24784
وب سايت کتابخانه مرکزی: Library.ut.ac.ir آدرس: خیابان انقلاب، خیابان ۱۶ آذر، داخل پردیس مرکزی دانشگاه تهران، کتابخانه مرکزی، مرکز اسناد و تامین منابع علمی.
1 پیش از استفاده از هوش مصنوعی مشخص کنید که هدف شما فقط انجام کار است یا یادگیری آن.
2 ایده‌پردازی اولیه و کوشش برای حل مسئله را ابتدا خودتان انجام دهید.
2 پاسخ هوش مصنوعی را نتیجهٔ نهایی و قطعی تلقی نکنید.
3 از مدل بخواهید استدلال شما را نقد کند، نه اینکه به‌جای شما استدلال بسازد.
4 توضیح مراحل و دلایل پاسخ را بخواهید و سؤال‌های تکمیلی مطرح کنید.
5 در موضوعاتی که می‌خواهید در آنها مهارت پیدا کنید، «تقلا و دشواری سازنده» را حذف نکنید.
6 محدودهٔ توانایی و خطاهای هوش مصنوعی را بشناسید و داوری نهایی را خودتان انجام دهید.
برای یادگیری از حالت‌هایی مانند Study Mode در چت‌جی‌پی‌تی، Guided Learning در جمنای و Learning Mode در کلود استفاده کنید.
نتیجه‌گیری
مقالهٔ واشینگتن‌پست دفاع از کنارگذاشتن هوش مصنوعی نیست. پیام اصلی آن این است که این فناوری می‌تواند انسان را بسیار تواناتر یا به‌شدت وابسته و ضعیف کند و تفاوت میان این دو نتیجه، بیش از هر چیز به شیوهٔ استفاده بستگی دارد.
اگر هوش مصنوعی محصول نهایی را بدون مشارکت ذهنی کاربر تولید کند، ممکن است کیفیت کار افزایش یابد، اما توانایی فرد کاهش پیدا کند. در مقابل، اگر از آن به‌عنوان معلم، منتقد، پرسشگر و شریک فکری استفاده شود، می‌تواند موجب تعمیق یادگیری و بهبود تصمیم‌گیری شود.
نویسنده در پایان تأکید میکند که یادگیری به تلاش ذهنی نیاز دارد. حذف کامل این تلاش، نه‌تنها مانع کسب دانش میشود، بلکه فرصت شناخت توانایی‌های خود را نیز از انسان می‌گیرد. پرسش اساسی در عصر هوش مصنوعی بنابراین این نیست که «آیا از چت‌جی‌پی‌تی استفاده کنیم؟»، بلکه این است که «کدام بخش از اندیشیدن را باید خودمان انجام دهیم و کدام بخش را می‌توانیم آگاهانه به ماشین بسپاریم؟»
/channel/UT_Central_Library
منبع: مایکل جی. کورن، «How to stop ChatGPT from ruining how you think»، واشینگتن‌پست، ۷ ژوئیهٔ ۲۰۲۶
چگونه نگذاریم چت‌جی‌پی‌تی شیوهٔ فکرکردن ما را خراب کند؟
واشینگتن‌پست | ۷ ژوئیهٔ ۲۰۲۶
نویسنده: مایکل جی. کورن
هوش مصنوعی ممکن است کیفیت و سرعت کار ما را افزایش دهد، اما شواهد تازه نشان میدهد که استفادهٔ نادرست از آن می‌تواند توانایی مستقل ما برای اندیشیدن، یادگرفتن و تصمیم‌گرفتن را تضعیف کند. مایکل جی. کورن، ستون‌نویس واشینگتن‌پست، در مقاله‌ای با عنوان «چگونه نگذاریم چت‌جی‌پی‌تی شیوهٔ فکرکردن ما را خراب کند؟» این خطر را بررسی کرده و راه‌هایی برای استفاده از هوش مصنوعی بدون واگذاری کامل فرایند تفکر پیشنهاد داده است.
مربی‌ای که به‌جای شما وزنه می‌زند
کورن برای توضیح مسئله از مثال یک مربی بدنسازی استفاده میکند. تصور کنید برای قوی‌ترشدن به باشگاه رفته‌اید، اما به مربی می‌گویید همهٔ وزنه‌ها را به‌جای شما بلند کند. در پایان، وزنه‌های زیادی جابه‌جا شده است، اما بدن شما هیچ تمرینی نکرده و قوی‌تر نشده است.
به اعتقاد نویسنده، بسیاری از کاربران نیز با هوش مصنوعی چنین می‌کنند: از آن می‌خواهند مسئلهٔ ریاضی را حل کند، گزارش اداری را بنویسد یا برنامه‌ای رایانه‌ای تولید کند. نتیجه ممکن است خوب و حتی بهتر از کار خود آنان باشد، اما توانایی شخص برای انجام مستقل همان کار رشد نمی‌کند و چه‌بسا به‌تدریج ضعیف شود.
بنابراین باید میان دو هدف تفاوت گذاشت: «تولید یک خروجی مطلوب» و «تبدیل‌شدن به انسانی ماهرتر و تواناتر». هوش مصنوعی در تحقق هدف نخست بسیار مفید است، اما اگر جای تلاش ذهنی را بگیرد، ممکن است مانع تحقق هدف دوم شود.
افزایش سرعت و کیفیت، همراه با یک خطر پنهان
کورن ابتدا به پژوهش‌هایی اشاره میکند که مزایای هوش مصنوعی را نشان می‌دهند. در مطالعه‌ای دربارهٔ صدها مشاور شرکت Boston Consulting Group، افرادی که به GPT-4 دسترسی داشتند، ۱۲ درصد وظایف بیشتری انجام دادند و کارهایشان را به‌طور متوسط ۲۵ درصد سریع‌تر به پایان رساندند. در وظایفی که در محدودهٔ توانایی هوش مصنوعی قرار داشت، کیفیت کار آنان نیز بالاتر بود و ضعیف‌ترین کارکنان بیشترین بهره را از این ابزار بردند.
اما همین آزمایش روی دیگری هم داشت: هنگامی که مسئله از محدودهٔ توانایی مدل خارج می‌شد، کاربران هوش مصنوعی بیش از کسانی که بدون آن کار می‌کردند، اشتباه می‌کردند. فابریتزیو دل‌آکوا، یکی از پژوهشگران، این وضعیت را به «خواب‌رفتن پشت فرمان» تشبیه کرده است؛ یعنی کاربر به سبب اعتماد به ابزار، نظارت و داوری مستقل خود را کنار می‌گذارد.
واشینگتن‌پست یادآوری کرده است که با شرکت OpenAI، سازندهٔ چت‌جی‌پی‌تی، همکاری محتوایی دارد.
افت توانایی پس از قطع دسترسی به هوش مصنوعی
پژوهش دیگری به سرپرستی گریس لیو در دانشگاه کارنگی ملون، تأثیر استفاده از GPT-5 را بر حل مسائل مربوط به کسرها بررسی کرد. گروهی که به هوش مصنوعی دسترسی داشتند، نزدیک به ۹۰ درصد مسائل را درست حل کردند؛ در حالی که میزان موفقیت گروه بدون هوش مصنوعی ۷۲ درصد بود.
اما پس از آنکه دسترسی گروه نخست به هوش مصنوعی قطع شد، دقت پاسخ‌های آنان به‌شدت کاهش یافت و حتی از کسانی که از ابتدا بدون هوش مصنوعی کار کرده بودند، پایین‌تر آمد. آنان همچنین زودتر از ادامهٔ حل مسئله منصرف می‌شدند. نکتهٔ قابل توجه آن بود که این اثر تنها پس از حدود ده دقیقه استفاده از هوش مصنوعی مشاهده شد.
نتیجه آنکه هوش مصنوعی می‌تواند عملکرد لحظه‌ای افراد را بهتر کند، بدون آنکه الزاماً موجب یادگیری یا افزایش توانایی پایدار آنان شود.
«تسلیم شناختی» در برابر پاسخ‌های هوش مصنوعی
استیون شاو و گیدئون نیو، پژوهشگران مدرسه وارتون، در آزمایشی با بیش از ۱۳۰۰ شرکت‌کننده، تأثیر پاسخ‌های درست و نادرست هوش مصنوعی را بررسی کردند. مسائل به‌گونه‌ای طراحی شده بود که بعضی پاسخ‌های شهودی اما غلط داشتند و رسیدن به پاسخ صحیح به تفکر آهسته‌تر و دقیق‌تر نیاز داشت.
هنگامی که هوش مصنوعی پاسخ درست می‌داد، دقت شرکت‌کنندگان ۲۵ واحد درصد بیشتر از گروه بدون هوش مصنوعی بود؛ اما وقتی هوش مصنوعی پاسخ غلط ارائه می‌کرد، دقت آنان ۱۵ واحد درصد از گروه بدون هوش مصنوعی پایین‌تر می‌آمد. نکتهٔ نگران‌کننده این بود که اعتمادبه‌نفس کاربران در هر دو حالت افزایش می‌یافت؛ چه پاسخ هوش مصنوعی درست بود و چه نادرست.
پژوهشگران این وضعیت را «تسلیم شناختی» نامیده‌اند: حالتی که فرد کنترل فرایند تفکر خود را رها میکند و داوری هوش مصنوعی را بدون بررسی، به‌عنوان داوری شخصی خود می‌پذیرد.
/channel/UT_Central_Library
خداوند این مملکت را از دروغ بپاید
اینکه داریوش گفته خدا این مملکت را از دروغ و سپاه دشمن و خشکسال بپاید از بس مبتذل شده نقل هر کس است. اشکالی هم ندارد اگر مثلاً هر فرد عامی هم چنین سخنی را بر زبان آورد. این هست که سخن بدی نیست. مع هذا نه باید این قدر ساده‌انگار بود نه باید از این سخن نتایج بزرگ، و در عین حال کودکانه، گرفت که مثلاً چون ما ایرانیان از اوّل تاریخ دروغگویان قهّاری بوده‌ایم، پس داریوش اوّل چیزی که به ذهنش آمده این بوده که بگوید خدایا تو پیش از هر چیز دیگر ما را از شرّ این اوّل رذیلت این قوم برهان.
هر دانشجویی که این درسها را خوانده باشد می‌داند آن لفظ درَوگَه که در کتیبه‌های هخامنشیان آمده معنایی شامل داشته و ضدّ هر راستی بوده؛ ضدّ آن، اگر نه در آن کتیبه‌ها، در اوستا اشه است که مفهومی عام و شامل است و هر خوبی و نیکی و راستی و درستی و نظم و قاعده و قانون را در بر می‌گیرد. جهان جهان بودن خود را از اشه می‌گیرد و دروگه چیزی است که آن را در دامن بی‌نظمی و بیداد و بی‌قانونی و بی‌سامانی می‌اندازد. این جا مجال آن نیست که این مفهوم چنانکه باید شرح شود، ولی این قدر نیز ممکن است برای کسی که این درسها را نخوانده روشنگر باشد. بلی، یک معنای دروگه آن بی‌سامانی است که در گفتار است و شامل است بر دروغ و فریب و آنچه نادرستی در سخن است. ولی این جزئی از معنی است. دهه‌ها قبل امیل بنونیست نامدار خواسته این سه بلا را که داریوش از آنها یاد کرده در چارچوبۀ نظریّۀ کارکردهای سه‌گانۀ ژرژ دومزیل تبیین کند، به این معنی که هر یک از این سه بلا خاصّتاً متوجّه یکی از طبقات اصلی سه‌گانۀ اجتماع است. نظر ما دربارۀ نظریّۀ دومزیل هر چه باشد، در درستی ولو نسبی سخن بنونیست من بنده تردید ندارد.
باری از جامعه‌شناس ما انتظار نیست که مورّخ هم باشد، ولی انتظار هم نیست که خودش را از همه چیز معاف کرده باشد و مانند عوام سخن بگوید.
معرفی کتابخانۀ دیجیتال Torrossa
Torrossa
یک کتابخانۀ دیجیتال و فروشگاه تخصصی منابع دانشگاهی است که امکان جست‌وجو و دسترسی به کتاب‌های الکترونیکی، مقالات علمی، نشریات و مجموعه‌های پژوهشی ناشران معتبر را فراهم میکند. این پایگاه را مؤسسۀ ایتالیایی Casalini Libri راه‌اندازی کرده است؛ مؤسسه‌ای که از سال ۱۹۵۸ در زمینۀ تأمین منابع علمی برای کتابخانه‌ها و مراکز پژوهشی فعالیت دارد. نسخۀ یکپارچۀ پایگاه Torrossa از سال ۲۰۱۱ در دسترس قرار گرفته است. معرفی رسمی Torrossa
حوزۀ منابع
Torrossa به‌ویژه در زمینۀ علوم انسانی و اجتماعی اهمیت دارد و منابع فراوانی را در موضوعات زیر عرضه میکند:
تاریخ، جغرافیا و مطالعات فرهنگی؛
ادیان، الهیات و مطالعات کلیسایی؛
نسخه‌شناسی، کدیکولوژی و دیرینه‌شناسی؛
زبان و ادبیات؛
فلسفه و تاریخ اندیشه؛
هنر، معماری و باستان‌شناسی؛
حقوق، اقتصاد و علوم اجتماعی؛
مطالعات قرون وسطی و رنسانس؛
خاورشناسی، ایران‌شناسی و مطالعات اسلامی.
امتیاز مهم این پایگاه، گردآوری منابع منتشرشده به زبان‌های ایتالیایی، اسپانیایی، فرانسوی، پرتغالی، انگلیسی و دیگر زبان‌های اروپایی است. بسیاری از این آثار در پایگاه‌های عمومی و انگلیسی‌زبان کمتر دیده می‌شوند.
ناشران و مجموعه‌های مهم
Torrossa با شمار زیادی از ناشران دانشگاهی، مؤسسات پژوهشی و انجمن‌های علمی همکاری دارد. از جمله مجموعه‌های مهم موجود در آن می‌توان به این موارد اشاره کرد:
انتشارات کتابخانۀ رسولی واتیکان؛
مجموعۀ مشهور Studi e Testi؛
انتشارات مدرسۀ فرانسوی رم؛
آثار مؤسسۀ مطالعات قرون وسطی SISMEL؛
نشریات و کتاب‌های Il Mulino؛
انتشارات Leo S. Olschki؛
آثار باستان‌شناسی و تاریخ هنر L’Erma di Bretschneider؛
مجموعه‌های ناشران دانشگاهی ایتالیا، اسپانیا، فرانسه و دیگر کشورهای اروپایی.
آرشیو دیجیتال Studi e Testi کتابخانۀ واتیکان در Torrossa شامل صدها عنوان در زمینۀ نسخه‌های خطی، تاریخ کلیسا، خاورشناسی، فقه‌اللغه، هنر، معماری و نسخه‌آرایی است. مجموعه‌های Torrossa
امکانات جست‌وجو
کاربران میتوانند منابع را بر اساس اطلاعات گوناگون جست‌وجو و محدود کنند:
عنوان کتاب یا مقاله؛
نام مؤلف یا ویراستار؛
ناشر و مجموعۀ انتشاراتی؛
موضوع؛
زبان؛
سال انتشار؛
نوع مدرک: کتاب، مقاله، فصل کتاب یا شمارۀ مجله؛
شابک و دیگر شناسه‌های کتاب‌شناختی.
برای یافتن آثار یک پژوهشگر، بهتر است نام او با املای لاتین جست‌وجو شود. برای نمونه، جست‌وجوی نام Angelo Michele Piemontese آثار متعددی دربارۀ ایران، نسخه‌های فارسی واتیکان، روابط ایران و رم و ادبیات فارسی نشان میدهد. آثار پیه‌مونتزه در Torrossa
نحوۀ دسترسی
منابع Torrossa به سه شکل در دسترس‌اند:
دسترسی آزاد: برخی منابع در بخش Torrossa Open رایگان‌اند؛
دسترسی سازمانی: دانشگاه‌ها و کتابخانه‌های مشترک، منابع خریداری‌شده را در اختیار کاربران خود قرار می‌دهند؛
خرید شخصی: بعضی کتابها، مقالات یا فصل‌های کتاب را می‌توان به‌صورت جداگانه خریداری کرد.
بنابراین، مشاهدۀ مشخصات یک اثر در Torrossa الزاماً به معنای رایگان‌بودن متن کامل آن نیست. اگر دانشگاه یا کتابخانۀ محل تحصیل مشترک پایگاه باشد، باید از گزینۀ Hai un accesso autorizzato? یا «دسترسی سازمانی» استفاده کرد.
دریافت و مطالعۀ فایل‌ها
بسته به قرارداد ناشر، امکانات هر اثر ممکن است متفاوت باشد:
مطالعۀ برخط؛
دانلود موقت PDF؛
جست‌وجو در متن؛
کپی‌کردن بخش‌هایی از متن؛
چاپ صفحات؛
دسترسی برای مدت معین، معمولاً چهارده روز.
برخی فایل‌های دریافتی Torrossa، PDF معمولی نیستند و با سازوکار حفاظت دیجیتال عرضه می‌شوند. این فایل‌ها باید در Adobe Acrobat Reader باز شوند و ممکن است هنگام گشودن، نام کاربری و گذرواژۀ Torrossa را درخواست کنند. بازکردن آنها در مرورگر، نرم‌افزارهای دیگر یا پیش‌نمایشگر ویندوز همیشه ممکن نیست.
فایل پیوست‌شدۀ La Persia istoriata in Roma نیز از همین نوع است: فایل با Adobe Acrobat Reader باز میشود و در صورت درخواست باید مشخصات حساب مجاز Torrossa وارد شود. صفحۀ رسمی این کتاب نشان میدهد که اثر در سال ۲۰۱۴ از سوی کتابخانۀ واتیکان منتشر شده و نسخۀ الکترونیکی آن در Torrossa عرضه میشود: La Persia istoriata in Roma
ارزش پژوهشی پایگاه
Torrossa برای دانشجویان تاریخ، ادبیات، ادیان، نسخه‌شناسی، ایران‌شناسی و مطالعات اسلامی اهمیت ویژه‌ای دارد؛ زیرا شماری از کتابها و مجلات تخصصی اروپایی را گرد آورده که یافتن آنها در Google Books، Internet Archive و پایگاه‌های رایج انگلیسی‌زبان دشوار است. همچنین می‌توان از اطلاعات کتاب‌شناختی آن برای شناسایی دقیق اثر، ناشر، مجموعه، سال انتشار و نسخۀ الکترونیکی استفاده کرد.
شیوۀ استناد
در تحقیقات دانشگاهی بهتر است به خود کتاب، مقاله یا فصل کتاب استناد شود، نه صرفاً به نام Torrossa. برای مثال:
🔰بررسی جایگاه ادبیات در آثار استاد محمود فرشچیان؛
بوم فرشچیان، جایی میان شعر و خیال(ibna.ir/x6JpZ)
🔸️محمود فرشچیان، نقاش و نگارگر ایرانی است که در سال ۱۳۰۸ در اصفهان چشم به عرصه جهان گشود. او در دوران حیات خود همواره با ادبیات گره خورده بود.
مجوعه آثار خود از اشعار آنها استفاده می‌کرد و الهام می‌گرفت.
🔸فرشچیان ضمن توجه ملموسی که در آثارش به ادبیات ایرانی داشت، خطاب به نسل جوان گفته بود: «توصیه من به جوانان این است که سختکوش باشند و از استمرار در کار و تجربه کردن خسته و دلزده نشوند. به ادبیات و متن‌های ایرانی توجه کنند. من در جوانی سال‌ها به انجمن شاعران اصفهان می‌رفتم و با ادبیات مانوس بودم. در کنار شاعران و ادیبان شاگردی کردم. دامنه هنر، وسیع است و همت ما باید به اندازه وسعت هنر باشد. سخت کار کنید و به ادبیات ایران عشق بورزید».
🔸یکی دیگر از معروف‌ترین تابلوهای استاد فرشچیان، تابلوی «شمس و مولانا» است که در سال ۱۳۸۶ رونمایی شد. قرار گرفتن سر شمس میان خطوط منحنی مختلف، هم تداعی کننده خورشید و هم نشان‌دهنده این است که سر شمس دربرگرفته همه جهان است. مولانا نیز روی کره زمین است که شمس آن را نگه داشته، به گونه‌ای که تمام دنیا زیر پای افکار مولوی است.
🔸️گستردگی حضور ادبیات در آثار فرشچیان به این معنا نیست که نسبت تمام آثار او با متون ادبی به یک اندازه عمیق و چندلایه است. در برخی آثار، متن بیشتر نقش عنوان یا نقطه عزیمت را دارد، در حالی که در آثاری دیگر، همچون «سیمرغ» یا «شمس و مولانا»، این پیوند به ساختار بصری اثر نفوذ کرده و بخشی از منطق شکل‌گیری آن را ساخته است.
@ibna_official
📚 #معرفی_کتاب #تازه‌های_نشر
🔺شهروند جهان: جهان‌میهنیِ فارابی
🔺Citizen of the World: Al-Fārābī’s Cosmopolitanism
👈🏻 نویسنده: Josh Hayes
👈🏻 ناشر: Edinburgh University Press
👈🏻 سال انتشار : (2026)
👈🏻شابک: 9781399530552
معرفی ناشر
هنگامی که از دیوژن، فیلسوف کلبی‌مسلک یونان باستان، پرسیدند که اهل کجاست، به سادگی پاسخ داد: kosmopolitēs (کاسموپولیتس) ــ «من شهروند جهانم». پارادایم اخلاقی و سیاسی «جهان‌میهنی» غالبا و منحصرا به مکاتب باستانی کلبیون و رواقیون نسبت داده میشود. پندار عمومی چنین است که انگاره‌ی جهان‌وطنی در سراسر قرون وسطی به بن‌بست رسید و فقط در دوران روشنگری با فلسفه‌های سیاسی هوگو گروتیوس، آدام اسمیت و ایمانوئل کانت دگربار سر برآورد. با این حال، فلسفه سیاسی ابونصر فارابی (۸۷۰-۹۵۰ م.) چشم‌اندازی نویدبخش برای احیا و بسط این انگاره به دست میدهد. فارابی با پیوند زدن افلاطون و ارسطو به مکتب نوافلاطونی و کلام اسلامی به شیوه‌ای کاملا نوآورانه، با بلندپروازی وجود یک جامعه سیاسی را مطرح میکند که گستره‌ی آن تمام جهان مسکون را در بر می‌گیرد. این کتاب نشان میدهد که ظرفیت‌ها و نویدهای جهان‌وطنی فارابی همچنان به عنوان دستاوردی ماندگار در مباحثات معاصر بر سر آینده‌ی دموکراسی و همبستگی سیاسی جهانی پابرجا است.
فهرست مطالب
۱) افلاطون فارابی
مقدمه: کیهان
۱. احیای مکتب افلاطون
۲. از صانع (دمیورژ) تا شورای شبانه
۳. فیلسوف در جهان‌شهر (کاسموپلیس)
۲) ارسطو، معلم اول
۱. میراث مکتب مشاء
۲. حلقه فارابی
۳. پیامبری و مساوات‌طلبی
۳) فضایل مدنی
۱. دوستی نزد افلاطون و ارسطو
۲. خیرخواهی و دوستی مدنی
۳. وفاق و سیاست دوستی
۴) مدینه‌ی دموکراتیک
۱. حیوان سیاسی
۲. نوابت (علف‌های هرز)، افاعی (مارهای زهرآگین) و بهائم (چهارپایان)
۳. آزادی و عدالت برای همه
۵) فضایل جهان‌میهنی
۱. اخلاق مهمان‌نوازی
۲. سخاوت و علت اولی
۳. همبستگی در مدینه فاضله
۶) تخیلات جهان‌سیاسی (کاسموپولیتیک)
۱. ابداع قوه خیال
۲. در میانه کلام و تصویر
۳. فراسوی تمام مرزها
مؤخره: اجتماع
📌مرکز و کتابخانه مطالعات اسلامی به زبان‌های اروپایی
@Islamicstudies
محمد تقی فقیه عاملی
نگارنده در این مقاله با بررسی مجلدات اول تا ششم فهرست نسخه‌های خطی دانشگاه پرینستون آمریکا، ۲۶۷ عنوان کتاب شیعی را از آن استخراج و فهرست کرده است. تصحیحات خطاهای متن فهرست یاد شده و توضیحات گسترده كتاب‌شناختی در پانویس‌ها، به تکمیل بحث و شناساندن مؤلفات و شارحان و كاتبات کمک کرده و گاه به جهات و جوانب نفاست نسخه تذکر میدهد.
این مقاله در دو بخش در مجله کتاب شیعه (ش ۱۱-۱۲، ص ۴۱۸-۴۳۵ و ش ۱۳-۱۴، ص ۴۹۳-۵۱۷) منتشر شده، که فایل ضمیمه شامل هر دو بخش است.
https://eitaa.com/shiabookbio
/channel/UT_Central_Library
شرحی در باره این کتاب را که در 2026 منتشر شده و اوپن اکسس است، پایین ملاحظه فرمایید
/channel/UT_Central_Library
📕 [گزیده‌ای از کتاب] یادگاران وحدت اسلامی
🖊 کامیار صداقت ثمر حسینی
🕋 در دهه‌های میانی قرن چهاردهم هجری، آیت‌الله العظمی بروجردی، با درک عمیق از خطرات استعمار و تفرقه‌افکنی دشمنان اسلام، پشتیبان اصلی دارالتقریب در قاهره شد و در کنار شیخ محمود شلتوت، گام‌های بلندی برای نزدیکی شیعه و اهل سنت برداشت. ایشان با ارسال متون فقهی شیعه، سفارش به مطالعهٔ منابع اهل سنت، توصیه به حجاج برای رعایت شعائر مشترک، و تأکید بر فقه تطبیقی، عملاً نشان دادند که وحدت اسلامی بدون نادیده‌انگاشتن اختلافات مذهبی، بلکه با احترام به آنها و تمرکز بر نقاط اشتراک، امکان‌پذیر است. ثمرهٔ این رویکرد، صدور فتوای تاریخی شلتوت مبنی بر جواز پیروی از مذهب جعفری بود که نقطهٔ عطفی در تاریخ تقریب مذاهب به شمار می‌رود.
کتابخانه مسجد اعظم
@boroujerdilib
این مقاله پژوهشی توسط ماریزا لئال، کارمن لئال و روی سیلوا (Marisa Leal, Carmem Leal, Rui Silva) نگارش یافته و توسط انتشارات Springer Nature منتشر شده است. هدف اصلی این مطالعه، درک نقش اکوسیستم‌های کارآفرینی و مدیریت دانش در بهبود رقابت‌پذیری و توسعه اقتصادی، به‌ویژه در اقتصادهای نیازمند نوآوری مانند پرتغال است. نویسندگان با استفاده از روش مرور نظام‌مند ادبیات (SLR) و تحلیل کتاب‌شناختی، نمونه‌ای متشکل از ۳۳ مقاله علمی منتشرشده بین سال‌های ۱۹۹۶ تا ۲۰۲۴ را تحلیل کرده‌اند. این پژوهش پنج تم اصلی را شناسایی میکند: نوآوری فناورانه، کاوش دانش در اکوسیستم‌ها، همکاری در مدیریت دانش، تأمین مالی، و مراکز رشد کسب‌وکار. در نهایت، مقاله نتیجه می‌گیرد که دانش ارزشمندترین دارایی فکری امروز است و شبکه‌های نوآوری اثربخش، نقشی حیاتی در ارتقای رقابت‌پذیری جهانی شرکت‌ها دارند.
@KETABCAST_AI_LIB_UT_AC
طایر، شاه غسانیان، دست‌بسته در حضور شاپور و ملکه
برگی از نسخۀ مصوّر شاهنامه
حـ . ۱۰۲۶ ش.، ۱۰۵۸ ق.، ۱۶۴۸ م.
برگه۴۵.۵ × ۲۸.۵ سانتی‌متر
آبرنگ مات و رنگ‌های متالیک
مجموعۀ سلطنتی، بریتانیا
این شاهنامه برای قرچغای‌خان، حاکم مشهد، در حدود سال ۱۶۴۸ م. تهیه شده است؛ سپس این نسخه در حدود سال‌های ۱۷۴۷ تا ۱۸۲۲ م. در کتابخانۀ پادشاهان درانی افغانستان، ، و از سال ۱۸۲۲ در کتابخانه کامران‌شاه در هرات نگهداری می‌شد که در سال ۱۸۳۹ آن را به ملکه ویکتوریا اهدا کرد.
@artresearchh
⚜️@rezamahdavi51.
📊 کتابداران کتابخانه‌های دانشگاهی؛ راهنمای نسل جدید سنجه‌های ارزیابی پژوهش
یادداشتی تحلیلی در حوزه ارتباطات علمی نشان میدهد که با تحول نظام ارزیابی پژوهش، نقش کتابداران دانشگاهی از ارائه خدمات اطلاعاتی به مشاوره تخصصی در زمینه سنجه‌های پژوهشی و تحلیل اثرگذاری علمی گسترش یافته است. این تغییر، کتابداران را به یکی از بازیگران کلیدی در تصمیم‌گیری‌های پژوهشی و سیاست‌گذاری علم تبدیل کرده است.
نویسنده تأکید میکند که اتکا به شاخص‌های سنتی مانند تعداد استنادها و ضریب تأثیر مجلات دیگر برای ارزیابی جامع پژوهش کافی نیست و باید از مجموعه‌ای متنوع از سنجه‌های کمی و کیفی استفاده شود.
بر اساس این گزارش، کتابداران با آموزش شاخص‌هایی مانند h-index، Journal Impact Factor (JIF)، CiteScore، SNIP، SJR و همچنین آلتمتریکس (Altmetrics) به پژوهشگران کمک می‌کنند تا تصویر دقیق‌تری از میزان اثرگذاری آثار علمی خود به دست آورند.
این مقاله نقش کتابداران را در تفسیر صحیح شاخص‌های علم‌سنجی برجسته میکند و هشدار میدهد که استفاده نادرست از این سنجه‌ها می‌تواند به تصمیم‌های نادرست در استخدام، ارتقا، تأمین مالی و ارزیابی پژوهش منجر شود.
نویسنده همچنین بر اهمیت آموزش تفاوت میان سنجه‌های مربوط به پژوهشگر، مقاله و مجله تأکید دارد و معتقد است ارزیابی مسئولانه باید متناسب با اهداف، رشته علمی و زمینه پژوهش انجام شود.
گزارش نشان میدهد که کتابداران با تحلیل داده‌های استنادی و استفاده از پایگاه‌های معتبر، میتوانند پژوهشگران را در انتخاب مجلات مناسب، افزایش رؤیت‌پذیری آثار و توسعه راهبردهای انتشار علمی یاری دهند.
یکی دیگر از محورهای مقاله، معرفی آلتمتریکس به‌عنوان مکمل شاخص‌های استنادی است؛ شاخص‌هایی که میزان توجه عمومی، رسانه‌ای و شبکه‌های اجتماعی به پژوهش را نیز منعکس می‌کنند.
نویسنده تأکید میکند که کتابداران میتوانند نقش مؤثری در ترویج اصول «ارزیابی مسئولانه پژوهش» ایفا کنند؛ رویکردی که بر کیفیت، تأثیر واقعی و تنوع شاخص‌های ارزیابی تأکید دارد.
این یادداشت همچنین بر ضرورت آموزش اعضای هیئت علمی و دانشجویان درباره محدودیت‌های شاخص‌های علم‌سنجی و پرهیز از استفاده تک‌بعدی از آنها تأکید میکند.
به باور نویسنده، آینده خدمات کتابخانه‌های دانشگاهی بیش از گذشته به ارائه مشاوره‌های تخصصی در زمینه تحلیل داده‌های پژوهشی، ارزیابی عملکرد علمی و مدیریت هویت پژوهشی وابسته خواهد بود.
این گزارش نشان میدهد که کتابداران با تلفیق دانش علم‌سنجی، مدیریت اطلاعات و ارتباطات علمی، به مشاوران راهبردی پژوهش در دانشگاه‌ها تبدیل شده‌اند و نقش آنان در افزایش کیفیت تصمیم‌های علمی روزبه‌روز پررنگ‌تر میشود.
در مجموع، مقاله نتیجه می‌گیرد که کتابداران در عصر پژوهش داده‌محور، نه‌تنها حافظان منابع اطلاعاتی، بلکه راهنمایان متخصص در فهم، تحلیل و به‌کارگیری سنجه‌های پژوهشی هستند و میتوانند نقش مهمی در ارتقای کیفیت ارزیابی علم و توسعه فرهنگ پژوهش مسئولانه ایفا کنند.
Ekpolomo, O. (2026, June 2). Beyond citations: The librarian's role in navigating research metrics and scholarly impact. LinkedIn. https://www.linkedin.com/pulse/beyond-citations-librarians-role-navigating-research-metrics-qfg4e/
/channel/UT_Central_Library
🏛 معرفی کتابخانه‌های بزرگ جهان | کتابخانه ملی پارلمان ژاپن - کتابخانه کانسای (Kansai-kan of the National Diet Library)
🔷 درباره کتابخانه:
کتابخانه کانسای (Kansai-kan) واقع در شهر سیکاچو (استان کیوتو)، شعبه‌ی مدرن و پیشرفته‌ی کتابخانه ملی پارلمان ژاپن (NDL) است که در اکتبر ۲۰۰۲ افتتاح شد. این مجموعه با هدف جبران محدودیت فضای ذخیره‌سازی کتابخانه اصلی در توکیو و پاسخگویی به نیازهای پژوهشی و فزاینده‌ی عصر اطلاعات در فضایی وسیع با معماری پیشرفته بنا شده است.
💠 ویژگی‌های شاخص:
🔷 انبارهای مکانیزه و رباتیک: مجهز به سیستم پیشرفته انبارداری و بازیابی خودکارِ کوچک (Mini Load AS/RS) جهت ذخیره‌سازی و جابجایی خودکار میلیون‌ها کتاب و سند با بالاترین سرعت و دقت.
🔷 گنجینه عظیم منابع: قابلیت نگهداری حدود ۱.۴ میلیون آیتم شامل کتابها، نشریات ادواری و اسناد ملی ژاپن و ارائه خدمات جامع به محققان و سازمان‌ها.
🔷 خدمات دیجیتال پیشرفته: دسترسی گسترده به سامانه کتاب‌های دیجیتالی‌شده، جستجوی جامع منابع (NDL Search) و پروژه‌های آرشیو وب (WARP) برای دسترسی آنلاین پژوهشگران.
🔷 زیرساخت معماری متمایز: طراحی‌شده با چهار طبقه روی زمین و چهار طبقه در زیر زمین، شامل سامانه‌های مدرن انتقال کتابها با استفاده از جعبه‌ها یا محفظه‌های نگهداری استاندارد توسط وسایل نقلیه خودکار (STV).
🌐 درگاه‌های دیجیتال:
🔷 وب‌سایت و کاتالوگ آنلاین:
https://www.ndl.go.jp/en/kansai
🔷 سامانه دیجیتال کتابخانه ملی ژاپن:
https://www.ndl.go.jp/
/channel/UT_Central_Library
ble.ir/Library_UT_AC
🖋 نمایشگاه تخصصی حفاظت و مرمت نسخ خطی و اسناد کاغذی در کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران
📚 کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران، با همکاری بخش مرمت و آسیب شناسی، نمایشگاه تخصصی «حفاظت و مرمت نسخ خطی و اسناد کاغذی» را برگزار میکند.
🔷 این رویداد که به همت کارشناسان بخش مرمت کتابخانه مرکزی ترتیب یافته، فرصتی کم نظیر برای آشنایی نزدیک با فرآیندهای پیچیده و ظریف احیای نسخ خطی، اسناد تاریخی و آثار هنری بر بستر کاغذ فراهم آورده است.
🔷 در این نمایشگاه، بازدیدکنندگان میتوانند شاهد نمونه های شاخصی از مرمتهای موفق باشند که هر یک روایتی از تلاش برای غلبه بر آسیب های مختلف شیمیایی، فیزیکی و بیولوژیکی است. بخش دیگری از نمایشگاه به ارائه فرآیند گام به گام مرمت اختصاص دارد که تکنیکهای علمی نظیر اسیدزدایی، ضدعفونی، ترمیم الیاف و صحافی را به صورت عملی به بازدیدکنندگان نشان میدهد.
🔷 مرمت کاغذ، تنها یک مهارت فنی نیست؛ این هنر، پلی است میان گذشته و آینده که به ما امکان میدهد هویت تاریخی خود را برای نسلهای بعدی زنده نگه داریم. ارائه اطلاعات و آگاهی در زمینه نگهداری و درمان میراث کاغذی از وظایف مهم جامعه دانشگاهی است که این نمایشگاه با روایت ساده اما تخصصی، سعی در انجام این امر خطیر دارد.
📍 زمان و مکان برگزاری نمایشگاه:
🗓 تاریخ برگزاری: از ۴ شهریور تا ۲۰ مهر ماه
⏰ ساعت بازدید: همه روزه از ساعت ۹ تا ۱۳
🏛 مکان: طبقه همکف کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران
/channel/UT_Central_Library
ble.ir/Library_UT_AC
📜 در دل کتابخانه، سفری به تاریخ دانش و کتابت
آیا میدانستید در کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران، گنجینه ای از آثار تاریخی و میراث مکتوب ایران نگهداری میشود؟
📖 موزه کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد، فرصتی است برای آشنایی نزدیک با نسخه های خطی نفیس، سفرنامه های ارزشمند، اسناد تاریخی، ابزارهای کهن کتابت و مجموعه ا ی از آثار مرتبط با تاریخ علم، فرهنگ و تمدن ایران.
🖋 در این موزه، هر شیء تنها یک اثر تاریخی نیست؛ بلکه روایتی از دانش، سفر، اندیشه و زندگی در روزگاران گذشته است.
📚 از دانشجویان، پژوهشگران، اعضای هیئت علمی و علاقه مندان به تاریخ و فرهنگ دعوت میشود از این گنجینه کم نظیر بازدید کنند و بخشی از حافظه مکتوب ایران را از نزدیک ببینند.
🏛 موزه کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران
📍 واقع در طبقه همکف کتابخانه مرکزی
🕘 بازدید همه روزه از ساعت ۱۰ تا ۱۳
✨ تاریخ را تنها نخوانید؛ آن را از نزدیک ببینید ✨
/channel/UT_Central_Library
ble.ir/Library_UT_AC
آنان هوش مصنوعی را «نظام سوم شناخت» می‌نامند. در تقسیم‌بندی مشهور دانیل کانمن، نظام اول همان تفکر سریع و شهودی و نظام دوم تفکر آهسته و سنجیده است. اکنون هوش مصنوعی به‌صورت یک نظام بیرونی و خودکار در کنار این دو قرار گرفته است. این نظام سوم می‌تواند برای اصلاح شهودهای نادرست و تقویت بررسی‌های عقلانی مفید باشد؛ اما در عمل، بسیاری از کاربران صرفاً تسلیم آن می‌شوند.
هوش مصنوعی با فناوری‌های پیشین تفاوت دارد
نگرانی دربارهٔ تأثیر فناوری بر ذهن انسان مسئله‌ای تازه نیست. افلاطون از زبان سقراط هشدار داده بود که نوشتن موجب فراموشی میشود. در دههٔ ۱۹۷۰ نیز نگرانی‌هایی دربارهٔ ماشین‌حساب پدید آمد و بعدها این پرسش مطرح شد که آیا گوگل ما را کم‌هوش‌تر میکند.
بااین‌حال، استیون شاو معتقد است هوش مصنوعی با فناوری‌های پیشین تفاوتی اساسی دارد: انسان این بار فقط حافظه یا محاسبه را به ابزار واگذار نمی‌کند، بلکه می‌تواند تمام فرایند استدلال را برون‌سپاری کند.
البته هر نوع واگذاری توانایی ذهنی زیان‌بار نیست. ایتن مولیک، استاد مدرسه وارتون، می‌گوید مشکلی ندارد که شماره‌های تلفن را به خاطر نسپارد، زیرا تلفن همراه این کار را انجام میدهد. مسئله آن است که هر فرد آگاهانه تصمیم بگیرد چه توانایی‌هایی را می‌خواهد حفظ و تقویت کند و واگذاری کدام امور به ماشین را بی‌اشکال می‌داند.
مرز ناهموار توانایی هوش مصنوعی
توانایی مدل‌های هوش مصنوعی یکنواخت نیست. ممکن است یک مدل در برنامه‌نویسی یا خلاصه‌سازی متون بسیار موفق باشد، اما در مسئله‌ای ظاهراً ساده اشتباه کند. پژوهشگران این وضعیت را «مرز ناهموار توانایی» می‌نامند.
تحلیلی از ۱۰۶ آزمایش دربارهٔ همکاری انسان و هوش مصنوعی نشان داده است که وقتی انسان در کاری از هوش مصنوعی بهتر است، ترکیب انسان و ماشین معمولاً از هرکدام به‌تنهایی عملکرد بهتری دارد. اما وقتی هوش مصنوعی از انسان تواناتر است، همکاری این دو گاه نتیجه‌ای ضعیف‌تر از عملکرد مستقل هوش مصنوعی پدید می‌آورد؛ احتمالاً به این دلیل که انسان نمی‌داند چه زمانی باید به ماشین اعتماد کند و چه زمانی باید نظر آن را کنار بگذارد.
ازاین‌رو، مهارت اصلی در عصر هوش مصنوعی صرفاً کارکردن با این ابزار نیست؛ بلکه شناخت محدودهٔ توانایی آن و تشخیص زمان پذیرش یا رد پاسخ‌های آن است.
از هوش مصنوعی به‌عنوان منتقد استفاده کنید، نه نویسندهٔ جایگزین
کورن می‌نویسد همهٔ پژوهشگرانی که برای این مقاله با آنان گفت‌وگو کرده، از سپردن ایده‌های اولیه یا نگارش نخستین و آخرین نسخهٔ آثارشان به هوش مصنوعی خودداری می‌کنند. آنان شکل‌گیری ایده، نوشتن و تولید دانش تازه را بخشی از فعالیت فکری خود می‌دانند که نباید به ماشین واگذار شود.
در مقابل، همین افراد پس از شکل‌گیری ایده یا نوشته، از هوش مصنوعی برای اصلاح و ارزیابی آن استفاده می‌کنند. آنان از مدل می‌خواهند مانند یک منتقد یا حریف فکری عمل کند، استدلال‌هایشان را به چالش بکشد، نقاط ضعف را نشان دهد، فرض‌های مخالف مطرح کند یا برخی کارهای تکراری مانند بخش‌هایی از برنامه‌نویسی را انجام دهد.
در این شیوه، هوش مصنوعی جانشین تفکر نیست؛ بلکه ابزاری برای آزمایش و تقویت تفکر انسان است.
یادگیری بدون تلاش ذهنی ممکن نیست
بخش دیگری از مقاله به آموزش اختصاص دارد. شواهد موجود نشان میدهد هنگامی که هوش مصنوعی تلاش ذهنی را حذف میکند، فرایند یادگیری آسیب می‌بیند. یک ابزار آموزشی که دانشجو را با پرسش، راهنمایی و بازخورد به یافتن پاسخ هدایت کند، می‌تواند مفید باشد؛ اما ابزاری که فقط پاسخ نهایی را تحویل دهد، ممکن است یادگیری را تضعیف کند.
در مطالعه‌ای بر ۲۷ هزار دانش‌آموز چینی، نمرات کسانی که از هوش مصنوعی برای سریع‌تر تمام‌کردن تکالیف استفاده کرده بودند، کاهش یافت. در مقابل، دانش‌آموزانی که با وجود استفاده از هوش مصنوعی، به اندازهٔ هم‌کلاسی‌های خود برای تکالیف وقت گذاشته بودند، فقط اندکی افت یادگیری نشان دادند. بنابراین مشکل صرفاً استفاده از هوش مصنوعی نبود؛ مسئله استفاده از آن برای فرار از تلاش ذهنی بود.
جودی هانوِن شن و الکس تمکین، پژوهشگران شرکت آنتروپیک، نیز در مطالعه‌ای دربارهٔ برنامه‌نویسانی که در حال یادگیری یک کتابخانهٔ جدید بودند، دریافتند استفاده از هوش مصنوعی به‌طور متوسط درک مفهومی و توانایی خواندن و اشکال‌زدایی کد را کاهش داد، بی‌آنکه به‌طور متوسط صرفه‌جویی معناداری در زمان ایجاد کند.
بااین‌حال، کسانی که از هوش مصنوعی توضیح می‌خواستند، سؤال‌های تکمیلی مطرح می‌کردند و فقط کد آماده تحویل نمی‌گرفتند، بخش زیادی از یادگیری خود را حفظ کردند. به تعبیر شن، هدف نباید استفاده از هوش مصنوعی برای اجتناب از تلاش شناختی باشد؛ بلکه باید از آن برای عمیق‌ترکردن این تلاش استفاده کرد.
توصیه‌های مقاله برای دانشجویان
جمع‌بندی توصیه‌های مقاله را می‌توان چنین بیان کرد:
🔰خوانشی از کتاب «بلندپروازی اخلاقی» نوشته روتگر برگمن؛
جاه‌طلبی برای خیر عمومی(ibna.ir/x6Jbr)
آرمان‌گرایی بدون نتیجه، فضیلت نیست
🔸«بلندپروازی اخلاقی» تازه‌ترین اثر روتگر برگمن، این پرسش را پیش می‌کشد که آیا موفقیت را باید با میزان ثروت و موقعیت سنجید یا با اثری که انسان بر جهان پیرامون خود می‌گذارد؛ پرسشی که در روزگار بحران‌های جهانی، بیش از هر زمان دیگری به مسئله‌ای عمومی تبدیل شده است.
🔸برگمن در این کتاب نه نسخه‌ای برای خوشبختی فردی می‌پیچد و نه وعده آرامش روان میدهد. دغدغه او چیز دیگری است: بازگرداندن مفهوم «وظیفه اخلاقی» به مرکز زندگی حرفه‌ای انسان معاصر. به زعم او استعداد، دانش، سرمایه و زمان، هنگامی معنا پیدا می‌کنند که در خدمت کاهش رنج انسان‌ها و حل مسائل واقعی جهان قرار گیرند. همین جابه‌جایی نقطه تمرکز، کتاب را از انبوه آثار موفقیت فردی و خودیاری جدا میکند و آن را به مانیفستی درباره مسئولیت اجتماعی نخبگان تبدیل می‌سازد.
🔸️یکی از جذاب‌ترین ویژگی‌های کتاب، نقطه عزیمت متفاوت آن است. برگمن آگاهانه در برابر موج کتاب‌هایی قرار می‌گیرد که خوشبختی را در مراقبه، افزایش اعتمادبه‌نفس، مدیریت ذهن یا رشد فردی خلاصه می‌کنند. نماد این نقد، همان داستان آغازین کتاب است؛ روایت مشهور «متیو ریکار»، راهب بودایی که رسانه‌ها او را «شادترین مرد جهان» نامیدند. برگمن با اشاره به ده‌ها هزار ساعت مراقبه او، پرسشی غیرمنتظره مطرح میکند: اگر تمام این زمان صرف حل یکی از مشکلات جهان می‌شد، آیا نتیجه ارزشمندتری به دست نمی‌آمد؟
🔸یکی از بحث‌برانگیزترین ایده‌های کتاب، حمله به چیزی است که برگمن آن را «اسطوره بازنده شریف» می‌نامد؛ این تصور که نیت خوب، خود به‌تنهایی ارزش اخلاقی کافی دارد، حتی اگر هیچ تغییری در جهان ایجاد نکند. او استدلال میکند که اخلاق را باید با نتایج نیز سنجید. اگر هدف کاهش رنج انسان‌هاست، کارآمدی، برنامه‌ریزی، سازمان‌دهی و حتی پیروزی، بخشی از مسئولیت اخلاقی به شمار می‌روند. به همین دلیل، برگمن از بسیاری از جنبش‌های اجتماعی موفق، از جنبش لغو برده‌داری گرفته تا تحریم اتوبوس‌های مونتگمری، به‌عنوان نمونه‌هایی یاد میکند که میان آرمان و عمل تعادل برقرار کردند.
🔸یکی از نقاط قوت بلندپروازی اخلاقی این است که حتی خواننده مخالف را نیز وادار به فکر کردن میکند. بسیاری از استدلال‌های کتاب قانع‌کننده‌اند، اما برخی ادعاهای آن نیز محل بحث باقی می‌مانند. نخست آنکه برگمن مخاطب اصلی خود را عمدتاً از میان تحصیل‌کردگان، متخصصان و افرادی انتخاب میکند که امکان انتخاب مسیر شغلی دارند. این فرض، در بسیاری از جوامع توسعه‌یافته شاید واقع‌بینانه باشد، اما در کشورهایی که بخش بزرگی از نیروی کار برای تأمین معیشت با محدودیت‌های جدی روبه‌رو هستند، دامنه کاربرد این توصیه‌ها محدودتر میشود. اخلاق، هرچند جهانی است، همیشه در شرایط نابرابر اقتصادی تجربه میشود.
@ibna_official
Piemontese, Angelo Michele. La Persia istoriata in Roma. Città del Vaticano: Biblioteca Apostolica Vaticana, 2014.
نسخه الکترونیکی در پایگاه Torrossa.
معرفی وب‌سایت DOKUMEN.PUB
وب‌سایت DOKUMEN.PUB پایگاهی برای جست‌وجو و دسترسی به نسخه‌های دیجیتال کتابها و اسناد در موضوعات و زبان‌های گوناگون است. این پایگاه مجموعه بزرگی از کتاب‌های علمی، دانشگاهی، تاریخی و مرجع را دربر دارد و برای بسیاری از آثار، افزون بر مشخصات کتاب‌شناختی، متن استخراج‌شده از فایل را نیز نمایش میدهد. ازاین‌رو، مطالب کتابها گاه از طریق موتورهای جست‌وجو نیز قابل بازیابی است.
برای جست‌وجوی بهتر، می‌توان عنوان دقیق کتاب را در گیومه، همراه با نام مؤلف یا شابک آن، در گوگل وارد کرد؛ برای مثال:"Elenco dei manoscritti persiani della Biblioteca Vaticana" Ettore Rossi
صفحۀ هر کتاب معمولاً اطلاعات زیر را در اختیار می‌گذارد:
عنوان و نام پدیدآور؛
سال انتشار و تعداد صفحات؛
زبان و حجم فایل؛
شابک، در صورت موجود بودن؛
بخشی از متن کتاب؛
پیوند دریافت فایل در برخی موارد؛
پیشنهاد کتاب‌های مشابه.
این پایگاه به‌ویژه برای یافتن کتاب‌های کم‌یاب، فهرست نسخه‌های خطی و آثاری که جست‌وجوی متن آنها در پایگاه‌های رسمی دشوار است، می‌تواند سودمند باشد.
محتمل است که برخی از کتابها از لحاظ حقوقی مشکل داشته باشد.
/channel/UT_Central_Library
🎓 هوش مصنوعی برای دانشجوی دکتری؛ دستیار پژوهشگر یا تهدیدی برای مهارت‌های علمی؟
مجله Nature در مقاله‌ای تحلیلی، تأثیر گسترش ابزارهای هوش مصنوعی بر تجربه و مهارت‌های دانشجویان دکتری را بررسی کرده است.
دانشجویان از AI برای جست‌وجوی منابع، خلاصه‌سازی مقالات، کدنویسی، طراحی ارائه و حتی نگارش علمی استفاده می‌کنند و بسیاری معتقدند این ابزارها سرعت و بهره‌وری پژوهش را افزایش داده‌اند.
در نظرسنجی Nature از نزدیک به ۳۸۰۰ دانشجوی دکتری، حدود سه‌چهارم معتقد بودند AI می‌تواند به کارآمدتر شدن فعالیت‌های پژوهشی کمک کند.
با این حال، ۸۱ درصد پاسخ‌دهندگان اعلام کرده‌اند که اعتماد کامل به ابزارهای هوش مصنوعی ندارند و ۶۵ درصد نگران تضعیف مهارت‌های تفکر، پژوهش و نگارش هستند.
این یافته‌ها نشان میدهد مسئله اصلی، استفاده یا عدم استفاده از AI نیست؛ بلکه چگونگی استفاده از آن در فرایند یادگیری و پژوهش است.
اگر دانشجو تولید ایده، تحلیل شواهد و استدلال علمی را به AI واگذار کند، ممکن است بخشی از مهارت‌هایی که دوره دکتری برای پرورش آنها طراحی شده، تضعیف شود.
در مقابل، استفاده هدفمند از AI می‌تواند زمان پژوهشگر را برای فعالیت‌های سطح بالاتر مانند نقد منابع، طراحی پژوهش و حل مسئله آزاد کند.
ازاین‌رو، دانشجویان باید AI را بیشتر به‌عنوان دستیار پژوهشی ببینند، نه جایگزین تفکر و قضاوت علمی.
یکی از مهارت‌های ضروری پژوهشگر آینده، توانایی راستی‌آزمایی پاسخ‌های AI، بررسی منابع و تشخیص خطا یا اطلاعات ساختگی خواهد بود.
دانشگاه‌ها و استادان نیز باید به‌جای ممنوعیت کلی، دستورالعمل‌های شفاف و آموزشی برای استفاده مسئولانه از AI در پژوهش تدوین کنند.
در این رویکرد، سواد هوش مصنوعی باید به بخشی از سواد پژوهشی دانشجویان تحصیلات تکمیلی تبدیل شود و آموزش روش تحقیق با مهارت‌های کار با AI پیوند بخورد.
پیام اصلی مقاله این است که AI احتمالاً جایگزین دانشجوی دکتری نخواهد شد، اما می‌تواند تفاوت میان استفاده هوشمندانه از فناوری و واگذاری تفکر علمی به ماشین را آشکارتر کند.
Nordling, L. (2026, March 16). AI and the PhD student: Friend or foe? Nature, 651, 842–843.
/channel/UT_Central_Library
🔰تحلیلی بر رمان تنهایی پرهیاهو؛
قاتلی که کتابها را می‌بلعید(ibna.ir/x6JFb)
🔸رمان «تنهایی پرهیاهو»آزمایشگاهی برای دریدن زبان و واکاوی تضاد میان حافظه و نابودی است. در این تحلیل، به سراغ دنیای هانتیا می‌رویم؛ مردی که در میانه‌ی کاغذ،نقش یک «قاتلِ کتاب» و «آخرین کشیشِ واژگان» معلق است تا در نهایت، خود به بخشی از آن بافه‌ی خاموش تبدیل شود.
🔸اگر رمان را با دقت بررسی کنیم، دستگاه پرس کاغذ به‌ظاهر قلب رمان است و چند لایه دارد: لایه‌ی سیاسی، لایه‌ی معنایی، لایه‌ی وجودی و لایه‌ی واسازی. بافه‌ی کاغذ در پایان، یک مقبره‌ی الفبایی است، چراکه واژه‌ها در آن دفن‌اند و این مهم را درون خود دارند. یعنی پارادوکس، دقیقاً همان لحظه‌ی دریدیایی است که معنا نه از انسجام، بلکه از فروپاشی انسجام متولد میشود.
🔸«تنهایی پرهیاهو» پارادوکس حضور و غیاب است. نام کتاب که، به نظرم، اغلب در ورود به داستان است، خودش به‌تنهایی یک «اکسیمورون» واسازانه است. تنهایی در این رمان به معنای «سکوت» است؛ اما «تنهایی پرهیاهو» یعنی تنهایی آکنده از صداهای دیگران، مانند کتابها، مردگان و نویسندگان. غیاب واقعی دیگری در حضور هزاران دیگری متنی وجود دارد. سکوت بیرونی در برابر سلطه‌ی درونی زبان قرار می‌گیرد.
@ibna_official
: The Zoroastrian World (جهان زرتشتی)
مجموعه: Routledge Worlds Series
ویراستاران: جنی رز (Jenny Rose)، آلبرت د ژونگ (Albert de Jong) و سارا استوارت (Sarah Stewart)
ناشر: انتشارات روتلج (Routledge)، از زیرمجموعه‌های گروه Taylor & Francis
تاریخ نخستین انتشار: سال ۲۰۲۶ میلادی
تلاقی رویکردهای علمی و صداهای درونی یک آیین باستانی
کتاب مرجع و جامع «جهان زرتشتی» (The Zoroastrian World) به عنوان جدیدترین مجلد از مجموعه معتبر روتلج ورلدز (Routledge Worlds) منتشر شده است. این اثر که توسط تیمی از پژوهشگران برجسته بین‌المللی و با مشارکت مستقیم اعضای جامعه زرتشتی تالیف گردیده، با هدف ایجاد تعادلی پویا میان دیدگاه ناظران بیرونی (پژوهشگران غیرزرتشتی) و صداهای متنوع درونی (پیروان و فعالان آیین زرتشت) به نگارش درآمده است. رویکرد متمایز کتاب، فراتر رفتن از روایت‌های سنتیِ تک‌بعدی و به تصویر کشیدن تنوع و پیچیدگی‌های زنده آیین زرتشت در طول تاریخ بیش از سه هزار ساله آن است.
ساختار این کتاب مرجع در پنج بخش محوری ساماندهی شده است:
بخش نخست؛ تصور کردن زرتشتی‌گری (Imagining Zoroastrianism): این بخش به چگونگی تصویر شدن، درک و بازنمایی این آیین توسط خود زرتشتیان و ناظران بیرونی می‌پردازد. فصول مختلف آن، نحوه درک آیین زرتشت را در جهان یونانی‌مآب، چین باستان، کتاب مقدس عبری، تلمود بابلی، منابع اولیه عربی و اسلامی، و نیز از دیدگاه‌های مانوی، مسیحی و مندایی تحلیل می‌کنند. علاوه بر این، تاثیر بازکشف تاریخ ایران باستان توسط اروپاییان در عصر مدرن و ارتباط میان زرتشتی‌گری و فراماسونری در دوران استعمار بریتانیا در هند بررسی شده است.
بخش دوم؛ جهان زرتشتی در حال توسعه (The Developing Zoroastrian World): تمرکز این بخش بر تحولات فرهنگی، سیاسی و اجتماعی آیین زرتشت از فرضی‌ترین آغازگاه‌های آن در آسیای مرکزی تا دوران معاصر است. تحولات تاریخی این آیین در دوران امپراتوری‌های هخامنشی، اشکانی و ساسانی و متعاقب آن دوران پس از فتوحات اعراب در ایران و مهاجرت پارسیان به هند در این بخش تبیین شده‌اند. همچنین اهمیت سنت شفاهی در انتقال متون اوستایی و پهلوی، در کنار شواهد مادی باستان‌شناسی در آسیای مرکزی، آناتولی، قفقاز و گرجستان مورد واکاوی قرار گرفته است.
بخش سوم؛ واقعیت‌های زنده: روایت و نماد زرتشتی در جهان مدرن (Living Realities): این بخش به چگونگی حفظ سنت، جایگاه و هویت زرتشتیان به عنوان یک اقلیت مذهبی در ایران، هند و دیاسپورا (جوامع مهاجر) اختصاص دارد. موضوعاتی چون تاثیر ملی‌گرایی سکولار، برنامه‌های نوین آموزش مذهبی برای کودکان، تجربیات مهاجرت به آمریکای شمالی و تاثیر شگرف فناوری‌های دیجیتال بر گفتمان درونی جامعه زرتشتی و کدگذاری متون کهن از مباحث کلیدی این بخش هستند.
بخش چهارم؛ چالش‌های معاصر در جهان زرتشتی (Contemporary Challenges): در قرن بیست و یکم، جوامع زرتشتی با چالش‌های اجتماعی و زیست‌محیطی جدی مواجه هستند. نویسندگان در این بخش مسائلی چون بحران‌های جمعیتی و تلاش برای نجات جامعه از انقراض (مانند طرح دولتی جیوش پارسی در هند)، مناقشات پیرامون آیین‌های تدفین (به‌ویژه بحث‌های مربوط به دخمه‌نشینی در بمبئی)، تغییرات در نهاد روحانیت و موبدان (در هند، ایران و غرب)، نقش‌های جنسیتی و مراقبت از سالمندان را واکاوی می‌کنند. رویکردهای زرتشتیان به مسائلی جهانی مانند حقوق بشر و توسعه پایدار نیز در این بخش تحلیل شده است.
بخش پنجم؛ مشارکت‌های خلاقانه از جهان زرتشتی (Creative Contributions): بخش پایانی اثر، سهم خلاقانه و هنری زرتشتیان را در جهان معاصر گرامی می‌دارد. این بخش با زبانی شیوا به معرفی مشارکت‌های زرتشتیان در ادبیات، تئاتر پارسی، موسیقی، اشعار و سرودهای مذهبی زرتشتیان ایران، هنرهای تجسمی، منسوجات ابریشمی تجاری، آشپزی سنتی و حتی سهم تاریخی پارسیان در رواج ورزش کریکت در هند می‌پردازد.
کتاب «جهان زرتشتی» به دلیل ماهیت بین‌رشته‌ای و انتشار به صورت دسترسی آزاد (Open Access)، منبعی بنیادین و خواندنی برای دانشجویان و پژوهشگران ادیان، فلسفه، تاریخ فرهنگی و مطالعات ایران باستان و مدرن به شمار می‌آید
/channel/UT_Central_Library
نگاهی به کتاب «بازنمایی مفهوم زمان در تاریخ‌نگاری صدر اسلام»؛
تاریخ؛ تلاقی‌گاه گذشته و آینده
تمرکز این پژوهش بر آن است که نشان دهد چگونه عناصر گفتمانی، فرهنگی، دینی و ادبی، در تعامل با هم، چهارچوبی زمانی را در ذهن مسلمانان صدراسلام شکل دادند، چهارچوبی که به نوبه خود زمینه لازم برای روایت تاریخی و نگارش آثار تاریخ‌نگارانه را فراهم ساخت. در واقع، متون تاریخی نقطه تلاقی نگاه به گذشته و انتظار از آینده‌اند، جایی که خاطره و پیش‌بینی درهم تنیده می‌شوند.
سرویس تاریخ خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)- آناهید خزیر: کتاب «از آغاز تا انجام؛ بازنمایی مفهوم زمان در تاریخ‌نگاری صدر اسلام» نوشته فاطمه سادات میررضی با مقدمه دکتر رسول جعفریان از سوی انتشارات سماع قلم منتشر شد. کتاب پس از دیباچه و مقدمه به معماری زمان، زمان و تاریخ، تاریخ‌نگاری اسلامی و مسئله منابع و ساختار پژوهش می‌پردازد. این کتاب در چهار بخش تنظیم شده است. زمان، تجربه و روایت، صورت‌بندی گذشته در اندیشه مسلمانان، صورت‌بندی مفهوم آینده در اندیشه مسلمانان و تملک گذشته، حضور آینده و بازآفرینی اکنون در تاریخ‌نگاری صدر اسلام بخش‌های چهارگانه کتاب را شامل میشود.
https://www.ibna.ir/news/553801/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE-%D8%AA%D9%84%D8%A7%D9%82%DB%8C-%DA%AF%D8%A7%D9%87-%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA%D9%87-%D9%88-%D8%A2%DB%8C%D9%86%D8%AF%D9%87
🏛 معرفی کتاب به مناسبت روز کارمند
👤 «پنج زبان قدردانی در محیط کاری»
(The 5 Languages of Appreciation in the Workplace)
✍️ مؤلفان: دکتر گری چپمن (متخصص ارتباطات) و دکتر پل وایت (روان‌شناس بالینی و متخصص رفتار سازمانی).
🔹 موضوع: بازنگری در سیستم‌های سنتی «پاداش و تشویق سازمانی» و ارائه الگویی علمی برای شناسایی نیازهای عاطفی و انگیزشی کارکنان.
🔹 این کتاب نشان میدهد که چگونه شناخت تفاوت‌های فردی می‌تواند از فرسودگی شغلی جلوگیری کرده و سلامت روان و روابط حرفه‌ای را در محیط کار ارتقا دهد.
🔹 ویژگی متمایز: همراه با دسترسی به آزمون آنلاین «سنجش انگیزش از طریق قدردانی» (MBA Inventory) برای شناسایی دقیق زبان ترجیحی افراد.
📚 مناسب برای: مدیران، متخصصان منابع انسانی و تمامی اعضای خانواده دانشگاه.
/channel/UT_Central_Library
ble.ir/Library_UT_AC
مقاله (Artificial intelligence in education: a systematic review of personalized learning trends and future directions) که در سال 2026 منتشر شده است، یک مرور نظام‌مند در حوزه هوش مصنوعی و یادگیری شخصی‌سازی شده است که روندها و مسیرهای آینده این فناوری را بررسی میکند. نویسندگان با تحلیل مقالات علمی بین سال‌های ۲۰۱۳ تا ۲۰۲۵، نشان می‌دهند که چگونه الگوریتم‌های پیشرفته و هوش مصنوعی مولد تجربه‌های آموزشی را متناسب با نیازهای فردی تغییر می‌دهند. این مطالعه بر اهمیت آمادگی مدرسان، توسعه سواد دیجیتال و ضرورت ایجاد چارچوب‌های اخلاقی برای مقابله با سوگیری‌های الگوریتمی و حفظ حریم خصوصی داده‌ها تأکید دارد. یافته‌ها حاکی از انتقال تمرکز پژوهش‌ها از غرب به آسیا است و بر پتانسیل هوش مصنوعی در بهبود عدالت آموزشی و حمایت از یادگیرندگان با نیازهای خاص اشاره میکند. در نهایت، این متن بر لزوم همسویی نوآوری‌های تکنولوژیک با نظریه‌های یادگیری برای دستیابی به یک نظام آموزشی فراگیر و کارآمد در عصر «آموزش ۵.۰» اصرار می‌ورزد.
@KETABCAST_AI_LIB_UT_AC
نام این فرش در مجموعه متروپلیتن فرش امپراتور گذاشته اند، چرا که تا سال ۱۶۹۸ در کاخ پتر کبیر بوده و بعد به لئوپولد اول امپراتور هازبرگ می‌رسد.
این فرش زیبای صفوی با نقش شکارگاه
در حاشیه فرش شعری از ظهیرالدین فاریابی بافته‌شده است.
@kheshtbekhesht
🔰از آشوبِ کوروساوا تا شیرشاه؛
۷ اقتباس شکسپیری که نمی‌دانستید از او اقتباس شده‌اند(ibna.ir/x6JFs)
🔸از زامبی‌های عاشق‌پیشه و ربات‌های فوق‌پیشرفته تا شیرشاه دیزنی؛ داستان‌هایی که بدون دانستن منبع اصلی بارها تماشا کرده‌ایم و متوجه سایه سنگین پیرمرد آوون بر آنها نشده‌ایم.
🔸خبر ساخت فیلم جدید کریستوفر نولان بر اساس شاهکار ۲۷۰۰ ساله هومر، ادیسه، بار دیگر توجه‌ها را به سمت بازآفرینی آثار کلاسیک جلب کرده است. اما در میان تمام نویسندگان تاریخ، هیچ‌کس به اندازه ویلیام شکسپیر هدف این بازنویسی‌های پنهان قرار نگرفته است. در ادامه به معرفی هفت فیلم مطرح می‌پردازیم که شاید هرگز حدس نمی‌زدید خط داستانی خود را مستقیماً از نمایشنامه‌های او وام گرفته باشند.
🔸در اوایل دهه ۲۰۰۰، موجی از فیلم‌های دبیرستانی نظیر ۱۰ چیز درباره تو که ازشان متنفرم (اقتباس از رام کردن زن سرکش) هالیوود را در نوردید. در این میان، کمدی رمانتیک از آن بگذر یکی از معدود اقتباس‌های پنهان از نمایشنامه محبوب رویای شب نیمه تابستان است. داستان درباره پسری به نام برک است که برای بازگرداندن همسر سابقش، نقشی را در تئاتر موزیکال بازی میکند، اما در تلاطم سوءتفاهم‌های عاشقانه، دلباخته دختری دیگر میشود.
🔸آکیرا کوروساوا استاد مسلم اقتباس‌های پنهان بود؛ او پیش‌تر مکبث را در «سریر خون» و هملت را در «بدها راحت می‌خوابند» بازآفرینی کرده بود. او در شاهکار خود، «آشوب»، به سراغ شاه لیر رفت. لرد هیدتورا قلمرو خود را میان سه پسرش تقسیم میکند و در نهایت همانند لیر، فروپاشی امپراتوری خود و سقوط به ورطه جنون را به چشم می‌بیند.
@ibna_official
/channel/UT_Central_Library
ble.ir/Library_UT_AC
/channel/UT_Central_Library
ble.ir/Library_UT_AC
🔰وقتی آینده در جست‌وجوی انسان تازه است؛
ژانر علمی‌تخیلی چگونه به بحران جمعیت پاسخ میدهد؟(ibna.ir/x6Jjb)
🔸روزی نه‌چندان دور، شاید بزرگ‌ترین نگرانی بشر نه انفجار جمعیت، بلکه خاموش شدن تدریجی چراغ شهرها و خالی ماندن خانه‌ها باشد. در جهانی که تولدها کمتر و نسل‌ها پیرتر می‌شوند، سیاست‌های معمول دیگر همیشه پاسخگو نیستند. حالا خیال‌پردازان ژانر علمی‌تخیلی پرسشی جسورانه مطرح می‌کنند: اگر راه‌های طبیعی افزایش جمعیت کافی نباشد، آیا فناوری می‌تواند انسان تازه‌ای برای آینده بسازد؟
🔸در جهان داستان‌ها، انسان حتی به فکر ساختن انسان افتاده است؛ تولید موجوداتی که نه از مسیر طبیعی تولد، بلکه در آزمایشگاه‌ها و فناوری‌های پیشرفته شکل می‌گیرند. ایده‌ای که امروز بیشتر شبیه خیال است، اما مانند بسیاری از رویاهای ژانر علمی‌تخیلی، مرز میان ناممکن و ممکن را به چالش می‌کشد.
🔸اما شاید مهم‌ترین درس این داستان‌ها، نه در فناوری‌های عجیب آنها، بلکه در یک پرسش ساده باشد: آیا مشکل بشر فقط کمبود انسان است یا ناتوانی در ساختن جامعه‌ای که انسان‌ها در آن بخواهند زندگی کنند؟ شاید پیش از آنکه به فکر تولید انسان‌های بیشتر باشیم، باید به این فکر کنیم که چرا بسیاری از انسان‌های امروز کمتر به آینده امیدوارند. چرا در برخی جوامع، داشتن فرزند به جای آنکه نشانه امید باشد، به تصمیمی پرهزینه تبدیل شده است.
@ibna_official