9965
کانال رسمی گروه آموزشی متنوک مؤسسهٔ تخصصی نگارش و ویرایش کتاب تلفن: ۰۲۵۳۷۸۳۸۸۹۵ ثبتنام دورهٔ جامع ویرایش یا سفارش ویرایش کتاب: @MatnookAdmin3 اینستاگرام: instagram.com/matnook_com وبگاه (در حال بروزرسانی): www.matnook.com
🔺حبیبه اکبرزاده، کارشناسی عکاسی و دانشجوی ارشد پژوهش هنر، از مشهد
🎞ویدئو سایر شرکتکنندگان:
@Matnook_01
🔰کانال مؤسسه در تلگرام:
@Matnook_com
instagram.com/matnook_com
تو همدردی یا تو هم دردی؟
ببینید: فاصلهگذاری ۲۶۵ واژۀ «هم»دار.
#فاصلهگذاری
سید محمد بصام
@Matnook_com
www.matnook.com
در عربی، اِعراب نَعت از منعوت تبعیت میکند. عبارت «أَحسنَ تبسّماً مِنَ القلم» در حکم نعت (صفت) است برای «باکیاً». بنابراین «أَحسنَ» نیز، که در کتاب نگارش و ویرایش، نگارش احمد سمیعی گیلانی (چاپ نوزدهم: تهران، سمت، ویراست سوم، با اصلاحات و اضافات، ۱۳۹۹)، ص ۱ آمدهاست، باید منصوب باشد: لَم أَرَ باکیاً أَحسنَ تبسّماً مِنَ القلم.
#دستورزبان
سید محمد بصام
@Matnook_com
www.matnook.com
یک نکتۀ نگارشی که باید بدانید!
«آنچه» یا «آنچه که»؟ چرا؟
این را هم ببینید: اندر استعمال «آنچ که» و «هرچ که».
#ویرایش_زبانی
سید محمد بصام
@Matnook_com
www.matnook.com
فرمول و فاصلهگذاری درصد
۱) عدد + درصد (بافاصله):
پنج درصد / ۵ درصد (۵٪ بیفاصله)
نادرست: پنجدرصد / ۵درصد
۲) (صد + ـی) + عدد (بافاصله):
صدی پنج، صدی نود
این را هم ببینید: شش قاعدۀ درصدنویسی.
#فاصلهگذاری
سید محمد بصام
@Matnook_com
www.matnook.com
قاعدۀ نوشتن نامهای بیگانه در فارسی
این را هم ببینید: شیوۀ نگارش اَعلام تاریخی و جغرافیایی.
#املا_رسمالخط
سید محمد بصام
@Matnook_com
www.matnook.com
به فاصلهگذاری این دو عدد دقت کنید:
- بیستوپنجصدم: ۰٫۲۵؛
- بیست و پنجصدم: ۲۰٫۰۵.
نکته:
۱) تنها خود عدد کسری (صورت + مخرج + ـُم) کاملاً بیفاصله یا با نیمفاصله نوشته میشود: نُهمیلیونم (۰٫۰۰۰۰۰۹)، دوصدهزارم (۰٫۰۰۰۰۲)، ششدههزارم (۰٫۰۰۰۶)، هفتهزارم (۰٫۰۰۷)، سهونیمصدم (۰٫۰۳٬۵)، چهارـدهم (۰٫۴) (در این مورد، با تیرۀ روی خط زمینه و از دو طرفِ تیره با نیمفاصله).
۲) اگر صورت عدد کسری «یک» باشد، میتوانیم مخرج را اول بیاوریم و در این صورت نیز بیفاصله یا با نیمفاصله نوشته میشوند: پنجیک (= یکپنجم)، دهیک (= یکدهم)، صدیک (= یکصدم).
۳) نصف (= یکدوم) و خمس (= یکپنجم) و مانند اینها عدد کسری عربیاند و بافاصله نوشته میشوند: نصف دیه، خمس مال.
#فاصلهگذاری
سید محمد بصام
@Matnook_com
www.matnook.com
فاصلهگذاری «فراـ»
پیشوند «فراـ»، چه در کاربرد فعلی و چه غیرفعلی، همیشه با واژۀ پس از خود بیفاصله نوشته میشود:
- فراافکندن، فراخواندن، فرارسیدن، فرارفتن، فراگرفتن.
- فرابنفش، فرابورس، فراتاب (پروژکتور)، فراتاریخی، فراجناحی، فراخوان، فراداستان، فرادست، فرارویِ، فرازبانی، فرازمینی، فراسازمانی، فراسویِ، فراصوت، فراطبیعی، فرافکنی، فرامتنی، فرامدرن، فراملی، فراملیتی، فرامنطقهای، فراواقعگرایی (سوررئالیسم)، فراواقعی، فراهمایی (کنفرانس).
یادآوری:
در فارسی قدیم، «فرا» کاربرد مستقل نیز داشته و بهعنوان حرف اضافه بهکار میرفتهاست:
- «امیر [...] به خرگاه بنشست، گله کرد فرا خادمان (= نزد / پیش خادمان) از وزیر.» (تاریخ بیهقی، ص ۸۲۰)
- «او به کمند فرا چاه (= درون چاه) شد.» (اسکندرنامه، ص ۳۴۰)
- «جنید فرا زن گفت (= به زن گفت): اکنون اندر ستر شو.» (رسالۀ قشیریه، ص ۱۱۰)
این را هم ببینید: ۵ نکته دربارۀ فعل پیشوندی.
#فاصلهگذاری #دستورزبان
سید محمد بصام
@Matnook_com
www.matnook.com
آیا نوشتن دو فعل در پی هم نادرست است؟
#ویرایش_زبانی
سید محمد بصام
@Matnook_com
www.matnook.com
🗣 Engelbert Humperdinck
🎵 Where Do I Begin?
شکستهنویسی «را»
در گفتوگوهای داستان با دو قاعده!
#گفتارینویسی #املا_رسمالخط
سید محمد بصام
@Matnook_com
www.matnook.com
«یی» یا «یای»؟
«-ی» نکره در پیوند با واژههای پایانیافته به همخوان y بهصورت پیوسته («...یی/ ...ـیی») نوشته میشود.
درست: خطمشیی، رأیی، سعیی
نادرست: خطمشیای، رأیای، سعیای
یادآوری: در ویراست جدید دستور خطّ فارسی فرهنگستان، به این نکتۀ رسمالخطی تصریح نشدهاست.
#املا_رسمالخط
سید محمد بصام
@Matnook_com
www.matnook.com
دیدار با دکتر جلال خالقی مطلق (مصحح شاهنامه) در هامبورگ آلمان (سال ۲۰۲۱) بهمناسبت ۲۰ شهریورماه زادروز ایشان به کوشش زهرا مجیدینژاد از سوی «بنیاد فردوسی شاخۀ توس» (bonyadferdowsitous.ir)
#ادبیات
سید محمد بصام
@Matnook_com
www.matnook.com
شعر آن چیزی است که روی میدهد وقتی هیچ چیز دیگری نمیتواند روی دهد.
(چارلز بوکوفسکی)
نکته: جملهای که با «وقتی (که)»، «هنگامی که»، «همینکه»، یا آنچه بر زمان دلالت میکند آغاز شود جملۀ پیرو قیدیِ زمانی است که قبل یا بعد از آن نیز یک جملۀ پایه میآید. اگر جملۀ پیرو قیدیِ زمانی (مانند جملۀ بالا) بعد از جملۀ پایه بیاید، قبل از آن هیچ نشانهای نمیگذاریم.
#دستورزبان #نشانهگذاری
سید محمد بصام
@Matnook_com
www.matnook.com
«هرچند ...، اما ...»، که در آخرین جملۀ سیمین دانشور نیز بهکار رفته، از ساختهای نحوی رایج در زبان فارسی است و معمولاً برای تقویت مفهوم تضادی که در جمله وجود دارد بهکار میرود:
«اگرچه اندر آن عالَم نیز تن را نصیب است، ولکن اصلْ دل است و تن تَبَع است.» (غزالی، کیمیای سعادت، ج ۲، ص ۱۴)
گرچه شیریندهنان پادشهاناند ولی
او سلیمان زمان است که خاتم با اوست (حافظ)
بنابراین، چنانکه برخی از ویراستاران پنداشتهاند، این ساخت نحوی (یا «اگرچه ...، ولی ...» و مانند آن) نه حشو است و نه گردهبرداری و نه نادرست.
#ویرایش_زبانی #گرده_برداری
۱۴۰۳/۰۲/۰۸
سید محمد بصام
Matnook.com
@Matnook_com
instagram.com/matnook_com
هر بار که کتابی را باز میکنی و میخوانی، درختی لبخند میزند. به این میگویند «زندگی پس از مرگ».
نکته: «هر بار» بافاصله نوشته میشود، مانند «هر دفعه، هر مرتبه، هر مرحله، هر نوبت، هر وهله».
کجا «هر» را بیفاصله بنویسیم؟
ببینید: فاصلهگذاری «هر».
#فاصلهگذاری
سید محمد بصام
@Matnook_com
www.matnook.com
دو نکته از کتاب نگارش و ویرایش، نگارش احمد سمیعی گیلانی (چاپ نوزدهم: تهران، سمت، ویراست سوم، با اصلاحات و اضافات، ۱۳۹۹)، ص ۵۰ و ۵۱
نکتۀ اول:
ایشان در صفحۀ ۵۰ گفتهاند که نوشتاری شدن زبان از «دو جهت» آن را از صورت گفتاری جدا کردهاست. سپس یک جهت را نام بردهاند و آن ـ به تعبیر من و خلاصهوار ـ اینکه عناصر زبَرزنجیری زبان ویژۀ گفتار است و بهندرت در نوشتار منعکس میشود. سپس دو راهکار برای غیبت این عناصر پیشنهاد کردهاند. اما متأسفانه «جهت دوم» را فراموش کردهاند نام ببرند و این بخش از کتاب را بدون ذکر جهت دوم به پایان بردهاند.
نکتۀ دوم:
چنانکه در تصویر میبینید، یکی از راهکارهای ایشان برای رفع ابهام معنایی تغییر ساختاری جمله است. اولاً مثال ایشان ابهام معنایی ندارد، بلکه ممکن است به دو صورت خوانده شود. این «ابهام معنایی» نیست. ثانیاً تا جایی که میتوانیم با گذاشتن یک ویرگول از خوانش نادرست جلوگیری کنیم، چرا ساختار جمله را تغییر دهیم؟ هنر ویراستار این است که با کمترین کار جمله را اصلاح کند. پس: در عداوت رسول، با کفار عرب همداستان بودند.
#ویرایش_زبانی #نشانهگذاری
سید محمد بصام
@Matnook_com
www.matnook.com
واژۀ عربی «تُکلان» از مادۀ «وکل» و به معنای «سپردن خود یا کار به دیگری» است. «عَلَی اللهِ تُکلاني» یعنی «عَلَی اللهِ توکّلي» (پشتگرمیام به خداست). «تکلان» بر وزن «فعلان» است که واو آن به تاء قلب / بدل شدهاست. بنابراین *التکلال، که در «تذکار برای چاپ نوزدهم» (آخرین یادداشت) از کتاب نگارش و ویرایش، نگارش احمد سمیعی گیلانی (چاپ نوزدهم: تهران، سمت، ویراست سوم، با اصلاحات و اضافات، ۱۳۹۹)، ص دَه آمدهاست، نادرست و گویا غلط تایپی است که باید در ویراستهای بعدی این کتاب اصلاح شود.
#املا_رسمالخط #واژهشناسی
سید محمد بصام
@Matnook_com
www.matnook.com
#فاصلهگذاری ۴۵۶ + ۲۵۷ + ۲۶۵ + ۳۳۵ واژهٔ پرکاربرد برای شما در قالب فایل و رایگان!👇
/channel/Matnook_com/4612?single
سید محمد بصام
@Matnook_com
🔺معصومه محمودیان، دکتری شیمی، مدیرمسئول نشریۀ دید برتر
🎞ویدئو سایر شرکتکنندگان:
@Matnook_01
🔰کانال مؤسسه در تلگرام:
@Matnook_com
instagram.com/matnook_com
🔺سارا لطیفیان (از ویرایشآموزان کارگاههای ویرایش مؤسسۀ متنوک)، دکتری زبان و ادبیات فارسی، از ایلام
🔰نظرات و نتایج شما 👇
@Matnook_01
@Matnook_com
انسانهای ضعیف انتقام میگیرند؛
انسانهای قوی میبخشند؛
انسانهای باهوش نادیده میگیرند.
(انیشتین (؟))
در جملههای بالا، به کاربرد نقطهویرگول هم دقت کنید.
این را هم ببینید: ۴ کاربرد مهم نقطهویرگول.
#نشانهگذاری
سید محمد بصام
@Matnook_com
www.matnook.com
پدر خیال میکرد آدم وقتی در حجرۀ خودش تنها باشد تنهاست؛ نمیدانست که تنهایی را فقط در شلوغی میشود حس کرد.
(عباس معروفی)
دو نکته:
۱) امروز بهجای «خیال کردن» (مانند جملۀ بالا) معمولاً میگوییم و مینویسیم «فکر کردن». در محاوره اشکالی ندارد، ولی در نوشتار نباید این دو را بهجای هم بهکار ببریم، چون «فکر کردن» چیزی است و «خیال کردن» (/ «گمان کردن»، «تصور کردن»، «پنداشتن») چیزی دیگر. پس مثلاً ننویسیم «او فکر میکرد اگر بلوز و شلوار بپوشد، شکل پسرها میشود»، بنویسیم «او خیال میکرد اگر بلوز و شلوار بپوشد، شکل پسرها میشود». البته توجه داریم که «خیال کردن» صورت غیررسمی «گمان کردن» (/ «تصور کردن» و «پنداشتن») است.
۲) برخی مترجمان از سر بیدقتی فعل think را بیشتر به «فکر کردن» ترجمه میکنند، ولی این فقط یکی از معانی آن است. think به معنای «گمان کردن، پنداشتن، باور داشتن، در نظر داشتن، بررسی کردن»، و جز اینها هم هست که از بافت و کاربرد آن در جمله مشخص میشود. بنابراین نباید همهجا آن را به «فکر کردن» ترجمه کنیم.
#ویرایش_زبانی #گردهبرداری
سید محمد بصام
@Matnook_com
www.matnook.com
به بهانۀ ۲۴ سپتامبر، روز نقطهگذاری
«نقطهگذاری» (punctuation)، به یک اعتبار، به معنای «بهکار بردن علامتهای قراردادی در متن برای خواندن درست و فهم دقیق آن» است، مانند ویرگول و علامت پرسش.
سابقۀ این علامتها در خط فارسی به بیش از دو قرن نمیرسد و برگرفته از نظام نقطهگذاری فرانسوی و انگلیسی است.
این علامتهای قراردادی را معمولاً «نشانههای / علائم سجاوندی» مینامند (سجاوندی از دانشمندان ایرانی در قرن ششم بوده که اولین بار علائم وقف را برای قرآن ابداع کردهاست. ازاینرو ویرگول و مانند آن را نیز علائم سجاوندی نامیدهاند). ولی از آنجا که هرکدام از این علائم یک نشانهاند و کاربرد خاص خود را دارند، بهتر است، در ویرایش و نگارش، بهجای «علائم سجاوندی» یا «نقطهگذاری»، «نشانهگذاری» بگوییم.
هشتگ #نشانهگذاری را در این کانال جستوجو کنید و دهها نکتۀ جدید و مفید نشانهگذاری بیاموزید.
سید محمد بصام
@Matnook_com
www.matnook.com
صبح بی تو رنگ بعدازظهر یک آدینه دارد
بی تو حتی مهربانی حالتی از کینه دارد
بی تو میگویند تعطیل است کار عشقبازی
عشق اما کِی خبر از شنبه و آدینه دارد
(قیصر امینپور)
نکته: «بی»، مانند «با» و «از» و «در»، حرف اضافه است و با واژهٔ بعدش بافاصله نوشته میشود.
این را هم ببینید: فاصلهگذاری ۴۵۶ واژۀ «بی»دار.
#فاصلهگذاری
سید محمد بصام
@Matnook_com
www.matnook.com
دعوت به همکاری (فوری!)
در مؤسسۀ متنوک، بهصورت دورکاری، به دو نفر پیادهساز صوتِ باسابقه نیازمندیم که در تایپ دهانگشتی و پیادهسازی صوت تسلط کافی داشته باشند و بتوانند از نرمافزارهای نور برای منبعیابی آیات و روایات استفاده کنند. لطفاً کسانی که سابقۀ کار و آشنایی ندارند پیام ندهند.
ارسال رزومه و نمونهکار: @Bassam_1982
@Matnook_com
علی دهباشی، «گفتگو با دکتر جلال خالقی مطلق»، ماهنامۀ کِلک، مجموعۀ آبان و آذر و دی ۱۳۷۴، شمارههای ۶۸ تا ۷۰، ص ۲۴۰ تا ۲۶۰
در این گفتوگوی شنیدنی، جلال خالقی مطلق از تهران قدیم و خاطرات کودکی خود میگوید تا آشنایی با شاهنامه و مراحل تصحیح آن:
نامش آفاق بود و در چشم من شباهت زیادی به فرخلقا داشت، کمی باریکاندامتر از فرخلقا. گاهی که من زودتر به خانهشان میرفتم و زنان دیگر هنوز نیامده بودند، اغلب جلوی آینه گیسوان مشکی بلند خود را شانه میزد و [...] ترانۀ غمانگیزی را زمزمه میکرد. گاهی نیز به گوشۀ چشم، نگاهی به من میانداخت و لبخندی میزد. و این لحظات، نخستین دَقّالبابهای عشق بر دریچۀ قلب کوچک من بود...
#ادبیات
سید محمد بصام
@Matnook_com
🔺علی امامیفر، دانشجوی ارشد حقوق، از ویراستاران مؤسسه
🎞ویدئو سایر شرکتکنندگان:
@Matnook_01
🔰کانال مؤسسه در تلگرام:
@Matnook_com
instagram.com/matnook_com
کارگران مشغول کارند!
بهمناسبت ۱۲ اردیبهشت، روز جهانی کارگر
در فارسی، برخی صفتها هم با حرف اضافه بهکار میروند و هم با نشانۀ اضافه: محتاج به پول/ محتاجِ پول؛ نزدیک به خانه/ نزدیکِ خانه؛ مشغول به کار/ مشغولِ کار. هر دو ساخت را میتوان در فارسی رسمی بهکار برد، ولی معمولاً کاربرد این صفتها با حرف اضافه رسمیتر یا فصیحتر تلقی میشود (کارگران مشغول به کارند) و بدون حرف اضافه، غیررسمی (کارگران مشغول کارند). گاهی نیز حرف اضافه و متممِ آن قبل از صفت میآیند و بیشتر در فارسی رسمی بهکار میروند: «افراد بشر در زندگی به کمک یکدیگر محتاجاند.» (مقالات دهخدا، ص ۹)
#دستورزبان
۱۴۰۳/۰۲/۱۲
سید محمد بصام
Matnook.com
@Matnook_com
instagram.com/matnook_com
عکسهایی دیدنی از سیمین دانشور
بهمناسبت ۸ اردیبهشت، زادروز وی
به کوشش مجلۀ بخارا (علی دهباشی)
@bukharamag
#منهای_ویرایش #ادبیات
۱۴۰۳/۰۲/۰۸
سید محمد بصام
Matnook.com
@Matnook_com
instagram.com/matnook_com