2729
گزیدهای از مطالب و مینیمالهای سایت پانویس تماس فقط از طریق سایت نویسنده: www.Panevis.com کانال سایت محمدجعفر مصفا: @Mossaffadotcom کانال جیدو کریشنامورتی: @Krishnamurti
معرفی کوتاهی از داستان روایت شطرنج نوشته اشتفان تسوایگ
«هیچچیز در جهان به اندازهی "هیچچیز" روح انسان را شکنجه نمیدهد... در آن اتاق تنها یک تخت بود، یک در، یک پنجره و یک کاغذدیواریِ یکدست؛ اما هولناکتر از همهی اینها، یک خلأ کامل و مطلق بود. هیچ صدایی برای شنیدن، هیچ تصویری برای دیدن و هیچ کاری برای انجام دادن وجود نداشت. انسان در برهوتِ محض، محصور میان چهار دیوار با ذهنی که مدام خودش را نشخوار میکرد، تنها رها شده بود.»
«من ناگزیر بودم با خودم بازی کنم. یعنی باید همزمان در نقش "سفید" فکر میکردم و بلافاصله در نقش "سیاه" به خودم حمله میکردم! این کار به معنای دوشقهشدنِ هولناکِ آگاهی بود. مغز من به دو نیم تقسیم شده بود؛ دو حریفِ آشتیناپذیر درون یک جمجمه که هر کدام تشنهی نابودی دیگری بودند. این دیگر یک بازی نبود؛ یک جنونِ سمی و یک تبِ بیامان بود.»
«شطرنج به طرز غریبی همهچیز است و هیچچیز نیست؛ بازیای فراتر از زمان و مکان، کهن اما تا ابد جوان، مادهای ندارد و تنها از اندیشه زاده میشود؛ دانشی بدون کاربرد، هنری بدون اثر، اما استوارتر از هر کتاب و بنایی.»
«موجودی با چهرهای اسطورهای که سوار بر لاکپشتی نشسته و با آن کلاه یا تاج عجیب و دست برافراشتهاش، انگار در حال اجرای یک آیین یا فرمانی مقدس است. حتی نقشهای روی لاک لاکپشت هم با دقت و ظرافت زیادی تراشیده شدهاند.
در بسیاری از فرهنگهای باستانی، لاکپشت نماد زمین، ثبات و بنیان جهان بوده؛ بنابراین شاید این پیکره فقط یک اثر هنری ساده نباشد و به یک آیین مذهبی، اسطورهای فراموششده یا حتی خدایی ناشناخته مربوط باشد. شاید زمانی در معبدی قرار داشته و مردم در برابرش مراسمی برگزار میکردهاند. امروز معنای واقعی آن را نمیدانیم، اما همین اشیای کوچک هنوز میتوانند گوشهای از جهان ذهنی انسانهای هزاران سال پیش را برای ما زنده کنند؛ گویی از دل سکوت موزه، پیامی از جهانی دور و فراموششده به گوشمان میرسانند.»
با اسطوره و انواع اسطورهها آشنا شوید. دنیایی بسیار بسیار وسیع دارد. و نگاه شما را به قصهها، به حتی خرافات، به افسانههای عامیانه، به اشیای قدیمی تغییر میدهد.
شاید در آینده بخشی را هم در گروه «فیلم و رمانخوانی» به آشنایی با اسطورهها اختصاص دهیم.
@PanevisDotCom
از آداب طبیعتگردی
+ ویدیوی اول
+ ویدیوی دوم
+ ویدیوی سوم
@PanevisDotCom
گوی و چوگان
خوشتر آن باشد که سر دلبران
گفته آید در حدیث دیگران
ویدیوی فوق، که البته اصلش طولانیتر است، را میدیدم. بیتی که آقای کیارستمی از مولوی میخواند بسیار قابل تأمل است. رویکردی محوری در زندگیست. البته او در زمینهٔ تخصصش از این بیت بهره میبرد اما اصلش برای کلیت زندگیست.
ذهن مایل است همه چیز از قبل برنامهریزیشده باشد و طبق برنامهای که میریزد و دلخواهش است پیش برود. از همین موضوع، «تمایل به حاشیه امن» و «امنیتطلبی» را میشناسیم.
زندگی آنطور که ذهن میخواهد پیش نمیرود. آنطور پیش میرود که میرود! «همانم که هستم» یعنی همین. حرکت صورت میگیرد و مانند گوی غلتان حرکت میکنی، تحت این حرکت پیش میروی. مهم این است که بلد باشی چطور زندگی را تحت ارادهٔ این حرکت پیش ببری. و این ظرافت میطلبد.
بر بیت مذکور بیشتر تأمل کنیم:
گوی منی و میدوی
در چوگان حکم من
در پی تو همیدوم
گر چه که میدوانمت
@Panevisdotcom
کی رفتهای ز دل که تمنا کنم تو را؟
کی بودهای نهفته که پیدا کنم تو را؟
غیبت نکردهای که شوم طالب حضور
پنهان نگشتهای که هویدا کنم تو را
با صد هزار جلوه برون آمدی که من
با صد هزار دیده تماشا کنم تو را
بالای خود در آینهٔ چشم من ببین
تا با خبر ز عالم بالا کنم تو را
مستانه کاش در حرم و دیر بگذری
تا قبلهگاه مؤمن و ترسا کنم تو را
خواهم شبی پرده ز رویت برافکنم
خورشید کعبه، ماه کلیسا کنم تو را
طوبی و سدره گر به قیامت به من دهند
یکجا فدای قامت رعنا کنم تو را
زیبا شود به کارگه عشق کار من
هر گه نظر به صورت زیبا کنم تو را
@PanevisDotCom
عباس کیارستمی در جلسهٔ پرسش و پاسخِ بعد از تماشای فیلمِ «خانهٔ دوست کجاست» در حاشیهٔ برگزاریِ نمایشگاهِ «درهای بدونِ کلید» در موزهٔ آقاخان. تورنتو، پاییز ۲۰۱۵
کامنتی و تأویلی مرتبط با این ویدیو در ادامه...
@PanevisDotCom
«چرا در طبیعت نرها به وضوح زیباتر از مادهها هستند؟»
این سوال مدتها دغدغۀ ذهنم بوده است. در این ویدیو، ایشان، که ظاهراً دامپزشک هم هستند، پاسخی از دیدگاه طبیعی و فرگشتی(تکاملی) به این پرسش میدهد که شنیدنی و شایستۀ تأمل است.
اما بعد. کسانی که مانند بنده دغدغۀ تطبیق دین با اینگونه مطالب و تبیینهای امروزی که بر اساس علم و دانشِ روز است را دارند، شاید برایشان جذاب باشد که بیاندیشند آیا واقعاً تضادی در این دو(علم و دین) وجود دارد یا نه. یعنی مثلاً علم به وضوح میگوید: «اینطور نیست که طبیعت یا فرگشت به مادهها گفته باشد که برو و نر زیباتر را انتخاب کن»، و دین میگوید «ای زنبور عسل، از کوهها و درختان و آنچه [مردم] میسازند، خانههایی برای خود بگیر و...» یا «ما به مادر موسی گفتیم او را شیر بده... او را به رود بیفکن...»، «ای آتش، سرد و سالم باش!»، «ای زمین، آب خود را فرو ببر؛ ای آسمان، بازایست!»، «ای آسمان و زمین، بیایید، خواه از روی میل و خواه از روی اکراه!»، «ای کوهها و ای پرندگان، با داود همآوا شوید!»، متوجه چالش هستید؟ دین به وضوح میگوید چیزی نادیدنی(خدا) پشت طبیعت است و دارد صحنهگردانی میکند. و علم میگوید اینطور نیست، بلکه فقط اسباب و عللی طبیعی و دیدنی در کار هستند.
شما چه پاسخی به این چالش دارید؟ آیا یکی از این دو(علم و دین) اشتباه میکند؟ یا اینکه بیان و تبیین متفاوت است؟
@PanevisDotCom
بید و باد
گاهی یک فیلمهایی به تور آدم میخورد و چنان آدم را میگیرد که فکر میکند «چرا تا به حال این فیلم را ندیده بودم؟!».
اما موضوع فقط این نیست که «چرا این فیلم را ندیده بودم»، این هم هست که «من تا به حال کجا بودهام؟!»! چه بسیار دفعاتی که فیلمی، کتابی، لحظاتی از زندگی، را دیدهام، اما نبودهام! غائب بودهام! چنان جاهای دیگری بودهام که اصلاً متوجه عمق آن لحظات، آن فیلم، آن کتاب، نبودهام.
بنابراین فقط آن امر بیرونی مطرح نیست. بلکه کیفیت درونی تو مطرح است. تو کجایی؟ «داری با زندگیات چه میکنی»؟ آیا باران را میبینی؟!
+ دربارهٔ این فیلم در گروه «فیلم و رمانخوانی» صحبت خواهیم کرد.
@PanevisDotCom
انگشت سلیمان
موضوعات:
حافظ، فوت کوزهگری، قلق، گرفتن کار، دزدی، معنای زندگی
گر انگشت سلیمانی نباشد
چه خاصیت دهد نقش نگینی؟
@PanevisDotCom
همچنین گروه طبیعتگردی مشهد نیز عضو جدید میپذیرد.
علاقمندانِ اهل مشهد و حومهٔ مشهد نیز میتوانند با »ادمین طوبیٰ« هماهنگ کنند.
@PanevisDotCom
گروههای طبیعتگردیِ حضوری
گروه طبیعتگردیِ دوستانمان در شهر بهبهان، در حال پذیرش اعضای جدید است. دوستانی که مایل به عضویت هستند، میتوانند به «ادمین طوبیٰ» پیام دهند.
همچنین، اگر خدا بخواهد، بهزودی دورهمیهایی در استرالیا، در شهرهای پرت، سیدنی، ملبورن و آدلاید، خواهیم داشت.
دوستانی که شرایط عضویت را دارند، میتوانند برای پیوستن به این جمعها اقدام کنند.
شرط عضویت: حضور در یکی از دورههای خودشناسیِ باشگاه مهمانکُش(مصفاخوانی، «مثنوی معنوی»، گعده، کریشنامورتیخوانی، درسِ حافظ، رمانخوانی).
اگر عضو هیچیک از این دورهها نیستید، لطفاً پیام ندهید.
@PanevisDotCom
کرامت!
ای دوست،
دستِ حافظ تعویذِ چشمزخم است
یا رب، ببینم آن را
در گردنت حمایل
امشب هنگامِ جلسهٔ کریشنامورتیخوانی بحث به طلسم و جادو و جادوگری کشیده شد و به کلمهٔ «تعویذ» برخوردیم که آقای مصفا در ترجمهٔ کتابِ «سکون و حرکت» بکار برده است.
یادم به این بیتِ حافظ افتاد و کمی دربارهاش صحبت کردم. خودِ کلمۀ «تعویذ» یعنی "دعایی که بر کاغذ مینویسند و برای دفعِ چشمزخم و رفعِ بلا و آفت به گردن یا بازو میبندند". حالا ببینید چقدر زیبا حافظ این را بکار برده است:
ای دوست،
دستِ حافظ تعویذِ چشمزخم است
یا رب، ببینم آن را
در گردنت حمایل
میگوید: ای محبوبِ من، دستِ حافظ تعویذ است برای چشمزخم. یعنی دفعِ بلا میکند. الهی که این دفعکنندۀ بلا(یعنی دستِ منِ حافظ)، بر گردنت آویزان باشد تا از بلا دور باشی. خلاصهاش اینکه: الهی دستم بر گردنت باشد!
ببینید چطور و با چه زبان و بیانی و چه تصویرسازیای، و چه بهرهگرفتنی از عقاید و باورها حرفش را میزند. آدم کیف میکند.
یک بارِ دیگر بیت را بخوانید:
ای دوست،
دستِ حافظ تعویذِ چشمزخم است
یا رب، ببینم آن را
در گردنت حمایل
@PanevisDotCom
هله!
دربارهٔ هنر و نمایـش
موسیقی و اهل آن
@PanevisDotCom
قابلمهپارتی
یک رسمِ خوب که مدتی است راه افتاده و من برای نخستینبار آن را در شهرِ پرتِ استرالیا، بین دوستانم دیدم و رواجش را مشاهده کردم، چیزی است که اسمش را گذاشتهاند «قابلمهپارتی».
ماجرا از این قرار است که در شرایطِ اقتصادیِ امروز، با اینکه دوست داریم دورِ هم جمع شویم و دیدار و معاشرت داشته باشیم، دیگر نمیشود به سبکِ سنتی و قدیمی، یک نفر میزبانِ همه باشد و تمامِ هزینههای مهمانی را بر عهده بگیرد.
بنابراین، هر کس غذای خودش و خانوادهاش را ــ همان غذایی که قرار است آن روز یا شب در خانه بخورند ــ در قابلمهٔ خودش به مجلس میآورد. آنجا غذاها را روی سفره میگذارند و همه دورِ هم مینشینند و از غذاهای یکدیگر میخورند.
این رسم، رسمِ بسیار پسندیده و خوبی است. از طرفی، نشانهٔ این هم هست که ما انسانها چقدر انعطافپذیریم و در برابرِ شرایطِ سخت، چگونه میتوانیم راههای تازه و خوبی برای ادامهٔ زندگی و حفظِ روابطِ اجتماعیمان پیدا کنیم.
البته این را هم باید در نظر داشته باشیم که «هویت» ــ و شاید بهتر باشد بگوییم میلِ ما به هویتسازی و برتریجویی ــ میتواند هر چیزِ خوبی را خراب کند.
مثلاً همین رسمِ «قابلمهپارتی» ممکن است به چشموهمچشمی بیانجامد. ممکن است در دفعاتِ بعد که آدمها دورِ هم جمع میشوند، بهجای اینکه هدفشان صرفاً باهمبودن و لذتبردن از معاشرت باشد، هر کس به این فکر کند که چه غذای بهتری درست کند و چه چیزی به سفره بیاورد تا از دیگران کم نیاورد یا از دیگران بهتر باشد.
کمکم ممکن است این ماجرا تبدیل شود به نوعی رقابت؛ اینکه چه کسی غذای بهتر، گرانتر، خاصتر یا چشمگیرتری آورده است. و این همان چیزی است که میتواند صمیمیت و سادگیِ یک مهمانی و لذتِ سادهٔ دورِ هم جمع شدن را از بین ببرد.
پس «قابلمهپارتی» میتواند رسمِ بسیار زیبایی باشد؛ به شرطی که همان چیزی باقی بماند که برایش شکل گرفته است: باهمبودن.
لذا حواسمان باشد که حتی رسمهای خوب و خلاقانه هم اگر واردِ بازیِ هویت ـ یعنی مقایسه ـ شوند، میتوانند درست در نقطهٔ مقابلِ هدفِ اولیهٔ خود قرار بگیرند. و این، یکی از آسیبهایی است که باید در «قابلمهپارتی» هم مراقبش باشیم. لذا هر چه سادهتر، بهتر.
@PanevisDotCom
هر کس اظهار ارادت و صمیمیت در دوستیِ با شما کرد، برای امتحان هم که شده از او چیزی بخواهید که بابتش به زحمتی، به هزینهای، بیُفتد.
به این صورت، واقعیتِ میزانِ ارادت و اظهارِ دوستیاش، یا قلابی بودنش دستتان میآید.
@PanevisDotCom
برای تماشای ویدیوی مذکور(کارگردانی کیارستمی) بطور کامل، به اینجــا مراجعه کنید.
موضوعات:
گزیدهویدئویی از روش کارگردانی عباس کیارستمی، ضربه زدن و حرکت گوی، پشت صحنۀ فیلم ۱۰، حرکت در لحظه، زنده بودن کار، إعمال نکردن فکر و عقیده در کار، عدم برنامهریزی در تهیۀ فیلم، spontaneous بودن، خودجوش بودن، حرکتهای هویت فکری، حرکت از پیش تعیینشده، حرکت حسابشده، ترس، شناخت، آگاهی
زندگی بداهه است.
@Panevisdotcom
جمال صبح دم از غنچه نیلوفرین شب
بر آری چون شکوفه تا شکفتن با گل آموزی
جبین چشمه پرچین می کنی تا از نسیم صبح
پریشیدن به زلف بید و سرو و سنبل آموزی
صبا گویی کشد بازیکنان چادرنماز گل
که تا نالیدن و شورافکنی با بلبل آموزی
چرا طوطی طبع من نیاموزد شکرخایی؟
چه پیدایی! که در پشت هزاران پرده پنهانی
چه پنهانی؟ که از پشت هزاران پرده پیدایی
نگویم که از پس آیینه طوطیوار دارندم
که ما گویای خاموشیم و تو خاموش گویایی
تو آن نایی جادودَم که در ما میدمی چون نی
خطا گفتم که ما خواب و خیالیم و تو خود مایی
تو هم چنگی و هم چنگی؛ تو هم نایی و هم نایی
مهدی اخوان ثالث
@PanevisDotCom
کامنتی بر »این پست«.
لاجرم استادِ استادان، صمد
کارگاهش نیستی و لا بُوَد
@PanevisDotCom
«داری نداری»
نظر سوی دلافگاری نداری
اگر داری، به من باری نداری
نظر داری به من از بس تغافل
چنان داری که پنداری نداری
جفا گفتم نداری، داری اما
وفا پنداشتم داری، نداری
طبیب دردمندانی و رحمی
بحال زار بیماری نداری
تو را از خارخار من چه پروا
که در دل از کسی خاری نداری
رقیبت همدمست و همنشین غیر
از این ننگ و از آن عاری نداری
به بیرحمی شوی ترسم گرفتار
که رحمی بر گرفتاری نداری
برو قدری رفیق از کوی او دور
که اینجا قدر و مقداری نداری
رفیق اصفهانی
@PanevisDotCom
«چقدر دوستش دارم»
موضوعات:
دوست داشتن، عشق، عاشقی، رابطۀ عاطفی، دوستی، نیاز، احتیاج
@PanevisDotCom
گروه طبیعتگردی تهران هم عضو جدید میپذیرد. علاقمندان به »ادمین طوبیٰ« پیام دهند.
فراموش نکنید که شرط مذکور را داشته باشید.
@PanevisDotCom
گروه «رمانخوانی و فیلم» برای اعضای دورههای خودشناسی رایگان است.
علاقمندان به »ادمین طوبیٰ« پیام دهند.
@PanevisDotCom
خلوتگاه مهمانکُش برای نیمۀ دوم شهریور و نیز برای مهر ماه و آبان ماه پذیرای متقاضیان دورهٔ خلوتنشینی و چلهنشینی است.
جهت دریافت اطلاعات و ثبت تاریخ مد نظرتان با »مدیــر« هماهنگ کنید.
@mehmankosh