وُهومَن اَمشاسِپَند

13 February 2026 10:42

#انارم_ایزد

✅ انارم به چم (:معنی) «روشنایی بی پایان» است و در اوستا «اَنَغرِرَاوچَ» خوانده می‌شود.
کسانی که با اندیشه ، گفتار و کردار نیک زندگی می‌کنند و با دروغ و ناپاکی مبارزه می‌کنند ، سرانجام به سرای نور و سُرور می‌روند که سرشار از خرسندی و شادمانی برای آن‌هاست.
این سرا ، همان خانه‌ ی واپسین و جایگاه روشنایی و فروغ بی‌پایان است.

❇️ مسعود سعد پیرامون این ایزد می‌سراید :
«انیران ز پیران شنیدم چنان ،
که مِی خورد باید به رطل گران».

زرتشتیان در این روز به سفر می روند و اهورامزدارا به شوند داده‌های نیکش برای زندگی ستایش می‌کنند.

🌺 گل «مروارید شيران» نماد انارام در دین زرتشتی است.

@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

12 February 2026 19:29

#مانتره_سپند_ایزد

✅ بیست و نهمین روز ماه ، مانتره‌ سپند دو بخش دارد ؛
نخست ؛ مانتره یا مَنتره به چم سخن اندیشه برانگیز.
دوم ؛ سپند یعنی مقدس.
در اوستا «مانترَسپِنتَ»، فارسی میانه «اَمَهرَسپنت» و فارسی امروز «ماراسپند» و «مانترسپند» آمده است.
وی ایزد و نگاهبان آب است. ایزد ماراسپند نگهبان گاه و روز و خرد و گوش‌ها و چشم‌هاست.
مانتره‌سپند به چم گفتار نیک ، پاک و سپندینه و سخن فزونی بخش است.

❇️ اشوزرتشت اسپنتمان در سرودهای خود گات ها ، مانتره را همان سخن اندیشه‌ برانگیز نامیده است.
مانتره در سراسر اوستا ستوده شده است.
مانترسپند ایزد درمانگری ست و به چم آرام بخش روان‌ها هم آماده است و شفا می‌بخشد قلب‌های خسته انسان در رنج را.

«مانتره» یکی از واژه‌های بنیادین گاهان ست.
این کلمه از ریشه ی من به چم اندیشیدن و در کل به چم وسیله ی اندیشه کردن و یا موجب اندیشه برانگیزی آمده است.
اما روان‌ترین ترجمه کلام اندیشه برانگیز است.
هم چنین در اوستا ، او ِستاهای «اَشِم وُهو» و «یَـتااَهو = اَهونَ‌وَر» به نام مانتره شناخته می‌شوند.
سراینده ی مانتره نیز «مانترن» نامیده می‌شود.

#ویژگی‌های_مانتره

◀️ ۱ - درمان بخشی :

در گاهان در هات ۴۴ بند ۱۶،
از درمان بخشی و به عبارتی همان جنبه ی روان شناسی مانتره اشاره شده است.

◀️ ۲ - الهام گونه بودن :

اشوزرتشت فردی است که با الهام از جهان ِ پیرامون خویش (چه درون و چه محیط) به بزرگی رسید.
او مانتره را هم نوعی الهام (چه درونی و چه از محیط) می‌داند.

◀️ ۳ - موسیقیایی بودن :

یکی از شروط مانتره بودن ِ یک سخن ، موسیقایی بودن آن است.

◀️ ۴ - توانایی اهورایی مانتره :

در گاهان برای تاثیر کلام مانتره بر اقشار مردم و سعادت آن ها بسیار گفته شده است.

از آن چه که در متون اصلی دین ِ ما گات ها و قسمت‌های اصلی اوستا بر می‌آید ، مانتره جزیی از نوای خداوندی است که به مانند «فرَوَهَر» در وجود هر انساتی قرار داده شده است و در اصل توانایی اندیشه برانگیزی است و از آن جایی که خداوند «مبدا خرد» است ، پس مانتره هم توانایی اندیشمندی و اندیشه برانگیزی است ، که یک انسان از آن بهره‌مند می‌شود.
و نیز مانتره کلامی است از همین نوع که از مانتره ِ وجودی انسان به صدا در می‌آید و به مانتره وجودی انسان دیگری می‌رسد و آن را بر می‌انگیزد.
چه نیکو و زیباست در این روز خواندن گات ها.
پیدایی و روایی دین نیک اندر جهان به دست مانترسپند است و می‌توان نیکی دین را به وسیله مانترسپند از آن خویش کرد.
گویند هر کس در این روز زاده شود دلیر باشد.

❇️ سروده‌ ی مسعود سعد سلمان ، بر پایه‌‌ ی نسک (:کتاب) بندهش :

ای دلارام روز مار‌اسپند ،
دست بی‌جام لعل مِی ، مپسند.
خرمی در جهانِ خرم بین ،
شادمانی كن و به ناز بخند.

❇️ اندرز نامه‌ی آذرباد مهراسپندان (موبد موبدان در روزگار شاپور دوم) :

جامه افزای و دوز و پوش و زن به زنی کن ،
که فرزند تیز ویر (:باهوش) و نیک زاید.

❇️ اندرز نامه ی آذرباد مهر اسپندان در سروده‌ ی استاد ملک‌الشعرای بهار :

زن تازه در (ماراسفند) گیر ،
که فرزند نیک آید و تیز ویر.

🌺 گل کرکم نماد مانتره سپند ایزد است.

@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

11 February 2026 05:41

#زامیاد_ایزد

✅ زامیاد به چم زمین است. زمین سرچشمه‌ ی همه ی داده‌ ها برای زندگی بهتر آفریده‌‌ هایی است که روی آن زندگی می‌کنند.
گویند در این  روز درخت نشاندن  و تخم  کاشتن و آبادانی کردن بسیار خوب است.

روز «زامیاد» بیست‌ و‌ هشتمین روز ماه در گاه شمار زرتشتی به این ایزد نامیده می‌شود.
زامیاد (زم، زمین + یزد) یا زامیاد نام فرشته‌ ی زمین است‌ که با صفت نیک کنش ، از او یاد شده است.
ایزد زامیاد (زمین) با ایزد آسمان یک جا یا جداگانه سپند شمرده شده‌اند.
زمین نماد مادر است برای انسان و دیگر موجودات زنده‌ ی روی آن ، بنابراین ستودنی و سپندینه بوده و در آموزش‌های دین زرتشتی به نگهداری پاک و نیکو از آن بسیار سفارش شده است.
ایزد زامیاد از ایزدان همکار اَمُرداد است.

در ستایش زامیاد نیایش و ستایش اهورمزدای یگانه از همه‌ نیكوكاران به داده‌ های هرمز هست،
نگهدارنده و پروراننده‌ ی آفریده‌ ی زمین نیكو را همی مى‌ستاییم ….

❇️ سروده‌ ی مسعود سعد سلمان ، بر پایه‌‌ ی نسک بندهش ؛

چون روز زامیاد نیاری ز می ‌تو یاد ،
زیرا كه خوش‌تر آید مِی ‌روز زامیاد.

❇️ اندرز نامه ی آذرباد مهراسپندان (موبد موبدان در روزگار شاپور دوم)

دارو مخور.

❇️ اندرز نامه ی آذرباد مهر اسپندان در سروده‌ ی استاد ملک‌الشعرای بهار :

گرت خوردن دارو افتد به سر ،
به (زامیاد) روز ، هیچ دارو مخور.

🌺 گل بانو اسپرغم نماد زامیاد ایزد است.

@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

10 February 2026 14:02

#بازدید_مورگان_فریمن_از_مرکز_زرتشتیان_کالیفرنیا

✅ بازدید مورگان فریمن بازیگر معروف آمریکایی از مرکز زرتشتیان جنوب کالیفرنیا - اورنج کانتی.

( با یادی از روان شاد موبد آرش کسروی )

@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

10 February 2026 07:40

#امروز

به روز ، پیروز ‌و فرخ روز آسمان ایزد از بهمن ماه به سال ۳۷۶۳ مزدیسنی.

سه شنبه  ۲۱ بهمن ماه به سال ۱۴۰۴ خورشیدی.

۱۰ فوریه سال ۲۰۲۶ (ترسایی)

✔️ آسمان = آسمان

@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

09 February 2026 04:01

✅ ۲۱- بهشت و دوزخ.

بهشت در بينش اشوزرتشت از واژه ی «وهيشتم منو» آمده است که به چم بهترين منش است ، دوزخ نیز از واژه ی «دروجودمانه» آمده که به چم جايگاه دروغ يا تيرگی درونی است.
از اين ديدگاه ، بهشت و يا دوزخ را خداوند برای پاداش يا کيفر روان مرتوها در دنيای پس از مرگ نيافريده ، بلکه بهشت و دوزخ واکنش زاستاری (:طبيعی) رفتار مرتوگان است که در همين جهان به خودش باز گشته ، بر وجدان و روانش اثر خواهد گذاشت.
بهترين شادی و آرامش (بهشت) نام دارد. بدترين پدیده تيرگی درون (دوزخ) است که هردو با کردار نیک و بد هر کس برای روانش در این زندگی و پس از درگذشت فراهم می گردد.
۱۴
@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

09 February 2026 03:59

#اشتاد_ایزد

✅اشتاد یا ایزدبانو اشتاد ، در اساتیر ایران نام یک ایزدبانو است که ایزد پایدار روز بیست‌ و‌ ششم هر ماه در گاه شمار زرتشتی نامیده می‌شود.
اشتاد به چم «راستی و درستی» است.
این ایزد راهنمای مینویان و جهانیان است.
در آیین مزدیسنا بر این باور است که خداوند ، زمین را در اشتاد روز آفرید. بنا به این بازگفت برخی اشتاد روز را ، روزی خجسته دانسته‌اند.

واژه‌دی اشتاد از بنیان و نهان ارشتاد یا ارشتات بوده که در گذر زمان به اشتاد تبدیل شده‌ است.
ارشتات به چَم راستی و درستی است و در یسنا ۱۶ و هم چنین در دو سی روزه‌ی کوچک و بزرگ ، در ردیف سی فرشته‌ در پیوند با روزهای ماه به شمار آمده‌ است.

اشتاد هم چنین رهنمای مینویان و جهانیان شمرده شده و با دو ایزد دیگر ، یعنی زامیاد (ایزد زمین) و رشن در پیوند ویژه‌ و نزدیک دارد و ایزد اشتاد همکار و یاور امشاسپند «اَمُرداد» بوده و در اوستا به چم «کار و دادخواهی» هم آمده است.

❇️ زرتشت بهرام پژدو می‌سراید :
«روانت باد ویژه جان و دل شاد ،
نگهدارت سروش و رشن و اشتاد.

✳️ چهار روز در نزد زرتشتیان ارج بسیار ویژه‌ای دارد : مهر ، آذر ، ورهرام و اشتاد و برای هر یک از آن ها زیارت گاهی ساخته شده است.
یکی از نیایش گاه‌های زرتشتیان کرمان ، «شاه اشتاد ایزد» نام دارد.
این زیارت گاه که در محله ی گَبر آباد در شمال شرقی شهر کرمان جای دارد ، به این ایزد ویژه شده است.
زرتشتیان روز اشتاد ایزد هر ماه در پیرانگاه ستی‌پیر در نزدیکی روستای زرتشتی‌نشین مریم‌ آباد یزد به نیایش همگانی می‌پردازند.

❇️ اندرز نامه ی آذرباد مهراسپندان (موبد موبدان در روزگار شاپور دوم)

اسب ، گاو و ستور به گشتن ،
هل تا به درستی آیی (بازگردی).

◀️ اندرزنامه ی آذرباد مهر اسپندان در سروده‌ ی استاد ملک‌الشعرای بهار :

در (اشتاد) روز ، اسب و گاو ستور ،
به گشتن افکنی مایه گیرند و زور.

❇️ در بندهش پیرامون این ایزدان آمده است :
آن سه فره بر چینوت برایستند. آن جا که رشن ، روان را آمار کند و اشتاد و زامیاد ، روان را بر ترازو بگذارند.

❇️ در شاهنامه ی فردوسی سترگ آمده است :

«همه ساله ز اشتاد و از آسمان ،
تن و جانت با شادی و کامتان».


❇️ مسعود سعد سلمان گوید :

«اشتاد روز و تازه ز گل بوستان ،
ای دوست می ستان ز کف دوستان».

◀️ سروده‌ ی مسعود سعد سلمان ، بر پایه‌ ی کتاب بندهش :

اشتاد‌ روز و تازه ز گل بوستان ،
ای دوست می ستان ز كف دوستان.

در بوستان نشین و می ‌لعل نوش ،
زیرا كه سبز گشت همه بوستان.

❇️ پور ریحان بیرونی در آثارالباقیه می‌نویسد :

«در این روز خداوند زمین را بیافرید».
سفر کردن و خون گرفتن در این روز نیکوست.

🌺 گل لاله نماد روز اشتاد ایزد است.

@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

08 February 2026 05:55

✅ ۱۸ - دادگستری.

اشوزرتشت دوست‌ دار ، پيشنهاد کننده و گسترش دهنده ی داد (:قانون) بین مرتوگان جهان است.
بنابراین بی دادی ، هرج مرج و بی هنجاری در هازمان مرتوگانی جايگاهی ندارد ، جهانیان بايد دادگستر باشند و برای رسیدن به هازمانی دادپایه ، در برابر هر بی دادی به دادخواهی بپردازند.

❇️ ۱۹ - پاس داشت زیستگاه.

در بينش اشوزرتشت هر کس بايد باور به پاسداری از زاستار (:طبيعت) داشته باشد و از ویرانی آبشخور (:منابع) مادی در جهان هستی پرهيز کند.
پاس داشت زيستگاه با پرستاری و نگهداری از چهار آخشيج (: عنصر) پاک کننده : آب ، هوا ، خاک و آتش از ويژگی های آيين زرتشتيان است.
آلوده کردن هر یک از آن ها در زاستار و بهره‌گيری نادرست از آب ، خاک ، هوا و آتش از کارهای ناشايست در اندیشه ی زرتشتیان است.

📚 بن مایه :

برگفته از تارنمای روانشاد ؛
موبد کورش نیکنام.

✍ رونوشت ؛ بردیا بزرگمهر.
۱۲
@khashatra
ادامه دارد.....

وُهومَن اَمشاسِپَند

08 February 2026 05:55

✅ ۱۴- حقوق بشر.
در بينش اشوزرتشت ، مرتوگان از هرنژاد ، کشور و تیره (:قوم) ، با هر زبان و رنگ پوست ، دين و باوری در جهان ، باهم یکسانند.
برتری خواهی دينی ، تیره ای و نژادی در اين دين جايگاهی ندارد ، اشوزرتشت تنها راه برتری مرتوگان را پايبندی به ارزش‌های نيک و پيروی از هنجار هستی که همان اندیشه ی نيک ، گفتار نيک و کردار نيک ست می داند.
برده‌ داری و به اسیری در آوردن هر مرتو در این اندیشه ناشایست است.

❇️ ۱۵ - انديشه به ديگران.

در بينش اشوزرتشت مرتوها تنها زندگی نمی کنند آنان پیوسته به هازمان مرتوگانی بوده و باید در اندیشه ی آسایش ، شادی و رستگاری همگان باشند.
در سرودهای اشوزرتشت (گات ها) آمده است :
« خوش بختی از آن کسی است که در پی خوش بختی ديگران باشد».
بنابراین پیوستگان به اندیشه ی اشوزرتشت تلاش می کنند هماهنگ با توانمندی خویش به آسايش و آرامش ديگران نيز بپردازد.
به همين روی ويژگی های مهمان نوازی ، داد و دهش ، مهربانی ، فروتنی و گذشت برای ديگران در فرهنگ ايرانیان پدیدار شده است.
۱۰
@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

08 February 2026 05:53

#امروز

به روز ، پیروز ‌و فرخ روز ارد ایزد از بهمن ماه به سال ۳۷۶۳ مزدیسنی.

یک شنبه ۱۹ بهمن ماه به سال ۱۴۰۴ خورشیدی.

۸ فوریه سال ۲۰۲۶ (ترسایی)

✔️ ارد = توانگری و دارایی.

@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

07 February 2026 16:42

✅ ۱۰ - راستی.

اشوزرتشت مرتوگان را در جهان به راستی فرامی خواند.
آن جا که در گات‌ها می فرمايد :
راستی همواره پيروز است سفارش به گسترش راستی دارد.
در این نگرش دروغ و کژ انديشی نبايد جايگاهی در بين مرتوگان جهان داشته باشد زيرا هنجار هستی تنها بر راستی استوار است.
چنان چه بر سنگ نوشته های دوران هخامنشی نیز چنین آرمان شده است :
«اهورامزدا اين سرزمين را از دروغ ، دشمن و خشک سالی به دور بدارد.»

❇️ ۱۱ - تازه شدن.

«فرشه» ، در آيين اشوزرتشت تازه شدن را نويد می دهد ، اين واژه در انگليسی نيز به ریخت فِرِش[1] به چم (:معنی) تازگی در آمده است.
فرشه ، همگان را به تازگی در انديشه ، گفتار و کردار سفارش می دهد.
تن و روان مرتوگان ، فرهنگ و رفتار همه در جهان بايد به سوی تازگی و پيش رفت حرکت کند.
در این بینش تنبلی ، ایستایی ، کهنگی و پس نگری در اندیشه ناشایست است.
اشوزرتشت در پيام خود از پيروان و یاورانش درخواست می کند تا همواره جهان را نو و زندگی را تازه کنند.
« از کسانی شويم که زندگی را تازه می‌کنند و جهان را نو می سازند».
«گات ها».
۸
@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

07 February 2026 11:47

‍ #دین_ایزد

✅ «دین» واژه‌ای پارسی و به چم (:معنی) وجدان ، بینش و نگرش درونی است که از سوی اهورامزدا در نهاد هر انسان جای داده شده تا در زندگی با نیروی آن بتواند راه درست و راست را یافته و در آن گام بردارد.
دین ، نام روز بیست‌ و‌ چهارم از هر ماه در گاه شمار زرتشتی ست و نگهبانی روز بیست‌ وچهارم ماه به ایزد دین سپرده شده است.
دین نام ایزدی از ایزدان آیین زرتشتی ، نگهبان خامه هست.
در این روز فرزند به درس و آموزگار سپرند.

❇️ پورریحان بیرونی در فهرست نام‌ های روزهای ایرانی نام این روز را «دین» و در سغدی هم «دین» و در خوارزمی نیز «دین» یاد کرده است.
دین که از واژه‌ی دئنا گرفته شده به چم سروش كه همان وجدان آمده است.
نگرشی درونی که از سوی اهورامزدا در نهاد هر آدمی مى‌باشد ، تا در زندگی با نیروی آن بتواند راه راست و درست را یافته و در آن گام بردارد.

در سانسکریت و گات ها و دیگر بخش‌های اوستا بارها واژه‌ِ ی «دئنا» آمده كه هشت بار مى‌شود.
دین در گات ها به چم‌ های گوناگون کیش ، و آیین و سروش و … معنا شده است.


❇️ فردوسی سترگ پیرامون این ایزد می‌سراید :

همه مردمی باید آیین تو ،
همه  رادی و راستی دین تو.


❇️ مسعود سعد پیرامون آن می‌سراید :

دین‌روز ای روی تو آکفت دین ،
مَی خور و شادی کن و خرم نشین.

🌺 گل سد برگ نماد دین ایزد است.

@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

06 February 2026 09:45

#دی_به_دین

✅ دی به دین ، روز بیست و سوم از هر ماه در گاه شماری زرتشتیان است.
دی یکی از نام های اهورا مزداست.

«دی» اوستایی «دَثوش» به چم (:معنی) پروردگار و دادار ، آفریننده و جهان دار زیبایی ها است.

در گاهشماری زرتشتی ، روز نخست هر ماه اورمزد روز نامیده می شود و سه روز دیگر  به نام اهورامزدای بی همتاست که به واژه ی دی آمده و از آن سخن گفته شده است.

👈 در هر ماه سه روز با نام «دی» شناخته می‌شود.
در گاه شمار سی‌ روزه‌ ی زرتشتیان هنگامی که نام روز و ماه برابر می‌شود آن روز را جشن می‌گیرند.
و به شادمانی و ستایش آفریده های نیک اهورامزدا می پرداختند.
فرارسیدن روز دی  در ماه دی را جشن دیگان می‌نامند.
روزهای هشتم ، پانزدهم و بیست و سوم ماه زرتشتی به نام «دی» است مانند دی به آذر ، روز هشتم هر ماه ، دی به مهر ، روز پانزدهم از هرماه ، دی به دین ، روز بیست و سوم از هر ماه.
برای باز شناختن هر یک از این سه روز ، نام روز پس از آن به واژه‌ی دی پیوند داده شده است برای نمونه فردای روز دی به آذر روز آذر است.

❇️ روزهای دی در هر ماه روزهای نیایش همگانی ، به آتشکده رفتن و آسایش و دست از كار كشیدن زرتشتیان است.

❇️ «سروده‌ ی مسعود سعد سلمان ، بر پایه‌ ی کتاب بندهش»

روز دی است خیز و بیار ای نگار مِی ،
ای ترک ، مِی بیار كه تركی گرفت دی.
مِی ده برطل و جام كه در بزم خسروی ،
بنشست شاه شاد ملک ارسلان به مِی.

🌺 گل شنبلید نماد دی به دین (آفریدگار) است.

@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

05 February 2026 11:53

#جشن_ورهرام

✅ پارسیانِ هند ، در همبستگی با هم کیشانِ زرتشتیِ خود و با نگاهی نگران به وضعیتِ کنونیِ کشور ، آیینِ «جَشَنِ ورَهْرام » را برای مردمانِ ایران برگزار کردند.
🌿🌼
❇️ جَشَنِ ورهرام  از آیین‌های متداول در میانِ پارسیان است که به نیتِ پیروزی ، توانمندی ، پایداری و نگاهبانی ، با یاری ایزدِ بهرام برگزار می‌گردد.


@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

05 February 2026 08:17

#امروز

به روز ، پیروز ‌و فرخ روز باد ایزد از بهمن ماه به سال ۳۷۶۳ مزدیسنی.

پنج شنبه ۱۶ بهمن ماه به سال ۱۴۰۴ خورشیدی.

۵ فوریه سال ۲۰۲۶ (ترسایی)

✔️ باد = وای ، وایو ، باد.

@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

13 February 2026 10:42

#امروز

به روز ، پیروز ‌و فرخ روز انارم ایزد از بهمن ماه به سال ۳۷۶۳ مزدیسنی.

آدینه  ۲۴ بهمن ماه به سال ۱۴۰۴ خورشیدی.

۱۳ فوریه سال ۲۰۲۶ (ترسایی)

✔️ انارم = فروغ و روشنایی بی پایان.

@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

12 February 2026 17:39

#امروز

به روز ، پیروز ‌و فرخ روز مانتره سپند ایزد از بهمن ماه به سال ۳۷۶۳ مزدیسنی.

پنج شنبه  ۲۳ بهمن ماه به سال ۱۴۰۴ خورشیدی.

۱۲ فوریه سال ۲۰۲۶ (ترسایی)

✔️ مانتره سپند = سخن اندیشه بر انگیز.

@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

11 February 2026 05:40

#امروز

به روز ، پیروز ‌و فرخ روز زامیاد ایزد از بهمن ماه به سال ۳۷۶۳ مزدیسنی.

چهار شنبه  ۲۲ بهمن ماه به سال ۱۴۰۴ خورشیدی.

۱۱ فوریه سال ۲۰۲۶ (ترسایی)

✔️ زامیاد = زمین

@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

10 February 2026 07:43

#آسمان_ایزد

✅ بیست‌ و هفتمین روز از هر ماه در گاه شمار مزدیسنی آسمان نامیده می‌شود.
آسمان از آفریده‌ های اهورایی و ایزد نگهدارنده‌ ی سپهر.
واژه‌ ی آسمان در اوستا به صورت اَسن ، اَسمن ، در پارسی میانه و در پازند به صورت آسمان آمده است.
این واژه در اوستا به چم (:معنی) سنگ نیز به کار رفته است.
آسمان نخستین آفریده‌ ی اهورامزدا پیش از جهان مادی است که آغاز و انجام آن نادیدنی است.
(یشت ها فروردین یشت بند ۳) و در اوستا ستوده شده است.
آفرینش دیگر پدیده‌‌ها با آسمان در پیوند است.
به این معنی که اهورامزدا از گوهر آسمان آب و از آب زمین را آفرید.
و به یاری آسمان شادی را آفرید. “که در دوران آمیختگی که ”روزگار ماست” آفریدگان به شادی زندگی کنند.
ایرانیان باستان آسمان را هفت پایه می‌دانستند.
نخست ؛ ابر ، پایه‌ ی دیگر ؛ سپهر اختران ، سه ؛ دیگر ستارگان آلوده نشده ، چهارم ؛ بهشت که ماه بدان پایه ایستد ، ششم ؛ گاه امشاسپندان ، هفتم ؛ روشنایی بی کران که جای اورمزد است.
در برخی بُن مایه ها (منابع) برای آسمان فقط سه پایه ، ستاره پایه و ماه پایه و خورشید پایه نام برده شده است اما در ادبیات پهلوی از هفت طبقه‌ ی آسمان یاد شده است.
همکاران آسمان ، شهریور ، خور و مهر و انارم ”انغر روشن” می‌باشند.
آسمان نخستین گیتیایی اهورامزداست و در گهنبار میدیوزرم آفریده شده است.
آسمان از آفریده‌های بسیار زیبا و ستودنی اهورامزداست.
آسمان برای ایرانیان باستان سرچشمه ی نور و گرمای خورشید بوده و همان گونه که خورشید نیایش می‌شده، آسمان هم ستوده می‌شده است.

❇️ در شاهنامه ی فردوسی سترگ آمده است :

« مه بهمن و آسمان روز بود ،
که فالم بدین نامه پیروز بود».

❇️ سروده‌ ی مسعود سعد سلمان ، بر پایه‌ی نسک (کتاب) بندهش :

آسمان‌ روز ای چو ماه آسمان ،
باده نوش و دار دل را شادمان.

جان ز باده شاد كن زیرا كه عقل ،
باده را بیند همی شادی جان.

هر زمان باده خور ای تازه چو گل ،
تازه كن شادی به باده هر زمان.

🌺 گیاه هوم نماد آسمان ایزد است.

@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

09 February 2026 04:01

✅ فرجام (:نتیجه).

در بینش اشوزرتشت و فلسفه ی گاهانی او ، ویژگی هایی برای بهروزی و رستگاری مرتوها پیشنهاد شده است که در چالش اندیشه های جهانی بین دوده (:نسل) کنونی پدیدار شده است شایستگی آن را دارد تا رویکردی را به جوانان کنونی نشان دهد تا بتوانند دین و آموزه های دینی را بدون خرافه نگری درک و پژوهش کرده ، با اشغ و انگیزه همراه با آزادی خویش ، فروزه ووگزینه های دینی را برگزیده و پیروی کنند تا در روزگار کنونی نیز سخن از دین مداری کمرنگ نگردد و برای دوده های آینده مرتوگانی نیز دینی به یادگار بماند که با چالش های اندیشه روبرو نباشد.

✳️ مقاله ی فوق نوشته ی روان شاد :
موبد کورش نیکنام
دارای دکترای فلسفه ی زرتشت
که در آرشیو فصلنامه ب اندیشه ی آنلاین آلمان به چاپ رسیده است.

📚 بن مایه :

برگفته از تارنمای روانشاد ؛
موبد کورش نیکنام.

✍ رونوشت ؛ بردیا بزرگمهر.
۱۵
@khashatra
پایان🔺🔺

وُهومَن اَمشاسِپَند

09 February 2026 03:59

✅ ۲۰ - نداشتن رسته (:فرقه) در دين.

برخی از دین ها اندکی پس از پیدایش و یا در گذر از کشمکش ها به رسته های گوناگونی در آمده اند که گاهی به شیوه رفتاری یک دیگر نیز در ستیز بوده و دست به تازش و کشتار می زنند ، هر چند اين رسته ها در باور دينی به یک سرچشمه ی یک سان پیوسته اند ولی گاهی در چالش اندیشه ها سرانجام به نبرد و نابودی باور دارند.
آموزه‌ های اشوزرتشت با همان ویژگی هایی که ازآن یاد شد با هرگونه رسته ی جداگانه و چندگانه ناهمگون است چون همه ی مرتوها را با خردمندی به راه راستی که تنها راه پيروزی و رستگاری است فرا خوانده است و همگان را در پیوستن به هنجار هستی سفارش کرده است.
بدین روی در انديشه ی اشوزرتشت دين و رسته ، تنها با پيوستن به آيين راستی و خرد پدیدار شده و پویاست.
۱۳
@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

09 February 2026 03:58

#امروز

به روز ، پیروز ‌و فرخ روز اشتاد ایزد از بهمن ماه به سال ۳۷۶۳ مزدیسنی.

دو شنبه  ۲۰ بهمن ماه به سال ۱۴۰۴ خورشیدی.

۹ فوریه سال ۲۰۲۶ (ترسایی)

✔️ اشتاد = راستی و درستی.

✔️ روز دیدار ستی پیر در شهر یزد.

@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

08 February 2026 05:55

✅ ۱۶- شادی.

انديشه ی اشوزرتشت ، سرور و شادمانی را به مرتوها در جهان سفارش می‌کند ، پيروان اين آيين شاد بودن و خوش زيستن را برگزيده‌اند و از افسردگی و سوگواری دوری می کنند.
به همین روی در پوشش زنان و مردان نیز از رنگ های شاد بهره گرفته می شود.
شادمانی و سرور يکی از شيوه‌های نيايش پروردگار و نزديک شدن به اوست.
در گاه شماری (:تقویم) ویژه ی زرتشتيان به سبب انگيزه‌ های زاستاری (:طبيعی) ، ستاره نگری (:نجومی) و گاه دادی (:تاريخی) جشن‌ هايی پايه‌ گزاری شده تا انگيزه‌ای برای گرد هم آمدن و شادی کردن گروهی باشد.

❇️ ۱۷ - آشتی (:صلح) و دوستی.

در آيين زرتشت جنگ و دشمنی چه برای کشور گشايی و چه با نام گسترش دين ، نادرست و نکوهيده است.
مرتوها با پيوستن و پيروی از اشا بايستی گسترش دهنده ی مهربانی ، فروتنی ، آشتی و يگانگی باشند تا آرامش و دوستی همگانی فراهم گردد.
هر زرتشتی در نيايش روزانه با سرودن بخشی از اوستا به نام «مَزدَیَسنو اَهمی» پيمان می بندد تا از دينی پشتيبانی کند که مخالف جنگ و خون ريزی و ستايش گر دوستی ، پارسايی و از خود گذشتگی است.
۱۱
@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

08 February 2026 05:54

#ارد_ایزد

✅ ایزدی ست که همه ی خوشی‌ها و آسایش‌ها به او ویژه شده است و گویند اگر به خانواده‌ای «ارت» به گونه دختری زیبا رو کند ، داده و خواسته و گشایش و گسترش به آن خانه و خانواده روی می‌آورد.
آموزش‌های اشوزرتشت آرامش درونی را همراه با توانگری و به دست آوردن خواسته سفارش می‌کند.
هر زرتشتی برای به دست آوردن خواسته از راه درست و راست ، به کار و کوشش می‌پردازد.
خواندن سرود «اشم وهو»؛ به بهدینان می‌آموزد که : «خوش بختی از آن کسی ست که در پی خوش بختی دیگران باشد».
ایزد ارد كه در اوستا به گونه‌ی «‌اشا ونگهوئی» آمده است، بیست و پنجمین روز هر ماه است. در یشت ها «ارد ایزد»، خواهر امشاسپندان خوانده شده است. یکی از یشت های اوستا به نام او «ارت‌یشت» است.
ایزد ارد یا «ارت»، در اوستا «اشی ونگوهی»، و به چم توانگری، خواسته و دارایی است و به چم «خوب و نیک» نیز آمده است.
در اوستا یشت هفدهم ، به‌نام این ایزد است.
نگهبانی از ثروت و دارایی بر دوش این ایزد است.
آموزش‌های اشوزرتشت آرامش درونی را همراه با توانگری و به‌دست آوردن خواسته سفارش می‌کند.
هر زرتشتی برای به دست آوردن خواسته از راه درست و راست ، به کار و کوشش می‌پردازد. این یشت ۶۲ بند دارد.
‍ در اوستا اَشی وَنگوهی به چم توانگری ، خواسته و دارایی است و در پهلوی اَرت آمده ، کلمه ونگهو صفت است به چم نیک وخوب. ترکیب این کلمه‌ به چم اشی نیک است و آن در پهلوی به گونه‌ی اَرشَش وَنگ و اَشَش وَنگ و اَرشوش وَنگ و بیشتر اَشیش وَنگ آمده است که همگی به چم اَشی نیک است.
ارت یا ارد نیز پهلوی است که در فارسی باقی مانده.
در لغت‌نامه ها اَرد و آراد و آرد هر سه یاد شده است.
در گات‌ها و دیگر بخش‌های اوستا، ارت (اشی) گاه اسم مجرد است به چم توانگری و بخشایش و برکت و نعمت و مزد و بهره و گاهی اسم خاص ایزدی که نگهبان مال و خواسته و دارایی است.
اسم این ایزد در گات‌ها یاد شده است. وی مانند سپندارمذ ، آناهید و چیستا (فرشته ی دانش) مونث شناخته شده.
در جهان ماددی مال و جلال و خوشی دین داران از پرتو وجود اوست و در جهان مینوی و روز واپسین ، پاداش کارهای نیک و سزای کردارهای زشت به یاری او انجام شود. برخی نیز او را اشیش ونگ می‌نامند، او بِه فَر و شکوه خانه می‌افزاید.
زیرا هرکه به دیگران چیزی بدهد همان چیز افزوده و بزرگ تر شده به خانه ٔ وی بازگردد (چنان که در یسنای ۴۳ بند ۱۲)
زرتشتیان در این روز جامه ی نو می‌پوشند ، به سفر می‌روند و سالمندان را یاری می‌کنند.

❇️ سروده‌ی مسعود سعد سلمان ، بر پایه‌ ی کتاب بندهش :

ارد‌ روز است فرخ و میمون ،
با همه لهو و خرمی مقرون.
ای دلارای یار گلگون‌رخ ،
خیز و پیش‌آر باده‌ی گلگون.

❇️ اندرز نامه ی آذرباد مهراسپندان (موبد موبدان در روزگار شاپور دوم)

هرچیز نو بخر و اندر خانه بر.
 
◀️ اندرز نامه ی آذرباد مهر اسپندان در سروده‌ ی استاد ملک‌الشعرای بهار :

به بازار شو ، روز (ارد) ای پسر ،
نوا نو بخر چیز و به خانه بر.

🌺 گل همیشه بهار نماد ارد ایزد است.

@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

07 February 2026 16:44

✅ ۱۲- رازوری (:عرفان).

انديشه ی اشوزرتشت مرتوگان جهان را با پویا کردن و پيمودن هفت گام به درک رازهای هستی سفارش می‌کند.
اين شیوه و راه کار در هر زمان و مکانی شدنی است.
رازوری اشوزرتشت شناخت راهی است که از وهومن (:نيک انديشی) آغاز می‌شود و با گذر از بهترين راستی ، شهرياری بر خويشتن ، اشغ پاک ، رسايی و جاودانگی به روشن دلی خواهد پيوست.

❇️ ۱۳- کار و کوشش.

ساده ترین و بهترین شیوه در راستای آبادانی و پيش رفت جهان ، که خوش بختی و آسايش مرتوگان را در پی داشته باشد ، کار و کوشش است.
بينش اشوزرتشت از همگان خواستار است که بر پایه ی هنجار راستی و اشا ، نسبت به استعداد و توانمندی خویش ، برای پيش رفت و آسايش در زندگی تلاش کنند.
هنر آفرينی در هر بخش از زندگی و تلاش در انجام کار نيک و سازنده ، يکی از شيوه‌های پسنديده‌ نيايش پروردگار است.
و به همين روی گوشه نشينی ، کاهلی ، تنبلی و گدايی از کارهای ناشايست در انديشه ی اشوزرتشت است.

📚 بن مایه :

برگفته از تارنمای روانشاد ؛
موبد کورش نیکنام.

✍ رونوشت ؛ بردیا بزرگمهر.
۹
@khashatra
ادامه دارد.....

وُهومَن اَمشاسِپَند

07 February 2026 16:41

✅ ۹ - هنجاردرست هستی.

نگرش آيين زرتشت به جهان هستی ، پيروی و پيوستن به هنجار درست و مبارزه با ناهنجاری است.
هنجار راستی در بينش زرتشت «اشا» نام گرفته است و مرتو بايستی با هر نشیب و فرازی در زندگی با اشا هم گام و هماهنگ شود.
به سخنی دیگر راستی ، پاکی ، مهربانی ، فروتنی ، پارسايی و فروزه‌های نيک مرتوگانی را در خود پرورش دهد تا با هنجار درست هستی هم سو شده باشد.
آشکار است که اين هنجار در همه ی ذره‌ها و پديده‌ های هستی به ریخت آمده است و هر ذره با اشغ ویژه ای به سرچشمه ی هستی اشاره دارند.

❇️ چنان که حافظ می فرماید :

کمتر از ذره نیی پست مشو اشغ بورز ،
تابه سرچشمه ی خورشید رسی رقص کنان.
دامن دوست به دست آر وز دشمن بگسل ،
مرد یزدان شو و فارغ گذر از اهرمنان.

و برای مرتوگان انديشمند نيز بايسته است تا از اشا وهنجار درست پيروی کنند و گرنه بی هنجاری و بی دادی گسترش خواهد يافت.

❇️ سعدی نیز دراین باره می‌فرمايد :

ابر و باد و مه خورشيد و فلک در کارند ،
تا تو نانی به کف آری و به غفلت نخوری.
همه از بهر تو سرگشته و فرمان بردار ،
شرط انصاف نباشد که تو فرمان نبری.
۷
@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

07 February 2026 11:46

#امروز

به روز ، پیروز ‌و فرخ روز دین ایزد از بهمن ماه به سال ۳۷۶۳ مزدیسنی.

شنبه  ۱۸ بهمن ماه به سال ۱۴۰۴ خورشیدی.

۷ فوریه سال ۲۰۲۶ (ترسایی)

✔️ دین = دئنا ، وژدان ، نگرش درونی.

@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

06 February 2026 09:44

#امروز

به روز ، پیروز ‌و فرخ روز دی به دین از بهمن ماه به سال ۳۷۶۳ مزدیسنی.

آدینه ۱۷ بهمن ماه به سال ۱۴۰۴ خورشیدی.

۶ فوریه سال ۲۰۲۶ (ترسایی)

✔️ دی به دین = آفریدگار.

✔️ روز استراحت و نیایش همگانی زرتشتیان.

@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

05 February 2026 08:18

#باد_ایزد

✅ «باد» ، نام بیست‌ و‌ دومین روز ماه در گاه شمار زرتشتی ست.
باد ، به چم هوا ست. در فرهنگ زرتشتی هوا از چهار آخشیج ستودنی و سپندینه مانند آب و آتش و خاک است.
در فرهنگ ایران پاک نگهداشتن چهار آخشیج خویش کاری هر انسان است.

در اوستا ایزد وَیو (باد) همراه و همکار ایزدان آب و آتش و خاک است.
ایزد وَیو (ایزد «باد» یا «هوا») همواره با ایزد رام آمده است.

❇️ در اوستای سی‌روزه آمده : «…یاری باد به همه رزم و کارزار برساد.
هر که را باد پشتیبان است پیروزی همیشه با اوست.

ایزد وَیو یا ایزد باد همواره با ایزد رام آمده است. ” وای یا وایو ”باد” چهره‌ای دوگانه دارد ، خوب و بد زیرا باد از هر دو جهان نیک و بد می‌گذرد.
او نیکوکار است و در عین‌حال می‌تواند با نیروی ویران گر خود همه‌ چیز و همه ‌کس را نابود سازد.

در ادبیات پهلوی دارای دو نیمه‌ ی بد و خوب است که در اوستا نیمه‌ ی نیک او که دشمن دیوان است ستوده شده.
ایزد وایو در یشت پانزدهم اوستا به عنوان ایزدی مهم مورد ستایش قرار گرفته و این ستایش تا دوران اشکانی و ساسانی ادامه داشته‌است.
در فرهنگ ایران قدیم ایزد یا الهه ی باد است.
این خداوندگار نه تنها برای تمام موجودات زنده روح حیات بوده بلکه روح دنیا و گیتی نیز محسوب می شده است.
وایو هم چنین هوایی است که در آن تمام موجودات زنده در هنگام مرگ نابود می شوند.

❇️ ایزد باد در اوستا چنین گزارش شده : جوینده ، نیک‌كردار ، چیره‌ شونده ، پس‌رونده ، پیش‌رونده ، پاینده‌ فر ، سخت‌ ترین ، قوی‌ترین ، شكست‌ دهنده ، موج‌ ریزنده ، زبانه‌ كشنده و ….
 
❇️ سروده‌ی مسعود سعد سلمان ، بر پایه‌ ی نسک (:کتاب) بندهش ؛

چون باد‌ روز ، روز نشاط آمد ای نگار ،
شادی فزای هین و بده باده و بیار.

باده است شادی دل پیوسته باده خور ،
بی‌ باده هر چه بینی باد هوا شمار.

❇️ اندرز نامه ی آذرباد مهراسپندان (موبد موبدان در روزگار شاپور دوم)

در بخش (نیایش خواندن سرود و ادعیه) از بر کن و به کار نو مَپیوند.

 
◀️ اندرز نامه ی آذرباد مهر اسپندان در سروده‌ ی استاد ملک‌الشعرای بهار :

وگر با شدت کار ، با داوران ،
در این روز رو ، تا شوی کامران.

سزد روز (باد) ار درنگی شوی ،
نپیوندی امروز کار از نوی.

🌺 گل باد رنگ بویه نماد باد ایزد است.

@khashatra

وُهومَن اَمشاسِپَند

04 February 2026 07:07

✅ و جَسَه. مِه. اَوَنگ.هِه. مَزدَه
از اهورامزدا یاری می گیرد.
تا بداندیش ودروغ کار نیز زمانی به راستی روی آورد.
آرزو می کند تا بداندیشی(:اهریمن) از او دور بماند.
نیروی انگره مینو شکسته گردد.
تندرستی و بهروزی را برای نیکو کاران آرزو دارد.
از کارهای ناشایستی که با اندیشه ، گفتار و کردار او روی داده ، پشیمان است.
به دین مزدیسنا که آورده ی اشوزرتشت است.
اقرار می کند و پایبندی خود را به :
اندیشه ی نیک ،
گفتار نیک ،
و کردار نیک آشکار می کند.

پیمان دین مزدایی را بازگو می کند :
او دینی را گزینش کرده که با جنگ و خون ریزی سازگاری ندارد ،
بلکه ستایشگر آتشی و نیک اندیشی است.
در پایان آرزو می کند.
تا همراه و هماورد باشد ،
با نیکوکاران ،
و از هرگونه کار ناشایستی به دور بماند.

📚 بُن مایه :
برگرفته از تارنمای روان شاد ؛
موبدکورش نیکنام.

✍ رونوشت بردیا بزرگمهر.
۸
@khashatra
پایان🔺🔺