2514
فرهنگستان زبان و ادب فارسی The Academy of Persian Language and Literature @theapll https://telegram.me/theapll www.apll.ir مدیر وبگاه/ کانال @The_apll روابط عمومی Public Relations @PR_APLL
پرنیان پارسی (۱۰)
و تا بتوانی هرگز سوگند به دروغ و راست مخور و خویشتن را به سوگند خوردن معروف مکن تا اگر وقتی سوگند بایدت خوردن، چنانکه افتد، مردمان تو را بدان سوگند راستگوی دارند.
قابوسنامه، عنصرالمعالی کیکاووس بن اسکندر، به اهتمام و تصحیح غلامحسین یوسفی، بنگاه ترجمه و نشر کتاب، ۱۳۴۵، ص ۱۱۰.
@theapll
سیر مرثیهسرایی در ایران؛ از رودکی تا بهار منتشر شد
🔸مرثیه را باید تلاقی عاطفه و تخیّل دانست و این خصیصه در سوگسرودهای هنری و برتر شعر فارسی، جلوه بارزتری دارد. نمونههایی از این گونۀ شعری که پشتوانههای عاطفی متراکمتر و مایههای تصویری قویتری داشتهاند، در تاریخ هزارسالۀ شعر فارسی، حضور و جلوهای ابدی به خود گرفتهاند.
🔸اثر حاضر که گسترۀ مرثیهسرایی در ادبیات فارسی را با همۀ ویژگیهایش مورد کندوکاو قرار داده است، تاریخ سرایش مرثیه از آغاز تا زمانی نزدیک به روزگار ما را در بر میگیرد و تلاشی است برای شناساندن دقیقتر این گونۀ شعری در میراث ادبی فارسی.
🔸سیر مرثیهسرایی در ادب فارسی؛ از رودکی تا بهار، تألیف نصرالله امامی، عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی، در ۹۲۶ صفحه و با قیمت یک میلیون و دویست و پنجاه هزار تومان منتشر شده است.
🔴 متن کامل معرفی کتاب:
🌐 https://apll.ir/?p=18994
نوزدهم مهر، زادروز محمدرضا شفیعی کدکنی (۱۳۱۸)
ذکر شیخ ابوالحسن خرقانی
و گفت: بر همهچیزی کتابت بوَد مگر بر آب، و اگر گذر کنی بر دریا، از خون خویش بر آب کتابت میکن تا آنکه از پی تو آید داند که عاشقان و مستان و سوختگان رفتهاند.
تذکرة الاولیاء، عطار نیشابوری، مقدمه، تصحیح و تعلیقات محمدرضا شفیعی کدکنی، ج اول، چ نهم، سخن، ۱۴۰۱، ص ۷۵۷.
@theapll
هفدهم مهرماه، سالگرد درگذشت محمدرضا شجریان (۱۳۱۹–۱۳۹۹)
#بحر_در_کوزه
#سعدی
#محمدرضا_شجریان
@theapll
پانزدهم مهرماه، زادروز سهراب سپهری (۱۳۰۷- ۱۳۵۹)
@theapll
گزارشی کوتاه از تاریخچۀ برابریابی فرهنگستان ایران برای نام وزارتخانهها
فرهنگستان ایران با عضویت گروهی از دانشمندان و ادیبان و دو تن از سران ارتش در سال ۱۳۱۴ آغاز به کار کرد و مهمترین کار آن برابریابی برای واژههای بیگانه بود که شامل برگرداندن نام برخی از وزارتخانهها به فارسی نیز میشد.
در این گزارش کوتاه، با نگاهی به برخی از اسناد فرهنگستان ایران، پیشنهادها و برابریابیهای فرهنگستان اول را برای نام ساختارها و دستگاههای اداری مرور کردهایم.
پیوند دریافت نسخهٔ متنی:
https://apll.ir/?p=18919
@theapll
دهم مهرماه، زادروز مهرداد بهار (۱۳۰۸-۱۳۷۳)
@theapll
دهم مهرماه، زادروز ابوالحسن نجفی (۱۳۰۶-۱۳۹۴)
عضو پیوستهٔ فرهنگستان زبان و ادب فارسی
(تاریخ عضویت پیوسته: ۱۳۶۹/۵/۲)
#ادبیات_تطبیقی
@theapll
دبیرستان دخترانۀ دکتر ژاله آموزگار در خوی گشایش یافت
همزمان با آغاز سال تحصیلی ۱۴۰۴ – ۱۴۰۵، با حضور ژاله آموزگار، دبیرستان دخترانهای که به همت این عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی در شهر خوی نوسازی و تجهیز شده و به نام وی نامگذاری شده است، گشایش یافت.
دکتر ژاله آموزگار در بخشی از سخنان خود گفت: دختران عزیزم، شما که بر این صندلیهای نو خواهید نشست، هرگز ناامید نشوید. روزگار به مرادتان خواهد بود، چرا که هیچ کاری نزد خداوند غیرممکن نیست. اما این را هم به یاد داشته باشید: درس، تنها بخشی از زندگی است، نه همۀ آن. از زیباییهای زندگی لذت ببرید، بازی کنید، شاد باشید و زندگی را به معنای واقعی کلمه تجربه کنید. درس باید با لبخند باشد، چرا که زندگی موهبتی بزرگ است که خداوند به ما ارزانی داشته. از این موهبت بهره ببرید، نه فقط برای دویدن، بلکه برای زیستن و لذت بردن.
🔴 متن کامل خبر:
🌐 https://apll.ir/?p=18892
🔴 گزارش تصویری:
🌐 https://apll.ir/?p=18895
@theapll
هفتم مهرماه، روز بزرگداشت شمس تبریزی
همه عاشق این کلمهاند که «زهی!»، خود میکشند جهت «زهی!»
برگرفته از: مقالات شمس تبریزی، تصحیح محمدعلی موحد، دفتر دوم، انتشارات خوارزمی، ۱۳۶۹، ص ۶۲۲.
@theapll
آشنایی با اعضای پیوستۀ غیرایرانی فرهنگستان زبان و ادب فارسی
برابر اساسنامه، شورای فرهنگستان زبان و ادب فارسی میتواند به تشخیص خود از میان استادان، ادیبان و دانشمندان فارسیزبان خارجی تا ده تن را بهعنوان عضو پیوسته برگزیند. این اعضا دستکم سالانه یکبار در نشستهای شورای فرهنگستان شرکت میکنند و حق رأی دارند.
اعضای پیوستۀ غیرایرانی فرهنگستان زبان و ادب فارسی از سال ۱۳۶۹ تاکنون:
عبدالنبی ستارزاده (تاجیکستان)، زندهیاد دادخدا سیمالدین (تاجیکستان)، زندهیاد محمدجان شکوری (تاجیکستان)، گلرخسار صفیآوا (تاجیکستان)، صفر عبدالله (تاجیکستان)، عبدالقویم قیوم (افغانستان)، زندهیاد عبدالقادر منیازوف (تاجیکستان)، محمدسرور مولایی (افغانستان)، زندهیاد غلامسرور همایون (افغانستان)، زندهیاد محمدحسین یمین (افغانستان).
@theapll
یکم مهرماه، زادروز حسین منزوی (۱۳۲۵-۱۳۸۳)
@theapll
جناب آقای دکتر غلامعلی حدادعادل
رئیس محترم فرهنگستان زبان و ادب فارسی
درگذشت مادر بزرگوارتان مایۀ تأسف و اندوه اعضای شورا و همکارانتان در فرهنگستان زبان و ادب فارسی شد. این مصیبت را به جنابعالی و همۀ بازماندگان ارجمند تسلیت میگوییم و با آرزوی شکیبایی و سلامت برای شما و دیگر بستگان، برای آن زندهیاد از خداوند مهربان آمرزش و آرامش روان خواهانیم.
روابطعمومی فرهنگستان زبان و ادب فارسی
بیست و هفتم شهریورماه، روز شعر و ادب فارسی و بزرگداشت استاد شهریار گرامی باد.
@theapll
نکتههایی از دستور خطّ فارسی
ترکیبهایی که با نیمفاصله/ بیفاصله نوشته میشوند (۹)
صفتهای مرکّب با نیمفاصله/ بیفاصله نوشته میشوند:
اجلرسیده، اخلالکننده، ازخدابیخبر، ازمابهتران، بادمجاندورقابچین، پاکدامن، پاکرأی، پررفتوآمد، پرفروش، تماموقت، حقشناس، حقیقتجو، خوشبرخورد، درسخوان، زمینخوار، سیهچشم، شاهنشین، عافیتطلب، مصلحتبین، نمکپرورده، نیکبخت، یاریدهنده
تبصره: برخی صورتهای مرخّم صفتهای فاعلی و مفعولی بهصورت پیوسته نهادینه شدهاند:
دانشجو، رهبر، کامران، نامزد
@theapll
روشنا (۱۸)
بعضی باشند که سلام دهند و از سلام ایشان بوی دود آید و بعضی باشند که سلام دهند و از سلام ایشان بوی مشک آید.
این کسی دریابد که او را مشامی باشد.
فیه ما فیه، جلالالدین محمد مولوی، به تصحیح بدیعالزمان فروزانفر، انتشارات امیرکبیر، ۱۳۶۲، ص ۱۸۸.
@theapll
بیستم مهرماه، روز بزرگداشت حافظ
دیدی ای دل که غمِ عشق دگر بار چه کرد
چون بشد دلبر و با یار وفادار چه کرد
آه از آن نرگس جادو که چه بازی انگیخت
آه از آن مست که با مردم هشیار چه کرد
اشک من رنگ شفق یافت ز بیمهری یار
طالع بیشفقت بین که درین کار چه کرد
برقی از منزل لیلی بدرخشید سحر
وه که با خرمن مجنون دلافگار چه کرد
ساقیا جام میام ده که نگارندهٔ غیب
نیست معلوم که در پردهٔ اسرار چه کرد
آنکه پر نقش زد این دایرهٔ مینایی
کس ندانست که در گردش پرگار چه کرد
فکر عشق آتش غم در دل حافظ زد و سوخت
یار دیرینه ببینید که با یار چه کرد
@theapll
هجدهم مهرماه، سالگرد درگذشت مصطفی مقرّبی (۱۲۹۳-۱۳۷۷)
عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی
(تاریخ عضویت پیوسته: ۱۳۷۴/۴/۱۲)
برخی از آثار:
تاریخ جهان برای خردسالان، ویرجیل مورس هیلیر (ترجمه)؛ سقوط قسطنطنیه، برناردین کیلتی (ترجمه)؛ سه مقاله دربارهٔ ویس و رامین (ترجمه)؛ ترکیب در زبان فارسی؛ دیوان حافظ (تصحیح، با همکاری ابوالقاسم انجوی شیرازی)؛ عقاید تربیتی فردوسی بهموجب شاهنامه؛ فرهنگ اصطلاحات جغرافیا (با همکاری غلامحسین مصاحب، احمد آرام، صفی اصفیا و حسین گلگلاب)؛ فرهنگنامۀ فارسی (جلد هجدهم: مخصوص زبان و فرهنگ فارسی، با همکاری احمد آرام، رضا اقصی، محمود بهزاد و نجف دریابندری)؛ مقایسۀ عقاید فلسفی رواقی با آراء فلسفۀ اپیکوری؛ هژده گفتار.
@theapll
شانزدهم مهر، سالگرد درگذشت محمد دبیرسیاقی (۱۲۹۸-۱۳۹۷)
#شاهنامه
@theapll
به همت فرهنگستان زبان و ادب فارسی؛
زمینۀ تشکیل کارگروه واژهگزینی برای زبان اشارۀ ایرانی بررسی شد
همزمان با هفتۀ جهانی ناشنوایان، بهمنظور بررسی ضرورت و سازوکار واژهگزینی و اشارهسازی برای اصلاحات علمی در زبان اشارۀ ایرانی نشست هماندیشی تشکیل کارگروه واژهگزینی برای این حوزه در فرهنگستان زبان و ادب فارسی برگزار شد.
🔴 متن کامل خبر و نسخۀ بلندتر فیلم:
🌐 https://apll.ir/?p=18952
🔴 گزارش تصویری:
🌐 https://apll.ir/?p=18954
@theapll
یازدهم مهرماه، سالگرد درگذشت عمران صلاحی (۱۳۲۵-۱۳۸۵)
@theapll
آیین یادبود چهلمین روز درگذشت شادروان
استاد موسی اسوار
ادیب، مترجم و عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی
جمعه، یازدهم مهرماه ۱۴۰۴
ساعت ۱۶ تا ۱۷:۳۰
@theapll
فرخنده باد بر تو و بر دوستان تو
این مهرگانِ فرّخ و این روز و روزگار
فرّخی سیستانی
دهم مهرماه، جشن مهرگان فرخنده باد.
@theapll
هشتم مهرماه، روز بزرگداشت مولانا
@theapll
ششم مهرماه، زادروز اسماعیل سعادت (۱۳۰۴-۱۳۹۹)
عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی
(تاریخ عضویت پیوسته: ۱۳۷۶/۱۲/۲۵)
@theapll
دوم مهرماه، زادروز منوچهر آتشی (۱۳۱۰-۱۳۸۴)
@theapll
یکم مهرماه، زادروز محمد خوانساری (۱۳۰۰-۱۳۸۸)
عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی
(تاریخ عضویت پیوسته: ۱۳۶۹/۵/۲)
برخی از آثار:
صرف و نحو و اصول تجزیه و ترکیب؛ منطق صوری؛ مختارات من الادب الحدیث؛ فرهنگ اصطلاحات منطقی؛ ایساغوجی و مقولات، ارسطو (ترجمه)؛ کتاب درسی منطق برای سال سوم رشتۀ علوم انسانی؛ ایقاظ النائمین، صدرالدین شیرازی (ترجمه، تصحیح و مقدمه).
@theapll
سیام شهریورماه، زادروز فریدون مشیری (۱۳۰۵-۱۳۷۹)
@theapll
بیست و ششم شهریورماه، سالروز تأسیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی
اساسنامۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی در سال ۱۳۶۸ به تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی رسید. این شورا، دوم مرداد ۱۳۶۹ هفده تن از محققان و ادیبان برجستۀ زبان و ادب فارسی را برای صدور حکم عضویّت در شورای فرهنگستان به ریاست جمهوری معرفی کرد. نخستین نشست شورای فرهنگستان، ۲۶ شهریور ۱۳۶۹ برگزار شد.
نخستین اعضای منتخب فرهنگستان عبارت بودند از: احمد آرام، نصرالله پورجوادی، حسن حبیبی، غلامعلی حدّاد عادل، بهاءالدّین خرمشاهی، محمّد خوانساری، محمّدتقی دانشپژوه، سیمین دانشور، علی رواقی، سیّد جعفر شهیدی، طاهره صفّارزاده، حمید فرزام، فتحالله مجتبائی، مهدی محقّق، سیّد محمّد محیط طباطبائی، ابوالحسن نجفی و غلامحسین یوسفی.
اعضای پیوستۀ کنونی فرهنگستان: ژاله آموزگار، نصرالله امامی، حسن انوری، نصرالله پورجوادی، محمدرضا ترکی، مسعود جعفری جزی، احمد جلالی، غلامعلی حداد عادل، بهاءالدین خرّمشاهی، محمد دبیرمقدم، علی رواقی، علیاشرف صادقی، محمود عابدی، امید طبیبزاده، فتحالله مجتبائی، مهدی محقق، هوشنگ مرادی کرمانی، حسین معصومی همدانی، محمدعلی موحد و محمدجعفر یاحقی.
@theapll
روشنا (۱۷)
شادی را رها کرده، غم را میپرستند!
شادی همچو آب لطیف صاف،
به هر جا میرسد در حال، شکوفۀ عجبی میروید.
غم همچو سیلاب سیاه،
به هر جا که رسد، شکوفه را پژمرده کند.
مقالات شمس تبریزی، به تصحیح محمدعلی موحد، انتشارات دانشگاه صنعتی شریف، ۱۳۵۶، ص ۱۹۵.
@theapll