9965
کانال رسمی گروه آموزشی متنوک مؤسسهٔ تخصصی نگارش و ویرایش کتاب تلفن: ۰۲۵۳۷۸۳۸۸۹۵ ثبتنام دورهٔ جامع ویرایش یا سفارش ویرایش کتاب: @MatnookAdmin3 اینستاگرام: instagram.com/matnook_com وبگاه (در حال بروزرسانی): www.matnook.com
🗣 Engelbert Humperdinck
🎵 Where Do I Begin?
شکستهنویسی «را»
در گفتوگوهای داستان با دو قاعده!
#گفتارینویسی #املا_رسمالخط
سید محمد بصام
@Matnook_com
www.matnook.com
«یی» یا «یای»؟
«-ی» نکره در پیوند با واژههای پایانیافته به همخوان y بهصورت پیوسته («...یی/ ...ـیی») نوشته میشود.
درست: خطمشیی، رأیی، سعیی
نادرست: خطمشیای، رأیای، سعیای
یادآوری: در ویراست جدید دستور خطّ فارسی فرهنگستان، به این نکتۀ رسمالخطی تصریح نشدهاست.
#املا_رسمالخط
سید محمد بصام
@Matnook_com
www.matnook.com
دیدار با دکتر جلال خالقی مطلق (مصحح شاهنامه) در هامبورگ آلمان (سال ۲۰۲۱) بهمناسبت ۲۰ شهریورماه زادروز ایشان به کوشش زهرا مجیدینژاد از سوی «بنیاد فردوسی شاخۀ توس» (bonyadferdowsitous.ir)
#ادبیات
سید محمد بصام
@Matnook_com
www.matnook.com
شعر آن چیزی است که روی میدهد وقتی هیچ چیز دیگری نمیتواند روی دهد.
(چارلز بوکوفسکی)
نکته: جملهای که با «وقتی (که)»، «هنگامی که»، «همینکه»، یا آنچه بر زمان دلالت میکند آغاز شود جملۀ پیرو قیدیِ زمانی است که قبل یا بعد از آن نیز یک جملۀ پایه میآید. اگر جملۀ پیرو قیدیِ زمانی (مانند جملۀ بالا) بعد از جملۀ پایه بیاید، قبل از آن هیچ نشانهای نمیگذاریم.
#دستورزبان #نشانهگذاری
سید محمد بصام
@Matnook_com
www.matnook.com
«هرچند ...، اما ...»، که در آخرین جملۀ سیمین دانشور نیز بهکار رفته، از ساختهای نحوی رایج در زبان فارسی است و معمولاً برای تقویت مفهوم تضادی که در جمله وجود دارد بهکار میرود:
«اگرچه اندر آن عالَم نیز تن را نصیب است، ولکن اصلْ دل است و تن تَبَع است.» (غزالی، کیمیای سعادت، ج ۲، ص ۱۴)
گرچه شیریندهنان پادشهاناند ولی
او سلیمان زمان است که خاتم با اوست (حافظ)
بنابراین، چنانکه برخی از ویراستاران پنداشتهاند، این ساخت نحوی (یا «اگرچه ...، ولی ...» و مانند آن) نه حشو است و نه گردهبرداری و نه نادرست.
#ویرایش_زبانی #گرده_برداری
۱۴۰۳/۰۲/۰۸
سید محمد بصام
Matnook.com
@Matnook_com
instagram.com/matnook_com
📚بخشی از جزوهٔ چاپی کارگاه
(ویراست پنجم)
(همراه با فهرست کامل)
تعداد صفحات: ۱۰۲
🎁این جزوهٔ چاپی برای شرکتکنندگان در کارگاه ویرایش متنوک رایگان است.
@Matnook_com
کسرۀ واژۀ «پشتِپرده» خفیف است و بنابراین با نیمفاصله نوشته میشود (برای آشنایی با «کسرۀ خفیف»، حتماً این فرسته را ببینید).
۲۰ واژۀ «پشت»دار که کسرۀ آنها خفیف است و همیشه با نیمفاصله نوشته میشوند (گذاشتن کسرۀ آنها الزامی نیست):
پشتِبام/ پشتِبوم
پشتِپا
پشتِپاپزان
پشتِپرده
پشتِجلد
پشتِچشم نازک کردن
پشتِسراندازی
پشتِسر کسی صفحه گذاشتن
پشتِسر کسی نماز خواندن
پشتِسر گذاشتن
پشتِسرهم
پشتِسرهماندازی
پشتِکار
پشتِکنکوری
پشتِکوهی
پشتِگوش
پشتِگوشاندازی
پشتِمیزنشین
پشتِهم
پشتِهمانداز
#فاصلهگذاری
۱۴۰۳/۰۲/۰۳
سید محمد بصام
Matnook.com
@Matnook_com
instagram.com/matnook_com
کار حقوقی انجام میدهم و ایرادات کلیدیام در نگارش لوایح قانونی برطرف شد!
پیمان آریائیپژوه، از تهران، از ویرایشآموزان کارگاههای متنوک
نظرات سایر ویرایشآموزان:
@Matnook_01
تلگرام متنوک:
@Matnook_com
وبگاه متنوک:
Matnook.com
واژهبست «-ها»
۱) واژهبست نوعی تکواژ وابسته است که ۱) کاربرد مستقل ندارد و ۲) همیشه به یک واژه افزوده میشود و ۳) واژۀ جدیدی (= مشتق) نمیسازد و ۴) تکیۀ آوایی ندارد. کمابیش ده واژهبست در فارسی داریم که یکی از آنها «-ها/ -ـا» است.
۲) واژهبست -ها/ -ـا کاربرد گفتاری و غیررسمی دارد و معمولاً برای تأکید، تحذیر، تهدید، یا جز اینها بهکار میرود.
۳) واژهبست -ها/ -ـا همواره با واژۀ پیش از خود با نیمفاصله نوشته میشود، چون فاقد تکیۀ آوایی است:
غیرشکسته: آمدی نسازیها؛ به او گفتمها؛ میبخشیدها
شکسته: اومدی نسازیا؛ بهش گفتما؛ میبخشیدا
۴) واژهبست -ها در حالت شکسته بهصورت -ا/ -ـا نوشته میشود، مگر در واژههای پایانیافته به واکۀ e (= های بیان حرکت): باز دیرت میشهها!
۵) نوشتن واژهبست -ها با املای «آ» و بهصورت بافاصله نادرست است:
درست: عجب شانسی داریا.
نادرست: عجب شانسی داری آ.
#دستورزبان #گفتارینویسی #فاصلهگذاری
۱۴۰۳/۰۱/۱۹
سید محمد بصام
Matnook.com
@Matnook_com
instagram.com/matnook_com
سهنقطه در گفتارینویسی
۱) برای نشان دادن لکنت زبان یا بریدهبریده سخن گفتن (از دو طرف با نیمفاصله و کشیدگی دادن به حروف پیوسته):
- گُـ...گُـ...گفتم نَـ...نَـ...نترس!
۲) برای درنگ کردن در ادای واژهها (بیفاصله از قبل):
- من... دیگه... بر... نمیگردم...! تو برو.
۳) برای نصفهنیمه گفتن واژهها (بیفاصله از قبل):
- من از این موجود میتر...
دقیقاً پشتسرم ایستاده بود و بازتابش در شیشهٔ پیشِرویم دیده میشد.
۴) هنگامی که کسی سخن دیگری را در گفتوگوها قطع میکند (بیفاصله از قبل):
افسانه با ناراحتی گفت: «من به همه میگم تو کی هستی و چیکارهای! من به پلیس...»
بابک حرفش را قطع کرد: «تو بیخود میکنی! جرئت داری بگو، ببین چه بلایی سرت میآرم!»
۵) برای نشان دادن سخنان کسی که پشت تلفن است و شنیده نمیشود (از قبل با فاصلۀ جامد و از بعد با فاصلۀ معمولی):
- بله. ... علیک سلام. ... به تو چه؟ ... به خودم مربوطه. ... تو که همهجا زیر نظرته. ... چی؟ ... زنگ بزن پایین. ... مسخره!
۶) در گفتوگوی تلفنی، وقتی طرف مقابل سکوت کرده یا مشکلی در ارتباط وجود دارد (بیفاصله از قبل):
- الو... الو... صدات نمیآد!
یادآوری:
در این موارد، سهنقطه نمیگذاریم:
۱) برای نشان دادن خشم و مانند آن یا درنگِ کاملِ بعد از هر واژه، پس از هرکدام فقط یک نقطه میگذاریم:
- دارم بهت میگم من. اصلاً. حالم. خوب. نیست. بفهم! برو پی کارِت!
۲) برای نشان دادن کشیدگی واکههای بلند، حرف مربوط به آن واکه را فقط سه بار ـ نه بیشتر ـ تکرار میکنیم:
درست: وااای، حمییید!
نادرست: وا...ی، حمیــــــــد!
#نشانهگذاری #فاصلهگذاری
۱۴۰۰/۱۲/۱۹
سید محمد بصام/ فهیمه پوریا
@Matnook_com
instagram.com/matnook_com
۵ درس کاربردی برای اهل قلم!
- دو نکتۀ نگارشی ـ ویرایشی
- جملههای «دیریاب» و «زودیاب»
- سادهنویسی چیست؟
- مثلث سهمیم در ویرایش
- فرمول «کام» در نگارش و ویرایش
#ویرایش_زبانی
۱۴۰۳/۰۱/۰۱
سید محمد بصام
@Matnook_com
instagram.com/matnook_com
فاصلهگذاری ۲۶۵ واژۀ «هم»دار (رایگان)، با امکان جستوجو + ۱ قاعدۀ فاصلهگذاری (۲ صفحه، پیدیاف)
#فاصلهگذاری
۱۴۰۰/۰۶/۱۱
سید محمد بصام
@Matnook_com
فاصلهگذاری ۴۵۶ واژۀ «بی»دار (رایگان)، با امکان جستوجو + ۱ قاعدۀ فاصلهگذاری (۳ صفحه، پیدیاف)
#فاصلهگذاری
۱۴۰۰/۰۲/۱۲
سید محمد بصام
@Matnook_com
جدول فاصلهگذاری فعلهای فارسی
یک بار برای همیشه فاصلهگذاری تمام فعلهای فارسی را یاد بگیرید و همه را درست فاصلهگذاری کنید.
#فاصلهگذاری
۱۴۰۲/۰۹/۱۹
سید محمد بصام
@Matnook_com
صبح بی تو رنگ بعدازظهر یک آدینه دارد
بی تو حتی مهربانی حالتی از کینه دارد
بی تو میگویند تعطیل است کار عشقبازی
عشق اما کِی خبر از شنبه و آدینه دارد
(قیصر امینپور)
نکته: «بی»، مانند «با» و «از» و «در»، حرف اضافه است و با واژهٔ بعدش بافاصله نوشته میشود.
این را هم ببینید: فاصلهگذاری ۴۵۶ واژۀ «بی»دار.
#فاصلهگذاری
سید محمد بصام
@Matnook_com
www.matnook.com
دعوت به همکاری (فوری!)
در مؤسسۀ متنوک، بهصورت دورکاری، به دو نفر پیادهساز صوتِ باسابقه نیازمندیم که در تایپ دهانگشتی و پیادهسازی صوت تسلط کافی داشته باشند و بتوانند از نرمافزارهای نور برای منبعیابی آیات و روایات استفاده کنند. لطفاً کسانی که سابقۀ کار و آشنایی ندارند پیام ندهند.
ارسال رزومه و نمونهکار: @Bassam_1982
@Matnook_com
علی دهباشی، «گفتگو با دکتر جلال خالقی مطلق»، ماهنامۀ کِلک، مجموعۀ آبان و آذر و دی ۱۳۷۴، شمارههای ۶۸ تا ۷۰، ص ۲۴۰ تا ۲۶۰
در این گفتوگوی شنیدنی، جلال خالقی مطلق از تهران قدیم و خاطرات کودکی خود میگوید تا آشنایی با شاهنامه و مراحل تصحیح آن:
نامش آفاق بود و در چشم من شباهت زیادی به فرخلقا داشت، کمی باریکاندامتر از فرخلقا. گاهی که من زودتر به خانهشان میرفتم و زنان دیگر هنوز نیامده بودند، اغلب جلوی آینه گیسوان مشکی بلند خود را شانه میزد و [...] ترانۀ غمانگیزی را زمزمه میکرد. گاهی نیز به گوشۀ چشم، نگاهی به من میانداخت و لبخندی میزد. و این لحظات، نخستین دَقّالبابهای عشق بر دریچۀ قلب کوچک من بود...
#ادبیات
سید محمد بصام
@Matnook_com
🔺علی امامیفر، دانشجوی ارشد حقوق، از ویراستاران مؤسسه
🎞ویدئو سایر شرکتکنندگان:
@Matnook_01
🔰کانال مؤسسه در تلگرام:
@Matnook_com
instagram.com/matnook_com
کارگران مشغول کارند!
بهمناسبت ۱۲ اردیبهشت، روز جهانی کارگر
در فارسی، برخی صفتها هم با حرف اضافه بهکار میروند و هم با نشانۀ اضافه: محتاج به پول/ محتاجِ پول؛ نزدیک به خانه/ نزدیکِ خانه؛ مشغول به کار/ مشغولِ کار. هر دو ساخت را میتوان در فارسی رسمی بهکار برد، ولی معمولاً کاربرد این صفتها با حرف اضافه رسمیتر یا فصیحتر تلقی میشود (کارگران مشغول به کارند) و بدون حرف اضافه، غیررسمی (کارگران مشغول کارند). گاهی نیز حرف اضافه و متممِ آن قبل از صفت میآیند و بیشتر در فارسی رسمی بهکار میروند: «افراد بشر در زندگی به کمک یکدیگر محتاجاند.» (مقالات دهخدا، ص ۹)
#دستورزبان
۱۴۰۳/۰۲/۱۲
سید محمد بصام
Matnook.com
@Matnook_com
instagram.com/matnook_com
عکسهایی دیدنی از سیمین دانشور
بهمناسبت ۸ اردیبهشت، زادروز وی
به کوشش مجلۀ بخارا (علی دهباشی)
@bukharamag
#منهای_ویرایش #ادبیات
۱۴۰۳/۰۲/۰۸
سید محمد بصام
Matnook.com
@Matnook_com
instagram.com/matnook_com
نکاتی در این کارگاه آموختم که به هیچ وجه حتی در دانشگاه هم آموزش داده نشد!
سجاد کاشیپور، از مشهد، کارشناسی زبان و ادبیات فارسی، از ویرایشآموزان کارگاههای متنوک
نظرات سایر ویرایشآموزان:
@Matnook_01
تلگرام متنوک:
@Matnook_com
وبگاه متنوک:
Matnook.com
سه قاعدۀ املایی
۱) واژۀ پایانیافته به «ء» (مانند «شیء» و «جزء») بهعلاوۀ «-ی» چگونه نوشته میشود؟ اینگونه: شیئی، جزئی.
۲) واژۀ پایانیافته به «أ» (مانند «خلأ» و «مبدأ») بهعلاوۀ «-ی» چگونه نوشته میشود؟ اینگونه: خلئی، مبدئی.
۳) واژۀ پایانیافته به «ی» بهعلاوۀ «-ی» چگونه نوشته میشود؟ اینگونه: قوریای، صندلیای، ایتالیاییای، کائوچوییای، مانتوییای، قهوهایای، تیزپِیای.
«سعی» چطور؟ «سعیای» یا «سعیی»؟ اینجا را ببینید.
#املا_رسمالخط
۱۴۰۳/۰۲/۰۱
سید محمد بصام
Matnook.com
@Matnook_com
instagram.com/matnook_com
۵ نکته دربارۀ فعل پیشوندی
۱) تعریف
فعلی که از ترکیب یک پیشوند و یک فعل ساده ساخته شده باشد «فعل پیشوندی» نام دارد: برگشتن (بر- + گشتن)، بازداشتن (باز- + داشتن)، دریافتن (در- + یافتن)، فراگرفتن (فرا- + گرفتن)، وارفتن (وا- + رفتن)، وررفتن (ور- + رفتن).
۲) معنا و نقش
پیشوندهای فعلی دو نقش دارند؛ یا معنای جدیدی به فعل میدهند یا فقط معنای فعل را مؤکد و تقویت میکنند.
۲-۱) معنای جدید: «بازگشتن» و «فراگرفتن» که با «گشتن» و «گرفتن» فرق میکنند.
۲-۲) تأکید و تقویت معنا: «برانگیختن» و «برافراشتن» که فقط «انگیختن» و «افراشتن» را مؤکد و تقویت کردهاند.
۳) فاصلهگذاری
پیشوندهای فعلی همیشه بیفاصله نوشته میشوند:
- «دریافتن»: درمییابم، درمییابی، درمییابد، درمییابیم، درمییابید، درمییابند
- «فراگرفتن»: فراگرفتم، فراگرفتی، فراگرفت، فراگرفتیم، فراگرفتید، فراگرفتند
یادآوری:
۱) اگر عنصری بین پیشوند و فعل قرار گرفت، همگی بافاصله نوشته میشوند:
- فرا باید گرفت؛
- در خواهد یافت؛
- بر که گشت (= «وقتی برگشت»).
۲) ضمیرهایی که پس از پیشوند میآیند با نیمفاصله نوشته میشوند و کاربردشان غیررسمی است: بَرِشداشت، بَرِتمیگردونم، و ... .
#دستورزبان #فاصلهگذاری
۱۴۰۳/۰۱/۲۷
سید محمد بصام
Matnook.com
@Matnook_com
instagram.com/matnook_com
شب «اَحیا» یا «اِحیا»؟
واژۀ عربی «اَحیاء» جمع «حَیّ» و به معنای «زندگان» است و «اِحیاء» به معنای «زنده کردن، جانبخشی، و برگزاری مراسم (مثلاً در شب قدر)». ازاینرو به هریک از شبهای ۱۹، ۲۱، و ۲۳ ماه رمضان که در آن عبادت و شبزندهداری میکنند، «شب اِحیا» میگویند و گاهی در فارسی آن را /شب اَحیا/ تلفظ میکنند.
در آواشناسی، طبق قاعدۀ «همگونی واکهای (vowel harmony)»، گاهی واکۀ یک هجا از واکۀ هجای مجاورش تأثیر میپذیرد و به شکل آن درمیآید. برای مثال، «غذا» در عربی به کسر «غ» و بر وزن «ندا» است، ولی واکهٔ e در هجای آغازین آن از واکۀ â در هجای دومِ این واژه (= ذا) تأثیر پذیرفته و به واکۀ a بدل شدهاست و بنابراین در فارسی /غَذا/ تلفظ میشود. در واژۀ «اِحیا» نیز واکۀ e در هجای اول از واکۀ â در هجای دوم (= یا) تأثیر پذیرفته و به a بدل شدهاست و بنابراین /اَحیا/ تلفظ میشود. چند نمونۀ دیگر از تبدیل واکهٔ e به a در فارسی: اِثناعشر > اَثناعشر؛ بِساط > بَساط؛ خِزانه > خَزانه؛ سِهام > سَهام؛ غِربال > غَربال؛ مِلاط > مَلاط.
وامواژهها معمولاً براساس نظام آواییِ زبانِ مقصد تلفظ میشوند و مانند سایر واژهها در گذر زمان دستخوش تغییر میگردند. وقتی عموم اهل زبان واژهای را به یک شیوه تلفظ کردند، آن را «تلفظ معیار» مینامیم و جز آن را «غیرمعیار». با استناد به فرهنگ آوایی فارسی (گیتی دیهیم)، تلفظ معیار و پربسامدِ «اِحیا»، به معنی «شب قدر»، /اَحیا/ است. در نتیجه، تلفظ «اِحیا» بهصورت /اَحیا/ در فارسی درست است و اگر تلفظ «اِحیا» بهصورت /اَحیا/ را نادرست بدانیم، باید تلفظ صدها واژۀ مشابهِ دیگر را نیز نادرست بدانیم.
یادآوری:
«احیاء» رسمالخطِ عربیِ این واژه است و در فارسی با املای «احیا» (بدون همزۀ پایانی) نوشته میشود، مانند «اعضا»، «املا»، «انبیا»، و «انشا» که همزۀ پایانیشان در فارسی نوشته نمیشود و درست است.
#زبانشناسی #املا_رسمالخط
۱۴۰۳/۰۱/۱۴
سید محمد بصام
Matnook.com
@Matnook_com
instagram.com/matnook_com
خواننده: زندهیاد هایده
نوازنده: انوشیروان روحانی
ترانه: بیژن سمندر
#منهای_ویرایش
۱۴۰۳/۰۱/۰۱
سید محمد بصام
@Matnook_com
instagram.com/matnook_com
فاصلهگذاری ۳۳۵ واژه و عبارت «یک»دار (رایگان)، با امکان جستوجو + ۲ قاعدۀ فاصلهگذاری (۳ صفحه، پیدیاف)
#فاصلهگذاری
۱۴۰۰/۱۱/۰۷
سید محمد بصام
@Matnook_com
فاصلهگذاری ۲۵۷ واژۀ «پُر»دار (رایگان)، با امکان جستوجو + ۱ قاعدۀ فاصلهگذاری (۲ صفحه، پیدیاف)
#فاصلهگذاری
۱۴۰۰/۰۲/۱۸
سید محمد بصام
@Matnook_com
👆تخفیف ۸۵درصدی دورهٔ جامع ویرایش + هدایا (شامل دورۀ آموزشی ورد و صدها فایل کمکآموزشی جدید) + پشتیبانی یکسالهٔ دوره فقط تا امشب ساعت ۱۲ ❌ هرگز تمدید و تکرار نخواهد شد!
▫️تا ساعت ۱۲ امشب: ۶۰۰ هزار تومان
▫️از فردا: ۴٫۰۰۰٫۰۰۰ تومان
درگاه ثبتنام:👇
https://zarinp.al/577299
یا واریز به کارت زیر (بانک ملت، به نام سید محمد بصام):👇6104338703409298
ارسال روگرفت (اسکرینشات):👇
@MatnookAdmin3
🔺ویدا چراغیان، نویسندۀ ۷ رمان چاپشده، ویراستار
🎞ویدئو سایر شرکتکنندگان:
@Matnook_01
🔰کانال مؤسسه در تلگرام:
@Matnook_com
instagram.com/matnook_com