ادبیات ائوی

06 November 2026 10:17

گؤروندویو تک، انسان چوخ‌سایلی-چوخ‌قاتلی فلسفی کتاب‌لار اوخویا بیلر، مرکّب نظریّه‌لر اؤیره‌نه بیلر. حیاتین معناسینی اوجا سس ایله هایقیرا بیلر، اما بو معلوماتلار اونو اؤز کؤلگه‌سیله اوزلشنده کار کسمیر. اونون حیات یولداشیندان آیریلماق ایسته‌مه‌ییینی ده محض بو چرچیوه‌ده مباحثه ائتمک اولار. او حقیقتا خانیمیسینی سئومیر. منجه او، اورتاغینی الدن وئردیییندن سونرا دَییشمک پروسئسینه معروض قالماغیندان قاچیر. آیریجا اثرده اؤزونه‌عاشیق‌لیک سمبولیک شکلیده سوسلنیب. چونکی، قهرمانین چوخ معلوماتی اولدوغوندان دئییل، اونون تردد ایچینده یاشاماغینی اورتایا قویور. بو تردد همچنین اؤزونه‌عاشیق‌لیک حکایه‌سینه علاقه‌لی اولدوغو اوچون، بیرلیکده بیزی میف مضمون‌لارینا یؤنلتیر. نارسیس آدلی داستانین اَن یاخین میف اوبرازینا آپاریر. نارسیس/نرگس یونان میفولوژیسینده سویا دوشن اؤز انعکاسینا عاشیق اولور. روایته گؤره، او قارشیسینداکی انعکاس اولدوغونو آنلامیر. آرتیق اونا یاخینلاشماق و اَلده ائتمک اوچون اؤز آرزوسونون اسیری اولور. بو حکایتین معنا ساحه‌سی داها درین‌دیر. او، باشقا انسانی سئومک‌دن چوخ، اؤزو یاراتدیغی اوبرازی سئویر. او، بو تصویرین مستقل‌لییی، ایسته‌یی و اراده‌سی اولماماسینا گؤره سئویر. اثرده ده قهرمان حیات یولداشین صمیمیتله سئومیر، بلکه اونسوزدا اؤزونو حاقلی چیخارماق اوچون حیاتینا سؤیکنمیشدی. حیات یولداشی آیریلماق ایسته‌دییی زامان اونون دونیاسی ییخیلیر. او بو داغیناق دونیانین ایچینده اسیر قالیر.
نتیجه‌ده، چوخ کتاب اوخوماق بلکه بیزی شعورلو یاشاماغا مجبور ائده بیلر. اما بو معلومات هر موضوع‌دان دانیشاندا بیزی حاقلی چیخارا بیلمز. دولایی‌سیلا موضوع انسان اؤزو اولاندا هئچ انسانین بیلگیلربنه گوونمک اولماز.
ماراقلی قیدلر:
اثرده، بیتا فرحی‌نین دؤیولدویو صحنه‌سینده اصلینده اونا دئمه‌میشدن اوّل یعنی سناریودا یازیلمامیش باش وئریر. مهرجویی سونرالار مصاحبه‌سینده فرحی‌نین دوغما رئاکسیا همچنین طبیعی شوک ایچینده گؤرونمه‌سی اوچون خبردارلیق ائتمه‌میشدی.
(۱)دهخدا لغتنامه‌سینده بو کلمه بئله ایضاح اولونوب.
(۲)اینک داستانین رحمت‌لیک غلامحسین ساعدی‌نین اینجه اَل‌لریله مودریک ذهنی‌له کاغیذ اوزرینه یاییلمیشدیر. مهرجویی اونون یازیلاریندان چوخ‌قاتلی استفاده ائدیب‌دیر. من اونون "زیبیل قابی و یا کول‌لوک(آشغالدونی)" رومانین چوخ سئودیم، مهرجویی بو رومانی دا فیلم شکلینه سالیب. بو فیلم یاییلاندا ساعدی توتساق ایدی.

#احمد_یوسفی
#ادبیات_ائوی

@Adabiyatevi

ادبیات ائوی

06 November 2026 10:16

#فیلم_تانیتیمی
فیلم آدی: هامون
یازیچی: #احمد_یوسفی
#ادبیات_ائوی

@AdabiyatEvi

ادبیات ائوی

04 November 2026 13:11

#حکایه_گونوموز
حکایه: امارات چوخ اوزاقدی؟
یازیچی: #رقیه_کبیری
#ادبیات_ائوى

@AdabiyatEvi

ادبیات ائوی

02 November 2026 08:56

پاییزا باخیرام

بو گون دویغوم اویاق، دوشونجه‌م اویاق
بو گون چوخ آرخایین، چوخ سویوق‌قانلی،
بیرآز دردی-سردن، قایغی‌دان اوزاق
دایانیب بئله‌جه پاییزا باخدیم.
باخیرام...
پاییزین نه‌یی اولاجاق؟-
اَله‌نن اله‌یی،
سولان چیچه‌یی،
سویویان تورپاغی
دوشن یارپاغی.
آیاق‌لار آلتیندا خزل او کی وار،
تاپداییر آدام‌لار، کئچیر آدام‌لار،
هه، باخ، او گئدندی، او دا گلندی...
ایکی جاوان باخیر بیری-بیرینه
بیر ده بئله باخا بیلمه‌یه‌جک‌لر،
نئجه کی، من دوروب باخیرام ایندی.

یقین کی، ایندیکی واختین یئرینه
هئچ واخت بئله باخماق اولمایاجاق، یوخ.
یعنی او سو گلیب بو آرخ دولاجاق،
آما بو سو ایله دویمایاجاق، یوخ.
اوردا بیتمه‌یه‌جک او سولان چیچک،
تورپاق او خزلی آییلتمایاجاق.
دوزدور، هله مین-مین پاییز گله‌جک،
آما هئچ بو پاییز قاییتمایاجاق.
حیات غریبه‌دیر، یامان غریبه،
هم دوشمه‌ییب، هم ده دوشوب قَلیبه.

دایانیب باخیرام، بو قوجا دونیا
دوغرودان هئچ گوناه دونیاسی دئییل.
زر-زیبا، نه بیلیم ییغیب توپلاماق،
بو دونیا هئچ طاماح دونیاسی دئییل.
بو عصب، بو غضب، بو نیفرت، بو کین،
بو دؤیوش، بو سیلاح دونیاسی دئییل.
یامانلیق ائله‌مک دونیاسی دئییل،
نه بیلیم، بو منیم، هه، بو دا سنین-
یا قارین، یا یئمک دونیاسی دئییل.
عؤمرون ایشی بؤیوک، اوجا، غریبه
هم دوشمه‌ییب، هم ده دوشوب قَلیبه.
بو دونیا، بو دونیا...
قورتاردی سؤز‌وم،
اؤزوم دئدیییمه مات قالدیم اؤزوم.

بوداق‌لار ایچیندن چیخیب غفلتی،
یوخ، چینار یارپاغی دئییل او دوشن؛
«مهستی» خانیمین تانیش صورتی
گؤردوم کی، پاییزا باخیر پریشان.
بلکه ده او باخیر، منم سئحرده؛
اونون دا پاییزا باخدیغی یئرده،
«فَله‌یین دامیندان اوجالدی بیر سس:
بو دونیا بیر سامان چؤپونه دَیمَز».

#موسی_یعقوب
#ادبیات_ائوى

@AdabiyatEvi

ادبیات ائوی

01 November 2026 08:48

دوشونمک پروسئسی‌نین اؤزو تهلوکه‌لی‌دیر
(هانا آرنت‌دن سیتات‌لار)

قایناق: کولیس
ترتیب: #ادبیات_ائوى

@AdabiyatEvi

ادبیات ائوی

30 October 2026 13:54

تیتو بلکه ده اؤز یولونا اینانمیر، اما همین یولدان قاییتماغی دا باجارمیر. نینا ایسه اونا بو احتمالین رئالیغینی گؤستریر. اونون قارشیسیندا یالنیز کئچمیشبن حسابی دئییل، گله‌جک اوچون هله قالیب-قالمادیغی بیلینمه‌ین بیر سئچیم دایانیر. بودا آزادلیغین ایکینجی قاپیسینی چالیر. نینا ایله تیتو آراسینداکی قارشیلاشمانین بو یوزوموندا آزادلیغا معیّن بیر ایدئولوگیا چاتماق و یا اؤزونو تمامیله حاقلی حساب ائتمک دئییل. آزادلیق انسانین اؤر سئچیمینی سورغولاماق، سهوینی گؤرمک و دّییشمک احتمالینی قوروماق قابیلیّتیدیر.
تیتو کارکتری ایلک قاپی‌نین آیریجیندا سئچیم ائتمک مجبوریّتینده‌دیر. ایکینجی قاپی ایسه سئچیمین یانلیش اولا بیله‌جه‌یینی قبول ائدیب یئنیدن سئچیم ائتمک دئمکدیر. تیتو بیرینجی قاپیدان کئچمیش، لاکین ایکینجی قاپینی گؤرمک شانسینی ایتیرمیشدیر. نینا اونون قارشیسینا چیخاندا همین قاپینی یئنیدن گؤرمه‌یینه امکان یارادیر. آنجاق اورادان کئچیب-کئچمه‌مه‌یی تیتونون اؤزوندن آسیلیدیر.
گؤروندویو تک، انسانین بیر گناه ایشلدیییندن سونرا قاییدیب سهوینی دوزلتمک امکانی یارالتماغی و یا بو یولدا محض شانسینی یوخلاماسی اوچون ایشگوذار اولدوغونو شبهه آلتینا آپارماق اثرین اساس کئچیدلی سوالی دوغورور. بئله‌لیکله، بو یولدا پوپر و راسل‌ین چوخ‌قاتلی نظریّه‌لرینی بیرلشدیرنده بیزیم اوچون یارالی اولا بیلر. آچیق قیده، هئچ بیر ایدئولوگیا انسانی اؤز سهولریندن اوستون ائتمیر و هئچ بیر اینام زوراکلیغی آوتوماتیک اولاراق حاقی چیخارمیر. بو آنلاشما بیزیم اساس سوبیئکتیو معلوماتیمیزین اؤزیینده دایانمالیدیر.
قیدلر: بو متن اثرین معیّن صحنه‌لری‌نین تصدیق‌لنمیش ایضاح‌لاریندان چوخ، اؤزومون ایره‌لی سوردوغوم فیکیرلر اساسیندا قورولموش فلسفی-پیسخولوژی یورومدور.
راسل‌ین بو متن‌ده‌کی نظریه یعنی دوقماتیزمه قارشی موقعیینی عمومی‌لشدیرمک فیکری‌نین اساسین بو کتاب‌لاردان «شبهه‌چی ائسسئلر» و «پوپولیار اولمایان ائسسیلر» آلمیشیق.

#احمد_یوسفی
#ادبیات_ائوی

@AdabiyatEvi

ادبیات ائوی

30 October 2026 13:53

"محاریبه‌ میدانیندان قالان وجدان عذابی و اونون معنوی محکمه‌سی"
بو فیلم انگلیس‌ دیلینده «Without Blood» آدلانیب. فارس دیلینده «بدون خون» ترجمه اولونوب. اما آذربایجان تورکجه‌سینده «قان‌سیز/قان اولمادان» آدی ایله یاییلیب. باشلیجاسی، بو آد رسمی ترجمه اولسا دا، اثرده باش وئرنلری معنا باخیمیندان تام احتیوا ائتمیر. منجه، «قان قورخوسو» معنا محیطینه داها اویغون گلیر و اونون معنا قات‌لارینا داها چوخ یاخین‌لاشیر. هر شئی‌دن اوّل، بو تکلیف ائتدیییم آلترناتیو معنا، اؤز تفسیریمینی اولدوغونو بیلدیرمه‌لییم. بو اثرین سناریسی آلئسساندرو باریککونون (Alessandro Barikkonun) عینی‌آدلی کتابینا اساسلانان، آنجلینا جولی طرفیندن سیتات اولاراق یازیا آلمینشدیر. دئمه‌لی بو اثرده جولی‌؛ هم سناریست، هم استحصالچی هم ده رئژیسورلوق‌دا آدی چکیلن صنعت‌کاردیر. اثر ۲۰۲۴-جو ایلده محاریبه-درام ژانریندا اکران‌لاشمیش‌دیر. فیلم‌ده رول‌لاری؛ سالما هایک، دئمیان بیچیر و خوان مینوهین جانلاندیریب‌لار. البتّه، باش رولو آکتریسانین اوینادیغی اوچون سناریستین باخیش بوجاغیندا یئر آلان و عکس ائتدیرن چوخ‌قاتلی فمینیستی یاناشماسینی شبهه آلتینا آپاریلیر. اثرین پرئمیئراسی ۸ سئنتیابر ۲۰۲۴-جو ایلده تورنتو بین‌الخالق فیلم فئستیوالی‌نین «خصوصی تقدیمات‌لار»، بؤلمه‌سینده باش توتموشدو، همچنین ۱۰ آپرئل ۲۰۲۵-جی ایلده ایتالیادا، ۱۸ سئنتیابر ۲۰۲۶-جی ایلده ایسه ABŞ-ده اکرانلارا چیخمیشدیر. اثر IMDb سایتیندا ۱۰ اوزریندن ۵.۴ بال-نمره آلمیشدی. منجه بو بال فیلمین بوتون بدیعی و فلسفی کیفیّت‌لرینی عکس ائتدیرمیر.
اسپویلئر اولاراق، حکایه‌‌ده قهرمانین محاریبه‌دن ساغ چیخمیش موقغینی آنلادیر، لاکین ایل‌لر سونرا یاشادیغی تراومانین تاثیری‌نین استقامتینده اونا ضرر وئرنلردن قیصاص آلماق ایسته‌ییر. نینا آدلی پئرسوناژ، دئمک اولورسا اثرین قهرمانی‌دیر. لاکین اونون اطرافیندا جریان ائتدییینی حادثه‌لر اثرین احتراص‌لی دؤنوش نقطه‌لرین تشکیل ائدیر. قیساجا بو حددیده سؤیلمک اولار.
فیلمی معیّن قدر سیستم‌لی شکیلده تحلیل ائتدیکدن سونرا، اوّلکی یازیلاریمدا اولدوغو کیمی، اؤز ایره‌لی سوردوغوم فیکیرلری بیر آرایا گتیریب ایفاده ائتمه‌یه چالیشاجاغام.
فیلم اوچ صحنه‌دن عبارتدیر: بیرینجی صحنه اصل فاجعه‌نین باش وئردیی زامانی‌دیر. ایکینجی ایندیسه قهرمان و ضدقهرمان اوزلشیب کئچمیش یارالارین آچماسی‌دیر. اوچونجو صحنه‌ده هر ایکیسی‌نین خیالی عالمی‌نین یاراتدیغی تصوولر مکانی‌دیر. بو عالمین دوغرو اولوب-اولمادیغینی تماشاچی اؤز داخیلینده قاوراییب و سئچمه‌لییدیر. آنجاق اوچونجو صحنه‌نی یوخلاماق اوچون من بو خیالی آچماق ایسته‌ییرم. چونکی انسانلار آزادلیق استقامتینده تهلوکه‌لی یوللارا دوشه بیلرلر. آنجاق انسان‌لار بو یولا هانسی سبب‌دن قدم آتدیغینی آنلاماغا چالیشیرام.
بعضا انسانین اَن بؤیوک فاجعه‌سی یانلیش یولا دوشمه‌سیندن چوخ، دوشدویو یولون یانلیش اولدوغو بیلمه‌سی‌دیر. حتّی ایره‌لی گئتیییمده، اونا دوز یولون سئچیمینی گؤستره‌جک هئچ کیمسه‌نین اولماماسی‌نین بیلمه‌سی‌دیر. انسان اؤز سئچیمینه ایناناراق یولا چیخیر، لاکین بیر مدّت سونرا بو یولون مقصدینی یاددان چیخاردیر. او، آرتیق آزادلیق اوغروندا مبارزه آپارمیر؛ ساده‌جه باشلادیغی حرکتی دوام ائتدیریر. بلکه ده نینا ایله تیتو آراسینداکی قارشیلاشمانین فلسفی معناسی محض بوردا گیزلنیر.
تیتو انسان‌لاری اؤلدورور. ایلک باخیشدا اونو اؤز ایدئولوگیاسیندا فاناتیک-متعصب شکیلده باغلانماسینی سئزمک اولور. او، مقصدینه چاتماق اوچون هر شئیی قوربان وئرمه‌یه حاضیردیر. منجه، باشقا بیر احتمال دا وار: تیتو اؤز یولونون دوغرولوغونا هئچ واخت تام اینانماییب. او، ساده‌جه اؤزونون؛ دایاندیراجاق، اونا سوال وئره‌جک و سئچیمی‌نین نتیجه‌لری ایله اوزلشدیره‌جک بیر انسان‌دان محروم اولوب. بو حالدا اونون فاجعه‌سی یالنیز و یالنیز سئچیملرینده دئییل، همین سئچیم‌لرینی یئنیدن نظردن کئچیرمک امکانینی ایتیرمه‌سینده‌دیر. بو دوشوندویومده، تیتو و نینو گؤروش‌لری هر شئیدن اوّل، گیزلی محکمه‌نی سیموول‌لاشدیریر.
تیتو آزادلیغینی آختاران زامان انسان‌لاری اؤلدورسه‌ده، اونون آزادلیغی باشقا انسان‌لارین آزادلیغینی محو ائدیر. او، بو یولدا آزادلیقدان چوخ، اونون ضد قوّوسینه چئوریلیر. حالبوکی، آزادلیق یالنیز فردین اؤز اراده‌سی‌نین محصولودور، لاکین اونو محدودلاشدیرا بیلمز. باشقا انسانین یاشاماق و سئچیم ائتمک حاققینی آرادان قالدیران اراده، آرتیق انسانین اؤز داخیلینده ایکی مسئله‌نین ضدیّتینی عکس ائتدیریر. انسان اؤز آزادلیغینی مدافعه ائتمک آدی ایله، باشقاسی‌نین آزادلیغینی یوخ ائده بیلمز. چونکی ایچینده‌کی آزادلیق دَیرینی انکار ائتمیش اولور.

ادبیات ائوی

29 October 2026 07:56

#ماهنی_گونوموز
ماهنی: آلاگؤز
سؤز: زینال جبارزاده
بسته‌کار: جهانگیر جهانگیروو
ایفا: #شوکت_علی‌اکبرووا
#ادبیات_ائوی

@AdabiyatEvi

ادبیات ائوی

28 October 2026 10:02

#حکایه_گونوموز
حکایه: کنسرت
یازیچی: یوجنیو مونتال (نوبل مکافاتی قازانان یازیچی)
ایتالیا دیلیندن تورکجه‌یه چئویرن: ایوب غیاث
کؤچورن: #آرزو_ربیعی

گلیب- گئدن ماشین‌لاری و انسان آخینینی گؤروب فیکریندن داشینماق ایسته‌سه ده، دقیق بیلیردی کی، گیریشی سهو سالماییب، چونکی سهو سالا بیلمزدی. بونا باخمایاراق هاراداسا سهو بوراخمیشدی، یوخسا، ایندی قارانلیق و رطوبت‌لی ماغارا ایله گئتمزدی، آتدیغی هر آددیم اونو پاویلیون‌لاری (باغ‌لاردا، پارک‌لاردا و... تیکیلن کیچیک تیکیلی. ا.ائوی) و کؤلگه‌لیک‌لری ایله گؤز اوخشایان پارک‌دان اوزاق‌لاشدیرمازدی. او، بوتون بونلاردان محروم اولدوغونو ایل‌لر سونرا بیلدی.
س.‌ یه قاییتمیشدی، اوشاقلیقدان ترک ائتدییی یئرلره و بو ایل‌لر عرضینده دونیادا چوخلو دهشت‌لی حادثه‌لر باش وئرمیشدی. باش وئرنلر هر کسین ایچینده اولان اَن واجب شئیی- حیات عشقینی و صاباحا اولان اینامی آلمیشدی اونلارین اَلیندن.
آما اونا دئدیلر کی، س. هله ده راحاتلیق و آزاد فیکیر اوآزیسی (آران‌دا و قورو چؤل‌لرده اولان بولاقلی یئر- ا.ائوی) اولاراق قالیر و آفیشادان (تاماشا و کنسرت حاققیندا اعلان. ا.ائوی) اوخونان «یانوس اوبرئقون» آدی بونون دوغرودان دا بئله اولدوغونو دوشونمه‌یه امکان وئریردی.
یانوس‌لا مکتب‌ده بیر یئرده اوخوموشدو، سونرا کناردان سئیر ائتمیشدی اونون شهرت زیروه‌سینه یوکسه‌لیشینی و س.—یه گلدییی اوچون بو آخشام مکتب یولداشینی قوجاقلاماق امکانی اَلده ائتمیشدی، هم ده اینانیردی کی، بوگون‌کی چیخیشی دا دوستونون حیاتیندا مهم رول اوینایاجاق. موسیقی‌دن باشی چیخمیردی، آما حقیقتین بیر آدی وار، اوبئرقونون صنعتی بوتون شرطی مانعه‌لری آشیر، داهی‌لییین بوتون چالارلاری ایله دیل آچیب دانیشیردی و هر کس بونا امین ایدی. قئید ائتمک لازیم‌دیر کی، سیّاحیمیز مشهور آدامدیر. طالع اؤزو اونو بونا گؤندرمیشدی و بایراما شرف وئره‌جه‌ییندن امین ایدی.
آما تئاترین گیریشینده آدام نئجه آزا بیلر؟ آنجاق سَما آلتیندا اولان تئاتردا، اگر بئله دئمک مومکون‌سه، آمفی‌تئاتردا، یا دا تئاترا چئوریلمیش انگلیس چمن‌لییی مئیدانچاسیندا (او، بورالارین اوّل‌کی حالینی دومانلی دا اولسا خاطیرلاییردی)، غیرعادی تئاتر، مباحثه ائدن یوخدور، اما بونا باخمایاراق، اصل تئاتر، هانسی کی، بورادا آزماق مومکون دئییل، بورانین بیلیط‌ساتان‌لاری، بیلیط‌یوخلایانلاری وار، تئاتردا نئجه اولورسا ائله، بورادا آزماق اولماز، آما او آزمیشدی؛ دقیقه‌لر اؤتوب کئچیردی، گئجه اومودسوزلوغا یووارلانمیشدی، سیّاح کیمینله‌سه قارشیلاشاجاغینا اومود ائدیردی، کیمین‌سه اونو بو اییرنج زیرزمی‌دن چکیب چیخاراجاغینا، شهر کوچه‌لریندن بیرینه اؤتوره‌جه‌یینه اومود ائدیردی؛ اورادان مهمان‌خانانی تاپماق چتین اولمازدی. ایره‌لی‌دن سس گلدی، آرخ داها دا گئنیش‌لنمیش، آچیق سما آلتیندا گؤزل بیر منظره یاراتمیشدی: سَمادا اولدوزلار سایْریشیردی. آما آشاغیدا قارانلیق ایدی و سیّاح بوروندان بیر آددیم او یاندا هئچ نه گؤرموردو.
قارانلیقدا آیاغی داشا توخوندو، بیر قدر اوتوردو- ساکیت‌لشمک اوچون. پیققیلتی سسی غفلتاً آرتدی.
شلاله سسی ایدی، قایالارا چیرپیلیردی خوشبخت‌لیک‌دن چوخ دا یاخین دئییل‌دی. سیّاح قورخدو، یولونا عینی استقامت‌ده داوام ائتمک معناسیز ایدی. تأسف کی، پاپیروس چکمیردی، یولونا ایشیق سالماق اوچون اوستونده کبریت یوخ ایدی. فیکیرلشدی کی، یاخشی اولار چئوریلیب گلدییی استقامته گئری قاییتسین، آما زامانی قاریشیق سالمیشدی: اونون سمت سئچمک باجاریغی ایله بیر یئره چیخماق (بلکه ده آرتیق، عاغلیندا اولان سمت‌دن چوخ اوزاقلاشمیشدی) مومکون دئییل‌دی. ج. کیمی سیویلیزاسیالی بیر یئرده شهره گلن‌لری بو جور ریسکه آتماق اولمازدی!

ادبیات ائوی

12 October 2026 12:47

#دونیانی_قان‌یاش_گؤررسن

گؤرسن کی، سویوقدور اوز توتدوغون یئر،
بوردا گؤزله‌ییرم، دؤنرسن گئری.
او آدام خَطرینه دَیسه خبر وئر،
قُشون تک چکرم خاطیره‌لری.

سن منیم قلبیمدن چیخدین دونیایا،
یئری، گؤزلریمین اوستونده یئری.
نیشان اوزویونو آلمادیم آمّا،
نیشاندی اوزونده گؤزومون یئری.

فیکیرلی اَل‌‌لرین گلیر یادیما،
ساچ‌‌لارین سینه‌مه داغیلان گئجه.
سنی آیاق‌لارین آپاردی هارا؟
بیر واخت گتیرمیشدی سنی بئله‌جه.

گؤزومو یاش اووار، اوزومو کولَک،
سن بیراز دونیانی قان- یاش گؤررسن.
سن منی نه واختسا اونوتسان، اورک-
قاییدیب یئریمده بیر داش گؤررسن.

ایشیق سَپه‌لَرَم سنین یولونا،
گؤزومون ایشیغی سؤنَنه کیمی.
من قوجا کیشی‌یم، گئتدین، دایانما
اؤلمَرَم گئری‌یه دؤنَنه کیمی!

#قشم_نجف‌زاده
#ادبیات_ائوى

@AdabiyatEvi

ادبیات ائوی

09 October 2026 12:54

«بیلمیرم‌دن آچیلان حقیقت دئشییی»

بو اثرین انگلیسجه آدی «12 Angry Men» -دیر. فارسجا «۱۲ مرد خشمگین» ترجمه اولونوب. آذربایجان دیلینده ده «۱۲ غضب‌لی کیشی» آدینی آلیب. بو اثرین رئژیسورو سیدنئی لومئت (Sidney Lumet) اولوب. بو اثر ۱۹۵۷-جی ایلده ABŞ-ده اکران‌لاشمیشدیر. اثر اوّلجدن رئگینالد روز-ون ۱۹۵۴-جو ایلده تئلیویزیا اوچون یازدیغی تله‌پیئسی اساسیندا یازیا آلینمیشدیر. لومئت ۱۹۶۷-جی ایل فیلمی اونون بو اثره اویغون‌لاشدیرماسی‌دیر. اثر آغ-قارا فورمادا دوزَلسه ده، اونون موضوع‌سو بوگون دونیادا اَن اساس‌ مباحثه‌لی موضوع‌لارداندیر. لومئت، ۲۰۰۴-جو ایلده بیر عؤمورلوق کینوتئاتر ساحه‌سینده چالیشدیغینا گؤره، فخری اوسکار مکافاتینا لاییق گؤرونموشدو. بو مکافاتا چوخ‌سایلی اثرلرینه دایانالاراق آدای‌لانمیشدیر. اونون دونیا اوزرینده اَن مشهور اثری، حقیقتاً بو فیلم‌دیر. بو بؤیوک رئژیسوردان «فیلم چکمک» آدیندا مشهور بیر کتابی اولوب. همن کتابی «بهمن فرمان آرا» طرفیندن فارس دیلینه ترجمه ائدیلیب‌دیر. ۱۲ غضب‌لی کیشی‌ده بوتون رول‌لاری آکتیورلا-کیشی‌لر آلیب‌لار. هئچ بیر قادین-آکتریسا یوخدور. بو مسئله چوخ تنقیدلری اؤزونه جلب ائدیب‌دیر. چونکی حقیقت ساحه‌سینده آدیم آتارکن انسان‌لاری آییرماق اولماز. هامی‌نین اؤزونه‌مخصوص پایی واردیر. داها بیر ماراق‌لی مسئله‌ ده، آکتیورلارین هئچ بیریسی‌نین آدی فیلمده چکیلمیر. بو اوزدن چوخ‌سایلی تنقیدلرده nameless jurors-(یعنی آدسیز منصفه هئیتی) آدلانیب‌دیر. اونلار تکجه نمره ایله سس‌لنیرلر. لاکین فیلمین سونوندا ایکی کیشی بیر-بیرلرینه آدلارین سؤیله‌ییرلر. اثرده اَن مشهور آکتیور هئنری فوندا (Henry Jaynes Fonda)-دیر. او، ۱۹۵۶-جی ایلده ۵۱ یاشیندا اولان زامان آلفرد هیچکوکون (Alfred Hitchcock) «پیس آدام (مرد عوضی)» فیلمینده باش رولو جانلاندیرمیشدی. بیر ایل سونرا ۱۹۵۸-ده پرودیودیسئرلیک ائتدییی و اَن یاخشی خاریجی آکتیور نومیناسیاسیندا بفتا مکافاتینا لاییق گؤرونور. بو صادالادیغیمیز اثرده ده ۸-جی نمره (منصف‌ین) رولونو اوینامیشدیر. او ۱۹۹۹-جو ایلده ABŞ-ده فیلم اینیستیتوتو طرفیندن- کلاسیک هالیوود کینوسونون- آلتینجی اَن بؤیوک اولدوزو (ایلک فیلم‌لری ۱۹۵۰-جی ایلدن اوّل چیخان اولدوزلار) آدلاندیریلیب.
اثرین چوخ زامان اوستوندن کئچدییینه باخمایاراق، اونسوزدا اونون سناریسی هر زامان یئنی بیر موتیودیر. اثر چوخ قدیم و مباحثه‌لی بیر موضوعونو اورتایا قویور. اثرده، مختلف انسانلاری- انسانی جمعیّتینده بیر سیموول اولاراق-«منصف‌لر هئیت»ی تمثیل ائده‌رک بیر آرایا گتیریب‌لر. اما بو انسان‌لار نه‌یه گؤره بیر میدانا ییغیشیب‌لار. هر هانسی‌سی‌نین بیر منطق موستویسینده حرکت ائتدییینی گؤرمک مومکوندور. اما ۸-جی شخصین استقامتی فرقلی‌دیر. اونون سؤزو ده فرقلی‌دیر. منصف‌لرین اکثریتی حادثه‌یه نیه باش وئردی گؤروشو ایله باخمیرلار. اونلار ساده‌جه کئچمیشدن ایندیه قدر یادداشیندا قالان حادثه‌لرله قرار وئریرلر. اونلار بو استقامتده اؤز فیکرلرینی مختلف داخیلی منطق فورمالاری ایله اویغون‌لاشدیریرلار. اما بو منطق‌لر نیه‌لر سوال‌لاری ایله اوزلشنده بیر اوچورومدا دایانمیش انسان کیمی یاماجدان سوروشوب اونون دیبینه اوچورلار. منجه حقیقت هر شئیدن اوستوندور، و هر حقیقتین باشیندا دا رئالیق دایانیب. رئالسیزلیق حقیقت. تجریدی کانسئپسیایا چئوریلیر. یعنی حقیقتی آیرید ائتمه‌یه تنیز فاکت یا اونا اساسلانان رئالیق لازیم‌دیر. پس فاکتلار بیزی نتیجه یئتیریر. عکسی دپغرو اولا بیلمز. اثرده ده اؤنجه‌دن نتیجه‌دن فاکت گئدیرلر، لاکین ۸-جی نمره مسیله‌نی باشقا شکیلده گؤرور. او دئییر«بیلمیرم» و بو بیلمیرمدن فاکتا یاخینلاشیر. او، هئچ نتیجه آلمیر. منجه، اساس فلسفی دوشونجه بئله اولور. اما او بیری‌لر بو فکری سخئم‌لشدیرمیرلر. اونلار نتیجه‌دن (گناهکاردیر) فاکتا (دئتال) گئری دؤنمه مجبوریّتیده‌دیرلر. ۸-جی نمره منصف‌ ده، سس‌وئرمه‌ده بو موضوعویا اشاره ائدیر. او، اوغلان گناه‌سیزدیر دئمه‌ییر، بلکه او بیلمیرم دئییر. یعنی بو گناه‌کار دئمه‌یی ایله قناعتینه گلمیر. بو چوخ اهمیّت‌لی‌دیر. چونکی انسان اؤز بیلدییی و بیلمه‌دییی سرحدلرینی قبول ائدسه، آنجاق بو واختدا موضوعونو درک ائده بیلر. او دئییر بیلمیرم. آنجاق اونون منطق خطّی، فیلمین سونونا قدر هامینی راضی‌لاشدیریر. اونون اساسلی سؤزلری‌نین منطقین آنلایان زامان، هامی‌نین رأیینی آلیر. نهایت بیر نمره قالیر، اما اونون ایدئیاسی بوتون منطقدن چوخ، داخیلی کئچمیشدن گلن حیسّ‌لری ایله قاریشیق‌دیر. او، داها اؤز منطقی ایله حرکت ائده بیلمیر و نهایت یولوندا کور منطقی اولدوغونو آنلاییب، اعتراف ائدیر. منجه هر شئی دونیادا دئتال‌لارا و تفرّوعات ایله درین علاقه‌لی‌دیر. یعنی حقیقت همیشه بؤیوک ایدئیانین ایچینده دایانیر. بعضاً اونو بؤیوک ایدئیانین گیزلتدییی کیچیک دئتال‌ین اوزرینده تاپماق اولور.

ادبیات ائوی

08 October 2026 09:19

#موسیقی_گونوموز
ماهنی: کوسوب گئتدی
اوخویان: #سارا_قدیمووا
بسته‌کار: آندرئی بابایئو
شاعیر: آسلان آسلانوو
#ادبیات_ائوی

@AdabiyatEvi

ادبیات ائوی

06 October 2026 08:15

#پاخیل_آری‌لار
#اوشاق_ادبیاتی

بابامین آری‌لاری
یامانجا پاخیل‌دیلار.
باغچامیزدا اؤزلری
گزیشیرلر او کی وار.

آنجاق بیر گول درمه‌یه
بیزی قویمورلار اورا
بوتون گونو چپردن
یالوارساق دا اونلارا.

چیچک‌‌لری هوس‌له
اوچوب بیر-بیر ساییرلار
نه اؤزلری دَریرلر
نه ده بیزی قویورلار

#مختار_قاسمزاده
#ادبیات_ائوی

@AdabiyatEvi

ادبیات ائوی

03 October 2026 12:44

#فولکلور_گونوموز
«آندین ایکی باشی اولور»

سورو داغدان آرانا ائنیر. قاباق قولونون بیری قیریلمیش قارا قویون آرخاجدا (ایلین ایستی واخت‌لاریندا چؤل‌ده مال-قارانین استراحت یئری) قالیر. ائله بیلیر صاحیبی سورونو ساغینا گتیرنده اونو بورادا گؤره‌جک، سینیقچی گتیریب قولونو ساریتدیراجاق.
قویون بیر ده گؤرور، اوبا کؤچوب یوردو قالیر. یورد یئرینده بیر جاناوار هرلَنیر. ایسته‌ییر بیر تَهَر آرادان چیخسین. گؤرور یوخ، جاناوار اونا ساری گلیر. جاناوارین پنجه‌سیندن هارا قاچا بیلردی، ترپنمه‌ییب، دئییر: بلکه منه بئله گلیر، منی هئچ گؤزو آلماییب، من قارا، آرخاج قارا، بیر آز سومسونوب، اؤتوب کئچه‌جک. آنجاق جاناوار دوز اونون اوستونه گلیر. قویونون قاباغیندا دایانیر، اونو دانلاماغا باشلاییر.
- منیم یوردومدا نه گزیرسن؟
قویون دئییر: ـ بورا آتا-بابادان بیزیم یورددو.
جاناوار دئییر: - سن منی نئجه ایناندیرا بیلرسن کی، بورا سیزین یورددو؟
قویونون دیلی گوده‌لیر، آخی صاحیبی‌نین هئچ اولماسا بیر آتی، یا دا بیر اولاغی بوردا اولسایدی، او، قویونون سؤزونو تصدیق ائدردی. ایندی قویون لاپ یوز دفعه آند ایچسین. آمان ائله‌سین، جاناواری ایناندیرا بیلرمی؟
قویون دئدی:
- بس سن نئجه ایناندیرارسان کی، بورا بیزیم یوخ، سیزینکی‌دیر؟
جاناوار اؤیونه-اؤیونه دئییر:
- بو ساعات بورا یوز شاهید ییغارام.
جاناوار بئله دئییب داغین دالینا آشیر کی، تولکودن، چاققالدان بیرینی تاپیب گتیرسین، شاهیدلیک ائله‌تدیرسین.
بو زامان قارا قویونو سوروده گؤرمه‌ین بوْزدار گئری دؤنور، اؤزونو آرخاجا سالیر.
قویون اونو گؤروب اورک‌‌لَنیب دئییر:
- سن گئت، او قایانین آلتیندا گیزلن، من اؤسکورنده چیخارسان، بوزدار همین یئرده گیزلنیر. جاناوار تولکونو گتیریب گلیر‌.
تولکو چاتان کیمی قویونو هده‌لَمه‌یه باشلاییر:
- من گؤزومو بوردا آچمیشام، رحمت‌لیک بابام بورالاری منه گؤستریب دئیردی کی، گؤردویون یئرلر جاناوارین یوردودو، من بو جاناواری همیشه بوردا گؤرموشم.
قویون تولکویه دئییر:
- ایندی کی بئله‌دیر، گئت، چیخ او قایانین باشینا، اوزونو گؤیه توتوب آند ایچ، دئ کی، اگر یالاندان آند ایچسم، شیرین جانیمدان خئیر گؤرمه‌ییم‌.
تولکو گئدیب همین قایانین باشینا قالخیر، قاباقجا آشاغی باخیر، گؤرور کی، بوْزدار اونو بوغازلاماغا حاضیرلاشیر. آما قویونون هیمنینی گؤزله‌ییر. تولکو اوندان اوزاقلاشماغا باشلاییر. جاناوار سوروشور:
- نییه آند ایچمیرسن؟
تولکو اونا جواب وئریر:
- آندین ایکی باشی اولور. دوشر-دوشمزیندن قورخورام. گل اؤزون آند ایچ. قویون آندا اینانیر‌.
جاناوار قایانین باشینا قالخار-قالخماز قویون اؤسکورور، بوْزدار تئز یئریندن سیچراییب جاناوارین خیرتده‌ییندن یاپیشیب اؤلدورور.
قاچا-قاچا گئدن تولکو هله ساغ حساب ائله‌دییی جاناوارا ائشیتدیرمک ایسته‌ییر:
- سنه دئمه‌دیم آندین ایکی باشی اولور؟!

#جلیل_عبدالله
کؤچورن: #نرگس_ابراهیمی
قایناق: آذربایجان شفاهی خالق ادبیاتی کلیاتی
تصحیح و تحشیه: #حسن_اوموداوغلو
#ادبیات_ائوى
@Adabiyatevi

ادبیات ائوی

25 September 2026 15:28

آنجاق او، باخدیقجا و یا اوخودوقجا اثرده مرکّب حصّه‌لرین دویونلرینی آچا بیلر..
بورا یئتیشنده، یاخین‌لاردا ویلیام فالکنردن سس و غضب (خشم و هیاهو) رومانینی اوخودوغومو خاطیرلادیم. صادالادیغیمیز مئتودلا اثری مقایسه‌ ائتمک اولا بیلر. بو اساسدا اَن گوجلو مقایسه؛ فیلم‌ده انسانین یاشادیغی زامان پوزغونلوغودور. روماندا اولان زامانین اوبیئکتیو آردیجل‌لیغی بو اثرین زامانین ایسپیرال شکلی‌نین آراسیندا اوخشارلیق‌ یاراتماق اولار. دئدیییمیزه گوره، روماندا حادثه‌لر ساده خرونولوژی (زامانین طبیعی گئدیشی: کئچمیش، ایندی و گله‌جک) آردیجیل‌لیقدا وئریلمیر. اوخوجو حادثه‌لری آنجاق کتابی قورتاراندان سونرا، پرسوناژلارین شعوروندان، یادداشیندا و بوتون متنین کونسئپسیاسیندان خاطیرلایاراق زامانین نئجه و هانسی طرفه کئچدییینی دوشونوروک. یعنی روماندا حادثه کئچمیشده باش وئریب، ایندیسه شعوردا خاطیرلانیر، باشلیجا بو زامانین اساس پارچالاندیغی یئری‌دیر. اما فیلم‌ده حادثه‌لر باش وئریب آرتیق، لاکین قهرمانین یادداشیندا آلچاق-اوجا اولور. بوراداجا زامان بؤلونور. زامان آرتیق بیر ایسپیرال استقامتینده حرکت ائدیر. اساساً ایکیسی‌نین آراسیندا فرقلی مقام وار. رومانی اوخویارکن حادثه‌لرین باش وئردییی‌نین حقیقی اولدوغونو بیلیریک آنجاق زامان پوزغونلوغوندان اونلارین یئرینی ایتیریریک. اما فیلم‌ده تاماشاچی ایکی اورکلی‌دیر. یعنی حادثه‌نین اولوب-اولمادیغینی آنجاق اثرین سونوندا اؤیره‌نیر. روماندا حادثه‌لرین حقیقی‌لییینی بیلیریک، اما اونلارین زامان ایچینده‌کی یئرینی ایتیریریک، فیلمده ایسه هم حادثه‌لرین حقیقی‌لییینی هم ده اونون زامان ایچینده‌کی یئرینی شبهه آلتینا آلیریق. هر ایکی‌سینده خرونولوژی آردیجیل‌لیق پارچالانیر. چونکی زامانین اؤزوندن چوخ، فورماسی پارچالانیر. آیریجا بونون سببی و فونکسیاسی تام عینی‌لشدیرمک اولمور.

#احمد_یوسفی
#ادبیات_ائوى

@adabiyatEvi

ادبیات ائوی

06 November 2026 10:16

«بیلگی‌لریمیزین بیزی حاقلی چیخارماغا گوجو چاتار؟!»

«هامون» فیلمی ۱۳۶۸-جی شمسی ایل‌ده داریوش مهرجویی‌نین رئژیسورلوغو ایله اجتماعی-سوررئالیستی ژانریندا کینولارا یاییلیب. آذربایجان دیلینده هامون کلمه‌سی‌نین قارشیلیغینا منجه «موستوی و یا هامار یئر»¹ دئمک اویغون گلیر. اثرده باش رول‌لاری: خسرو شکیبایی، بیتا فرهی، عزت الله انتظامی، فتحعلی اویسی آلمیشدیلار. مهرجویی‌نین دئدییینه گؤره، اثر صادق هدایت'ین آدلیم «بوف کور» رومانیندان ستات اولاراق یازی‌یا آلینمیشدیر. آیریجا IMDb-سایتیندا ۱۰ اوزریندن ۷.۸ بال قازانمیشدی. من عادتا ۷ بالدان آشاغی فیلم‌لره باخمارام، اما بعضاً اثرلره بو نمره‌لر اونون سجیّه‌سینی معیّن‌لشدیرمیر. مهرجویی بو اثرده رئال‌لیق‌لا سوبیئکتیولیک آراسیندا خطّی، قصداً قاریشدیریر؛ کابوس‌لو خاطیره‌لری و گونده‌لیک حادثه‌لری بعضا آیدین سرحدلر اولمادان قهرمانین خطینی اوینادیغی رولونو ایتیریر. بو آردیجیل‌لیق تاماشاچی‌نین قاوراما سیستمینی، مرکّب شکیلده قاریشدیریر. ناصر چشم آذر موسیقی ساحه‌سینده بو قاریشیق‌لیغی استئتیک شکیلده قاباردیب. تورج منصوریان اوپئراتورلوغو-فیلمبردار و حسن حسن‌دوست مونتاژدا بو ذهنی مکانین فورمالاشماسیندا رول اویناییرلار. نتیجه‌ده ساده جواب‌دان داها چوخ، نظام‌سیز، چوخ‌قاتلی بیر انسان پورترئتینی یارادیلیب. بو انسان، دایم اؤز کارکتری ایله قارشیلانیب، سانبال‌لانیر. بو اوزدن تاماشاچی فیلمه باخاندا چتین‌لیق چکیر. چونکی او بو، زامان خطّینی ایتیریر.
فیلم، «فجر فیلم فستیوالی»ندا ۷ مکافاتا لاییق گؤرونوب. اَن یوکسک کامئراچی، رئژیسور و باش آکتیور بو مکافات‌لارین ایچینده دورور. مهرجویی‌نین اثرلرینده مهم خصوصیّات‌لاریندان بیری ادبی آداپتاسیا-انطباق‌دیر؛ او، تئز-تئز ایران و خارجی اثرلری ایرانین مدنی و سوسیال کونتئکسینه کؤچوروردو. ۱۳۶۹-جی ایل‌لرده او، همچنین سارا، پری و لیلا کیمی اثرلری ایله قادین‌لارین تجربه‌سینه و موقعینه خصوصی دقّت یئتیریردی؛ اونون کارییئرا-حرفه‌ای یولو کند پروبلئم‌لریندن، یوخسوللوق‌دان، شهر حیاتینا و اورتا طبقه‌یه قدر گلیر چاتیر. او (۱۳۱۸-۱۴۰۲) ایران‌لی رئژیسور و سناریست، ایران کینوسونون یئنی دالغاسی‌نین قوروجولاریندان بیری ایدی. "اینک(۲)" بو حرکتینده اونون یئرینی معیّن ائتدی و سونراکی اثرلری ادبیّات، فلسفه و سوسیال مسئله‌لری بیرلشدیررک اونو معاصر کینونون اَن نفوذلو رئژیسورلاریندان بیرینه چئویردی. او اثر ایران کینوسوندا افسانه یاراتدی.
منجه اونون تکجه اثرلرین تقلیده آلماسی دئییل او بؤیوک رئژیسورلارین ایشیندن درس آلیردی.
آنجاق دغرو دئسم، اثری فئدریکو فئللینی‌نین فیلم‌لرینه اوخشاتدیم. اونون ۸'۱/۲ فیلمی بئله بیر ائپیزودلار ایچینده بو ملاحظه‌نی ایره‌لی سورورلر.
فئدریکو فئللینی ایتالیا نئورئالیستی‌دیر. او، اؤز استقامتینده پروفئسیونال ایش توتماغینا باخمایاراق، تدریجاً خیال‌لارین، اوشاقلیق خاطیره‌لری‌نین، شیشیردیلمیش پرسوناژلارین و سوررئال اوبرازلارین گونده‌لیک رئاللیق‌لا یان-یانا قویولدوغونو یوکسک درجه‌ده فردی بیر دیل انکشافیندا باجاریق گؤسترمیشدیر. اونون اثرلرینده، پرسوناژلارین داخیلی تجربه‌لرینه دقّت یئتیره‌رک، رئال حیات‌لا خیالی دونیا آراسینداکی خطّی قاریشماسینی تصادفاً گؤرمک اولور.
اثرین باش قهرمانی فلسفه‌یه ماراق گؤستریر، دینی و اگزیستانسیال مسئله‌لر حاققیندا دوشونن اؤزونو اینتئللئکتوال انسان حساب ائدن بیر ضیالی‌دیر.
آنجاق اونون شخصی حیاتی جدّی بحران ایچینده‌دیر. آروادی مهشید اوندان آیریلماق ایسته‌ییر. حمید بو آیریلیغا راضی‌لاشمیر.. او، بحراندان قاچماق ایستر، انجاق کئچمیشه قاییدیب، خاطیره‌لرینی یئنی‌دن یاشاییر. او، یوخولارلا رئاللیق آراسیندا دولاشیر و حیاتی‌نین معناسینی آنلاماغا چالیشیر. باشلیجا اونون ایچینده یاشانان ضدیّت محض بوردا یارانیر. اونون دونیانین فلسفه‌سینده اولان قاپیلاری دؤیوب. هنده‌ورینده اولان معنالاری آختاریب. اما بو بیلگی‌لر واسیطه‌سیله اؤز ایچینده یارانان مناسبت‌لردن قورتارا بیلمیر.
او مودریک انساندیر. اما دوشونجه‌لری اونو داها مودریک ائتمیر. او، سئوگی حاققیندا دوشونور، لاکین سئودییی انسانین آزادلیغینی قبول ائمکله چتینلیک چکیرـ او، اؤزونو سیر ائتمه‌یه چالیشیر، آما تانیدیقجا اؤزونو نه قدر دَییشدیره بیلمه‌دیییندن عاجز اولدوغونو اؤیره‌نیر. آنجاق انتحار ائتمه‌یه چالیشیر. منجه اونون مسئله‌سی چوخ بیلمه‌یی دئییل، بلکه بو بیلگیلر اؤزونو حاقلی چیخارمایا استفاده ائتمه‌سی‌دیر.

ادبیات ائوی

05 November 2026 14:16

#موسیقی

#Deniz_Kızı
Söz: #Arda_Khani
Music: #AI

#ادبیات_ائوی

@AdabiyatEvi

ادبیات ائوی

03 November 2026 14:33

#اوشاق_ادبیاتی
تئللی

بالاجا تئللی
قشنگ بیر قیزدی،
کارانداش (مداد) آلیب
دیواری یازدی‌.
آنا گؤردو کی،
دیوار خط- خط‌دی،
دئدی گؤره‌سن،
بونو کیم ائتدی؟
تئللی تئلینی
داراییب یانا،
دئدی: دیواری-
من یازدیم، آنا‌.
خوشون گلمیرسه،
بونو پوزارام
یئرینده یاخشی،
سؤزلر یازارام!

#ایلیاس_تاپدیق
#ادبیات_ائوى

@AdabiyatEvi

ادبیات ائوی

01 November 2026 08:49

دوشونمک پروسئسی‌نین اؤزو تهلوکه‌لی‌دیر
(هانا آرنت‌دن سیتات‌لار)

آجی حقیقت بودور کی، اَن بؤیوک شر هئچ واخت یاخشی، یوخسا پیس اولماغا قرار وئرمه‌ین انسان‌لار طرفیندن تؤره‌دیلیر.
-

حکایه نقل ائتمک معنانی تعریف‌لمه خطاسینا یول وئرمه‌دن اونو اوزه چیخاریر.

-

ان رادیکال انقلابچی بئله انقلابین سحری گونو محافظه‌کارا چئوریلیر.
-

دائیم دَییشَن و درک ائدیلمز بیر دونیادا کوتله‌لر آرتیق ائله بیر حدده چاتمیشدیر کی، عینی آن‌دا هم هر شئیه، هم ده هئچ نه‌یه اینانیر، هر شئیین مومکون اولدوغونو و عینی زاماندا هئچ بیر حقیقتین موجود اولمادیغینی دوشونوردولر. کوتله‌وی تبلیغات آشکار ائتدی کی، دینله‌ییجی کوتله‌سی نه قدر جفنگ اولسا بئله، هر آن ان پیس احتیمالا اینانماغا حاضیردیر، آلدادیلماغا دا خصوصی اعتراض ائتمیردیلر، چونکی اونسوز دا هر دئییلنی یالان حساب ائدیردیلر.
-

تهلوکه‌لی دوشونجه‌لر دئیه بیر شئی یوخدور، دوشونمک پروسئسی‌نین اؤزو تهلوکه‌لی‌دیر.
-

اؤزگه بیر اؤلکه‌ده اولاندا حیاتی سئومک آساندیر. هئچ کیمین سنی تانیمادیغی و اؤز حیاتینی تک باشینا اداره ائتدییین بیر محیط‌ده، انسان باشقا هر زمانکیندان داها چوخ اؤزونون آغاسی اولور.
-

باغیشلاماق فعالیّتین و آزادلیغین آچاری‌دیر.
-

باغیشلاماق تاریخین گئری‌دؤنمز آخارینی دَییشدیرمه‌یین یئگانه یولودور.
-

ظلم و استبداد شرایطینده حرکت ائتمک دوشونمکدن قات-قات آساندیر.
-

سئوگی اؤز ماهیتی اعتباری ایله بو دونیادان کناردیر، اونون نادیر تاپیلماسیندان داها چوخ محض بو سببدن دولایی او، تکجه غیرسیاسی دئییل، هم ده سیاسته ضدّ بیر حادثه‌دیر- بلکه ده بوتون سیاسته قارشی قوّه‌لرین ان گوجلوسودور.

قایناق: کولیس
ترتیب: #ادبیات_ائوى

@AdabiyatEvi

ادبیات ائوی

31 October 2026 12:02

حئیوان‌لارا عائید اساطیرلر
«مارال بولاغی»


بیر زمان‌لار بیزیم مئشه‌لر مارال‌لار، جئیران‌لار اویلاغی ایمیش. اوزاق- اوزاق ائل‌لردن ده بورا اوْوا گلرمیش‌لر. بیر گون بورا ماهر اوْوچو گلیر. او، نئچه گوناه‌سیز قانا باعث اولوب‌موش. ایستی گون‌لردن بیری ایمیش. اوْوچو چوخدان بَری آختاردیغی بیر آنا مارالین ایزینه دوشور. دئییلنه گؤره، ائله گؤزل حیوان یوخ ایمیش. اوْوچو اونو بولاغا سو ایچمه‌یه ائنن‌ده وورور. کؤکسوندن یارالانمیش مارال چیرپینا- چیرپینا گاه سویا، گاه دا مئشه‌یه باخیر. اونون باشینی کسمک ایسته‌ین اوْوچو گؤزلریندن آخان یاشی گؤروب سارسیلیر. مارالین باخدیغی سمته چئوریلنده آناسینا طرف بویلانان بیر جوت بالا گؤرور. عملیندن پشیمان اولوب، بیر ده اوْوچولوق ائتمه‌یه‌جه‌یینه آند ایچیر. مارالی همین یئرده باسدیریر. اوستونه ده نیشان اوچون بیر آغاج سانجیر. سحره یاخین کندین اهالیسی بولاغین باشیندا بیتمیش قوللو- بوداقلی چیناری گؤروب حیران قالیر. هامی بو معجزه‌نین تاماشاسینا چیخیر. باخیرلار کی، کؤهنه چینار قورویوب. اوندان آرالی کیچیک تپه‌جییین یانیندا ایسه بیر جوت بولاق عمله گلیب. اوجالان چینار دا هر ایکی بولاغین اورتاسیندا بیتیب. اوْوچو احوالاتی سؤیله‌ییر. بونو هره بیر یئره یوزور. ائله او واخت‌دان دا بو بولاق "مارال بولاغی" آدلانیر.
دئییلن‌لره گؤره، ایندی ده هر گون‌اوْرتا مارال بولاغینا بیر جوت مارال ائنیب سو ایچیر. هئچ کس ده اونلارا دَییب- دولاشمیر.

#جلیل_عبدالله
کؤچورن: #نرگس_ابراهیمی
قایناق: آذربایجان شفاهی خالق ادبیاتی کلیاتی
تصحیح و تحشیه: #حسن_اوموداوغلو
#ادبیات_ائوى
@Adabiyatevi

ادبیات ائوی

30 October 2026 13:53

اما بیز، نئجه بو پارادوکسدان کئچه بیلریق. بو مسئله‌نی یوخلاماق اوچون، کارل پوپر'ین«آچیق جمعیّت و اونون دوشمن‌لری» کتابینداکی دوشونجه‌لری ایله ماراق‌لی علاقه قورا بیلریق. اونون فیکرینده انسان‌لارین و جمعیّتین سهولرینی آشکار ائتمک اساس موضوع‌نو تشکیل ائدیر. اونون نظرینده کامیل انسان و یا کامیل جمعیّت اوّلجه‌دن موجود دئییل. بو اوزدن او، جمعیّتی تنقیده آچیق ساخلاماسی و ضرورت یاراندیقدا اؤز موقع‌لرینی دَییشه بیلدییینی توصیه ائدیر. مولیف‌ین مسئله‌سی‌نین اینجه داماریدا بوردادیر؛ هئچ بیر انسان و یا سیاسی ایدئولوگیانین اؤزونو تنقیددن کنارا و اوستون توتماغا حاقی یوخدور. چونکی انسان اؤزونو تمامیله حاقلی حساب ائتمه‌سی، اونو باشقالاری‌نین حیاتینا حکم وئرمه‌یه آپاران دهشت‌لی بیر قاپینی آچا بیلر.
منجه تیتو کاراکتری همین قاپیدان کئچیب، اونا گؤره ده، او، آزادلیغین معناسینی ایتیریب. اونون قارشیسینا چیخان نینا ایسه بو معنانی یئنیدن اونا خاطیرلادیر. آچیق دئسم، بو محکمه‌ده نینا، تیتو اوچون بیر گوزگویه چئوریلیر.
نینا رولونون پرسوناژیندا، اؤزونه‌مخصوص خصوصیّات‌لاری وار. او، تیتونون آختاریب-تاپیب و ایندیجه قارشیسیندا دایانیب. منجه بو وضعیّتده نینونون بئله فیکری ملاحظه‌سی اولا بیلر؛ بلکه بو استقامتده یانلیش یولدا گئدیرم منم؟! منجه او بو محاکمه ایستولوندا یولونو یوخلاماغا گلیب. اونلارین یوللاری و دوشونجه‌لری فرق‌لی اولسا دا، ایل‌لر اؤتدویوندن سونرا استقامت‌لری‌نین یئنه یول‌لاری‌ توققوشدوغو یئرده بیر-بیرینه چاتیر. اونلار، بیر-بیرلرینه باخدیق‌لاری زامان، آشیب-کئچیب گلدییی یوللاری یوخلاییرلار. نینا، تیتودان فرق‌لی یول سئچیب. آیریجا تیتودا نئچه ایلدن بری یولوندان اوزاق‌لاشاراق، گلدییی یولون خاطیرلاماق ایستمیر. لاکین نینانین یئتدیشدییی نقطه، تیتونون ایناندیغی‌نین قورتاردیغی نقطه‌سی‌دیر. اونلار ایکی‌سیده سئچیملری‌نین دوغرو اولدوغوندان امین اولماق اوچون بو محکمه‌یه گلیب‌لر. گؤروندویو تک، بو نقطه‌ده، قاضی و ژوری هئیتی یوخدورلار. ساده‌جه، متهم و شاکی واردیرلار. اما بو نقطه‌ده اؤز اساس ایره‌لی سوردوغو عنوان‌لارینی شبهه آلتینا آپارماغا گلیب‌لر. تیتو بو معنادا نینانین قارشیسیندا بیر خبردارلیق-هشدار کیمی دایانیر. اما بو خبردارلیق ندیر؟ دئمک او، انسانین معیّن بیر مقصده چاتماق اوچون سئچدییی واسیطه‌لرینی گؤستریر، لاکین عینی زاماندا، اونون باشلادیغی نقطه‌دن عکس جهته گئتدییینی اعلان ائدیر. منجه نینانین رولو بونونلا بیتمیر. او تیتونو سورغو-سوال چکیر. تیتو، فیکرینی آچدیغی زامان، اونا حیاتیندا باشقا نقطه‌دن باخماق امکانینی یارادیر.
بعضا انسان اؤز سهولری‌نین نتیجه‌لرینی گؤرمک اوچون، باشقا انسان‌لارین سهولری‌نین نتیجه‌لرینی یوخلاییر. نینا تیتونون قارشیسیندا بئله بیر امکانا توخونور. او، اوز کئچمیشی‌نین مولیفی اولماسادا، همین کئچمیشده باشینا گلن حادثه‌لری قیمت‌لندیرمک اوچون تیتویا یاخینلاشیب.
بو باخیش بوجاغیندان، نینا تیتو اوچون هم سیناق، هم گوزگو، هم ده ایکینجی حیاتا باغلایان ایپ اوجو اولا بیلر. او، تیتونون گناه‌لارینی آوتوماتیک اولاراق سلیب، مطلق خلاص ائتمیر. بلکه اونو دوشونجه‌سینی بؤیوک بیر سوال آلتینا آپاریر. منجه بو سوال بیزیم‌ده دقّتیمیزی چکیر: انسان اؤز سهوینی آنلادیق‌دان سونرا دَییشه بیلرمی؟
بو مسئله بیرباشا بیزی برتراند راسل‌ین(Bertrand Russell) دوشونجه‌لرینه یاخین‌لاشدیریر. بو اساسدا، راسل‌ین دوقماتیزمه-جزم‌اندیشی‌یه قارشی موقعیینی عمومی‌لشدیرمک نتیجه‌لرینی گؤرمک مومکوندور. او، انسان اؤز دوشونجه‌لری‌نین دوغرولوغونا حددیندن آرتیق امین اولماغی توصیه ائتمه‌ییردی. چونکی صمیمی شکیلده اینادیغمیز فیکیر، یانلیش اولا بیلر. اینامین گوجو او فیکرین دوزگون اولدوغونو ثبوتا یئتیرمیر. راسل اوچون بیز فیکری یوخلاماق اوچون او فیکری دؤرت مرحله‌دن یعنی؛ ثبوت، شبه، آچیق‌فیکیرلی‌لیق و امین‌لیک درجه‌سیندن کئچیرمه‌لیییق. دئمه‌لی، انسان‌ین بیر ایدئولوگیا اوغروندا اؤلمه‌یه حاضیر اولماسی بو باخیشدا، همین ایدئولگیانین حقیقت چرچیوه‌سینده اولدوغونو گؤسترمیر. عینی شکیلده، باشقاسینی ایناندیغی یولدا باشقاسینی اؤلدورمک حقیقته مالیک اولدوغونو سیمووللاشدیرمیر. بو یاناشمادا، پوپرین فیکری ایله راسل‌ین فیکرینه اوست-اوسته دوشور. اونلارین فیکرینه اساسلاناراق، انسان سهوسیز دئییل، بلکه دوشونجه‌لرینی تنقید و دوزلیشه آچیق ساخلاماسی‌دیر. بو مسئله همین یولدا اونون انکشافینا بیر قابیلیّت‌دیر.
آزادلیق یالنیز سئچیم ائتمک حقوقو دئییل، هم ده سئچیم یالنیش اولدوغونو آنلاماق و باشقا سئچیم ائتمک امکانینی قورور.

ادبیات ائوی

30 October 2026 13:52

#فیلم_تانیتیمی
فیلم: without Blood
یازیچی: #احمد_یوسفی
#ادبیات_ائوى

@AdabiyatEvi

ادبیات ائوی

28 October 2026 10:02

اؤزونده دئییل‌دی. ساغ طرفدن گلن چکیج سس‌لرینی ائشیدنده قطعیت‌سیز شکیل‌ده قالخدی: ائله بیل یئشیک میسمارلاییردیلار. سونرا سیقنال سسی ائشیدیلدی، ماشین اوغولتوسو یاییلدی، ضعیف ماشین ایشیق‌لاری برق ووردو. دئمک، بورا یولدور و ماغارانین چیخیشی وار. گؤز عیاری ایره‌لی‌لدی، تلسیردی، اونا ائله گلیردی کی، یوک ماشینینا طرف گئدیر، اما بیر آن سونرا قارشیسینا مانع چیخدی. آیاق ساخلادی. بو دفعه اوّل‌کیندن بیر قدر اوجا سسله چکیج‌لر گوپپولدادی، چکیج سس‌لری بیر قدر آزالاندان سونرا کیشی سسی ائشیدیلدی، نسه اوخویوردو، قاریشیق سؤزلر و رقم‌لر، واغزال اعلانینا اوخشار بیر شئی. سیّاح ائله بیلدی عاغلینی ایتیریر، آما اؤزونو اَله آلماغا چالیشدی، نه اولورسا- اولسون بورادا تک دئییل، اگر سویا دوشمه‌سه، یا دا ماشین آلتیندا قالماسا گئج- تئز بورادان بیر یئره چیخاجاق، اؤزو کیمی بیر آوارا ایله قارشیلاشاجاق و دوشدویو وضعیّتی اونا ایضاح ائده بیله‌جک. اوستونه شیغییان یوک ماشینی گؤروب دیوارا سیخیلدی. اَن پیس حالدا سحرین آچیلماغینی گؤزله‌مک اولاردی. اۆزونو نییه چتینه سالیردی؟
تاققیلتیدان، گورولتودان، نه بیلیم، فیتدن بیر نئچه دقیقه سونرا غفلتاً اؤزوندن بیر- ایکی آددیم آرالیدا، ایشیق شعاع‌سینین آلتیندا قاراپالتارلی بیر گنج دَیدی گؤزونه، ائله اونون گؤزو قارشیسیندا توفنگی آلنینا دیره‌ییب دالبادال ایکی آتش آچدی و ییخیلدی، اؤلوم‌‌قاباغی قیجولما ایله یئرینده قیوریلماغا باشلادی.
- کمک ائدین! کمک ائدین! - سیّاح چاشقینلیق ایچینده چیغیردی، آما حئیرته گلمیش آداملارین خورو اونون چیغیرتیسینی بوغدو:

- جهنّم اول! ردّ ائدین اونو، قوی مانع اولماسین! ردّ اول تئاتردان!
بیر نئچه اَل اوندان یاپیشیب یان چیخیشا دوغرو سورودو. بیر قدر ده کئچدی و او، آرتیق، چمن‌لیک‌ده ایدی. اوزونه فنر ایشیغی دوشدو. پلیس سیّاحین آدینی سوروشدو، سندلرینه باخاندان سونرا دئدی کی، مائسترونون کمک‌چیسی‌نین سؤزلرینه گؤره اونون چیغیرتیسی پارتیتورادا (چوخ سایلی موسیقی اثری‌نین بوتون پارتیالاری‌نین مجموعه‌سی. ا.ائوی) یوخدور، بو سبب‌دن بؤیوک مقداردا جریمه اولونور، چون‌کی یئرسیز مداخله‌سی ایله «یانوس اوبرئقون»ون بئشینجی سیمفونیاسی‌نین ایلک ایفاسینی کورلاییب.
آز سونرا مهمانخانادا اونونلا گؤروشن ژورنالیست ج. - ده مشهور اولان فستیوال‌‌لا باغلی سیّاح‌دان مصاحبه آلدی. ائرته‌سی گون قوناغا ماراقلی بیر مقاله حصر ائدیب، آدینی «آیدان ائنن آدام» قویدو. مقاله اوبئرقون‌مو، مائسترومو، هر نه ایسه، باخ، اونون دقّتینی قطعیاً چکمه‌دی و تأسّف کی، مکتب یولداشینین آدی اونا اؤز کئچمیشینی خاطیرلاتمادی.

#ادبیات_ائوی

@AdabiyatEvi

ادبیات ائوی

25 October 2026 10:36

شاپالاقلا منی!

دلی قلم شاپالاقلاییر منی؛
ساری کاغیذلاریم مورگوله‌ییر،
و خیال‌لاریم
بئینیمده قاریش-قاریش اوچور.

مرکّب،
دامارلاریمداکی او «یوخ»ون
چیرکین جسدی‌دیر.
کاغیذین دیلینی دریندن کسیرم؛
قوی سوکوت
بئینیمین قابیغیندان سوزولسون،
داها کسگین،
داها آجی بیر سس‌له آخسین.

اوتاغین بوجاغیندا قیسیلمیشام؛
کؤلگه‌مین دار آغاجیندا
آسیلمیش بیر شاعیر.

حقیقت،
دیلیمین دایازلیغیندا
اؤلو بیر بالیقدیر.
او بالیغین جیغیریندا دایانمیشام؛
آسفالتی چیچک‌له‌نن خیال‌لاریمی
دیلیم-دیلیم سؤکورم.

یازدیقجا،
اوزومون دری‌سی تورپاغا دؤنور،
بارماق‌لاریم گولله‌له‌نیر؛
و کاغیذ،
دوشونجه‌لریمی کفن کیمی
اَینیمه گئییندیرمک ایسته‌ییر.

#ناهید_نصیری
#ادبیات_ائوى
#سیزین_سسینیز

@adabiyatEvi

ادبیات ائوی

09 October 2026 12:54

بیز دئتال‌لارا دقّت‌له باخاندا، حقیقتین بوتون اوزونو گؤره بیلریک. حقیقت او قدر ده مرکّب بیر شئی دئییل. حقیقت بعضاً گؤزوموزون قاباغیندا دایانیب. بیز ساده اونون بارماق‌لاریمیزلا گؤسترمه‌لیییق.
بو دوشونجه مدرن غرب ائپیستئمولوگیاسی‌نین (فلسفه ساحه‌سی؛ معرفت‌شناسی/شناخت‌شناسی) مهم دامارلاریندان بیری‌دیر. مدرن انسان آرتیق حاضیر حکمو قبول ائتمک عوضینه، اونو شبهه آلتینا آلیر، مشاهده میدانینا چکیر، سیناقدان کئچیریر، ثبوتونا چالیشیر و نتیجه‌سینی فاکت‌لارلا یوخلاییر. بو اساسدا غرب دونیاسیندا مدرنیته یارانیب. انسان سوژه اولاراق دونیانی اوبژه گؤزونده دقّت‌له تاماشا ائدیر. بو دقّت‌لی باخماق، چوخ مسئله‌لرین آچاری‌دیر. اوروپا بو فیکری خطّده، نئچه یوز ایل‌لیک‌لر بیزدن اؤنده دایانیب.
منجه تکنولوژی، کینو، علم و هر ساحه‌ده بو ایدئیالارین ایزلرینی تاپاماق اولار. لاکین بو استقامت، اثرین کامئرا دیلی ایله چوخ مناسیبت‌لی گؤرونور. چونکی اثرین اوّلینده کامئرا میزانسن‌لری اوزاق مسافتدن چکیر، اما حادثه‌لر انکشاف ائتدیکجه منصف‌لر اوتاقی ائله بیر دارالیر و اونونلا یاناشی کامئرا پرسوناژلارا یاخینلاشیر. بو اثرین بیزه بؤیوک درسی بلکه حقیقت حاققیندا ساده، راحات و تئز حکم وئرمکدن اوّل، اونا نئجه باخماق لازیم اولدوغونو خاطیرلادیر. فیلمین گوجو بلکه، سوال‌لاری حکایه‌نین هاراسیندان آیریب، منطیقه اویغونلاتماق‌دادیر.

#احمد_یوسفی
#ادبیات_ائوی

@AdabiyatEvi

ادبیات ائوی

09 October 2026 12:53

#فیلم
فیلم آدی: Angry Men 12 (انگلیسجه)
تورکجه آدی: ۱۲ غضب‌لی کیشی
فارسجا آدی: ۱۲ مرد خشمگین
یازیچی: #احمد_یوسفی
#ادبیات_ائوی

@AdabiyatEvi

ادبیات ائوی

07 October 2026 08:15

#حکایه_گونوموز
حکایه: آرتیق آدام‌لار
یازیچی: #آنتوان_چخوف
ترجمه: #آزاد_یاشار
کؤچورن: #گونش_فرج‌زاده
#ادبیات_ائوی

@AfabiyatEvi

ادبیات ائوی

05 October 2026 09:26

#شعر_گونوموز
«گل شکلینی چکیم دونیا»
شاعیر: #زلیمخان_یعقوب
#ادبیات_ائوى

@AdabiyatEvi

ادبیات ائوی

28 September 2026 11:38

#شعر_گونوموز

دیز چؤکوب بایراق تک اؤپه بیلمه‌رم
اَته‌یین او صورت، او صیفت دئییل.
گؤزومدن اوخویا بیلمزسن منی
قادین، منیم خطّیم یاخشی خطّ دئییل.

اوره‌ییم قوروموش چای کیمی دینجْدی.
یئرین اورتاسی دا تک‌لره کونج‌دو...
سن قیز خئیلاغیسان- آدین سئوینج‌دی‌
سن کیشی دئییلسن- آدین درد دئییل.

ایییم یانیق اییی، دادیم سو دادی،
من آدام بالاسی دئییلم، قادین‌.
منی سئومه‌یین ده یولو باشقادی،
بونونچون محبّت-فیلان شرط دئییل.

#سلام_ساروان
#ادبیات_ائوى

@AdabiyatEvi

ادبیات ائوی

25 September 2026 15:27

#فیلم_تانیتیمی
فیلم آدی: The Father

«اؤز یادداشی‌نین ایچینده، تک باشینا کرئسلودا اوتوران، یاشلی انسان»
انگلیسجه The Father فیلمی، فارسجا پدر و آذربایجان تورکجه‌سینده آتا دئمک اولور. اثر فلوریان زئللئر (Florian Zeller)ین ۲۰۲۰-جی ایل پیسخولوژی-درام ژانریندا رئژیسورلوق ائتدییی فیلم‌دیر. اصلینده زئللئر و کریستوفر هامپتون (Christopher Hampton) ایله بیرلیکده سناری‌لشدیریلمیشدیر. دئمه‌لی ۲۰۱۲-جی ایل‌ده زئللئرین یازدیغی لئ پئرئ (Le Père) پیئسی اساسیندا چکیلمیشدیر.
باش آکتیورلار و آکتریسالار: آنتونی هاپکینز (Anthony Hopkins)، اولیویا کلمن (Olivia Colman)، مارک گیتیس (Mark Gatiss)، ایموجن پوتس (Imogen Poots)، روفس سوئل (Rufus Sewell) و اولیویا ویلیامز (Olivia Williams) -دان آد آپارماق اولار. گؤروندویو تک، آمپوآلاردا هاپکینز و کلمن قاباقجا اوسکار مکافاتینی ایکی قات قازانمیشدیرلار. اثر ۹۳-جو اوسکار مکافاتلاندیرما مراسیمینده ایکی ساحه‌ده؛ اَن یاخشی آکتیور؛ هاپکینز آکتیورلوغو ایله و زئللئر/هامپتون ایسه اویغونلاشدیریلمیش سئناریسی اوزره غالب گلیب، اوسکار مکافاتینا لاییق گؤرونموشدولر. آنجاق اثر عمومی‌لیکله آلتی نومیناسیایا صاحب ایدی. اثرین ۲۷ یانوار ۲۰۲۰-تاریخینده دونیا پرئمیئراسی ساندنس(Sundance) فستیوالیندا اولوب.
آیریجا دیگر بین‌الخالق تورنتو فستیوالیندا، همچنین بفتا فستیوالیندا نمایش ائتدیریلمیشدیر. اثرین کاسسا ساتیشیندا ۲.۱ میلیون دلار کانادا و ABŞ-ده، گلیری اولوب، لاکین دونیانین باشقا جغرافیا نقطه‌لریندن ۲۶.۱ میلیون دلار قازانمیشدی. آنجاق ۶-میلیون دلار بودجه ایله باغلانان فیلم ۳۶-میلیون دلار ییغجام کاسسا ساتیشی گئنیش یاییلمیش رقم‌لری الده ائتمیشدیر.
من فیلمه باخاندا بیر درین سوال شعورومدا اؤزونو آغیرلاندیردی. بیز یاشلاندیقجا حقیقتی نئجه گؤروروک؟ گله‌جه‌یه نئجه باخیریق؟ کئچمیش بیزیم شعوروموزدا نئجه یئنی‌دن یارانا بیلیر؟
بعضی تدقیقاتچی‌لار اثرین سئناریسینی چوخ ائستریوتیپی‌لی-کلیشه‌‌لی اولدوغوندان کئچمک اولسا دا، هاپکینزین نه قدر اؤز رولوندا جومماغیندان کئچمک اولمور. او درین شکیلده اؤز رولونا باتیب. اونسوز دا بو آکتیور دونیادا قاباقکی اثرینده اؤزونون اینجه‌صنعتی‌نین تظاهورونو گؤسترمیشدیر. او بیر قوجا آتانین رولونو اویناییر. او دمانسیون خسته‌لییینه گرفتار اولوب. آز-آز یادداشینی اَلدن وئریر. بو بیر فاکت کیمی فیلمده وورغولانیر، اما فیلمین موستوی فلسفی قاتیندان چوخ درینه گئدنده یادداش دَییشیرسه، من-ی تانیدیغمیز هر شئیین دَییشمه‌سی‌نین احتمالی‌ نئجه اولا بیلر. بو موضوع، قهرمان اوچون تطبیق ائدیر. یعنی او قیزین، اطرافلی انسانلارین، کئچمیشین دَییشدیردییینده اؤزونون شعورون دا دَییشدیریر. اما اونون اوچون حقیقی وارلیق خاریجی ثابت بیر اوبیئکت کیمی، یاخود سوبیئکت دئییل. او آرتیق یادداشین واسیطه‌سیله کئچمیشه قاییدیر و بو گونکی حقیقتینی آختاریر. آنجاق اثر بو حسّی تئله‌تاماشاچی‌لارینا دا آپاریب چاتدیریر. بو فوندا باخاندا خاریجی دونیا ایله علاقه‌لندیرن تکجه بیر قیزین حسابلاما گوجو آرادان قالدیریلیر. چونکی بئله دئینده نه قدر دوغرو اولسا دا، اثرین فاجعه‌سی طرفینی ده گؤستریر. یاشلی قوجا اوچون قیزی (Anne) بعضاً؛ قیز، بعضاً یاد آدام، بعضا ایسه باشقا بیر اوبراز اولور. حالبوکی قیزی حقیقی حیاتدا اونون قایغیسینی چکن تکجه انساندیر. منجه اونا گؤره ده قهرمان قیزینی ایتیردییینده آناسینی آختاریر. باشلیجا بو صحنه فیلمین اَن اوستون آکتیو صحنه‌لریندندیر. انسان بو صحنه‌یه گلیب چیخاندا گؤز یاشلارینی آرتیق دایاندیرماق اولمور.
بیر بدیعی ادبی اثری و یا کینو فیلمین خرونولوژی مسئله‌سینه علاقه‌لندیرمک اوچون تدقیقاتچی‌لار ادبیّاتدان گلن مسئله‌یه مراجعت ائدیرلر. تنقیدچی‌لر بیر اثرین زامان پوزغونلوغو (قاریشیق خرونولوگیا) آردیجیلیغی یازی‌یا آلیندیغی زامان، بو مسئله‌نی تحلیل ائتمک اوچون «اعتبارسیز تحکیه/روای نامطمئن» موضوعسونا کئچیرلر. بو مسئله ادبیّات اَلی ایله دونیادا مختلف ساحه‌لره کئچمیشدیر. بو مئتوددا، یازارین یازیسی‌نین حقیقی مفکوره‌سینه چاتیب، آیریجا انسانین حقیقی ایدئیالارینا یاناشماق اوچون اَن یاخشی ایش اونو دیالوق‌لارینی قوجالارین، ذهنی علیل‌لرین حتّی خیردا علیل اوشاق‌لارین دیلی ایله سس‌لندیرمه‌لی‌دیر. بو نوع آنلاتما، یعنی علیل انسان‌لارین حکایه‌سیندن چوخ، درین کیفیّت‌لی، قاریشیق و مرکّب روایت‌لره مالیک اولور.
بو حکایه‌لرین بو ایشدن هدف‌لری مخاطبه/تاماشاچی/اوخوجویا یالان ساتماق دئییل، یازیچی‌نین، بو نوع حکایه‌‌لردن مقصدی حقیقتی مرکّب شکیلده، دولانباج یول‌لاری بیرلیکده اوخوجویا و یا تاماشاچی‌یا ایفاده ائتمکدیر. یعنی میزانسن‌لرین دوزولوشو، تعلیق‌لر دؤنه-دؤنه گلیشی اثرین تاماشاچی‌دا حسابلاما گوجونو آزالدیر.