✅ «تألیفات شیعه در شبهقاره هند؛ معرفی 12500 کتاب از مؤلفین شیعه هند و پاکستان و بنگلادش به 17 زبان: اردو، فارسی، عربی، هندی، گجراتی، بنگالی،...)،
از: سید شهوارحسین نقوی،
تهران: دلیل ما، 1384شمسی.
در این کتاب، چاپ سنگی و نسخهخطی هم معرّفی شدهاند.
🆔 @manuscript
✅ مقاله به زبان اردو:
خزانہ جواھر جلالی کے چار قلمی نسخوں کا تعارف و جائزہ [= معرفی و بررسی چهار نسخه خطی "خزانه جواهر جلالی" از مخدوم جهانیان جهانگشت]
Contemporary Journal of Social Science Review, No. 4 , 2025
♦️ پی دی اف مقاله 🔽
https://contemporaryjournal.com/index.php/14/article/view/1432
🆔 @manuscript
✅ از «انجمن آسیایی» شهر کولکاتّا (نام پیشینِ «کلکته») دو مجله چاپ می شود: «فصلنامه انجمن آسیایی» (به انگلیسی) و «بولتنِ ماهانه» (به انگلیسی و بنگالی).
در شماره می 2025 این خبر آمده است که در این انجمن بیش از 52 هزار نسخه خطی به زبانهای مختلف است. این انجمن از سال 2025 پروژه «Vidhvanika» (وِد وانِکا: رمزگشایی از دانش) را راه اندازی کرده است تا با استفاده از هوش مصنوعی نسخه های خطی به زبانهای مختلف خوانده شوند.
♦️پی دی اف تمام شماره های «بولتن ماهانه» 🔽
https://asiaticsociety.culture.gov.in/departments/publication/bulletin
🆔 @manuscript
✅ دو مقاله به فارسی با عنوان:
«ذخیره خوارزم شاهی از آغاز تا انجام»، مقاله نویس:محمدابراهیم ذاکر,
«ذخیره خوارزمشاهی، جایگاه آن در پزشکی و زبان فارسی و سیر تاریخی تحصیح و نشر آن در قرن چهاردهم شمسی»، مقاله نویس: محمد صدر,
مجله «ایرانی اسلامی»، خرداد 1405 شمسی.
♦️پی دی اف هر دو مقاله 🔽
https://jii.nlai.ir/issue_482_491.html
🆔 @manuscript
✅ کتاب تازه چاپ شده به زبان اردو:
«ہندو ایران کے لسانی رشتے (مجموعہ مقالات)» [مجموعه مقالاتِ روابط زبانیِ هندوستان-ایران]،
از: زُهره خاتون(فاروقی)،
ناشر: اَپلائد بُکس، دهلی، هندوستان، 2026.
یکی از مقالهها درباره نسخهخطی به فارسی «سراج الاقبال فی تاریخ بهوپال» است که مَیجر ویلیام هاف به انگلیسی نوشته بود و محمد عباس آن را به فارسی ترجمه کرد. این نسخهخطی در کتابخانه دکتر ذاکر حسین در جامعه ملیه اسلامیه شهرِ دهلی در هندوستان است.
💠فهرست کتاب و این مقاله به پیوست همین فرسته آمده است.
♦️ درباره دکتر زهره خاتون (فاروقی) 🔽
/channel/manuscript/13230
🆔 @manuscript
کنون کارت فتاده با زباننافهم کشمیری
فغان احسن که قدر اهل کابل را ندانستی
محمّدرضا احسنالله مخاطب به ظفرخان (۱۰۱۳–۱۰۷۳ق) والی کابل در سالهای ۱۰۳۳ تا ۱۰۳۹ق. طبعی شاعرانه داشت و در دربار خود حلقهای از شاعران را حمایت میکرد. از مشاهدۀ یکی دو غزل در دیوان او در وصف کابل پیداست که این شهر و اهالی او را دوست میداشته است.
آوازۀ حمایتهای او از شعرا به گوش میرزا محمدعلی صائب تبریزی رسید و او به اشتیاق دیدار ظفرخان و هند به دربار این حاکم در کابل پیوست و با او چند سالی به سر برد تا این که یکجا با او به دکن، آگره، لاهور و سپس کشمیر رفت.
ظفرخان در کشمیر نیز حلقۀ دیگری از شعرا را پدید آورد و شاعران دیگری چون کلیم همدانی، قدسی مشهدی، غنی کشمیری، دانش مشهدی و ... در رکابش در این ناحیۀ خوش آب و هوا به سر میبردند. به مدد حمایتهای ظفرخان، بازار شعر و شاعری در خطۀ کشمیر، سبز و باطراوت شد. با این همه گویا کشمیر نتوانسته جای کابل را برای او بگیرد این از بیتی برمیآید که در ابتدای این مطلب درج است. در این تک بیت او از مردم کشمیر شکایت کرده و از دورۀ خوب حکومت خود در کابل و کابلیان آن روزگار به خوشی یاد کرده است.
ظفرخان تذکرهای بسیار باارزش شامل منتخبات آثار شاعران همروزگار به دستخط خود شاعران به اضافۀ تصویر هر شاعر تهیه کرده بود که متاسفانه اکنون بر جای نمانده است. این تذکره اگر روزی پیدا شود، به روشن شدن فضای ادبی کابل در یک دورۀ زمانی کمک بسیار خواهد کرد.
یاداشت حاکم مازندران در عصر مظفرالدین، ۱۲۷ سال پیش، نسبت به این که در سربرگها از او به عنوان حاکم یاد نشود:
قربان، سر پاکت برای فقیر حاکم مازندران ننویسید.
طوری مرقوم دارید که پس از معزولی هم اگر حیاتی باشد بشود نوشت (من فقیرم نه حاکم مازندران)
[یاداشت پسر او بعد ۴۳ سال از تاریخ قبلی]
خط در این ورقه از مرحوم علیخان ظهیرالدوله صفا علی پدر من است که در سنه ۱۳۲۰ هجری قمری مطابق ۱۲۷۸ شمسی زمانی که حاکم مازندران بودندنوشتهاند.
سه شنبه چهارم فروردین ۱۳۲۱ اصفهان
محمد ناصر صفا (ظهیرالسلطان)
@targhime
✅ با توجه به اینکه چند نسخه خطی از کلیات طالب علیخان عیشی در هندوستان، پاکستان و ایران است، پیشتر کلیات این شاعر تصحیح شده است:
۱. ترتیب و تدوین کلیات طالب علیخان عیشی- از: فاخره منصور ،رساله دکتری، دانشگاه اسلامی علیگر، شهر علیگر. هندوستان، سال دفاع: ؟(پیش از 1996)
۲. زندگی و آثار طالب علیخان (کتاب به زبان اردو که در آن برخی از اشعار شاعر از روی نسخه خطی تصحیح شده است )- از: شیمه رضوی، پرکاش کیندر، شهر لکنو، هندوستان، 1992.
۳. تصحیح کلیات نسخه خطی طالب علیخان متخلص به عیشی. قرن ۱۳ ق، نام پژوهشگر: زیبا فلاحی، مقطع: دکتری، دانشگاه آزاد اسلامی دهاقان، ایران، 1399شمسی/ 2020 .
🆔 @manuscript
✅ مجله «قند پارسی» از «مرکز تحقیقات فارسی جمهوری اسلامی ایران» در دهلی، هندوستان چاپ می شود.
این مجله هر سه ماه یک بار در گذشته به فارسی و اردو و در سال های اخیر فقط به فارسی منتشر می شود.
شماره های اول تا آخر 85-86 (باهم) در این لینک در دسترس هستند:
https://www.ichdpublication.in/qande
شماره / شماره های بعدی که چاپ شده اند در این لینک هنوز بارگذاری نشده اند.
فهرست شماره 87-88 (باهم) در این عکس آمده است.
برخی از مقاله ها:
- نگاهی به تاریخ کاغذ و خط در هند در قرون میانه // عبدالرحمان انصاری
- تصحیح و تدوین ریاض الحروف تالیفِ: عبرتی عظیم آبادی// محمدصادق حسین
🆔 @manuscript
✅ جلد اول فهرست نسخه های خطی فارسی در «مؤسسه مطالعات اسماعیلیه» در لندن
A Catalogue of Persian Manuscripts Housed at the Institute of Ismaili Studies, Vol. 1.
By: Karim Javan
PDF is available:
https://www.iis.ac.uk/publications-listing/a-catalogue-of-persian-manuscripts-housed-at-the-institute-of-ismaili-studies-vol-1/
🆔 @manuscript
✅ مرکز بین المللی میکروفیلم نور
فراخوان همکاری پژوهشی اسناد و تاریخ شبه قاره هند
https://indianislamicmanuscript.com/post/273
🆔 @manuscript
✅ برگزیدگان و شایستگان تقدیر آئین بزرگداشت حامیان نسخ خطی (دوره ۱۷)
🆔 @manuscript
✅ برگزیدگان و شایستگان تقدیر آئین بزرگداشت حامیان نسخ خطی (دوره ۱۷)
🆔 @manuscript
✅ فهرستِ «معرفی و کتاب شناسی استادان فارسی دانشگاه پنجاب از 1922 تا 2008م»،
از: فائزه کِرن، [کاف با کسره- ر با فتحه]
تهران: امید مجد، 1394 شمسی.
دکتر فائزه کرن در گروه فارسی «دانشگاه بانوان لاهور» تدریس می کند. وی از «دانشگاه تهران» در سال 1396شمسی دکترای فارسی دریافت کرد. عنوان رساله وی:«تصحیح دیوان سراجالدین سگزی»،
وی کارشناسی ارشدِ فارسی را در «دانشگاه پنجاب» ، لاهور، پاکستان گذراند و عنوان پایان نامه اش: « تصحیح دیوان اصغر علی ابرو تونکی» بود.
.
🆔 @manuscript
✅ «مرکز جمعة الماجد للثقافة و التراث» در دُبی با شعارِ «خدمة متمیّزة و عطاء مستمر» در سالِ 1991 در دُبی تاسیس شد.
این مرکز در کنارِ همکاری با مراکزِ تراثیِ دنیا، با مراکزی در هندوستان پاکستان در زمینههایِ مختلفِ نگهداری، مرمّت و دیجیتال کردنِ تراثیات همکاری دارد.
«مرکز جمعة الماجد للثقافة و التراث» از سالِ 2003 همکاریِ خود با مراکزِ تُراثیِ هندوستان و پاکستان را آغاز نمود.
مجله «آفاق الثقافة و التراث» که سه ماه یکبار به زبان عربی از سوی این مرکز چاپ می شود در شماره یونیو (ژوئن) 2026 این مقاله چاپ شده است:
«مکتبة الحکیم محمد سعید المرکزیة بجامعة همدرد- دهلی الجدیدة» // عزالدین بن زغیبة
"جامعه همدرد" (شهر دهلی) نسخه خطی دارد که تعداد آن به عربی است. بناست طی همکاری دوجانبه، نسخه های خطی "جامعه همدرد" دیجیتال سازی شود.
♦️پی دی اف تمام شماره های مجله 🔽
https://www.almajidcenter.org/ar/publications/
💠 درباره دیگر شماره های «آفاق الثقافة و التراث» و مراکز نسخه های خطی هندوستان نگاه کنید به 🔽
همکاریِ «مرکز جمعة الماجد للثقافة و التراث» با مراکزِ تُراثیِ در هندوستان و پاکستان
🆔 @manuscript
✅ «نور نامه» در گام دهم (10)
مرکز بین المللی میکروفیلم نور فصلنامه کانون مطالعات و تحقیقات نسخ خطی، کهنه چاپ ها و اسناد تاریخی شبه قاره چاپ می کند.
فهرست مقالههایِ شماره دهم (10) که تابستان 1405 چاپ شدهاند.
- سرورق این شماره: ترقیمه و دستخطِ رهبر شهید، آیتالله خامنهای، است در ابتدایِ جلدِ نسخهخطیِ قرآن کریم (کتابتِ 1233هجری) اهدایی ایشان به آستان قدس رضوی (مشهد)
- سخن مدیر مسئول// مهدی خواجهپیری
- سخن سردبیر// محمدرضا بهزادی
- کتابشناس مجاهد اُنس و صمیمت امام شهید با نسخههای خطی// محمد وفادارمُرادی
- امام حسین و واقعه کربلا در شعر هندوان// عمادالدین ربّانی
- فورت ویلیام کالج و نقش آن در آموزش فارسی// مهدی خواجهپیری
- معرفی و تصحیحِ «رساله موچَلکه» از امیر سیدعلی همدانی// پیام طیبیزاده
- بازنگریِ تاریخ سیاسی پادشاهان هندوسکایی و پهلوی// یوسف افتخاری
- سواد حکم عباس میرزا در باب تعهدات مالی دولت انگلستان و کمپانی هند شرقی با ایران// اسدالله عبدلیآشتیانی + محمدامین حیاتی
- شجرهشناسی و فیلوژنی خاندان سلطنتی گوکانیان هند // شریفحسین قاسمی- ترجمه: عمادالدین ربّانی
- نخستین ترجمه فارسی از متن عربی هزار و یکشب// محمدرضا بهزادی
- ترقیمه بزرگترین شاهنامه جهان در هند // مهدی خواجهپیری
- فرمانهای هندو-فارسی و شکلگیری امپراتوری در جنوبِ هند قرن 18// لئونارد آر.هاجز+ نَندِنی چَترجی- ترجمه: علیرضا علیمردانی
- سفرنامه سیدعزیزالدین الحسینی تفرشی فمی مجیر همایون؛ نایب اول کنسول ایران در هندوستان // محمدرضا بهزادی+اسدالله عبدلیآشتیانی
- معرفی کتاب «مُهنّدات»-از: سید عبدالرضا موسویطبری//مُنا محمدنژاد
♦️پی دی اف تمام شمارههای «نورنامه» 🔽
https://indianislamicmanuscript.com/
🆔 @manuscript
✅ مجله «مطالعات نسخ خطی اسلامی»
(Journal of Islamic Manuscripts)
به زبان انگلیسی توسط «انتشارات بریل» (Brill) هر سه ماه یکبار در هلند منتشر می شود.
در شماره چهارم سال 2025 این مقاله ها چاپ شده اند:
☆ Al-ʿUlaymī’s Al-Badr al-Munawwar Manuscript and His Account of the Ottoman Sultan Selim’s Visit to Jerusalem// Abduallah M.Omer
☆ Visual Representations of the Safavid Judicial System in the Islamic Painting Tradition// Fariba Azhari +Mehdi Mohammadzadeh
☆ The Library of Ahmed Pasha Al-Jazzar: Book Culture in Late Ottoman Palestine, by Aljoumani, Said, Guy Burak, Konrad Hirschler (eds.) // Matteo Pimpinelli
☆ سندا النسخة و قید سماع المالک و دورها فی الکشف عن التغییرات المادیة فی الاجزاء الحدیثیة و تتبع دورة حیاتها // Said Aljoumani
♦️خلاصه مقالات 🔽
https://brill.com/view/journals/jim/16/4/jim.16.issue-4.xml
🆔 @manuscript
جهت اطلاع علاقمندان، کلیۀ مقالات شمارۀ نهمِ فصلنامۀ ذخایر شرق، در کانال فصلنامه بارگذاری شد:
/channel/zakhairsharq
✅ به مناسبت اول مهر 🍁
عکس هایی از مدرسه/کالج در هندوستان قدیم:
https://www.oldindianphotos.in/search?q=School&m=1
* دبستان دولتی در واراناسی (بنارس) ، سال 1870
* مدرسه راهنمایی بهادرخان جی در جوناگر در گجرات، سال 1900
* مدرسه انجمن حمایت اسلام در بمبئی، سال 1890
* مدرسه زنانه در شهر بَرودا، جنوب هندوستان، 1895
*مدرسه در روستایی نزدیک کلکته، 1860
* مدرسه دخترانه در ایالت راجَستان، 1870- 1880
☆ یکی از رسم های مدرسه ها، دبیرستان ها،کالج ها و دانش گاه ها در هندوستان قدیم که هنوز هم پابرجاست و در پاکستان و بنگلادش هم ادامه دارد: معمولا در پایان سال تحصیلی یا ترم های آخر، دانش آموزان/ دانشجویان همراه استادان شان داخل همان مدرسه/ کالج/ دانشگاه عکس دسته جمعی می گیرند. در برخی مدرسه ها/ کالج/ دانشگاه ها این عکس ها روی قاب چوبی چسبانده و در یکی از دیوارهای ورودی نصب کرده اند.
🆔 @manuscript
✅ مقاله به انگلیسی: "کتابخانه های مدرسه های دینی/ حوزه های علمیه در هندوستان"
Madrasa libraries in India,
Mohamed Taher, Mohammed Burhanuddin & Amin Ahmed Khan, International Library Review, Volume: 21, Year: 1989
پی دی اف ِ مقاله در فرسته بعدی 🔽 🔽 🔽
🆔 @manuscript
✅ تصحیح از نسخه های خطیِ یک تالیف در ایران، هندوستان، پاکستان- بخش نهم (9)
♦️1-«دیوان غنی کشمیری».
- تصحیح: احمد کرمی، نشریات ما، تهران، 1362شمسی/ 1983.
- تصحیح: علیجواد زیدی، آکادمیِ فرهنگ وو زبانِ جامو و کشمیر، شهر سَری نگر، هندوستان، 1964/ 1343شمسی.
- تصحیح: آسیه سورتیجی، رساله دکتری، دانشگاه علامه طباطبایی،تهران، ایران، 1393شمسی/ 2014.
♦️2۔ مِهر نیمروز- تالیف: میرزا اسدالله غالب دهلوی، 1854-1855،فخرالمطابع،دهلی، هندوستان.
- تصحیح: مولانا مولوی سیداولادحسین شادانبلگرامی، شیخ مبارکعلی، لاهور، پاکستان، 1925/ 1306شمسی.
.
- تصحیح: عبدالشکور احسن، دانشگاه پَنجاب، لاهور، پاکستان، 1969 / 1349 شمسی.
- تصحیح: کریم نجفیبرزگر، هفتوادی، تهران، ایران، 1405شمسی/2025م.
🟣 بخش اول (1) تا هشتم (8) در این لینک 🔽
/channel/manuscript/14190
🆔 @manuscript
✅تجلیل از هنرمند و پژوهشگر ادبیات فارسی: امیر حسین مدرس.
روز شعر و ادب پارسی بر تمامی فرهیختگان مبارک باد. مراسم رونمایی از دو کتاب امیر حسین مدرس از سوی نشر نیستان هنر با همکاری فرهنگسرای رسانه و با اجرای سیدعلی کاشفی خوانساری، کار شناسی مسعود راستی پور و حضور سید مهدی شجاعی (میزبان برنامه) ساعت 16 روز دوشنبه 30 شهریورماه در فرهنگسرای رسانه برگزار میشود.
🔹کتاب «قطرهٔ دریای همت» گزیدهای از کلیات طالبعلی لکهنویی متخلص به «عیشی» ، با انتخاب و تدوین و تصحیح امیرحسین مدرس است. طالبعلی لکهنویی شاعر قرن سیزده قمری است که تا پیش از این تصحیح، آثار او معرفی و منتشر نشده.
🔹کتاب «سفر در حباب»، گزیدهٔ اشعار فارسیِ «شُکریِ هندی» شاعر ایرانیتبار مقیم هند، کتاب دیگرِ امیرحسین مدرّس است که به همت انتشارات نِـیـِـستان هنر منتشر شدهاست.
شُکری، شاعری ناشناخته از قرن دوازدهم قمری است که به فارسی و تُرکی میسروده و شگفتا که نام و نشانی از او در تذکرهها ثبت نشده و تا پیش از این نیز کسی او را معرفی و آثارش را بررسی و تصحیح و منتشر نکرده است.
علاوه بر مراسم رونمایی، جشن امضای این دو کتاب و دو مجموعه شعر امیرحسین مدرس (مبتلای اقیانوس و بانوی اعتدال بهاران) در برنامه پیش بینی شده است.
آدرس: خیابان دکتر شریعتی، خیابان ناطق نوری، میدان قبا، فرهنگسرای رسانه.
🆔 @manuscript
✅ مجله «مینبار» در زمینه مطالعات اسلامی به زبان روسی از سوی «موسسه اسلامی روسیه» (Russian Islamic Institute ) از شهر قازان در روسیه منتشر می شود.
در شماره دوم سال 2026 این مقاله چاپ شده است:
A handwritten essay on Muslim dogma by Muhammad-Shakir Buavi, the student of Marjani // A.M.Salakhov
♦️پی دی اف مقاله 🔽
https://www.minbar.su/jour/article/view/1665
🆔 @manuscript
✅ ثبت یک رکورد در فهرستنگاری با ۲۶ نمایه تخصصی
زنجان- رئیس بنیاد ایرانشناسی شعبه زنجان با تمجید از دقت علمی در تدوین فهرست نسخههای خطی «خاندان خطیبی» گفت: تدوین ۲۶ نمایه فنی در این اثر پژوهشی، رکوردی کمنظیر در حوزه فهرستنگاری نسخ خطی ایران و جهان اسلام به شمار میرود. کار پژوهشی دکتر متقی صرفاً یک پروژه فنی نیست، بلکه تلاشی عاشقانه، وسواسگونه و برآمده از تعلق خاطر عمیق به زادگاهش زنجان است. در این اثر، حتی قواعد سجاوندی و نشانهگذاریها بر پایه دقیقترین استانداردهای بینالمللی فهرستنویسی به کار رفته، بهگونهای که کمترین نقص ساختاری در آن دیده نمیشود.
✍ گزارش رونمایی
🆔 @manuscript
✅ مقاله به فارسی، با عنوانِ: «اشعار نویافته از قاسم کاهی در جُنگ شرف»،
مقاله نویسان: وحید برزگر قهفرخی + اصغر رضاپوریان+ محمد حکیم آذر،
مجله «پژوهش زبان و ادبیات فارسی»، تابستان 1404 شمسی.
♦️پی دی اف مقاله🔽
https://literature.ihss.ac.ir/Article/47255
-----------------
در مقاله به این سه تصحیح اشاره نشده است:
- «دیوان کاهی [ابوالقاسم کاهی]»، تصحیح: هادی حسن، انجمن ایران، کلکتّه، هندوستان، 1954.
- مقاله به زبان اردو از دکتر نذیر احمد در مجله "تحقیق"، شماره 9، سال 1998، دانشگاه سِند، پاکستان ، که در آن "رساله قافیه"، به نظم فارسیِ قاسم کاهی را تصحیح کرده است.
- «معرفی، نقد، بررسی و تصحیح مثنوی گل افشان- اثرِ: سیدنجم الدین ابوالقاسم [کاهی] محمد براساس نسخه خطی منحصر به فرد»، نام پژوهشگر: محمدرضا عبدی، رساله دکتری، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران، تاریخ دفاع: 1398ش.
🆔 @manuscript
✅ «رسالة فی السکنجبین»، تالیف: ابن سینا
تصحیح متن عربی+ ترجمه به اردو+ ترجمه به انگلیسی: محمد اخترعلی + شمیم ارشاد اعظمی+ شیخ عزیزاحمد مقبول
ناشر:ضیاء انٹر پرائزز، رانچی، هندوستان
سال چاپ: 2026.
آقای دکتر شمیم ارشاد اعظمی در مقدمه اش نوشته است که این رساله با 12 نسخه خطی تصحیح شده است: ۵ نسخه کتابخانه رضا رامپور + ۱ نسخه جامعه همدرد + ۱ نسخه آصفیه + ۲ نسخه کتابخانه مجلس تهران+ ۱ نسخه دانشکده الهیات مشهد+ ۱ نسخه مکتبه احمد ثالث ترکیه + ۱ نسخه مکتبه ملک عبدالعزیز عربستان.
آقای دکتر شمیم ارشاد به محتوای هر نسخه پرداخته است. وی در پایان مقدمه اش نظر دکتر احسان مقدس - درباره انتساب این رساله به رازی- را رد کرده است.
"فواید سکنجبین و خواص مومیایی"،به تصحیح و ترجمه: احسان مقدس، تهران: نیلو برگ، 1402 شمسی۔
♦️درباره آقای دکتر شمیم ارشاد اعظمی 🔽
/channel/manuscript/14132
🆔 @manuscript
✅ برگزیدگان و شایستگان تقدیر آئین بزرگداشت حامیان نسخ خطی (دوره ۱۷)
🆔 @manuscript
✅ برگزیدگان و شایستگان تقدیر آئین بزرگداشت حامیان نسخ خطی (دوره ۱۷)
🆔 @manuscript