Telegram-канал ir_azariha - آذری‌ها |Azariha: Unsorted

آذری‌ها |Azariha

20 October 2026 18:25

پدیده نفرت پراکنی قومی در فوتبال؛ ریشه ها، قصورها و تقصیرها

بازنشر به بهانه تکرار نفرت پراکنی سازمان یافته در بازی انجام نشده تراکتور و ملوان در بندر انزلی

دکتر احمد کاظمی

شورای حقوق بشر سازمان ملل با درک ضرورت مبارزه جدی کشورها با اشاعه نفرت پراکنی و فرهنگ عدم مدارا در ورزش ، در 12 اکتبر ۲۰۲۳ قطعنامه «جهانی مملو از ورزش عاری از نژادپرستی، تبعیض نژادی، بیگانه‌هراسی و سایر انواع عدم مدارا» را تصویب کرد. جملگی این اسناد حقوق بشری، نه تنها هرگونه نفرت پراکنی قومی و رفتارهای مبتنی بر تبعیض ناشی از زبان، نژاد و مذهب در ورزش را ممنوع کرده بلکه تعهدات لازم الاجرای مشخصی برای دولت ها بمنظور پیش بینی تمهیدات لازم و موثر برای مقابله با این پدیده را مشخص کرده اند.

آنچه از رویه جهانی بر می آید در کنار اقدامات موثر دولت ها و قانونگذاران برای مقابله جدی با نفرت پراکنی قومی در ورزش، باشگاه های فوتبال نیز راساً نقش کلیدی در مقابله با هرگونه نفرت پراکنی در میان برخی هوادارنماهای خود داشته و همچنین اجازه مهندسی نفرت پراکنی در میان هوادارنماها توسط هرگونه عنصر غیر ورزشی یا کشور بیگانه را نمی دهند. خاطیان و مرتکبین توهین های نژادپرستانه به واسطه همین سازوکار، ممکن است به پنج سال زندان و ۱۰ سال محرومیت از ورود به استادیوم‌های فوتبال محکوم شوند.

بر خلاف تجربه جهانی، متاسفانه در ایران ، اغلب باشگاه ها عملکرد مطلوبی در مقابله با توهین و ناسزاگویی و نفرت پراکنی عده ای هوادار نما که خود را هوادار تیم می خوانند، ندارند و گویا با احتساب نوعی مصونیت برای طرفداران خود، نفرت پراکنی را تنها زمانی محقق می دانند که توسط هوادارنماهای تیم مقابل صورت بگیرد.

دلایل اصلی تقویت نفرت پراکنی قومی در عرصه ورزش در ایران، خلاهای قانونی، ناکارآمدی قوانین موجود و البته اجرا نشدن کامل آنها بهمراه تحریکات عوامل و عناصر وابسته به بیگانگان است.

متاسفانه نگاه ابزاری باعث شده است که برخی از نمایندگانی که باید خلاهای قانونی را با ارایه طرح های بموقع حقوقی تکمیل می کردند، سالها در این خصوص سکوت کرده و رویکرد گزینشی در پیش گرفته اند. بر این اساس، این عده معدود، موضع گیری ها خود را بر اساس منافع ملی یا صیانت از هویت ایرانی یا پاسداری از هویت شریف آذربایجانی تنظیم نکرده اند بلکه همسو با موج هیجانی ایجاد شده در پی اصطیاد رای و امتیاز برای اهداف انتخاباتی، جناحی، قومی یا شخصی هستند؛ به همین دلیل نیز، آنها در مقابل عیان ترین رویدادهای ضدهویت شریف آذربایجانی در تبریز یا استحاله این هویت توسط عوامل بیگانه یا صدها هنجارشکنی ضدملی و ضداسلامی توسط برخی هوادارنماهای تیم مورد نظرشان از سال 1388 تاکنون سکوت می کنند، اما در زمان اجرای همین قانون ناکافی نیز، آنهم در شرایط حساس کنونی کشور، خود بمثابه سدّی علیه قانون عمل می نمایند.

رصد رویدادهای مشمئز کننده و توهین آمیز در ورزشگاه های کشور در 15 سال اخیر نشان می دهد که پاک کردن عرصه فوتبال ایران از این پدیده های ناخوشایند، با اقدامات موردی مانند محرومیت از حضور تماشاگر و جریمه «آنهم محدود به یک تیم فوتبال» ممکن نیست و باید ریشه های ایجاد و اجرای این کژگفتمان از بین برده شود.

در بخشی از فوتبال ایران؛ «چرخه شومی» با سه ضلع شامل «فساد مالی»، «استفاده ابزاری از قومیت گرایی» و «ایفای نقش ضد امنیتی برای بیگانگان و دشمنان» شکل گرفته است که همدیگر را حمایت و تقویت می کنند؛

علیرغم برخی از برنامه های موثر در حوزه اقوام و هویت ملی مانند پویش ایران جان، بنظر می رسد رسانه ملی، برآورد درستی از تهدیدات هویتی دشمن در این عرصه و راهکارهای موثر رسانه ای برای مقابله با آن نداشته است که نتیجه این بی برنامگی، استفاده فرصت طلبانه برخی از مدیران باشگاه ها از تریبون رسانه ملی برای فرار به جلو، مظلوم نمایی و تهدید است.

لینک متن کامل یاداشت :
https://ahmadkazemi.com/?p=10641