ایبنا (خبرگزاری کتاب ایران)

02 October 2026 08:13

🔰بررسی مکتب خوشنویسی قزوین در گفت‌وگو با ایبنا؛
قزوین؛ مدرسه بزرگ خوشنویسی ایران

🔸 حمید نیرومند مولف و پژوهشگر خوشنویسی گفت: اگر قزوین را پایتخت خوشنویسی می‌نامیم، «میرعماد» ستون اصلی این کاخ عظیم است. میرعماد سبب شد هر اثر نفیسی که در سبک او نوشته می‌شود، مکتب قزوین نام بگیرد

🔸قزوین در تاریخ خوشنویسی ایران جایگاهی بی‌بدیل و تعیین کننده دارد به حدی که این شهر را به حق پایتخت خوشنویسی ایران می‌نامند. این عنوان تنها یک لقب افتخاری نیست بلکه بازتاب دهنده قرن‌ها تداوم سنت هنری و پرورش بزرگترین استادان این هنر در این خطه است.

🔸برخلاف بسیاری از شهرهای تاریخی که هنر در آن‎ها کمرنگ شد، قزوین این پیوند تاریخی با خوشنویسی را تا به امروز حفظ کرده است و تداوم و استمرار آموزشی در این شهر به خوبی نمایان است. موزه خوشنویسی در قزوین نشان دهنده احترام و جایگاه ویژه‌ای است که این هنر در بافت فرهنگی شهر دارد.

🔸گاهی یک شخصیت بزرگ می‌تواند مسیر تاریخ یک هنر را در یک منطقه تغییر دهد. ظهور میرعماد حسنی در قزوین نه تنها یک اتفاق بلکه یک فصل جدید هنری بود. او نستعلیق را از حالت صرفا کاربردی و نسخه‌برداری خارج کرد و به آن روح و تناسبات طلایی بخشید. حضور او باعث شد قزوین به عنوان مرجع شناخته شود. همچنین استادانی مثل میر عماد یا درویش عبدالمجید تنها هنرمند نبودند؛ آن‌ها معلم بودند. آن‌ها سبک خود را به شاگردان زیادی منتقل کردند و این زنجیره آموزشی سینه به سینه باعث شد که مکتب قزوین با درگذشت یک هنرمند از بین نرود و نسل به نسل ادامه یابد.

🔸تأثیر میرعماد حسنی بر خوشنویسی قزوین چیزی فراتر از تأثیر یک استاد بر یک شهر است؛ او در واقع هویت بخش جایگاه رفیع خوشنویسی قزوین است. اگر قزوین را پایتخت خوشنویسی می‌نامیم، میرعماد همان ستون اصلی این کاخ عظیم است. تأثیر او بر جایگاه خوشنویسی قزوین را می‌توان در چهار سطح بررسی و تحلیل کرد.

🔸️برای درک تمایز مکتب قزوین از سایر جریان‌های خوشنویسی باید به این نکته توجه کرد که خوشنویسی برخلاف نقاشی ، مجسمه‌سازی یا سایر هنرهای تجسمی یک هنر قاعده‌مند است. تفاوت در اینجا نه در خلاقیت بی‌حد، بلکه در تفسیر دقیق از هندسه حروف نهفته است.


ibna.ir/x6KmL

@ibna_official

ایبنا (خبرگزاری کتاب ایران)

02 October 2026 07:46

🔰به مناسبت دهم مهر، جشن مهرگان؛
جشن مهرگان پیام‌آور رویش و پاسداشت زمین
مهرگان یادآور رهایی مردمان ایران‌زمین از ستم با شورش کاوه آهنگر بر ضحاک

🔸شیرین بیانی در کتاب «نوروز و مهرگان» نوشته است: نوروز جشن زایش و مهرگان جشن رویش است. او ضمن اشاره به شیوه زندگی وابسته به کشاورزی پیشینیان و تقویم کهن به اهمیت پاسداشت زمین و چرخه کشت می‌پردازد و نشان می‌دهد که چگونه و با چه شیوه‌هایی ایرانیان رسوم و جشن‌های خود را از پی قرون مختلف و دوره‌های سخت تاریخی حفظ کرده‌اند.


🔸جشن مهرگان در گاهشماری و فرهنگ ایران باستان پس از نوروز دارای اهمیت برجسته‌ای بوده است. ایرانیان از دیرباز جشنی به نام جشن مهرگان را برگزار می‌کردند که جشن ارج نهادن به عهد و پیمان است. پایبند بودن به عهد و پیمان چنان جایگاهی در میان ایرانیان باستان داشته که شکستن پیمان خود را در هر شرایطی حتی با یک دروغکار گناه می‌دانستند و این امر یکی از ارزش‌های این فرهنگ است که این چنین به راستی و پایبندی به عهد و پیمان ارج می‌نهادند.

🔸بر پایه شاهنامه فردوسی پیدایش جشن مهرگان در تاریخ ایران را به پیروزی ایرانیان بر ضحاک ستمگر به رهبری کاوه آهنگر نسبت می‌دهند که پس از تلاش و پایمردی فراوان را به بند آوردند و فریدون را به عنوان رهبر خود برگزیدند و در واپسین روز جشن فریدون و مردم خسته از بیداد و ستم ضحاک ماردوش را در کوه دماوند به بند کشیدند. شاید بتوان به این نکته نیز اشاره کرد که مهرگان یادآور رهایی مردمان ایران زمین از ستم نیز است. از نگاه اسطوره‌ای دلیل گرامیداشت این روز در نزد ایرانیان آن است که پس از شهریاری جمشیدشاه ضحاک در ایران پادشاهی کرد، روزگار او برای ایرانیان دوران بیداد و ستم بود اما سرانجام فریدون به همراهی کاوه آهنگر بر ضحاک شورید، از پادشاهی برکنارش کرد و او را در کوه دماوند به بند کشید. بر پایه این اسطوره، ضحاک تا پایان جهان در دماوند زندانی شد. ایرانیان به شکرانه این رخداد نیک و آزادی که در روز مهر از ماه مهر روی داده است جشنی بزرگ برپا کردند و هر ساله تا به امروز این جشن را گرامی می‌دارند.

🔸️یکی از آیین‌های مهرگانی، برپا داشتن خوان مهرگانی در این روز است. خوان مهرگان بر روی پارچه‌ای ارغوانی رنگ گسترده می‌شود و روز آن هفت حبوبات، ترازو به نشانه‌ اعتدال پاییزی، میوه‌های پاییزی و سرخ رنگ مانند انار، سیب، ترنج، انگور، عناب، سنجد و... عصاره‌ گیاه هوم، جام آتش، شکر، شیرینی و بوهای خوش همچون کندر و اسپند و گلاب جای می‌گیرد. آش، حلوا، سیروگ(سیرو)، کماچ، چنگمال(چُمال) و خوراک ویژه‌ای به نام «دون: آشی که از گندم، جو، عدس، ماش، لوبیاسفید، لوبیا چشم‌بلبلی، نخود، برنج و چغندر پخته می‌شود» نیز از دیگر خوراکی‌های این خوان است.

ibna.ir/x6Ks7

@ibna_official

ایبنا (خبرگزاری کتاب ایران)

02 October 2026 07:38

🔰نگاهی به رمان «نیمروزی در ینی‌شهیر» اثر نویسنده شهیر ترک؛
نیمروزی زیر سایه سنگین جامعه

🔸اهمیت «نیمروزی در ینی‌شهیر» تنها به شرایط سیاسی زمان نگارش یا تجربه شخصی نویسنده محدود نمی‌شود. سویسال در این رمان، به‌جای روایت مستقیم رویدادهای بزرگ تاریخی، سراغ لحظه‌ای ظاهراً عادی از زندگی شهری می‌رود: «نیمروزی در ینی‌شهیر»، محله‌ای در آنکارا. اما همین زمان محدود و همین فضای شهری، در نگاه او به صحنه‌ای گسترده برای نمایش مناسبات قدرت، روابط خانوادگی، نابرابری طبقاتی، میل به رهایی و فشارهای اجتماعی تبدیل می‌شود

🔸یکی از ویژگی‌های برجسته رمان، ساختار چندصدایی آن است. سویسال جهان داستان را به یک شخصیت مرکزی یا یک زاویه دید واحد محدود نمی‌کند. او ینی‌شهیر را از خلال تجربه و نگاه آدم‌های گوناگون می‌سازد؛ آدم‌هایی که هرکدام بخشی از واقعیت اجتماعی را نمایندگی می‌کنند، بی‌آنکه به شخصیت‌هایی ساده و تک‌بعدی تبدیل شوند. در این جهان، زن و مرد، کارمند و صاحب‌منصب، انسان سنتی و فرد گرفتار سودای تغییر، هرکدام با پیچیدگی‌ها و تناقض‌های خود حضور دارند. هیچ‌کس صرفاً قربانی یا مقصر نیست. شخصیت‌ها از یک‌سو محصول شرایط اجتماعی‌اند و از سوی دیگر، با انتخاب‌ها و واکنش‌های خود در بازتولید همان شرایط نقش دارند.

🔸باوجود زمینه سیاسی رمان، «نیمروزی در ینی‌شهیر» اثری شعاری نیست. سویسال به‌جای آن‌که شخصیت‌ها را به بلندگوی عقاید خود تبدیل کند، اجازه می‌دهد تناقض‌هایشان باقی بماند. طنز نیز یکی از ابزارهای مهم او برای رسیدن به این هدف است. طنز در این رمان وسیله‌ای برای سبک‌کردن واقعیت نیست؛ بلکه راهی است برای آشکارکردن پوچی و خشونت پنهان در مناسبات روزمره. موقعیت‌هایی که در نگاه نخست خنده‌آور به نظر می‌رسند، اغلب لایه‌ای تلخ دارند؛ زیرا نشان می‌دهند انسان‌ها چگونه به نقش‌هایی عادت می‌کنند که خودشان نیز از آن‌ها رنج می‌برند.

ibna.ir/x6KkS

@ibna_official

ایبنا (خبرگزاری کتاب ایران)

01 October 2026 13:53

https://youtu.be/dF3xojdiJ5E

ایبنا (خبرگزاری کتاب ایران)

02 September 2026 08:10

🔰دیپلمات سابق عنوان کرد:
دیپلماسی در لبه پرتگاه؛ تلاشی برای عبور از جنگ با تکیه بر تجربه و تحلیل

🔸سید حسین موسویان گفت: علی‌رغم عجله‌ای که در انتشار کتاب بود (به دلیل شرایط بحرانی)، زمانی که کتاب در شهریور ۱۴۰۴ منتشر شد، ما هنوز به [مرحله] جنگ دوم نرسیده بودیم؛ یعنی تقریباً چهار پنج ماه پیش از جنگ بود که اگر مسئولین به راهکارهای ذکر شده در فصل آخر کتاب توجه می‌کردند، شاید [با این رویکرد] کمک می‌شد تا دیپلماسی موفق‌تر گردد، می‌توانستند تأثیر شخصیت‌ها را تغییر دهند

🔸محور اساسی من در این اثر، برجسته کردن نقش انسانی و تأثیر چهره‌ها و شخصیت‌های مختلف در روابط دوجانبه بود. نگران بودم که اگر روند فعلی ادامه یابد و فشار حداکثری تداوم پیدا کند، چه پیامدهایی خواهد داشت؛ بنابراین به بررسی شخصیت خود اوباما و افرادی پرداختم که در دوره دوم [ریاست او] اثرات منفی داشتند.

🔸استاد دانشگاه پرینستون عنوان کرد: علی‌رغم عجله‌ای که در انتشار کتاب بود (به دلیل شرایط بحرانی)، زمانی که کتاب در شهریور ۱۴۰۴ منتشر شد، ما هنوز به [مرحله] جنگ دوم نرسیده بودیم؛ یعنی تقریباً چهار پنج ماه پیش از جنگ بود که اگر مسئولین به راهکارهای ذکر شده در فصل آخر کتاب توجه می‌کردند، شاید [با این رویکرد] کمک می‌شد تا دیپلماسی موفق‌تر گردد، می‌توانستند تأثیر شخصیت‌ها را تغییر دهند؛ به‌خصوص شخصیت ترامپ که دوست دارد مذاکرات مستقیماً با خودش باشد. مذاکره مستقیم با او بسیار تعیین‌کننده است، اما تنها جواب نخواهد داد؛ بلکه راهی وجود دارد که یک راه حل مرجع و متناسب را پیش روی او بگذاریم تا به توافق برسند. البته تضمینی نبود، اما من به عنوان یک آکادمیک سعی کردم این موضوع را عرضه کنم. بنابراین، من در کتاب از دو طرز تفکر در دو دوران مختلف استفاده کردم.

ibna.ir/x6JPT

@ibna_official

ایبنا (خبرگزاری کتاب ایران)

02 September 2026 08:08

🔰وقتی درمان از بیماری خطرناک‌تر بود؛
پزشکی در غرب وحشی چگونه جان آدم‌ها را تهدید می‌کرد؟

🔸از پزشکان بی‌مدرک و داروهای افیونی تا جراحی بدون ضدعفونی؛ تاریخ پزشکی در آمریکای مرزی، روایتی از بیماری، آزمون‌وخطا و شکل‌گیری تدریجی پزشکی مدرن است.

🔸یکی از بزرگ‌ترین مشکلات، بیماری‌های عفونی بودند. در زمانی که نظریه‌ی میکروبی بیماری هنوز به شکل امروزی تثبیت نشده بود و استانداردهای بهداشتی بسیار ابتدایی بودند، بیماری می‌توانست در مدت کوتاهی یک شهر یا اردوگاه را درگیر کند. آب آلوده، ازدحام جمعیت، نبود سیستم فاضلاب و شرایط نامناسب زندگی، زمینه را برای شیوع بیماری‌هایی مانند وبا، دیفتری، اسهال خونی و سل فراهم می‌کرد. کتاب آگنیو حتی فصل مستقلی را به «شهرها و مردم کثیف» اختصاص داده و پس از آن سراغ «بیماری‌های شایع» و بیماری‌های کمتر گفته‌شده می‌رود. همین ترتیب فصل‌ها نشان می‌دهد که بهداشت محیط و بیماری‌های عفونی را نمی‌توان از تاریخ پزشکی غرب جدا کرد.

🔸در چنین شرایطی، پزشک حتی اگر دانش کافی هم داشت، ابزار چندانی برای مقابله با بیماری‌ها در اختیار نداشت. بسیاری از چیزهایی که امروز ابتدایی به نظر می‌رسند ــ از ضدعفونی ابزار جراحی تا شناخت دقیق عامل بیماری ــ هنوز به بخشی از استانداردهای پزشکی تبدیل نشده بودند. به همین دلیل، پزشکی آن دوره گاهی بیشتر شبیه مدیریت خطر بود تا درمان قطعی بیماری.

🔸این یکی از عجیب‌ترین جنبه‌های تاریخ پزشکی مرزی است، بسیاری از داروها با ادعاهایی بسیار گسترده فروخته می‌شدند. در کتاب بثارد حتی فصل‌هایی با عنوان‌هایی مربوط به شکل‌های مختلف دارویی وجود دارد و پس از آن، فهرستی از مواد و داروهای مورد استفاده در پزشکی مرزی ارائه می‌شود. این ساختار نشان می‌دهد که داروهای آن دوره فقط مجموعه‌ای از «معجون‌های عجیب» نبودند؛ پشت آن‌ها یک فرهنگ دارویی کامل وجود داشت.


ibna.ir/x6JDk

@ibna_official

ایبنا (خبرگزاری کتاب ایران)

02 September 2026 08:07

🔰مروری بر کتاب «بزغاله عینکی»؛
دعوت به اشیای کودکی و داستان حیوانات بامزه

🔸جذابیت کتاب تنها به جان‌بخشی به اشیا محدود نمی‌شود. زبان یکی از عناصر اصلی شکل‌دهنده «بزغاله عینکی» است. متن از آهنگ، تکرار، بازی‌های آوایی و ظرفیت‌های موسیقایی کلمات بهره می‌گیرد و به همین دلیل در بسیاری از بخش‌ها حال‌وهوایی نزدیک به شعر کودکانه پیدا می‌کند. این ویژگی باعث می‌شود خواندن کتاب صرفاً انتقال یک داستان از نویسنده به کودک نباشد؛ خود کلمات نیز به بخشی از بازی تبدیل می‌شوند

🔸یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های «بزغاله عینکی»، استفاده خلاقانه از جاندارپنداری است. کودک در سال‌های نخست زندگی بسیاری از اشیای پیرامون خود را زنده و صاحب احساس تصور می‌کند. عروسک می‌تواند دوست او باشد، اسباب‌بازی می‌تواند با او حرف بزند و حتی یک شیء ساده در خانه می‌تواند در ذهن کودک شخصیت و هویت مستقلی داشته باشد. محمدرضا شمس از همین ویژگی ذهنی استفاده کرده و آن را به ماده اولیه داستان‌های خود تبدیل کرده است.

🔸در این کتاب، اشیا از حالت بی‌جان و روزمره خود خارج می‌شوند و وارد جهان داستان می‌شوند. قابلمه حرف می‌زند، نمکدان موقعیتی پیدا می‌کند که برای کودک خنده‌دار و قابل درک است و اشیای مختلف درگیر ماجراهایی می‌شوند که در عین سادگی، تخیل مخاطب را فعال می‌کنند. نتیجه، جهانی است که کودک می‌تواند در آن همزمان با شخصیت‌های داستان بازی کند و به اشیای آشنای اطرافش با نگاهی تازه‌تر بنگرد.


ibna.ir/x6JL5

@ibna_official

ایبنا (خبرگزاری کتاب ایران)

02 September 2026 07:54

🔰مترجم «گردش دسته‌جمعی کارکنان کارخانه» عنوان کرد؛
از طنز سیاه تا فروپاشی در جهان روایی بریل بینبریج

🔸بریل بینبریج، رمان‌نویس انگلیسی، در آثار خود با نثری موجز و زبانی ساده، زندگی روزمره و روابط انسان‌های معمولی را دستمایه روایت موقعیت‌هایی تلخ و گاه فروپاشیده قرار می‌دهد؛ «گردش دسته‌جمعی کارکنان کارخانه» نیز با بهره‌گیری از طنز سیاه، مضامین طبقاتی و تجربه زیسته نویسنده، تصویری انتقادی از مناسبات اجتماعی، وضعیت زنان و زندگی طبقه کارگر ارائه می‌کند.


🔸بریل بینبریج یکی از رمان‌نویسان مهم و تأثیرگذار انگلیس در نیمه دوم قرن بیستم و از صداهای درخشان ادبیات انگلیسی است. یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های آثار او، موجز و مختصر بودن نثر و سادگی زبان است. در کنار این ویژگی، طنز سیاه جایگاه بسیار مهمی در آثارش دارد. بینبریج معمولاً نگاهی روان‌شناسانه به زندگی مدرن و روزمره دارد و به جای شخصیت‌های مهم و شناخته‌شده، بیشتر سراغ آدم‌های معمولی، روابط ساده و زندگی طبقات اجتماعی مختلف، به‌ویژه طبقه کارگر می‌رود. نکته مهم این است که در آثار او، موقعیت‌های کاملاً عادی و روزمره می‌توانند به‌تدریج به بحران، فقدان و فروپاشی منجر شوند. به نظرم این ایده را می‌توان در بسیاری از رمان‌های او دنبال کرد.

🔸این رمان در سال ۱۹۷۴ نوشته و منتشر شده و از آثار مهم بینبریج است و در شناخته‌شدن او نیز نقش داشته است. از نظر سبک، همان ویژگی‌هایی که در دیگر آثار او دیده می‌شود، در این رمان هم حضور دارند؛ یعنی نثر موجز، زبان ساده و طنز سیاه و در کنار این ویژگی‌ها، موضوعاتی مانند مشکلات اجتماعی، سیاهی زندگی، فقدان و فروپاشی از دل موقعیت‌های روزمره شکل می‌گیرند. یکی از نکات قابل توجه این است که نویسنده بخشی از فضای داستان را بر اساس تجربه شخصی خودش شکل داده است. بینبریج پس از طلاق در کارخانه بسته‌بندی شراب کار کرده و به نظر می‌رسد بخشی از توصیف‌های مربوط به محیط کارخانه، شرایط کار و مشکلات کارگران، متأثر از تجربه زیسته خودش باشد.

🔸یکی از جذابیت‌های اصلی این رمان این است که نویسنده از موقعیت‌های بسیار ساده و روزمره به مسائل عمیق انسانی و اجتماعی می‌رسد. زبان او پیچیده نیست، اما موضوعاتی که مطرح می‌کند ساده نیستند. طنز سیاه، زندگی طبقه کارگر، مناسبات قدرت، وضعیت زنان، تنهایی، نیاز به دوست داشته شدن و در نهایت فقدان و فروپاشی، همه در دل موقعیت‌هایی اتفاق می‌افتند که در ابتدا کاملاً معمولی به نظر می‌رسند. شاید همین ترکیبِ زبان ساده، طنز تلخ و مضمون‌های عمیق اجتماعی و روان‌شناختی است که باعث می‌شود رمان، با وجود تعلق به دهه ۱۹۷۰، همچنان برای خواننده امروز قابل تأمل باشد.

   

ibna.ir/x6JJ6

@ibna_official

ایبنا (خبرگزاری کتاب ایران)

02 September 2026 07:42

🔰چیستی فرااخلاق در گفت‌وگو با کامران شهبازی؛
یک گام عقب ایستادن و اندیشیدن

🔸به گفته شهبازی: «آن‌چه امروزه تحت عنوان «فرااخلاق» می‌شناسیم، با انتشار کتاب اصول اخلاق اثر جرج ادوارد مور در سال ۱۹۰۳، هویت مستقل خود را کسب کرد. از این زمان، فرااخلاق به شاخه‌ای مستقل از فلسفه اخلاق تبدیل شد و بیشتر مباحث معاصر آن از همین نقطه آغاز می‌شود. ازاین‌رو، فرااخلاق عملاً فرزند قرن بیستم است.

🔸پرسش‌های فرااخلاقی تقریباً به قدمت فلسفه هستند. چنان‌چه به یاد آوریم، افلاطون، ارسطو، رواقیون و سوفیست‌ها نیز پرسش‌هایی درباره ماهیت خیر، حقیقت اخلاق و منشأ ارزش‌ها مطرح کرده بودند. ولی آن‌چه امروزه تحت عنوان «فرااخلاق» می‌شناسیم، با انتشار کتاب «اصول اخلاق» (Principia Ethica) اثر جرج ادوارد مور (G. E. Moore) در سال ۱۹۰۳، هویت مستقل خود را کسب کرد. از این زمان، فرااخلاق به شاخه‌ای مستقل از فلسفه اخلاق تبدیل شد و بیشتر مباحث معاصر آن از همین نقطه آغاز می‌شود. ازاین‌رو، فرااخلاق عملاً فرزند قرن بیستم است.

🔸مهم‌ترین امتیاز کتاب اندرو فیشر این است که فرااخلاق را صرفاً مجموعه‌ای از نظریه‌ها معرفی نمی‌کند؛ بلکه آن را مجموعه‌ای از پرسش‌های بنیادین می‌داند. به‌تعبیر دیگر، این کتاب از همان ابتدا خواننده را با پرسش‌هایی روبه‌رو می‌کند که تقریباً تمام نظریه‌های فرااخلاق باید به آنها پاسخ دهند:

آیا گزاره‌های اخلاقی صادق یا کاذب‌اند؟
آیا واقعیت اخلاقی وجود دارد؟
آیا اخلاق مستقل از انسان است یا وابسته به ذهن او؟
آیا اخلاق را می‌توان شناخت؟
آیا داوری اخلاقی صرفاً بیان احساس است یا بیان حقیقت؟

ibna.ir/x6JQr

@ibna_official

ایبنا (خبرگزاری کتاب ایران)

02 September 2026 07:34

🔰میزگرد «صنعت چاپ در پیچ و خم چالش‌ها؛ از بقا تا توسعه» عنوان شد:
نقشه راه چاپ؛ از اتاق‌های بسته تا کارگروه ملی

🔸فعالان صنعت چاپ با برشمردن چالش‌هایی چون نوسان ارز، فرسودگی ماشین‌آلات، کمبود تخصص و رقابت ناسالم، عبور از بحران را در گرو ثبات اقتصادی، حمایت هدفمند دولت، مطالبه‌گری تشکل‌ها و اصلاح ساختار مدیریتی دانستند


🔸مسئله این است که فشار نقدینگی، مشکلات زیادی برای صنف به وجود آورده است؛ خرید مواد اولیه نقدی شده، علاوه براین، با اینکه فاصله زمانی کوتاهی بین تولید و رسیدن محصول به دست مصرف‌کننده وجود دارد؛ اما زمانی که محصول به دست مصرف‌کننده می‌رسد، مشتری چند ماه بعد پول آن را پرداخت می‌کند. این شکاف زمانی، فشار نقدینگی زیادی به واحدها وارد می‌کند و یکی از دلایل اصلی این مسئله، افزایش قیمت‌هاست. قیمت کاغذ و مقوا بسیار گران شده است و به‌عنوان یک مجموعه، واقعاً توان مقابله با واردکننده‌ای که مواد اولیه به دست او رسیده را نداریم.


🔸چالش‌ها و دغدغه‌های صنعت چاپ بسیارند اما یکی از مهم‌ترین موضوعاتی که می‌توانیم درباره آن صحبت کنیم، افزایش هزینه‌های مواد اولیه‌ است که یک بخش آن به خاطر شرایط جنگی و بخش دیگر به خاطر نوسانات ارزی است. یک مسئله بزرگ دیگری که وجود دارد اینکه با توجه به افزایش زیاد قیمت‌ها، قدرت خرید مردم کاهش پیدا کرده، در نتیجه سفارش‌های چاپی کاهش پیدا می‌کند و همین موضوع دغدغه ایجاد کرده است.

🔸یکی دیگر از مشکلات، فرسودگی ماشین‌آلات‌ است، دلیل اصلی نوساز نشدن آن‌ها، نوسانات ارزی است؛ امروزه هیچ مجموعه‌ای نمی‌تواند برای سرمایه‌گذاری روی ماشین‌آلاتش برنامه‌ریزی بلندمدت انجام دهد و برنامه‌ای را به‌درستی بچیند.

🔸تمام دنیا، زمانی که بحران‌های اقتصادی یا جنگ وجود دارد، دولت‌ها اجازه می‌دهند بانک‌های خصوصی نقش مؤثرتری ایفا کنند. همین اشاره‌ای که دوستان در ارتباط با پرداخت نشدن تسهیلات و کمک‌های نقدینگی داشتند، موضوع بسیار مهمی است. در کشور، بانک‌های خصوصی به جای کمک به تولید، بیشتر به مردم فشار می‌آورند، پول مردم را جذب می‌کنند و در حوزه‌های دلال‌بازی، ملک، ارز و بورس‌بازی فعالیت می‌کنند. یک بانک خصوصی در اروپا، برای کار تولیدی یا برای خرید، ۵ درصد سود دریافت می‌کند. آن بانک شرایط را آسان‌تر می‌کند و مدت بازپرداخت را طولانی‌تر در نظر می‌گیرد.


🔸صنعت چاپ می‌تواند در توسعه اقتصاد ملی، نقش داشته باشد و یک زیرساخت است، در نامه‌ای هم که به رئیس‌جمهور نوشتم و ایبنا منتشر کرد، پیشنهاد دادم که مدیران ارشد سه وزارتخانه صنعت، اقتصاد و ارشاد باید جلساتی با خبرگان صنعت چاپ، دانشگاهیان و فعالان مرتبط داشته باشند و یک بازشناسی از جایگاه راهبردی «فراصنعت چاپ» انجام دهند و یک نقشه راه عملیاتی برای بهره‌گیری از ظرفیت‌هایی که در خدمت تولید، صادرات، امنیت زنجیره تأمین، اقتصاد دیجیتال، تولید هویت و اعتبار، قدرت اقناع و شأن حضور این فراصنعت در جهان تدوین کنند است، این کار باید توسط یک کارگروه ملی و تخصصی که مدیران همه آن حوزه‌ها در آن حضور داشته باشند، انجام شود.

ibna.ir/x6JG6

@ibna_official

ایبنا (خبرگزاری کتاب ایران)

01 September 2026 12:25

🔰آیات الاحکام به همت موسسه المهدی منتشر شد؛
چگونگی ظهور قانون اسلامی

🔸نقطه کانونی اثر بر طرح این پرسش استوار شده که چرا قرآن حاوی آیات حقوقی است و علما چگونه این آیات را در طول قرن‌ها تفسیر کرده‌اند؟ کتاب «آیات الاحکام قرآن» با بررسی ماهیت قانون در قرآن و اندیشه اسلامی، از جمله از منظر بنیادین اما اغلب نادیده گرفته شده احکام قرآن، مطالعه‌ای جامع در خصوص چگونگی ظهور قانون اسلامی از تفسیر کتاب مقدس قرآن ارائه می‌دهد.

🔸این کتاب از مجرای تحلیل دقیق متون کلاسیک و معاصر نشان می‌دهد که چگونه فقهای سنت‌های سنی، شیعه و اباضیه در مورد معنا، دامنه و کاربرد آیات حقوقی بحث کرده‌اند. اثر با بهره‌گیری از منابع اولیه کمیاب و دیدگاه‌های فلسفی، منبعی ضروری است که تعامل غنی بین وحی الهی، استدلال حقوقی و پژوهش اخلاقی در اسلام را روشن می‌کند.

ibna.ir/x6JQ3

@ibna_official

ایبنا (خبرگزاری کتاب ایران)

01 September 2026 12:15

🔰مدیرکل اسبق دفتر چاپ در آستانه روز ملی صنعت چاپ:
چاپ را کوچک دیده‌ایم

🔸اسدالله جامی، مدیرکل اسبق دفتر چاپ معتقد است؛ اگر قرار است چاپ به یک فراصنعت تبدیل شود، دیگر نمی‌توان آن را فقط با منطق یک دستگاه اداری محدود اداره کرد؛ این حوزه نیازمند نگاه شبکه‌ای است

🔸باور دارم هر رخداد بزرگی، اگر قرار باشد به تحولی ماندگار تبدیل شود، به گفتمان پشتیبان نیاز دارد. یک روز ملی، اگر فقط در حد مراسم، پیام تبریک و بزرگداشت باقی بماند، اثرش محدود خواهد بود؛ اما اگر بتواند باب یک گفت‌وگوی جدی را باز کند، می‌تواند گفتمان پشتیبانی که زمینه‌ساز تغییر شود را بیافریند. یازدهم شهریور را از همین منظر می‌بینم؛ فرصتی برای اینکه دوباره درباره جایگاه واقعی چاپ در اقتصاد، تولید، تجارت، بسته‌بندی، سلامت، کشاورزی، صادرات، لجستیک و حتی نظام اعتماد در کشور بلکه جهان گفت‌وگو کنیم.

🔸وقتی چاپ را در نسبت با زنجیره ارزش ببینیم، دامنه مسئله تغییر می‌کند. آن‌وقت از هویت کالا، بسته‌بندی، استاندارد، اصالت، رهگیری، امنیت زنجیره تأمین، اعتماد مصرف‌کننده و اتصال تولید به بازار هم سخن می‌گوییم، در این نقطه، چاپ دیگر فقط مسئله یک صنف نیست؛ بخشی از معماری ارزش‌آفرینی و توسعه است.

🔸دولت نباید متولی همه امور باشد، اما نمی‌تواند نسبت به قواعد بازی هم بی‌تفاوت بماند، دولت باید بیشتر در مرکز تنظیم قواعد بایستد تا در مرکز همه فعالیت‌ها؛ یعنی استانداردهای روشن ایجاد کند، موانع اتصال را کاهش دهد، زمینه نوآوری را تقویت کند، داده‌های لازم را فراهم سازد و همکاری میان بخش خصوصی، دانشگاه، صنف و نهادهای تخصصی را تسهیل کند. اگر قرار است چاپ به یک فراصنعت تبدیل شود، دیگر نمی‌توان آن را فقط با منطق یک دستگاه اداری محدود اداره کرد؛ این حوزه نیازمند نگاه شبکه‌ای است.

🔸اگر بخواهم در یازده شهریور فقط بر یک نکته تأکید کنم، آن نکته این است؛ آینده چاپ فقط با نوسازی فنی ساخته نمی‌شود؛ با نوسازی در فهم ما از چاپ نیز ساخته می‌شود. هر اندازه این حوزه را دقیق‌تر، عمیق‌تر و در نسبت با دیگر بخش‌های اقتصادی و فرهنگی کشور ببینیم، امکان تصمیم‌گیری درست‌تر، حمایت مؤثرتر و آینده‌سازی واقعی‌تر برای آن فراهم می‌شود. چاپ فقط یک صنعت نیست؛ بخشی از سازوکار اعتماد، پیوند و ارزش در جامعه معاصر است. و شاید یازدهم شهریور، بیش از آنکه فقط روزی برای یادآوری گذشته باشد، فرصتی باشد برای اینکه با صدایی روشن‌تر و زبانی دقیق‌تر، درباره آینده چاپ ایران گفت‌وگو کنیم.


ibna.ir/x6JN9

@ibna_official

ایبنا (خبرگزاری کتاب ایران)

01 September 2026 08:33

🔰محمود فرجامی در نشست «طنز و ترکش؛ شوخ‌طبعی در جنگ»؛
شوخ‌طبعی می‌تواند از رنج فاصله ایجاد کند

🔸محمود فرجامی: یک شوخی ممکن است فرصتی باشد که آدم برای لحظه‌ای از فشار و نگرانی فاصله بگیرد. اگر در جمعی همه ترسیده‌اند، خندیدن با هم ممکن است راهی باشد برای اینکه دوباره بتوانند با یکدیگر حرف بزنند

🔸فرجامی در ادامه مسئله‌ی اصلی بحث خود را این پرسش دانست که انسان در چه شرایطی و به چه دلیل به موقعیت‌های دردناک می‌خندد. او با اشاره به نمونه‌هایی از واکنش‌های اجتماعی به شوخی‌های مربوط به کرونا، زلزله و حوادث دیگر گفت: «خیلی از ما در چنین موقعیت‌هایی با یک سؤال مواجه شده‌ایم: من الان دارم به این طنز می‌خندم. آیا کار بدی می‌کنم؟ مثلاً به کرونا، زلزله یا اتفاقات دردناک دیگر می‌خندم. آیا این کار درست است؟ نکند دارم به رنج دیگران می‌خندم؟»

🔸فرجامی با اشاره به کاربرد شوخی در موقعیت‌های دشوار گفت: «یک شوخی ممکن است فرصتی باشد که آدم برای لحظه‌ای از فشار و نگرانی فاصله بگیرد.»

🔸او افزود: «اگر در جمعی همه ترسیده‌اند، خندیدن با هم ممکن است راهی باشد برای اینکه دوباره بتوانند با یکدیگر حرف بزنند.»

🔸فرجامی در ادامه به این احتمال اشاره کرد که افراد گاهی به دلیل شدت درگیری با یک مصیبت به شوخی روی می‌آورند و گفت به قئل معروف: «کارم از گریه گذشته است، بدان می‌خندم.»

🔸فرجامی در ادامه به نمونه‌ی طنز در هولوکاست پرداخت و گفت که تجربه‌ی حضور در محل اردوگاه‌های نازی و آشنایی با پژوهش‌های مربوط به طنز هولوکاست نشان داده است که شوخ‌طبعی حتی در یکی از تاریک‌ترین موقعیت‌های تاریخی نیز وجود داشته است. او گفت: «وقتی شما از درون یک موقعیت به رنج خودتان می‌خندید، ماجرا کاملاً فرق دارد با زمانی که کسی از بیرون به شما می‌خندد.»

ibna.ir/x6JPw

@ibna_official

ایبنا (خبرگزاری کتاب ایران)

01 September 2026 08:21

🔰پژوهش‌های جدید مطرح کردند؛
نسل زد معنای کتاب‌خوان بودن را از نو می‌نویسد

🔸پژوهش تازه‌ای که بر رفتار مطالعه نسل زد متمرکز است، تصویری متفاوت ارائه می‌دهد. سهم کسانی که خود را کتاب‌خوان می‌دانند افزایش یافته و کتاب چاپی همچنان جایگاه مهمی دارد.

🔸اشتباه بزرگ بسیاری از داوری‌ها این است که مطالعه را تنها در قالب خواندن رمان‌های کلاسیک یا متون دشوار ادبی می‌بینند. نسل زد میان کتاب چاپی، کتاب صوتی، کتاب الکترونیکی، داستان‌های آنلاین، مانگا، وب‌تون و شبکه‌های اجتماعی در رفت‌وآمد است. اگر این اشکال جدید خواندن را نادیده بگیریم، طبیعی است که به این نتیجه برسیم که مطالعه در حال نابودی است.

🔸اما آنچه بیش از همه جالب توجه است، اجتماعی شدن تجربه خواندن است. کتاب دیگر فقط همراه خلوت انسان نیست؛ بهانه‌ای برای شکل دادن به اجتماع است. از جشنواره‌های کتاب گرفته تا گردهمایی‌های مطالعه خاموش، از بازآفرینی شخصیت‌های ادبی تا اشتراک‌گذاری جمله‌های محبوب در فضای مجازی، خواندن بیش از گذشته به تجربه‌ای مشترک تبدیل شده است.

ibna.ir/x6Jsp

@ibna_official

ایبنا (خبرگزاری کتاب ایران)

01 September 2026 08:14

🔰نگاهی به زادگاه رمان‌های مشهور ادبیات آمریکا؛
سفر به زادگاه تام سایر، گتسبی و پنی‌وایز

🔸گاهی برای پیدا کردن یک رمان مشهور، نباید فقط سراغ کتابخانه رفت؛ کافی است پا به خیابان گذاشت. از هانیبالِ مارک تواین تا بنگورِ استیون کینگ، شهرهای واقعی آمریکا به صحنه داستان‌هایی تبدیل شده‌اند که میلیون‌ها خواننده را مجذوب کرده‌اند؛ شهرهایی که هنوز می‌توان در خیابان‌ها، خانه‌ها و حتی فاضلاب‌هایشان ردپای تام سایر، گتسبی، آتیکوس فینچ و پنی‌وایز را پیدا کرد.

🔸برخی از مشهورترین رمان‌های ادبیات آمریکا فقط از تخیل نویسندگان زاده نشده‌اند؛ بخشی از آنها ریشه در خیابان‌ها، خانه‌ها، رودخانه‌ها و محله‌هایی دارند که نویسندگان در آنها زندگی کرده‌اند. از هانیبالِ مارک تواین تا بنگورِ استیون کینگ، این شهرهای کوچک و تاریخی هنوز ردپای شخصیت‌ها و جهان داستانی رمان‌های مشهور را در خود حفظ کرده‌اند.

🔸این مکان  ها نشان می‌دهند که گاهی مرز میان جغرافیای واقعی و جغرافیای ادبی تا چه اندازه باریک است. نویسنده ممکن است یک شهر واقعی را بردارد، خیابان‌هایش را تغییر دهد، نامش را عوض کند و آن را به جهانی تازه تبدیل کند؛ اما ریشه‌های آن جهان همچنان در خاک همان شهر باقی می‌ماند.

🔸در بنگور، استیون کینگ فاضلاب‌ها، خیابان‌ها و افسانه‌های محلی را به دِری تبدیل کرد. فاکنر از خانه‌های تاریخی و خیابان‌های آکسفورد، یوکناپاتافای خیالی را ساخت. همینگوی کی‌وست را به بخشی از جهان داستانی خود بدل کرد و فیتزجرالد ثروت و سبک زندگی لانگ‌آیلند را در آینه «گتسبی بزرگ» به تصویر کشید.

ibna.ir/x6JxY

@ibna_official

ایبنا (خبرگزاری کتاب ایران)

02 October 2026 07:48

🔰ایبنا کتاب «دانشمند دیوانه» را معرفی می‌کند؛
یک اختراع ساده و ماجراجویی‌های بزرگ

🔸«دانشمند دیوانه» داستانی سرشار از ماجرا و موقعیت‌های طنزآمیز است که می‌تواند مخاطب کودک و نوجوان را با خود همراه کند. داستان با یک اختراع خانوادگی آغاز می‌شود، اما خیلی زود به ماجرایی غیرمنتظره تبدیل می‌شود؛ ماجرایی که در آن آری باید بیش از هر چیز به توانایی‌های خودش تکیه کند

🔸«دانشمند دیوانه» نوشته جارت لرنر، داستان ماجراجویانه آری، پسری معمولی و ساده است که زندگی‌اش با یک اختراع عجیب و غیرمنتظره وارد مسیری تازه می‌شود. آری در ظاهر پسری با دغدغه‌های معمولی است، اما یک تفاوت مهم با دیگران دارد: مادرش یک دانشمند است و همیشه با اختراع‌های عجیب و غریبش تلاش می‌کند زندگی خانواده را راحت‌تر کند؛ هرچند تقریباً هیچ‌کدام از این اختراع‌ها طبق برنامه پیش نمی‌روند!

ibna.ir/x6JCV

@ibna_official

ایبنا (خبرگزاری کتاب ایران)

02 October 2026 07:41

🔰درباره کتاب "برف در تابستان" ترجمه فرناز فرود؛
طعمِ واقعیِ زندگی
کتاب خوب – زندگی سعادتمند – ۱۲

🔸عشق یکی از مفاهیم زندگی‌ساز در زندگی است، و می‌تواند انسان را در وضعیت نیکی قرار دهد و بیش از هر چیزی او را از اینکه خود را در مرکز جهان قرار دهد، برهانَد. اینکه در ادبیات عرفانی ما بر عاشق‌شدن تأکید شده به این خاطر است که انسان تا عاشق نشود از خودمحوری رهایی ندارد. در عشق است که انسان از خودگزینی به سوی دیگرگزینی حرکت می‌کند و خواست و پسند دیگری را بر خواست و پسند خود ترجیح می‌دهد و از وادی خودپرستی می‌گریزد

🔸از زیباترین بخش‌های کتاب، آنجاست که او درباره طبیعت و پیوستگی خود با آن سخن می‌گوید. از پرندگانی حرف می‌زند که برای او آواز می‌خوانند، از پرندگانی که با آواز خوش به او می‌آموزند که نگران نباشد و از لحظات زندگی لذت ببرد، زیاد با فکرکردن خودش را خسته و ذهن‌اش را آشفته نکند و زندگی را چنانکه هست پذیرا باشد. «هوا آفتابی‌ست. پرنده‌ها به هیجان آمده‌اند و همدیگر را صدا می‌کنند. آن‌ها برخلاف انسان‌ها واقعاً از زندگی لذت می‌برند. انسان‌ها اندوهگین، ناراضی، ایرادگیر، کسل و اغلب افسرده هستند. در عمرم یک پرنده افسرده ندیده‌ام. من از کبوترها خواهم آموخت، نه از انسان‌های افسرده و ناشکر.»

🔸در این کتاب، عشق و تنهایی نیز بسیار مورد توجه قرار گرفته‌اند و به عبارتی از رابطه تنگاتنگی میان این دو مفهوم سخن به میان آمده است. به تعبیر سایادو اوجُتیکا:«تا وقتی نتوانیم بپذیریم تنها هستیم و تا وقتی که نتوانیم روی پای خود بایستیم، نمی‌توانیم رابطه سالم و پرمعنایی با دیگران داشته باشیم. روابط وابسته، استثمارگرانه و فریب‌کارانه هیچ معنایی ندارند و نمی‌توانند دوام بیاورند... انسان برای رشد روانی خود نیاز به رابطه خوب دارد... برای آن‌ که دو نفر با هم زندگی کنند، عشق کافی نیست؛ درک عمیق همدیگر ضروری است. ببینید آیا می‌توانید همه چیز او را بپذیرید، بی‌آن‌ که بخواهید در او تغییر ایجاد کنید و آیا می‌توانید او را، همان‌طور که هم‌اکنون هست، محترم بشمارید؟... روابط را نباید به عنوان وسیله به کار برد. روابط باید به عشق، درک، احترام و قدرشناسی منتهی شوند... عشق حقیقی و درک عمیق، خیلی رضایت‌بخش‌تر از هرگونه لذت حسی یا پول است... اگر با همه وجود عاشق کسی نشده‌اید (و نیستید)، هنوز یک انسان کامل نیستید؛ فقط یک انسان بالقوه هستید.»

ibna.ir/x6Kt2

@ibna_official

ایبنا (خبرگزاری کتاب ایران)

02 October 2026 07:35

🔰رصد ایبنا از بازار مواد اولیه کتاب؛
ثبات شکننده کاغذ

🔸بررسی بازار مواد اولیه چاپ و نشر در هفته‌ای که گذشت نشان می‌دهد، درحالی که قیمت کاغذ و مقوا نوسان چندانی نداشت، بهای مرکب و الکل ایزوپروپیل افزایش یافته است؛ روندی که می‌تواند هزینه‌های تولید را تحت تاثیر قرار دهد.

🔸در بازار مواد مصرفی چاپ، به‌ویژه مرکب و الکل ایزوپروپیل، روند افزایشی قیمت‌ها ادامه داشته است؛ همزمان، خبرهایی از ورود چند محموله زینک به کشور منتشر شده که هنوز ترخیص نشده‌اند و فعالان بازار، در انتظار تأثیر این محموله‌ها بر قیمت زینک هستند.

🔸در شرایطی شاهد ثبات نسبی قیمت کاغذ و مقوا بودیم که بخشی از مواد مصرفی مورد استفاده در فرآیند چاپ با افزایش قیمت مواجه شده‌اند؛ موضوعی که می‌تواند در نهایت هزینه تمام‌شده تولید محصولات چاپی و کتاب را تحت تأثیر قرار دهد.


ibna.ir/x6KrH

@ibna_official

ایبنا (خبرگزاری کتاب ایران)

01 October 2026 08:05

🔰یک نویسنده در گفت‌وگو با ایبنا مطرح کرد؛
بزرگ‌ترین گره ادبیات کودک؛ وقتی نویسنده، جای کودک نمی‌نشیند!

🔸یک نویسنده گفت: بزرگ‌ترین چالش در ادبیات کودک و نوجوان این است که تعدادی از نویسندگان نمی‌توانند یا نمی‌دانند که داستان باید از دید و نگاه مخاطب نوجوان باشد و بلد نیستند خود را به جای مخاطب بگذارند و از نگاه و زبان او بنویسند.

🔸️یادم هست در خاطرات یکی از رزمندها می‌خواندم که نوجوانی ریزجثه به جبهه رفته بوده و هم‌رزمانش دنبال تفنگی بوده‌اند که از قد او کوتاه‌تر باشد تا بتواند آن را به دست بگیرد و با آن کار کند. این‌ها یک‌ مورد و دو مورد سه مورد نبوده، فراوان بوده اما متأسفانه ادبیات مقاومت ما نه این‌که به آن نپرداخته باشد، بلکه کم پرداخته است. نویسنده‌های معدودی چون داوود امیریان به این موارد پرداخته‌اند و قهرمان‌های تعدادی از داستان‌هایشان این رزمندگان نوجوان بوده‌اند. حرفم این است که در سال‌های پس از جنگ به خود امید می‌دادیم که مدتی باید بگذرد تا موضوع دفاع مقدس در ذهن نویسندگان ته‌نشین شود، سوژه‌ها پخته شوند و داستان‌ها نوشته شوند اما به نظرم این بارقه‌ها خیلی زود خاموش شد و از گرمی و حرارت افتاد. الان و بعد از دو جنگ 12 و 40روزه که باز به ما تحمیل شد، وقت آن است که آن رشادت‌ها بازگو شود و نوجوان به قول امروزی‌ها نسل زد بدانند که چهاردهه پیش و در جنگی که چیزهایی از آن شنیده و در کتاب‌های تاریخ مدرسه‌شان خوانده‌اند چه اتفاق‌هایی و چه رشادت‌هایی خلق شده بوده است.

🔸️ اما واقعیت این است که حق دفاع مقدس از منظر نوجوانان ادا نشده و همان‌طور که عرض کردم کم بوده داستان دفاع مقدسی که از زاویه دید نوجوان چه نوجوان حاضر در جبهه‌ها و چه نوجوان مؤثر در پشت جبهه‌ها و شهرها به دفاع مقدس بپردازد.

🔸️چه کسی باید به کودک فرصت می‌داد که به عنوان یک سوژه وارد داستان شود؟ جواب هم این است که یا نوجوان حاضر در جنگ و جبهه و حتی پشت جبهه باید دست به قلم می‌برد و می‌نوشت، مثل امثال همین داوود امیریان و احمد دهقان که خود نوجوان بودند و در جبهه‌ها حضور داشتند و یا این‌که نویسنده بزرگ‌سال جبهه‌رفته و جبهه‌نرفته با تلفیقی از دیده‌ها و شنیده‌ها و بهره‌گیری از قوه تخیل خود، داستانی دفاع‌مقدسی از منظر و دید نوجوانان حاضر در جبهه‌ها می‌نوشت که عرض کردم اگر نخواهیم بی‌انصافی کنیم، این اتفاق هم در بحبوحه سال‌های دفاع مقدس اتفاق افتاد و هم تا چندسالی بعد از پایان جنگ. اما باز برمی‌گردم به همان سؤال اول شما. وقتی حق یک چیزی به خوبی ادا نشود، زوایای پنهان آن هم ناگفته و بکر می‌ماند. اصولاً باید تعداد قابل‌توجهی داستان جنگی نوشته می‌شد تا تعداد قابل‌توجهی هم قهرمان نوجوان دفاع مقدس پدید می‌آمد. کما این‌که در همان تعداد اندک داستانی که نوشته شده، داستان‌هایی که از منظر یک بزرگسال خلق شده و انگشت‌شمارند داستان‌هایی که از زاویه دید نوجوان

ibna.ir/x6K9c

@ibna_official

ایبنا (خبرگزاری کتاب ایران)

02 September 2026 08:08

🔰سفر یک کمیک‌بوک به ماه؛
یک کمیک‌بوک در سال ۲۰۳۰ راهی ماه می‌شود

🔸انتشارات آلبن میشل فرانسه قرار است کمیک‌بوک «آسترو آلن» را در قالب پروژه‌ای ویژه روی سطح ماه قرار دهد. این اثر که نوشته آلن پتر و میدلو است، در سال ۲۰۳۰ روی یکی از دیسک‌های یاقوت کبود پروژه «پناهگاه روی ماه» حک خواهد شد.

🔸برگزارکنندگان پروژه هدف خود را حفظ این محتوای فرهنگی و علمی برای هزاران سال عنوان کرده‌اند. دیسک «آسترو آلن» در کنار مجموعه‌ای از اطلاعات مربوط به ریاضیات، هنر، زیست‌شناسی و ژنوم انسان قرار خواهد گرفت؛ مجموعه‌ای که قرار است بخشی از میراث فرهنگی و علمی بشر را در برابر جنگ‌ها، فجایع و فراموشی حفظ کند.

🔸نسخه زمینی «آسترو آلن» در قطع ۱۵ در ۲۱ سانتی‌متر و در ۱۵۲ صفحه سیاه‌وسفید منتشر خواهد شد. این کتاب با جلد شومیز، روکش رنگی و پوشش هولوگرافیک عرضه می‌شود و آلبن میشل برای نخستین چاپ آن ۲۰ هزار نسخه در نظر گرفته است.

ibna.ir/x6JF7

@ibna_official

ایبنا (خبرگزاری کتاب ایران)

02 September 2026 08:07

🔰مطالعه پیش از خواب؛
ترفندی ساده برای آرام کردن مغز و بهبود خواب

🔸کارشناسان سلامت مغز و متخصصان خواب می‌گویند مطالعه کتاب پیش از خواب می‌تواند با دور کردن فرد از صفحه‌نمایش، کاهش نشخوار فکری و ایجاد یک روال ثابت شبانه، به مغز کمک کند از حالت «هشیاری» وارد وضعیت «استراحت» شود؛ البته انتخاب محتوای آرام و غیرهیجان‌انگیز اهمیت زیادی دارد

🔸یکی از مشکلات رایج هنگام خواب، ادامه یافتن افکار روزانه است؛ از مرور اتفاقات گذشته گرفته تا نگرانی درباره کارهای روز بعد یا حتی یادآوری اتفاقی ناخوشایند که سال‌ها پیش رخ داده است.

🔸بویارسکایت معتقد است مزیت اصلی مطالعه نه لزوماً خود کتاب، بلکه عمل خواندن و تمرکز ذهن روی یک موضوع مشخص است. وقتی فرد درگیر یک کتاب آرام می‌شود، احتمال اینکه گفت‌وگوهای پراسترس، وظایف فردا یا محرک‌های تلفن همراه را در ذهن خود مرور کند، کاهش می‌یابد

🔸متخصصان توصیه می‌کنند برای مطالعه شبانه، در صورت امکان از کتاب‌های چاپی یا کتاب‌خوان‌های ساده با نمایشگر جوهر الکترونیکی (E-Ink) استفاده شود.

🔸خواندن کتاب با تلفن همراه یا تبلت می‌تواند بخشی از مشکلات استفاده از فناوری پیش از خواب را حفظ کند؛ از جمله قرار گرفتن در معرض نور آبی و وسوسه بررسی پیام‌ها، شبکه‌های اجتماعی و سایر محتواها.

ibna.ir/x6JP6

@ibna_official

ایبنا (خبرگزاری کتاب ایران)

02 September 2026 08:07

🔰به مناسبت انتشار نمایشنامه «ضیافت درندگان» در نشر نی؛
در تنگنا، انسانیت چه قیمتی دارد؟

🔸انتشار «ضیافت درندگان» نوشته‌ واهه کاچا با ترجمه‌ی شهلا حائری در نشر نی، فرصتی است برای بازخوانی نمایشنامه‌ای که بحران را از میدان جنگ به فضای بسته‌ی یک مهمانی می‌آورد. در این نمایش، چند انسان معمولی ناگهان باید درباره‌ی جان دیگران تصمیم بگیرند؛ موقعیتی که انتخاب را به بحرانی اخلاقی و به تنگنایی برای سنجش انسانیت تبدیل می‌کند.

🔸ماجرای «ضیافت درندگان» در فرانسه‌ی اشغال‌شده در جنگ جهانی دوم رخ می‌دهد. گروهی از دوستان در یک مهمانی تولد دور هم جمع شده‌اند که در بیرون از خانه دو افسر آلمانی کشته می‌شوند. نیروهای اشغالگر برای مجازات، از حاضران می‌خواهند دو نفر را به‌عنوان گروگان انتخاب کنند. نکته‌ی تعیین‌کننده این است که انتخاب قربانی به خود افراد حاضر واگذار می‌شود. از این لحظه، نمایشنامه صاحب یک موتور دراماتیک بسیار قدرتمند می‌شود، زمان در حال سپری شدن است و تصمیم باید گرفته شود. اما اهمیت موقعیت فقط در تهدید مرگ نیست. اگر قرار بود یک نیروی بیرونی قربانیان را انتخاب کند، شخصیت‌ها صرفاً قربانی بودند. چیزی که بحران را به مسئله‌ای اخلاقی تبدیل می‌کند این است که خودشان باید انتخاب کنند چه کسی قربانی شود. در نتیجه، سؤال نمایش از «چه اتفاقی خواهد افتاد؟» فراتر می‌رود و به این سؤال می‌رسد: «وقتی برای زنده ماندن باید دیگری را انتخاب کنی، درباره‌ی خودت چه تصمیمی می‌گیری؟»

🔸در شرایط عادی، تقریباً همه می‌توانند بگویند «نباید انسان بی‌گناهی را قربانی کرد». اما وقتی انتخاب میان مرگ دیگری و نجات خودت قرار می‌گیرد، اخلاق از یک اصل ذهنی به تصمیمی عینی و هزینه‌دار تبدیل می‌شود. اینجاست که نمایشنامه می‌تواند اخلاق را آزمایش کند و از سخن گفتن صرف درباره آن خارج شود.

🔸«ضیافت درندگان» دقیقاً از همین ظرفیت استفاده می‌کند. در اینجا شخصیت‌ها فرصت ندارند از بیرون درباره‌ی رفتار انسانی قضاوت کنند. خودشان درون موقعیتی قرار گرفته‌اند که قضاوت درباره‌ی آن را دشوار می‌کند. هر کس برای تصمیم خود دلیلی دارد و همین مسئله، مرز میان «خوب» و «بد» را پیچیده‌تر می‌کند.

🔸یکی از وسوسه‌های نمایشنامه‌نویس این است که در پایان، پاسخ اخلاقی روشنی ارائه کند اما ظرفیت واقعی تنگنا اغلب درست در جایی ظاهر می‌شود که پاسخ ساده‌ای وجود ندارد. اگر نمایش به ما بگوید چه کسی خوب و چه کسی بد است، مسئله تمام می‌شود. اما اگر ما را وادار کند بپرسیم «آیا خود من در این موقعیت بهتر رفتار می‌کردم؟»، بحران پس از پایان نمایش ادامه پیدا می‌کند. این شاید مهم‌ترین ظرفیت دراماتیک «انتخاب در تنگنا» باشد: بحران از شخصیت به تماشاگر منتقل می‌شود. در این حالت، نمایشنامه دیگر صرفاً داستان آدم‌هایی نیست که اتفاقی برایشان افتاده است. تبدیل می‌شود به آزمایشی که تماشاگر نیز در آن حضور دارد.



ibna.ir/x6J5s

@ibna_official

ایبنا (خبرگزاری کتاب ایران)

02 September 2026 07:46

🔰مروری بر«سفرنامه کلاویخو» جهانگرد اسپانیایی؛
وقتی تهران قلمرو حکومت داماد تیمور بود

🔸بر اساس «سفرنامه کلاویخو» شهر تهران محلی است بسیار پهناور و بر گرد آن دیواری نیست و جایگاهی خرم و فرح‌زاست که در آن همه وسایل آسایش یافته می‌شود. اما آب‌وهوای آنجا چنانکه می‌گویند ناسالم و در تابستان گرمای آن بسیار زیاد است. تهران در ناحیه‌ای واقع است که بنام ری معروف است.این ناحیه فوق‌العاده پهناور و حاصلخیزست و در قلمرو حکومت داماد تیمور است

🔸در سفرنامه کلاویخو شرح کامل سفارت وی و سفرش (بین سال‌های ۱۴۰۳ تا ۱۴۰۶ میلادی) از مایورکای اسپانیا تا سمرقند و همچنین کشورها، شهرها، شاهان، حاکمان و اوضاع و احوال مردم آن عصر، خصوصا ایران عصر تیموری را می‌توان به وضوح دریافت.

🔸در این سفرنامه اولین بار در طول تاریخ از نام تهران اسمی به میان می‌آید. مدت زمان این سفر آنقدر طولانی و مشقات آن سخت بوده که چند تن از همراهان گونزالز کلاویخو بیمار شده و می‌میرند.

🔸یکی دیگر از نکات مورد اشاره مترجم در دیباچه در زمان راهپیمایی دور و دراز از تبریز تا سمرقند اشاره به چاپارخانه‌هاست. «درین راه‌پیمایی دور و دراز از تبریز تا سمرقند، که همه در قلمرو تیمور بود، آنچه بیشتر در اسپانیایی‌ها موثر واقع شد و کلاویخو چندین بار بآن اشاره می‌کند، همانا ترتیب تعویض اسب‌های چاپاران بود که بهزینه حکومت انجام می‌گرفت. این سازمان بنام یام(که لغتی است مغولی) یا چاپار (که لغتی است فارسی) خوانده می‌شد و آن مرکب از ماموران سوار مخصوص و کاروانسراهایی با اصطبل‌های پر از اسب بود که همه آماده خدمت بودند و ماموران حکومت و پیک‌ها شب و روز در انجام دادن ماموریت خویش می‌تاختند. در صورت لزوم اسب متعلق به اشخاص را یامچی‌ها یا پیک‌های سوارکار ضبط و مصادره می‌کردند. می‌گویند که حتی یک شاهزاده و امیر و حتی پسر تیمور ناچار بود که اسب خویش را در برابر درخواست پیک تسلیم کند. اسپانیایی‌ها که به عنوان پیام‌رسانان عازم دربار تیمور شناخته می‌شدند، همواره به آنچه از اسب و چاپار نیاز داشتند در اصطبل‌های سرراه به آنها داده می‌شد. در این اصطبل‌ها تا سیصد اسب نیز یافته می‌شد که پس از یک دقیقه با سازوبرگ تمام آماده حرکت می‌گردید.

ibna.ir/x6JNc

@ibna_official

ایبنا (خبرگزاری کتاب ایران)

02 September 2026 07:38

🔰نگاهی به تاریخ نگارگری قزوین در گفت‌وگو با مؤلف قزوینی:
مکتب نگارگری قزوین؛ حلقه پیوند مکاتب تبریز و اصفهان

🔸شیما احمدصفاری، مؤلف و پژوهشگر قزوینی معتقد است که مکتب نگارگری قزوین یکی از جریان‌های مهم هنر دوره صفوی است که با انتقال پایتخت به قزوین شکل گرفت و در تحول نگارگری ایران نقش‌آفرین شد.

🔸از عوامل مهم شکل‌گیری و رشد مکتب قزوین می‌توان به پرهزینه بودن تکمیل نسخه‌های خطی، کاهش توجه شاه تهماسب به مصورسازی نسخه‌ها، گسترش نقاشی دیواری، ایجاد محیط هنری مناسب، رشد طبقه بازرگان و افراد کم‌ثروت‌تر جامعه و افزایش سفارش اوراق تک‌برگ و مرقعات تصویری و خوشنویسی اشاره کرد.



🔸مکتب نگارگری قزوین از نظر طراحی، پیکره‌پردازی، ترکیب‌بندی و بازنمایی انسان، ویژگی‌های متمایزی دارد. مهم‌ترین تحول آن، گسترش تک‌برگ، تک‌چهره و تک‌پیکره‌نگاری و کاهش وابستگی تصویر به نسخه‌های خطی است. در این آثار، طراحی، به‌ویژه سیاه‌قلم، اهمیت بیشتری یافت و گاه در کنار حاشیه‌پردازی، تذهیب و تشعیر و گاه بدون این تزئینات اجرا شد.

🔸از ویژگی‌های بصری شاخص این مکتب، تقویت خط و طراحی در برابر رنگ‌پردازی است؛ به‌گونه‌ای که قلم‌گیری، خطوط دورگیر و تنوع ضخامت آنها اهمیت بیشتری پیدا کردند و رنگ، نسبت به نگارگری تبریز و مشهد، نقش محدودتری در ساختار تصویر یافت. در پیکره‌پردازی، اندام ظریف جوانان، درویشان و کشاورزان مورد توجه قرار گرفت و چهره‌ها غالبا سه‌رخ و کشیده ترسیم شدند. پیکره‌ها نیز از حالت خشک و قراردادی فاصله گرفتند و طبیعی‌تر و پویاتر شدند.

🔸مهم‌ترین عامل افول مکتب نگارگری قزوین، انتقال پایتخت از قزوین به اصفهان در سال ۱۰۰۶ق بود. پس از این انتقال، تمامی اتفاقات و فعالیت‌های فرهنگی و هنری در قزوین به‌تدریج کم‌رنگ شد و شاه در اصفهان بر تولید آثار هنری متأثر از آثار غرب تأکید ورزید. در نتیجه، در قزوین دیگر نسخه‌های خطی فراوانی نوشته و مصور نشد؛ هرچند تولید و حمایت از اوراق تک‌برگ و یکه‌صورت همچنان توسط هنرمندانی چون رضا عباسی، صادقی‌بیگ افشار، محمدی هروی و دیگر هنرمندان رواج داشت

ibna.ir/x6JLy

@ibna_official

ایبنا (خبرگزاری کتاب ایران)

01 September 2026 12:27

🔰از اسناد رهبر شهید انقلاب تا تاریخ‌نگاری سید جواد طباطبایی؛
گواه شماره هفت منتشر شد

🔸نسخه شماره ۷ مجله گواه با پرونده‌هایی درباره رهبر شهید انقلاب اسلامی، زندگی و زمانه فضل‌الله زاهدی، خاطرات سرداران شهید شیرازی و تنگسیری، نقد و بررسی تاریخ‌نگاری سید جواد طباطبایی، بازخوانی ساواک و کارگران در تاریخ معاصر روانه بازار نشر شد

🔸در بخش «سندنامه» این فصلنامه اسناد منتشرنشده از مبارزات رهبر شهید انقلاب اسلامی در دوران رژیم پهلوی ارائه شده است.

🔸فصل «روایت‌نامه» نیز روایت منتشرنشده سردار شیرازی گوشه‌هایی از ساختار دفتر نظامی مقام معظم رهبری تشریح شده است.

ibna.ir/x6JQ2

@ibna_official

ایبنا (خبرگزاری کتاب ایران)

01 September 2026 12:19

🔰نگاهی به «مذاکره در نیویورک، ماکیاولی در اصفهان»؛
دفتری از نقد و طنزِ سیاسی

🔸در یکی از مقاله‌هایِ کتاب که در بخشِ اولِ کتاب آمده است، می‌خوانیم:«موضوع خشونت که در زندگی مدنی و سیاسی در طول تاریخ مطرح بوده و هنوز هم مطرح است، بیش از آنکه بخواهد امری عمومی و اجتماعی باشد، امری فردی و اخلاقی است».

🔸هرمان هسه نویسنده عارف مسلک قرن بیستم که به عنوان پرفروش‌ترین نویسنده‌ قرن شهرت دارد، توسط پزشک‌اش با افکار کارل گوستاو یونگ روانپزشک سوئیسی و فروید آشنا شده بود هم همین خصلت دوگانگی و بلکه چندگانگی در شخصیت و ذات انسان را که یونگ مطرح می‌کند، به زیبایی در معروف‌ترین رمانش، «گرگ بیابان» مطرح کرده‌ است.

🔸پرسش این است اگر این موضوع از دوران باستان شناخته شده و مطرح بوده‌ است، چرا در درمانش یا در تسکینش موفق نبوده‌ایم؟ زیرا جوامع بشری هنوز هم فرصت توسعه فرهنگی تأثیرگذار بر اخلاق فردی را پیدا نکرده‌اند. آموزش درست در خانواده و مدرسه و جامعه ندیده‌اند.

🔸اتفاقاً ایران آزمایشگاه تاریخی مناسبی است که خشونت‌های بیابان‌گردان بدوی و قبائلی را بارها از شرق و غرب و گاه‌ از درون آزموده‌ است. می‌خواهیم به قتل عام‌های چنگیزی و تیموری استناد کنیم، که ‌ایلمردان بدوی بودند و خوی گرگی بر وجودشان مستولی بود، اما هیتلر و استالین و مائو را به یاد می‌آوریم که مدنی و غیرعشایری و معاصر ما بودند و با کاخ‌های خوب و ظواهر آراسته و دانش و هنر و موسیقی پیشرفته و ادعاهای ظاهراً پیشرفته فلسفی مجهز بودند. یا ملل مدعی پیشقدم‌بودن در سردادن ندای آزادی و حقوق بشر، مانند فرانسه و آمریکا، که گویی با دو نوع انسان طرف بوده‌اند، ما که خوبیم و دیگران که ما در الجزایر و هند و چین به سراغشان رفته‌ایم بد بوده‌اند.


ibna.ir/x6JQ9

@ibna_official

ایبنا (خبرگزاری کتاب ایران)

01 September 2026 10:30

🔰روایت مسرت از کتاب « ۹۰ روز با مقنیان: مرمت قنات»؛
«۹۰ روز با مقنیان»؛ روایت یک عشقِ هزارساله به آب و خاک

🔸نادر پیری اردکانی، پژوهشگر بومی، پس از ۹۰ روز زیستن در کنار کاریزگران و همراهی با آنان در دل میله‌ها و راهروهای قنات قطب‌آباد اردکان، حاصلِ مشاهدات و پژوهش میدانی خود را در کتابی مصوّر و مستند به نام «۹۰ روز با مقنیان: مرمت قنات» منتشر کرده است.

🔸نادر پیری با پژوهش و چاپ این کتاب، خدمتی بس ارزنده برای آشنایی خوانندگان با پیشینه و کاربرد و اصطلاحات ویژۀ کاریز در ایران کرده است؛ نخست آنکه این هنر چندین‌هزارساله را مستند کرده و دیگر آنکه به انواع کول، سازمان کاریز در ایران و اردکان و حتی واژگان و اصطلاحات بومی کاریز در این شهر پرداخته است. کار بسیار خوب دیگر او، درج زندگی‌نامۀ کاریزگران کنونی اردکان است؛ کسانی که در درازنای تاریخ گمنام بوده‌اند. نقش آن‌ها ماندگار شده، ولی نامی از آنان در هیچ جا نیست. خدمتی کرده‌اند که گاه تا هزار سال ماندگار شده است. در بخش پنجم، یادبودهایی از کاریزگران آورده که نشان از پایمردی و سخت‌کوشی آنان دارد و در پایان کتاب، فهرستی از نگاره‌ها، واژه‌ها و اصطلاحات و نمایه‌ها را جای داده است. می‌توان گفت دیگر موردی که این کتاب را مستند و بسامان کرده، بهره‌وری از صدها نگارۀ گویا و رسا است.

ibna.ir/x6JNv

@ibna_official

ایبنا (خبرگزاری کتاب ایران)

01 September 2026 08:26

🔰گزارش اختصاصی ایبنا از نشست «ناصرالملک؛ صدایی که شنیده نشد»؛
ناصرالملک؛ «دولتمرد وفاق‌ساز» و «اعتمادساز ملی»

🔸علیرضا ملایی‌توانی گفت: آیا می‌توان زندگی و فعالیت سیاسی ناصرالملک را در یک چارچوب مفهومی توضیح داد؟ یکی از مفاهیم مفهوم «دولتمرد میانجی» است. آیا می‌توان ناصرالملک را دولتمردی میانجی دانست؟ آیا می‌توان با تکیه بر این مفهوم، همه فرازهای مهم زندگی و نقش‌آفرینی او را توضیح داد؟ من فکر می‌کنم این تعبیر، تعبیر درستی است. پیشنهاد من این است که ناصرالملک را به‌عنوان یک «دولتمرد وفاق‌ساز»، «دولتمرد اجماع‌ساز»، «دولتمرد وحدت‌ساز» و «اعتمادساز ملی» نیز ببینیم

🔸ناصرالملک شخصیتی مناقشه‌آمیز، چالش‌برانگیز و اختلاف‌ساز در میان پژوهشگران هم عصر او و ایرانیان امروز است. او هم در دوره‌ای بسیار مهم از تاریخ ایران فعالیت کرد و هم در سه مسند بسیار مهم نقش‌آفرین بود. این نقش‌ها به‌ترتیب عبارت بودند از وزارت، صدارت و نیابت سلطنت. وزارت او عمدتاً در حوزه مالیه و دارایی بود و در اغلب کابینه‌ها این مسئولیت را بر عهده داشت. صدارتش نیز در دوره‌ای بسیار بحرانی صورت گرفت که به آن اشاره خواهم کرد. همچنین او مدتی نایب‌السلطنه بود. اما مسئله اصلی این است که آیا می‌توان زندگی و فعالیت سیاسی ناصرالملک را در یک چارچوب مفهومی توضیح داد؟ یکی از مفاهیمی که می‌توان پیشنهاد کرد، مفهوم «دولتمرد میانجی» است. آیا می‌توان ناصرالملک را دولتمردی میانجی دانست؟ آیا می‌توان با تکیه بر این مفهوم، همه فرازهای مهم زندگی و نقش‌آفرینی او را توضیح داد؟

🔸ما در تاریخ معاصر، دولتمردان اندکی داشته‌ایم که توانسته باشند چنین نقشی را ایفا کنند. امیدوارم این جلسه سرآغازی برای شناسایی، کشف و معرفی شخصیت‌هایی با این ویژگی‌ها باشد. اینها ویژگی‌هایی است که به نظر من در یک شخصیت اجماعی وجود دارد. حالا می‌خواهم تجلی این ویژگی‌ها را در عرصه زندگی عملی ناصرالملک نشان دهم و توضیح بدهم که این دولتمردِ دولت‌ساز، اجماع‌ساز و اعتمادسازِ ملی چگونه در تاریخ جدید ایران ظاهر شده و چگونه یک شخص می‌تواند در کشاکش‌های سیاسی نقش مدیریتی ایفا کند.


🔸️تفرشی:ما روایت‌های مختلفی درباره زندگی و سرنوشت سیاسی ناصرالملک در اختیار داریم. درباره برکناری و تبعید او در آستانه به توپ بستن مجلس نیز گزارش‌های رسمی وجود دارد. ناصرالملک، که تحصیل‌کرده آکسفورد بود، پس از خروج از سیاست، به ترجمه آثار کلاسیک (از جمله آثار شکسپیر) پرداخت که از نخستین و فاخرترین ترجمه‌های این آثار به فارسی محسوب می‌شود. او دو نمایشنامه از آثار ویلیام شکسپیر را به فارسی ترجمه کرد: «اتللو معربی » و «بازرگان ونیزی». این دو ترجمه نخستین بار به همت پسر او، حسینقلی قراگوزلو، در سال ۱۳۳۷ در پاریس منتشر شد. همچنین دخترش با «حسین علا» (نخست‌وزیر و دیپلمات برجسته) ازدواج کرد. نوه او، دکتر فریدون علا، از مفاخر علمی ایران و بنیان‌گذار سازمان انتقال خون است.

داریوش رحمانیان:نمی‌توان گفت امنیت مردم مهم است، اما آزادی آنها را می‌توان قربانی امنیت کرد. اگر توسعه را واقعاً برای مردم می‌خواهیم، باید امنیت، آزادی، آموزش، اقتصاد، فرهنگ و سیاست را در ارتباط با یکدیگر ببینیم. یکی از مشکلات قدیمی در اندیشه توسعه در ایران است. به اعتقاد من، نامه مورد بحث نیز گرفتار همین نگاه است. یکی از مهم‌ترین شواهد، تناقض‌های درونی خود نامه است. او از ضرورت ساخت مدرسه و گسترش علم سخن می‌گوید؛ اما باید پرسید از دوره فتحعلی‌شاه تا زمان مشروطه، چرا دولت قاجار نتوانست در این زمینه تحول جدی ایجاد کند؟ آیا در این فاصله هیچ تلاشی صورت نگرفت؟ ما در این دوره چهره‌هایی مانند امیرکبیر، سپهسالار و امین‌الدوله را داریم که به درجات مختلف مسئله اصلاحات و آموزش را دنبال کردند. به‌ویژه امین‌الدوله توجه ویژه‌ای به توسعه مدارس داشت. بنابراین، وقتی نامه از ضرورت آموزش سخن می‌گوید، باید پرسید چرا تلاش‌های پیشین نتوانستند به آن «ترقی» مورد انتظار منجر شوند؟ از سوی دیگر، خود نامه درباره وضعیت مدارس نیز دچار نوعی آشفتگی مفهومی است. ابتدا وضعیت مدارس را بسیار نامناسب توصیف می‌کند، اما بعد از وجود استعدادهای فراوان در جامعه و حتی وجود مدارس در قصبات و روستاها سخن می‌گوید و تعداد آنها را بیش از سه هزار مدرسه ذکر می‌کند.

ibna.ir/x6JPn

@ibna_official

ایبنا (خبرگزاری کتاب ایران)

01 September 2026 08:20

🔰با نگاهی به «خزنده سیاه‌چال کارل»؛
پنج درس فیلمنامه‌نویسی و داستان‌گویی

🔸مجموعه فانتزی و علمی‌تخیلی «خزنده سیاه‌چال کارل» نوشته مت دینیمَن، که ابتدا به‌صورت آنلاین منتشر شد و حالا به یکی از پدیده‌های ادبی و پرفروش تبدیل شده، به‌زودی در قالب یک سریال لایواکشن اقتباس می‌شود. جیسون هرمن، طی یادداشتی برای مجله فیلم اسکول، با بررسی این مجموعه پنج درس مهم برای فیلمنامه‌نویسان و داستان‌نویسان استخراج کرده است

🔸یکی از نکاتی که نویسندگان گاهی نادیده می‌گیرند، تفاوت صدای شخصیت‌هاست. اگر کارل و پرنسس دونات را در اتاقی کاملاً تاریک قرار دهید و نام گوینده را از دیالوگ‌ها حذف کنید، باز هم می‌توان تشخیص داد چه کسی حرف می‌زند.

🔸کارل شخصیتی عمل‌گرا، خسته و متعلق به طبقه کارگر است؛ در مقابل، پرنسس دونات شخصیتی نمایشی، اشرافی و پرزرق‌وبرق دارد که حتی در شیوه حرف زدنش نیز این ویژگی‌ها را نشان می‌دهد.

🔸شخصیت خوب فقط باید ظاهر و گذشته متفاوتی داشته باشد؛ باید زبان، ریتم، انتخاب واژه و لحن خودش را هم داشته باشد.


ibna.ir/x6Jqq

@ibna_official

ایبنا (خبرگزاری کتاب ایران)

01 September 2026 08:08

🔰عجیب‌ترین سن یک کتاب‌خوان؛
چه بلایی سر کتاب‌خوان‌های ۱۲ ساله می‌آید؟

🔸در ۱۲سالگی، رابطه‌ی بسیاری از کودکان با کتاب تغییر می‌کند؛ سنی که مدرسه، گوشی و تغییر علایق، رقیب تازه‌ای برای کتاب‌خوانی می‌شوند. چرا بعضی از کتاب‌خوان‌های کودک در این نقطه کتاب را کنار می‌گذارند؟


🔸 سالگی را می‌شود یکی از عجیب‌ترین مرزهای زندگی یک کتاب‌خوان دانست. کودک هنوز آن‌قدر بزرگ نشده که دنیای کودکی را کاملاً پشت سر گذاشته باشد و آن‌قدر هم کوچک نیست که همچنان هر کتابی را که پدر و مادر پیشنهاد می‌کنند، با اشتیاق بخواند. انتخاب‌هایش عوض می‌شود، دوستانش اهمیت بیشتری پیدا می‌کنند، مدرسه جدی‌تر می‌شود و صفحه‌ی گوشی و شبکه‌های اجتماعی هم رقیب تازه‌ای برای کتاب هستند.

🔸در ایران، ۱۲ سالگی یک نقطه‌ی عطف مهم است. کودک از فضای دبستان فاصله می‌گیرد و وارد دوره‌ی متوسطه‌ی اول می‌شود. برنامه‌ی درسی تغییر می‌کند، تعداد درس‌ها بیشتر می‌شود و تکالیف و امتحان‌ها سهم بزرگ‌تری از زمان روزانه را می‌گیرند. برای یک کودک دبستانی، خواندن می‌تواند بخشی از بازی و اوقات فراغت باشد. برای نوجوان، همان زمان ممکن است میان تکلیف، کلاس، امتحان، بازی، گوشی و معاشرت با دوستان تقسیم شود. در چنین شرایطی، کتابی که هیچ ارتباطی با زندگی و علاقه‌ی او ندارد، شانس زیادی برای برنده شدن ندارد.

🔸شاید نوجوانی که حاضر نیست «یک رمان ۳۰۰ صفحه‌ای» بخواند، عاشق یک رمان گرافیکی ۲۰۰ صفحه‌ای شود. شاید نوجوانی که داستان‌های تخیلی را دوست ندارد، کتابی درباره‌ی فوتبال یا نجوم را تا آخر بخواند. شاید نوجوانی که از تکلیف خواندن فراری است، اگر خودش کتاب را انتخاب کند، چند ساعت بی‌وقفه مطالعه کند. در همه‌ی این موارد، اتفاق اصلی این است که خواننده حق انتخاب پیدا می‌کند

ibna.ir/x6JPz

@ibna_official