسان از رنج و ویرانی باشد. اگر کنشی به نام صلح، حتی به‌طور غیرمستقیم به خشونت دامن بزند، نمی‌توان آن را صلح‌جویانه دانست؛ چنین کنشی در حقیقت پیگیری اهداف شرورانه در پوشش صلح و بازتولید خشونت به نام صلح است.

🔸️ اگر جهان در حال تجربه جنگ‌های بیشتر است، جامعه علمی باید درباره صلح بیشتر بیندیشد؛ اگر منازعات پیچیده‌تر شده‌اند، دانش حل منازعه نیز باید عمیق‌تر و کارآمدتر شود؛ و اگر ناامیدی در جوامع گسترش یافته است، دانشگاه همچنان باید امکان گفتگو، تفکر و امید عقلانی به آینده را زنده نگه دارد.

🔸️جنگ ابتدایی مشروعیت ندارد و استفاده از سلاح‌های کشتار جمعی نیز ممنوع است. بنابراین برای صحبت از صلح پایدار، ابتدا باید جهان عاری از منابع جنگ ایجاد شود. وی افزود: وقتی کشوری با بودجه نظامی یک و نیم تریلیون دلار، منابع جهان را نشانه می‌گیرد، صلح معنای خود را از دست می‌دهد و تا زمانی که این عنصر حذف نشود، نمی‌توان جهان آرامی داشت.

ibna.ir/x6KXw

@ibna_official

ایبنا (خبرگزاری کتاب ایران)

27 October 2026 07:51

🔰یادداشت رضا داوری اردکانی در آیین یادبود شهید لاریجانی؛
سیاست به مثابه تأمل و تدبیر
ساده زندگی می‌کرد و دستش به فساد آلوده نشد

🔸️رضا داوری اردکانی نوشت:‌ دکتر لاریجانی مردی بسیار باهوش و فهیم و دانشمند و خوش صحبت بود و اگر به جانب شغل سیاسی نمی‌رفت و بیشتر در باب سیاست تحقیق و تأمل می کرد، آثار و نوشته‌های فلسفی بیشتری از او باقی می‌ماند. احساس من این بود که دکتر لاریجانی در اواخر عمر به سیاست به مثابه تأمل و تدبیر و نه شغل سیاسی نزدیک شده بود.

🔸دکتر علی لاریجانی از جمله قربانیان تروریسم رسمی و حکومتی است. او اهل سیاست و دانش بود و پیداست که جمع شغل سیاسی و دانشگاهی کاری بسیار دشوار است هر چند که فلسفه و سیاست پیوندی نزدیک با یکدیگر دارند. دکتر لاریجانی لیسانس خود را از دانشگاه صنعتی شریف گرفت. بیشتر کسانی که در کنکور دانشگاه‌ها در رتبه‌های بالا هستند به دانشگاه‌ها و دانشکده‌های پزشکی و فنی می‌روند. لاریجانی هم با اینکه از نوجوانی به فلسفه علاقه داشت به دانشگاه صنعتی رفت و از آنجا به دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران آمد و تحصیل در دوره‌های فوق لیسانس و دکتری را در آنجا ادامه داد و پس از اخذ درجه دکتری به عضویت هیئت علمی درگروه آموزشی فلسفه درآمد.


ibna.ir/x6KXr

@ibna_official

ایبنا (خبرگزاری کتاب ایران)

29 October 2026 11:58

🔰به بهانه روز کوروش؛
از «شاه جهان» تا پدر ایران؛ کشف کوروش و بازآفرینی حافظه تاریخی ایرانیان

🔸کوروش دوم، بنیان‌گذار شاهنشاهی هخامنشی، در تاریخ جهان باستان شخصیتی استثنایی بود. او در فاصلهٔ سدهٔ ششم پیش از میلاد، از پادشاهی در انشان به فرمانروای شاهنشاهی پارس تبدیل شد که قلمروی آن از بخش‌هایی از آسیای مرکزی تا آناتولی و میان‌رودان امتداد داشت. پس از فتح بابل در سال ۵۳۹ پیش از میلاد، عنوان‌هایی چون «شاه جهان» در کتیبه‌های او ظاهر شدند؛ عنوان‌هایی که صرفاً بیانگر جاه‌طلبی شخصی یک پادشاه نبودند، بلکه به زبان سیاسیِ جهان باستان برای اعلام سلطه بر قلمرویی فراگیر تعلق داشتند.

🔸تز این جستار آن است که کوروشِ نمادینِ ایران معاصر، نه محصول تداوم پیوسته و بی‌وقفهٔ یک حافظهٔ ملی ازلی است و نه تماما برساخته ایدئولوژیک دوران جدبد ؛ او حاصلِ بازپیوند دادنِ گذشتهٔ باستانی با مسئلهٔ ملت و دولت در جهان جدید است. این بازپیوند نه به معنای جعلی بودنِ اهمیت تاریخی کوروش، بلکه به معنای تاریخی بودنِ صورت جدید اهمیت اوست. کوروش باستانی واقعیتی تاریخی است؛ اما اینکه چرا و چگونه او به نماد ایران، به نشانهٔ یک گذشتهٔ پرافتخار یا به زبان اعتراضی برای بیان نارضایتی از اکنون تبدیل می‌شود، خود نیازمند توضیحی تاریخی است.

🔸کوروش از همان دوران باستان فقط یک خاطرهٔ ایرانی نبود؛ او در چندین جهان تاریخی حضور داشت و هر یک از این جهان‌ها او را از منظر نیازها و مفاهیم خود بازنمایی می‌کردند. ازاین‌رو، پرسش از حقیقت «کوروش تاریخی» به سختی قابل طرح است جرا که باید از «کوروش در روایت‌های تاریخی» پرسید. البته این امر کمابیش در مورد تمام شخصیت‌های تاریخی مصداق دارد اما در مورد کوروش یه طرز ویژه‌ای موضوعیت می یابد : شواهد تاریخی در مورد کوروش محدودند، روایت‌ها گزینشی‌اند و هر سنت فکری بر جنبه‌هایی از شخصیت و کردار او تأکید می‌کند.

🔸️توجه معاصر به کوروش را باید در پیوند با پرسش‌های گسترده‌تر جامعه ایران درباره هویت ملی، رابطه دین و ملت، نسبت ایران پیشااسلامی و ایران اسلامی و امکان تعریف یک اجتماع سیاسی مشترک فهمید. این پرسش‌ها همه محصول عصر جدبد هستند و در شرایط تاریخی مختلف صورت‌بندی های تازه‌ای به خود می‌گیرند.

🔸️در این فرایند، کوروش می‌تواند هم نشانه استمرار باشد و هم وسیله‌ای برای بیان گسست. از یک سو، یاد او به جامعه امکان می‌دهد خود را در امتدادی تاریخی تصور کند که به تحولات سیاسی معاصر محدود نیست؛ از سوی دیگر، برجسته‌کردن او می‌تواند راهی برای فاصله‌گرفتن از روایت‌هایی باشد که هویت ایرانی را عمدتاً با یک دوره یا یک سنت فکری و دینی ( اسلامی) تعریف می‌کنند. و البته تأکید بر نقش او در پایه‌گذاری حقوق بشر و آزادی ادیان، به میراث تجدد هم صبغه‌ای ایرانی می بخشد.

ibna.ir/x6L2j

@ibna_official

ایبنا (خبرگزاری کتاب ایران)

29 October 2026 07:41

🔰گفت‌وگوی ایبنا با پژوهشگر فرهنگ بومی؛
روایتی از پیشه‌های رو به فراموشی در گیلان

🔸کفایت آریایی‌فر نویسنده، محقق و پژوهشگر فرهنگ بومی در کتاب تازه خود پیشه‌هایی‌ را در گیلان روایت کرده است که روزگاری رونق فراوان داشتند و حالا با پیشرفت فناوری و تغییر زندگی‌ها، کمرنگ یا به فراموشی سپرده شده‌اند، او معتقد است که شناخت تکیه‌گاه‌ها و داشته‌های فرهنگی، عامل مهمی در مفهوم‌بخشی به زندگی و تحکیم پیوندهای بین نسلی است.

آریایی‌فر با بیان اینکه میراث فرهنگی فقط معماری یا آثار باستانی و تجسمی نیست؛ گفت: آداب و رسوم، کارآواها، رقص‌ها، صنایع دستی، زبان، گویش و لهجه در زمره میراث فرهنگی هستند چراکه همه اینها متناسب با جغرافیا و بافت طبیعی هر منطقه شکل گرفته اند.

🔸وی در همین ارتباط به رقص‌های محلی اشاره کرد و شکل‌گیری آنها را برخاسته از فرهنگ مردمان هر منطقه دانست که هر حرکت و فرم در رقص، نمایان‌گر مفاهیمی ارزشمند است که ریشه در شغل و کار و محیط زندگی آنان دارد و ازجمله بارزترین رقص‌ها در گیلان، رقص قاسم‌آبادی است که اقتباسی از چای‌چینی، دروی برنج یا پاک کردن برنج در سینی‌های بزرگی که از چوب ساخته می‌شد، می‌باشد.


🔸این مدرس دانشگاه استفاده فراگیر از هوش مصنوعی را مورد اشاره قرار داد و با بیان اینکه حفظ جان، برقراری ارتباط و یادگیری فعالیت‌های اصلی بشر اولیه بوده، گفت: هنر، در زمان فراغت پدید آمده و با وجود گسترده شدن دامنه استفاده از هوش مصنوعی، اطلاعات و داده، جزو مهم آنست و پژوهش‌ها و تحقیقاتی که محققان و دانشوران انجام می‌دهند، فراهم کردن داده برای بهره‌وران از هوش مصنوعی است

ibna.ir/x6KXz

@ibna_official

ایبنا (خبرگزاری کتاب ایران)

29 October 2026 06:43

🔰بازخوانی کتاب «در فاصله دو نقطه…!»؛
ایران درّودی، از خاطرات خاکستری کودکی تا جهان رنگ‌ و هنر

🔸هم‌زمان با پنجمین سالگرد درگذشت ایران درّودی، نقاش، نویسنده و منتقد هنری، بازخوانی کتاب «در فاصله دو نقطه…!» فرصتی برای مرور زندگی، اندیشه‌ها و تجربه‌های هنرمندی است که در کنار کارنامه پربار خود در نقاشی، بخشی از جهان شخصی و فکری‌اش را در قالب زندگی‌نامه‌ای خودنوشت روایت کرده است.

🔸یکی از موضوعات مهم در این کتاب، نگاه درّودی به مفهوم زیبایی و هویت زنانه است. او با بازگشت به خاطرات نوجوانی خود، از رنجی سخن می‌گوید که به‌دلیل قضاوت‌ها و مقایسه‌های ظاهری تجربه کرده بود؛ تجربه‌ای که زمینه تأمل او درباره معیارهای زیبایی را فراهم کرد.

🔸«یکی از مهم‌ترین رازهای زندگی من، زن بودن و چگونه زن بودنم است. ای کاش می‌توانستم به تمام زن‌هایی که خود را با دیگران مقایسه می‌کنند و خود را زشت‌تر یا زیباتر می‌یابند، می‌گفت: زیبا بودن هر انسانی به‌طرز تفکر او و معیارهای شخصی او بستگی دارد نه با ذهن و دید دیگران. بزرگ‌ترین اشتباه همین مقایسه است که عامل بهم ریختن معیارهاست. به‌یاد دارم در نوجوانی از چهره‌ام که در ذهن خانواده به‌گونه متفاوتی شکل گرفته بود، بسیار رنج می‌بردم و تا مدت‌ها از این تصویر که در حافظه‌ها نشست کرده بود، گریزی نداشتم. در هر خانواده دختری شهرت زیبا بودن دارد و دیگری زشت‌رو. بسیاری اوقات مقایسه‌ها در این مورد از هیچ منطق و استدلال زیبایی‌شناسی پیروی نمی‌کنند. هنگامی که به چهره زنانی که زیر قلم بزرگ‌ترین نقاشان به‌عنوان زنان زیبای زمانه‌شان جاودان شده‌اند، نگریستم، دانستم که حاضر نیستم هیچ‌گونه شباهت ظاهری به آن‌ها داشته باشم، حتی به «ژوکوند» که مشهورترین چهره مطرح در هنر نقاشی است. در این شکی نیست که می‌گویند: می‌باید مجنون بود تا دانست لیلی چقدر زیباست. ولی من باور دارم لیلی همانقدر زیباست که خود تصور دارد. اوست که مجنون را به آنچه خود باور دارد متقاعد کرده است.»

ibna.ir/x6KYW

@ibna_official

ایبنا (خبرگزاری کتاب ایران)

29 October 2026 06:35

🔰به مناسبت هفتم آبان‌ماه، روز کوروش بزرگ؛
پادشاهی که در کتاب‌ها جاودانه شد

🔸سالنامهٔ بابلی، استوانه کوروش و کتاب مقدس هر یک با زبان، هدف و نگاه خاص خود بخشی از تاریخ و حافظه مربوط به این فرمانروای ایرانی را به نسل‌های بعد سپردند. این متون روایت‌هایی یکسان و بی‌طرف نیستند اما در کنار هم نشان می‌دهند که کوروش چگونه در حافظهٔ فرهنگی مردمانی با زبان‌ها و سنت‌های دینی متفاوت جای گرفت.

🔸چرا هنوز از کوروش سخن می‌گوییم؟ چگونه فرمانروایی که بیش از دو هزار و پانصد سال پیش می‌زیست هنوز در کتاب‌های تاریخی، متون دینی و حافظه ملت‌های گوناگون حضور دارد؟ تاریخ جهان باستان سرشار از نام پادشاهانی است که سرزمین‌های پهناور را فتح کردند و قدرت‌های بزرگ پدید آوردند؛ اما نام همه آنان به یک اندازه از مرزهای زمان گذر نکرد؛ کوروش بزرگ بنیان‌گذار شاهنشاهی هخامنشی از جمله فرمانروایانی است که آوازه‌اش به سرزمین‌های زیر فرمانش محدود نماند و در سنت‌های تاریخی و دینی ملت‌های دیگر نیز جای گرفت.


🔸فتح بابل در سال ۵۳۹ پیش از میلاد یکی از مهم‌ترین رویدادهای دوران کوروش بزرگ بود؛ بابل نه‌تنها مرکز قدرت سیاسی و اقتصادی بلکه یکی از کانون‌های بزرگ دینی و فرهنگی خاور نزدیک به شمار می‌رفت. تصرف این شهر جایگاه کوروش را استوار کرد و سرزمین‌های گسترده‌تری را زیر فرمان شاهنشاهی نوپای هخامنشی قرارداد؛ اما اهمیت این رویداد به پیامدهای نظامی آن محدود نمی‌شد.

🔸️فتح بابل به دست کوروش بزرگ افزون بر دگرگونی‌های سیاسی پیامدهایی داشت که در حافظه دینی یهودیان نیز بازتاب یافت؛ پس از فتح اورشلیم به دست بابلیان و انتقال گروه‌هایی از ساکنان آن به بابل بازگشت تبعیدیان و بازسازی معبد اورشلیم به یکی از موضوعات مهم تاریخ و سنت دینی یهود تبدیل شد، در کتاب عزرا فرمان کوروش درباره بازگشت و بازسازی معبد روایت شده است؛ کتاب دوم تواریخ ایام نیز به این موضوع اشاره می‌کند؛ بدین ترتیب نام یک پادشاه ایرانی در روایتی جای گرفت که برای جامعه یهودی معنایی دینی و تاریخی داشت.

🔸️هفتم آبان که در تقویم غیررسمی ایران به نام روز کوروش بزرگ شناخته می‌شود فرصتی است برای بازاندیشی در جایگاه پادشاهی که نامش از مرزهای تاریخ ایران فراتر رفت و در نوشته‌های ملت‌های دیگر نیز ماندگار شد؛ این روز اگر قرار است فراتر از یادآوری نام یک پادشاه باشد می‌تواند بهانه‌ای برای شناخت دقیق‌تر میراث تاریخی ایران و سهم آن در تاریخ جهان فراهم آورد. فتوحات کوروش قدرت سیاسی او را در جهان باستان تثبیت کرد، اما شمشیر به‌تنهایی نمی‌توانست نام او را از مرزهای زمان عبور دهد.

ibna.ir/x6KZQ

@ibna_official

ایبنا (خبرگزاری کتاب ایران)

28 October 2026 09:23

🔰در سرای اهل قلم خانه کتاب و ادبیات ایران برگزار شد؛
ضرورت بازنگری در الگوی تألیف آثار مقاومت، کلید نفوذ در بازارهای جهانی کتاب 

🔸نشست «بایسته‌ها و شایسته‌های ترجمه و نشر در حوزه مقاومت و دفاع مقدس» چهارشنبه ششم آبان در سرای اهل قلم خانه کتاب و ادبیات ایران برگزار شد. 

🔸در این نشست علی‌اصغر جعفری؛ مدیرعامل موزه ملی انقلاب اسلامی و دفاع مقدس و رئیس سازمان حفظ آثار و نشر ارزش‌های دفاع مقدس و مقاومت استان تهران، سردار مهدی امیریان؛ رئیس سازمان ادبیات و تاریخ دفاع مقدس و عبدالرضا عالی‌زاده؛ رئیس مرکز ساماندهی ترجمه و نشر معارف اسلامی و علوم انسانی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی سخنرانی کردند.

🔸عالی‌زاده رئیس مرکز ساماندهی ترجمه و نشر معارف اسلامی و علوم انسانی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی در بررسی ظرفیت‌های ترویجی آثار حوزه مقاومت اظهار کرد: حوزه کودک و مقاومت از حوزه‌هایی هستند که امروزه بخش قابل‌توجهی از ظرفیت کتاب‌ها در داخل و خارج از کشور را به خود اختصاص داده‌اند؛ به‌گونه‌ای که اختصاص بخش‌های ویژه در نمایشگاه‌های بین‌المللی کتاب، گواه تأثیر فرهنگی و بین‌المللی قابل‌توجه این موضوعات است.


ibna.ir/x6KZ7

@ibna_official

ایبنا (خبرگزاری کتاب ایران)

28 October 2026 07:20

🔰پایان تحقیر رمان عامه‌پسند؛
چگونه مخاطبان کتاب، سینما را تسخیر کردند؟

🔸با ورود جوامع پرشور کتاب‌خوان به عرصه تبلیغات، مرز میان خواننده و بیننده فرو ریخته و هواداران رمان‌های عاشقانه، سکان هدایت ماشین بازاریابی فیلم‌ها را به دست گرفته‌اند. پلتفرم‌های استریم با اتکا به مشارکت و وفاداری این مخاطبان، از شبکه‌های اجتماعی به مثابه ابزاری برای تضمین موفقیت اقتباس‌ها استفاده می‌کنند. این هم‌افزایی نه‌تنها فروش آثار را بیمه کرده، بلکه اقتباس‌های سینمایی را به امتداد جهانِ کاغذی کتاب‌ها بدل ساخته است.

🔸پلتفرم‌های استریم دریافتند که در عصر انباشت اطلاعات، تکیه بر ابزارهای سنتی تبلیغات دیگر کافی نیست؛ از همین رو، شبکه‌های هواداری را مستقیماً به بخشی از ماشین بازاریابی خود بدل ساخته‌اند. با دعوت از چهره‌های سرشناس بوک‌تاک، بوک‌استاگرام و بوک‌تیوب به رویدادهای بین‌المللی رونمایی، منتقدان سنتی جای خود را به مبلغان پرشوری دادند که به مخاطب تضمین می‌دادند شخصیت‌های روی پرده، عینا از دل صفحه‌ها جان گرفته‌اند. مشارکت بازیگران فیلم در ترندهای تیک‌تاک و بازآفرینی تکیه‌کلام‌های دو شخصیت رمان، میلیون‌ها بازدید آنلاین به همراه آورد و مسیر تبدیل «عشق به کلمات» را به «آمار بازدید صفحه نمایش» هموار ساخت. الگویی که صنعت نشر سال‌ها با تکیه بر پایگاه‌های گفت‌وگوی مخاطبان نظیر گودریدز و ردیت ساخته بود، اکنون سرمایه‌ای بی‌بدیل در اختیار هالیوود گذاشته است؛ رابطه‌ای هم‌افزا که در آن، موج اقتباس‌ها تیراژ کتاب‌ها را بالا می‌برد و ارتش خوانندگان، تضمین‌کننده بازگشت سرمایه غول‌های دیجیتال می‌شوند. این پیوند تجاری نه‌تنها سودآوری پلتفرم‌ها را بیمه کرده، بلکه ژانر عاشقانه را که روزگاری سرگرمی نازل عامیانه شمرده می‌شد، در کانون توجه فرهنگ معاصر نشانده است.

ibna.ir/x6KBc

@ibna_official

ایبنا (خبرگزاری کتاب ایران)

28 October 2026 07:15

🔰از کیمیاگری تا بحران اقلیم؛ پرفروش‌ترین کتاب‌های سال ۲۰۲۶

🔸بازار جهانی نشر در سال ۲۰۲۶ میلادی شاهد شکوفایی کم‌نظیری بود؛ سالی که در آن خوانندگان تشنه حقیقت، با استقبال چشمگیر از پژوهش‌های عمیق در حوزه‌های تاریخ علم، محیط زیست و سلامت روان، رکوردهای تازه‌ای به ثبت رساندند

🔸بررسی آمارهای فروش در کتابفروشی‌های معتبر جهان و گزارش‌های موسسات سنجش بازار نشان می‌دهد که خوانندگان در این سال گرایش چشمگیری به آثار تحقیقی، کتب دینی و پژوهش‌های عمیق در حوزه‌های تاریخ علم، محیط زیست و سلامت روان نشان داده‌اند. در حالی که دهه‌ها پیش برخی کارشناسان زوال کتاب‌های کاغذی و تخصصی را پیش‌بینی می‌کردند، سال ۲۰۲۶ نشان داد که مخاطب امروز تشنه خواندن روایت‌های مستند و عمیق درباره مسائل بنیادین بشری است. این گزارش به بررسی و معرفی دقیق پرفروش‌ترین و شاخص‌ترین کتاب‌های منتشر شده در جهان در سال ۲۰۲۶ می‌پردازد و هر اثر را با جزئیات کامل معرفی می‌کند.

🔸 بازار نشر کتاب در سال ۲۰۲۶ میلادی، فراتر از یک سرگرمی ساده، به میدانگاهی برای پاسخگویی به بزرگ‌ترین دغدغه‌های بشری تبدیل شد. از مطالعات عمیق دینی و قرآنی گرفته تا افشاگری‌های فناوری، تاریخ علم و بحران‌های زیست‌محیطی، کتاب‌های پرفروش امسال توانستند آینه‌ای تمام‌نما از چالش‌ها و امیدهای انسان معاصر باشند و رکوردهای درخشانی در تاریخ نشر جهانی به ثبت برسانند.

ibna.ir/x6KYL

@ibna_official

ایبنا (خبرگزاری کتاب ایران)

28 October 2026 07:07

🔰وزارت ارشاد در فهرست بازسازی خسارت‌های جنگ نیست؛
جبران خسارت ۶۷۲ میلیارد تومانی جنگ به چاپ و نشر چه می‌شود؟

🔸درحالی که برآوردهای اولیه از ۶۷۲ میلیارد تومان خسارت، به بدنه چاپ و نشر حکایت دارد، نام وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در میان هفت دستگاه مخاطب ابلاغیه بازسازی بخش‌های آسیب‌دیده از جنگ دیده نمی‌شود


🔸براساس گزارش منتشرشده از این ابلاغیه در رسانه‌ها، وزارتخانه‌های امور اقتصادی و دارایی، صنعت، معدن و تجارت، جهاد کشاورزی، ارتباطات و فناوری اطلاعات، راه و شهرسازی، شورای عالی مناطق آزاد تجاری ـ صنعتی و ویژه اقتصادی و سازمان بورس و اوراق بهادار، هفت دستگاه مخاطب مصوبه هستند. این مصوبه در پی نامه ششم مردادماه رئیس‌جمهور و با موضوع اجرای مصوبات مرتبط با بازسازی بخش‌های آسیب‌دیده از جنگ و تصمیمات شرایط اضطراری اقتصادی صادر شده است.

🔸برآوردهای اولیه حاکی از آن است که ۲۷ ناشر و کتاب‌فروش آسیب‌دیده در تهران، در مجموع حدود ۳۲ میلیارد تومان خسارت متحمل شده‌اند. این خسارت‌ها در شرایطی به فعالان نشر وارد شده که کتاب‌فروشی‌ها و دفاتر نشر، علاوه بر نقش اقتصادی، بخشی از زیرساخت‌های عرضه و تولید فرهنگی کشور به شمار می‌روند.

🔸با این حال، درباره وضعیت جبران این خسارت‌ها، میزان اعتبار احتمالی و زمان‌بندی حمایت‌ها، اطلاعات رسمی روشنی در دسترس نیست. همچنین مشخص نیست که آیا فهرست خسارت‌های ناشران و کتاب‌فروشان در ارزیابی‌های انجام‌شده برای بازسازی بخش‌های آسیب‌دیده از جنگ، به‌طور مستقل بررسی شده است یا خیر.


ibna.ir/x6KXF

@ibna_official

ایبنا (خبرگزاری کتاب ایران)

28 October 2026 06:46

🔰بررسی کارنامه مهدی ماحوزی در گفت‌و گو با شهین اوجاقعلی‌زاده؛
مهدی ماحوزی؛ استادی که دانش را با منش انسانی پیوند زد

🔸شهین اوجاقعلی‌زاده در این گفت‌وگو به واکاوی میراث علمی و انسانی مهدی ماحوزی می‌پردازد. وی در این مصاحبه، از متدولوژی دقیق وی در حافظ‌پژوهی و پاسداشت میراث علی دشتی سخن می‌گوید و تأکید می‌کند که جایگاه ماحوزی تنها در آثار مکتوب نیست، بلکه در پیوند زنده میان دانش، اخلاق و مهر پدرانه است که در روح شاگردانش جاری شده؛ میراثی که دانشگاه را از یک فضای اداری به مکتبی از تعهد و انسانیت تبدیل کرد.

🔸به گمان من، یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های استادانی همچون استاد ماحوزی عزیز، حضورشان در زندگی علمی شاگردان است که تنها به تدریس یا دوره‌ی همکاری‌شان محدود نمی‌شود. برخی از استادان دانشی را منتقل می‌کنند که می‌توان آن را در کتاب‌ها جستجو کرد و در آثار به جا مانده از پیشینیان یافت؛ اما برخی دیگر، بر دانش خود، شیوه درست اندیشیدن، حرمت‌گذاری، عشق به میهن، عشق به آثار گذشته و تمام نیکی‌ها، ارزش‌های انسانی و حرمت نهادن به علم را به شاگردانشان می‌آموزند. ارزش این دسته از استادان در این است که اثر حضورشان حتی پس از پایان دوران شاگردی و همکاری‌شان، در نگاه و رفتار علمی شاگردانشان ادامه می‌یابد.

🔸برای من، یاد استاد ماحوزی با دو حقیقت در هم تنیده است: یکی میراث علمی و ادبی ایشان و دیگری خاطره‌ی حضور استادی که سال‌های طولانی در محضر ایشان آموختم. فقدان چنین استادی، تنها فقدان یک فرد نیست؛ بلکه فقدان بخشی از تجربه‌ی زیستِ دانشگاهی و خاطره‌ی علمی و زندگی کسانی است که در کنار ایشان رشد کردند. با این حال، باور دارم که نام و یاد استاد، تا زمانی که آثارشان خوانده شود و منش علمی ایشان چراغ راه نسل‌های بعدی باشد، در فضای دانشگاهی و... تداوم خواهد یافت.

🔸یکی از وجوه قابل تأمل در زندگی علمی استاد ماحوزی، پیوند میان تعلق خانوادگی، وفاداری اخلاقی و مسئولیت فرهنگی ایشان بود. ارتباط ایشان با علی دشتی، زمینه‌ای برای آشنایی نزدیک‌تر با بخشی از میراث فکری و ادبی معاصر ایران فراهم می‌کرد؛ اما اهمیت این ارتباط را باید در کوشش برای حفظ، انتشار و استمرار حضور آثار دشتی در فضای فرهنگی و پژوهشی کشور جستجو کرد.

🔸️در ارزیابی آثار آموزشی استاد ماحوزی عزیز، باید به این وجه از فعالیت علمی ایشان توجه کرد که تألیف کتاب در حوزه‌ی زبان و ادبیات فارسی، به‌ویژه برای استفاده‌ی دانشگاهی و آن هم در سطح گسترده و کلان، مسئولیتی فراتر از گردآوری مطالب دارد. نویسنده باید بتواند میان موضوعات ارتباط برقرار کند و این ارتباط، یک ارتباط دوسویه است؛ به گونه‌ای که مخاطب با متن، اولویت‌های آموزشی را تشخیص دهد و محتوای علمی را به‌گونه‌ای سامان دهد که هم از اعتبار علمی برخوردار باشد، هم نکات ذوقی در آن فراهم باشد و هم در فرایند یادگیری، به‌صورت عملی به کار دانشجو بیاید. چنین کاری، علاوه بر تسلط بر موضوع، نیازمند شناخت مخاطب و درک مسئولیتِ آموزشگری است.

ibna.ir/x6KYR

@ibna_official

ایبنا (خبرگزاری کتاب ایران)

28 October 2026 06:38

🔰به مناسبت درگذشت مهدی خانبابا تهرانی؛
شورشی آرمان‌خواه

🔸رضا مختاری اصفهانی، دانش‌آموختۀ تاریخ و سندپژوه در یادداشتی اختصاصی به شخصیت مهدی خانبابا تهرانی پرداخت و نوشت: سرگذشت و سرنوشت مهدی خانبابا تهرانی نمونه‌‎ای از زندگی ایرانیانی است که با آرزو شروع کردند، ولی جز حسرت و تراژدی نصیبی نیافتند

🔸نخستین تردیدهایش نسبت به حزب توده در همان دورۀ نخست‌‎وزیری محمد مصدق ایجاد شد. او برخلاف تحریم حزب توده برای خرید قرضۀ ملی، پدرش را برای خرید اوراق قرضه تشویق کرد. این تردید در قیام سی‎‌ام تیر ۱۳۳۱ بیشتر شد. آنجا که برخلاف بسیاری از باورمندان به حزب توده، از حضور کمرنگ حزب و «تعداد انگشت‎‌شمار» توده‌‎ای‌‎ها در اعتراضات روایت می‎‌کند.

🔸️مهم‎ترین رویداد در زمان زندگی در مونیخ علاوه بر تغییر رشته از دندانپزشکی به حقوق، تجربۀ زندان و همکاری با خسرو قشقایی در انتشار نشریۀ باختر امروز برای تداوم «سنت افتخارآمیز» حسین فاطمی بود. باختر امروز در میان توده‌‎ای‎‌ها و بعضی از نیروهای جبهۀ ملی نشریه‌‎ای نامحبوب بود؛ حزب توده آن را «رقیب» می‌‎شمرد و «جناح راست جبهۀ ملی تبلیغ می‌‎کرد این روزنامه تحت تأثیر کمونیست‎‌ها است و اصولاً توده‌‎ای‎‌ها آن را انتشار می‎‌دهند.» این مخالفت‎‌ها و دخالت پلیس آلمان به تعطیلی این روزنامه انجامید. خانبابا تهرانی اما با این اتفاقات صحنه را ترک نکرد. او که بار دیگر به همکاری با حزب توده روی آورده بود، تحت تأثیر «جنبش رادیکال جوانان در کشورهای اروپایی» در انتقاد از «عدم تحرک و فرسودگی» حزب مسیری جدا برگزید.

🔸بخشی دیگر از فعالیت‎‌های سیاسی و مبارزاتی مهدی خانبابا تهرانی در کنفدراسیون جهانی محصلین و دانشجویان ایرانی بود که آن هم دچار انشعاب و اختلاف شد. نیروهای مخالف مقیم خارج در دوگانۀ براندازی و همکاری با حکومت گرفتار شده بودند و اصلاح و رفورم در گفتمان و شعارهایشان جایگاهی نداشت و «رفورمیست ‎بودن در برهوت اجتماعی ایران جرم یا گناه کبیره» شده بود. با چنین نگاهی، واقعیت‎‌ها دیده نمی‎‌شد: «کنفدراسیون در واقع یک جریان اعتراضی دانشجویی بود که سر بر طغیان برداشته بود و شناختی از ایران نداشت.

ibna.ir/x6KXd

@ibna_official

ایبنا (خبرگزاری کتاب ایران)

27 October 2026 09:53

🔰ایبنا گزارش می‌دهد؛
«باسلام»؛ با متخلفان بازار کتاب خداحافظی می‌کند؟
پاکسازی پلتفرم‌های کتاب سرعت می‌گیرد

🔸پس از امضای تفاهم‌نامه همکاری اتحادیه ناشران و کتابفروشان تهران و دیجی‌کالا، برگزاری جلسات کارگروه صیانت از حقوق ناشران و کتابفروشان با مدیران بخش کتاب «با سلام»، امیدها برای محدود شدن فعالیت عرضه‌کنندگان کتاب‌های کتاب‌سازی‌شده و قاچاق در پلتفرم‌های فروش آنلاین افزایش یافته است.

🔸مسئله کتاب‌سازی و عرضه نسخه‌های غیرمجاز کتاب در فضای مجازی، از جمله چالش‌هایی است که در سال‌های اخیر بخشی از بازار نشر کشور را تحت تأثیر قرار داده است و فروش آنلاین کتاب به دلیل دسترسی گسترده مخاطبان و امکان فعالیت شمار زیادی از فروشندگان، نیازمند نظارت دقیق‌تر و سازوکارهای مشخص برای احراز اصالت کالاهای عرضه‌شده است.

🔸فعالان حوزه نشر معتقدند عرضه کتاب‌هایی که بدون رعایت حقوق پدیدآورندگان و ناشران اصلی تولید یا توزیع می‌شوند، تنها به زیان صاحبان اثر نیست، بلکه رقابت در بازار کتاب را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهد. ناشران رسمی که هزینه‌های تولید، آماده‌سازی، چاپ و توزیع کتاب را بر عهده دارند، در چنین شرایطی با فروشندگانی مواجه می‌شوند که ممکن است بدون تحمل هزینه‌های مشابه، محصولات خود را با قیمت‌های پایین‌تر عرضه کنند.


ibna.ir/x6KXP

@ibna_official

ایبنا (خبرگزاری کتاب ایران)

27 October 2026 09:15

🔰مدیرکل کتابخانه‌های عمومی مازندران خبر داد؛
کتابخانه مرکزی ساری در مراحل پایانی ساخت

🔸 مدیرکل کتابخانه‌های عمومی مازندران با اشاره به قرار گرفتن پروژه کتابخانه مرکزی ساری در مراحل پایانی ساخت، گفت: این پروژه برای تکمیل به بیش از ۳۰۰ میلیارد تومان اعتبار نیاز دارد.

🔸️وی با تاکید بر اینکه کتابخانه مرکزی ساری در مراحل نهایی ساخت قرار دارد، عنوان کرد: پس از تکمیل پروژه از سوی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، این مجموعه برای تجهیز در اختیار نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور قرار خواهد گرفت تا زمینه ارائه خدمات کتابخانه‌ای به شهروندان فراهم شود.


ibna.ir/x6KXv

@ibna_official

ایبنا (خبرگزاری کتاب ایران)

27 October 2026 09:13

🔰از سوی انتشارات مرسل؛
«کاوه پسر ایران» منتشر شد

🔸رمان «کاوه پسر ایران» نوشته فاطمه‌سادات اعتمادی منتشر شد. این اثر با تلفیق مؤلفه‌های ادبیات پایداری و روایت خانوادگی، زندگی شخصیت داستان را در چند مقطع زمانی دنبال می‌کند.

🔸روایت کتاب، در کنار رخدادهای نظامی و سیاسی، به زندگی خانوادگی شخصیت‌ها نیز می‌پردازد. ازدواج فرزندان و دیگر مناسبات خانوادگی از جمله موضوعاتی است که در امتداد حوادث کلان داستان حضور دارد و به روایت امکان می‌دهد از فضای عملیات و درگیری فاصله بگیرد و به تجربه‌های روزمره و روابط انسانی نزدیک شود.

🔸حضور هم‌زمان موضوعاتی چون جنگ، فعالیت‌های اطلاعاتی، خانواده، تحولات منطقه‌ای و همه‌گیری کرونا، نشان می‌دهد که نویسنده در طراحی داستان، به دنبال ترسیم مسیری طولانی از زندگی شخصیت اصلی در بستر چند دوره تاریخی بوده است. چنین ساختاری، از یک سو امکان بازنمایی تغییرات فردی و خانوادگی در طول زمان را فراهم می‌کند و از سوی دیگر، نویسنده را با ضرورت حفظ پیوستگی داستان در میان رخدادها و فضاهای متفاوت روبه‌رو می‌سازد.

ibna.ir/x6KX6

@ibna_official

ایبنا (خبرگزاری کتاب ایران)

27 October 2026 09:00

🔰درگذشت یک حافظ‌شناس؛
مهدی ماحوزی درگذشت

🔸صبح امروز، پنجم آبان، مهدی ماحوزی، نویسنده و پژوهشگر برجسته ادبیات فارسی در مزل شخصی به دلیل کهولت سن از دنیا رفت.

🔸️از جمله آثار او می‌توان به «فارسی عمومی»، «شرح مخزن‌الاسرار نظامی گنجوی»، «آتش اندر چنگ: گزیده‌ای از دیوان خاقانی شروانی» و «گزارش‌نویسی و آیین نگارش» اشاره کرد. او همچنین در انتشار و معرفی آثاری از علی دشتی، از جمله «نقشی از حافظ»، «قلمرو سعدی» و «پرده‌ی پندار»، نقش داشت.

ibna.ir/x6KXK

@ibna_official

ایبنا (خبرگزاری کتاب ایران)

27 October 2026 07:16

🔰در گفت‌وگو با ایبنا مطرح شد؛
رمزگشایی روایت درونی سپاه از جنگ ایران و عراق

🔸محمد ملکی، مترجم «تاریخ نا تمام جنگ ایران و عراق» معتقد است ساموئل به مخاطب هشدار می‌دهد که مقدمه‌ها، مؤخره‌ها و تحلیل‌های کلان نویسندگان مرکز اسناد بر روی این داده‌ها، بخشی از پروژه‌ هویت‌سازی و مشروعیت‌بخشی به سپاه است. در این لایه تفسیری، هدف مرکز این است که نشان دهد سپاه همواره بازیگری عقلانی بوده، مذهب مانع محاسبات ملموس نبوده و شکست‌ها ناشی از کم‌کاری سپاه پاسداران نبوده است.

🔸آنی تریسی ساموئل، پژوهشگر تاریخ معاصر ایران و خاورمیانه و استادیار گروه تاریخ دانشگاه تنسی در چاتانوگا، در کتاب خود با عنوان «تاریخ نا تمام جنگ ایران و عراق؛ ایمان، قدرت آتش و سپاه پاسداران» به سراغ همین موضوع رفته است. او با بررسی منابع اولیه‌ای که سپاه پاسداران انقلاب اسلامی طی چند دهه تولید کرده، تاریخ‌نگاری این نهاد از جنگ را بررسی می‌کند. در این چارچوب، «ایمان» و «قدرت آتش» از جمله مؤلفه‌هایی هستند که در توضیح روایت سپاه از روند و نتیجه جنگ مورد توجه قرار می‌گیرند.

🔸او در طول کتاب تلاش می‌کند به مخاطب غربی نشان دهد که ایدئولوژی و ایمان مذهبی در روایت درونی سپاه، نه به عنوان محرک کور تصمیمات نظامی، بلکه به عنوان ابزار انسجام‌بخش و انگیزشی به کار رفته است. جنبه دوم، روش‌شناسی کتاب و اصالت دادن به اسناد درونی ایران به جای اسناد غربی است. بسیاری از مورخان غربی در بررسی جنگ ایران و عراق به اسناد از طبقه‌بندی خارج‌شده ایالات متحده، اسناد عراقی کشف‌شده پس از سال ۲۰۰۳ یا قطع‌نامه‌های سازمان ملل تکیه می‌کنند. ساموئل به عنوان پژوهشگری که می‌خواهد این موازنه دانشگاهی را تغییر دهد، مسیر برعکسی را طی می‌کند. او بخش عمده‌ای از کتاب را به بررسی نحوه تولید دانش در «مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس سپاه» اختصاص می‌دهد. او به عنوان یک ناظر بیرونی دانشگاهی، مستندات رسمی، سال‌نامه‌ها و کرونولوژی‌های چندجلدی سپاه را واکاوی می‌کند تا نشان دهد سپاه چگونه تاریخ خودش را نوشته و از دل آن دکترین نظامی استخراج کرده است. این تمرکزِ متدولوژیک، پاسخ مستقیمی به فقر منبع‌شناسی دست‌اول از درون ایران در دانشگاه‌های آمریکا است.


🔸ساموئل کتاب خود را به عنوان یک تاریخ دارای تسلسل تاریخی و نظامی از جنگ ایران و عراق ننوشته است. او صراحتاً می‌گوید هدفش تحلیل این است که سپاه چگونه تاریخ جنگ را برای خود ثبت، ارزیابی و درونی کرده است. بنابراین، او در فصول ابتدایی به طور دقیق به سطح دوم می‌پردازد؛ یعنی بررسی ساختار «مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس» و تحلیل اینکه چرا سپاه از همان روزهای اول جنگ شروع به ضبط صداها و نگارش روزشمارها کرد. او نشان می‌دهد که این روایت‌سازی، تلاشی هویت‌ساز برای مشروعیت‌بخشی به نگاه استراتژیک سپاه بوده است.

🔸️ساموئل برای تحلیل دلایل پایان جنگ، عمدتاً به گزارش‌های نظامی، سال‌نامه‌ها و تحلیل‌های مکتوب مرکز اسناد سپاه اتکا دارد. اما تصمیم برای پایان دادن به جنگ، یک تصمیم صرفاً نظامی نبود؛ بلکه یک کلاف درهم‌تنیده از بحران‌های اقتصادی، سیاسی، دیپلماتیک و نظامی بود. او به صورت‌جلسات مخفیانه سران قوا، گزارش‌های واقعی وزیر اقتصاد وقت (درباره خالی شدن خزانه)، و نامه‌های ردوبدل‌شده بین مقامات ارشد سیاسی و امام خمینی دسترسی ساختاری نداشته یا نخواسته آنها را مبنای تحلیل قرار دهد. در نتیجه، روایت او از پایان جنگ، بیش از حد نظامی‌محور و مبتنی بر زاویه دید سپاه است...




ibna.ir/x6KVK

@ibna_official