دکتر اسلامی نُدوشن

30 October 2026 09:26

هشتم آبان‌ماه، روز نوجوان، گرامی‌باد‌

«یک نوجوان یا جوان به علّت همان جوان‌بودن، بنا به غریزه، رو به آینده و رو به دنیای زنده دارد، ولو از دورترین روستاها سر برآورده باشد، ولو از ساده‌ترین خانواده‌ها بیرون آمده باشد. بنابراین نمی‌شود یقه‌اش را گرفته او را به عقب کشید‌. نمی‌شود او را در حبسِ آموزه‌هایی نگاه داشت که با دنیای امروز سازگاری ندارند.»

📚هشدار روزگار

@dr_eslaminodoushan

             

دکتر اسلامی نُدوشن

27 October 2026 17:52

۵ آبان
رفتیم به موزهٔ تاریخی مسکو...
بعضی از سلاحها که از ایرانی‌ها گرفته بودند به نمایش گذارده شده بود. پردهٔ نقاشی‌ای بود از دربار فتحعلی‌شاه که درباری‌ها را همه در یک صف ایستاده و دست به سینه می‌نمود، در حالی‌که عبودیت و خضوع و جبن و سالوس از قیافهٔ یک‌به‌یک می‌بارید و بیننده می‌توانست حدس بزند که همین حالت و همین طرز تفکر محوشدگی و رفتار حسابگرانه و مزورانهٔ کسانی که «وای بر اُرُس، وای بر اُرُس» می‌گفتند بود که قسمتی از خاک ایران را به این آسانی از او جدا کرد و آن همه آثار سوء و خجلت به بار آورد.

در همین قسمت تصویری از برمولوف سردار روس بود، و اصل عهدنامهٔ ترکمانچای؛ همهٔ این‌ها گوشهٔ محقری از موزه را اشغال کرده بود. واقعه‌ای که آن همه در سرنوشت ایران تأثیر داشت، در اینجا در دوسه سند و نقش نموده می‌شد. همین و بس، و باقی؛ تو گویی که بهرام هرگز نبود.

📚در کشور شوراها، محمدعلی اسلامی ندوشن، نشر سرو سخنگو
///////
@sarvpub

دکتر اسلامی نُدوشن

24 October 2026 20:12

ادامه‌ی سفرنامه‌ی جذاب استاد اسلامی ندوشن را در کانال نشر سرو سخنگو بخوانید.

/channel/Sarvpub

دکتر اسلامی نُدوشن

24 October 2026 13:37

۱ آبان

«سِیر واقعی من در مسکو، از اول آبان شروع می‌شد. والنتینا [راهنمای گردشگری] که به او والینا می‌گفتند سرِ ساعتِ ده رسید و به راه افتادیم. روز برفی جانانه‌ای بود. من با سرخوشی روز خود را آغاز کردم. عقیده‌ام این بود که روسیه را می‌بایست زیر برف دریافت...

بعدازظهر به دیدن موزهٔ پوشکین رفتم که گمان می‌کنم معروف‌ترین موزهٔ مسکو است. در آنجا مجموعهٔ تابلوهای خارجی گرد آمده است. از لحاظ نقاشی، بسیار غنی است. بین تابلوهای نفیس، یکی به نظر من فوق‌العاده جالب آمد و آن از روبنس بود به نام جشن باکوس. در این تابلو مادری نشان داده می‌شد با دو پستان برهنهٔ آویخته که دو بچه‌اش را شیر می‌داد. چه مادر و چه بچه‌ها حالت پاهای پشم‌آلودشان شبیه به میمون بود و صورت شبیه به میمون و در ذهن من گذشت که آیا روبنس، دویست سال پیش از داروین آنچه را که دانشمند انگلیسی راجع به بنیاد انواع گفته در این تصویر نیاورده است؟ آیا همین تابلو، داروین را در اتخاذ نظریه‌اش کمک نکرده است؟ از این لحاظ تصویر حیرت‌انگیزی بود.

از آنجا به موزهٔ تولستوی رفتیم که چون ساعت از شش گذشته بود بسته بود. راه زیادی را توی سرما پیاده پیموده بودیم و دست خالی برمی‌گشتیم...»

📚در کشور شوراها، محمدعلی اسلامی ندوشن، نشر سرو سخنگو

/////////
@sarvpub

دکتر اسلامی نُدوشن

22 October 2026 23:00

کمتر کشوری از لحاظ شعر با ایران برابری می‌کند، از لحاظ تعداد شاعر که هزاران‌هزار شاعر داریم؛
اما در زمینهٔ نثر، تاریخ بیهقی از لحاظ نثر ساده و روان منحصربه‌فرد است.

«۱۳ دی‌ماه ۱۳۹۱، شهرکتاب، نشست درس‌گفتارهایی دربارهٔ بیهقی»

کانال دکتر اسلامی ندوشن
@dr_eslaminodoushan

دکتر اسلامی نُدوشن

20 October 2026 09:17

برای مرتضی کیوان

«خیمهٔ سبز»

بنازم خیمۀ سبز تو ای دوست
که خیزد چون عروسی بر سر کوه
تو آنجا در حریر خرّم اوج
من اینجا در پلاس ابر انبوه

تو را بینم که چون يک خرمن صبح
به بالا می‌روی آرام و آرام
من اینجا دیر ماندم، دور ماندم
به زنجیر امید ناسرانجام
از آن پیغام چون یک‌ دانه شبنم
که لرزد بر لبت حیران و خاموش
دو گوش آرزومندم به راه است
وز آن شب‌های شیرین با تو بیدار
هنوزم خواب در چشم سیاه است

در این آیندۀ پیچیده در دود
در این بگذشتۀ آگنده از یاد
عزیز رفته و بنشسته بر کوه
بدان شادم که می‌دانم توئی شاد
ز حسرت خون مرا در سینه غلطد موج بر موج
که با تو دم زنم در خلوت اوج

سحر از بام زندان می‌کشد سر
هزاران دست کوبد حلقه بر در
میان خیمه‌های رنگ در رنگ
بنازم خیمۀ سبز تو ای دوست
که لرزد چون چراغی بر سر سنگ

پاریس-دسامبر ۱۹۵۴

📚دخت پَری‌وار؛ مجموعه اشعار محمدعلی اسلامی ندوشن، نشر سرو سخنگو، ۱۴۰۵، صص ۵۸-۵۷.

کانال دکتر اسلامی ندوشن
@dr_eslaminodoushan

دکتر اسلامی نُدوشن

18 October 2026 12:10

یکی از ویژگی‌های شخصیتی دکتر اسلامی ندوشن، توجه به ورزش و سلامتی جسمانی است. این مسأله در آثار مختلفشان منعکس شده. مثلاً در جلد سوم و چهارم کتاب «روزها» سرفصلی با عنوان ورزش وجود دارد. این بخش شیرین را با هم بخوانیم.

برای خرید کتاب «روزها» به سایت نشر سرو سخنگو مراجعه فرمایید:
https://sarvesokhangou.ir

یا به اکانت زیر پیام بدهید:
@BookyPub

دکتر اسلامی نُدوشن

17 October 2026 10:50

📹 مستند استاد محمود رهبران
🎥 فایل باکیفیت بالا

در این مستند اساتیدی همچون استاد امیرخانی، امیراحمد فلسفی، علی شیرازی، قاسم غلامی، میرحیدر موسوی، محمد حیدری، حسین مسرت، و علی‌اکبر جعفری ندوشن صحبت می‌کنند.
استاد رهبران خوشنویس آثار دکتر اسلامی ندوشن است. و تاکنون جلدهای کتاب‌های ایشان نظیر ایران را از یاد نبریم، ایران چه‌ حرفی برای گفتن دارد، ماجرای پایان‌ناپذیر حافظ، جام جهان‌بین و ... را خطاطی کرده‌اند.
_--------------_
کانال دکتر اسلامی ندوشن
@dr_eslaminodoushan

دکتر اسلامی نُدوشن

17 October 2026 05:26

‍ ✅ ۲۵مهر سالروز کشته‌شدن شاعر لب‌دوخته، فرخی یزدی

«زمانی که من هنوز نوآموز دبستانی بودم، داستان فرخی یزدی را می‌شنیدم که بر سرِ زبان‌ها بود. می‌گفتند که چگونه به مناسبتِ شعری که در مدحِ آزادی گفته بود، ضیغم‌الدّوله بختیاری حاکم یزد داد دهانش را بدوزند، و او همانگونه با دهانِ دوخته بر دیوارِ زندان نوشته بود:

به زندان نگردد اگر عمر طی
من و ضیغم‌الدوله و ملک ری

آنگاه از شاعری و شهامت او حکایت‌ها گفته می‌شد. دائیم که روزنامه «طوفان» را می‌دیده بود، بارها حرف او را به میان می‌آورد و به‌خصوص با آب‌و‌تاب تعریف می‌کرد که چگونه هر هفته یک رباعی راجع به موضوع روز می‌گفت و بالای روزنامه خود چاپ می‌کرد.
این تصور از فرخی در ذهنِ من بود تا آنکه شهریور بیست آمد و انتشار کتاب‌های ممنوع، آزاد گشت و از جمله دیوانِ فرّخی در دسترسِ مردم قرار گرفت.
همان زمان شعرهای فرخی را خواندم که به نظرم نه خوب آمد و نه بد. این روزها باز مروری بر آن‌ها داشتم. به نظرم از شعر عشقی و عارف و حتی نسیم شمال، گیرایی کمتری دارد، ولی از لحاظ سیاسی و اجتماعی به همان درجه از اهمیت است. فرخی خود با زجری که در طی عمر کشید و زندگی پرتحرک دلیرانه‌ای که داشت، باید قدرش به عنوان یک رهرو راه آزادی ایران محفوظ بماند.

تنوع شعرهای فرخی از همگنانش کمتر است. او غزلسرا و رباعی‌سراست و بیش از دیگران شعر را وسیله بیانِ مقصودِ سیاسی خود می‌داند، از این رو سبک روزنامه‌نگاری را با صنعت لفظی همراه می‌کند.

فرخی سوسیالیست‌مآب است و آرزوی استقرار حکومت کارگری از شعرهای او پیداست. با این حال، به هیچ‌وجه نمی‌شود گفت که شعر سوسیالیستی می‌سراید. مضمون‌های عمده شعر او همان‌هاست که نسیم و عشقی و عارف و بهار به کار برده‌اند؛ یعنی فقدانِ آزادی، شیوعِ ظلم و تبعیض، استیلای سرمایه‌داری و جهلِ مردم. فرخی بیش از هر چیز از آزادی حرف می‌زند. فی‌المثل:

آن زمان که بنهادم سر به پای آزادی
دست خود ز جان شستم از برای آزادی

📚روزها،جلد اول و دوم

__
✅کانال دکتر اسلامی نُدوشن
@dr_eslaminodoushan

دکتر اسلامی نُدوشن

14 October 2026 07:40

روز خوشنویسی را به تمام خطّاطان هنرمند، به‌ویژه استاد محمود رهبران، خطّاط آثار دکتر اسلامی ندوشن، و نیز استاد امیرخانی، استاد کابلی، استاد بختیاری و استاد جهانشاهی، دیگر خطاطان آثار دکتر اسلامی تبریک عرض می‌کنیم.

به همین مناسبت، خاطره‌ای را از روزگار کودکی استاد اسلامی ندوشن بخوانیم:

«من همان روز اول که به مدرسهٔ میر رفتم بر سر راه خود، چشمم به خطّ بسیار زیبایی افتاد که درشت، روی مقوایی نوشته و نصب کرده بودند:
«ای پادشه خوبان داد از غم تنهایی/ دل بی‌ تو به جان آمد وقت است که باز آیی»
این، یکی از زینت‌های هنری شهر و الحق چشم‌نواز بود.
من با آنکه هنوز خردسال بودم تا اندازه‌ای با خطّ خوش آشنا شده بودم و چشم ناکار دیده‌ام توانست قدری از زیبایی آن را بر‌باید‌. صبح‌ها که با میرزا‌مسعود از منزل پا به دهانهٔ بازار می‌نهادیم تا به مدرسه برویم، همین دیدار این خط، روز مرا خوش می‌کرد.»

📚کتاب روزها، جلد اول و دوم، نشر سرو سخنگو
✍🏻تصویر پیوست: شعری از دکتر اسلامی ندوشن با خطّ هنرمندانه‌ی استاد محمود رهبران

@dr_eslaminodoushan

دکتر اسلامی نُدوشن

12 October 2026 13:58

نقش برجستۀ اسلامی ندوشن در گسترۀ حافظ‌پژوهی
📝 حسین مسرت
هم‌زمان با بیستم مهر، روز بزرگداشت حافظ شیرازی، نگاهی به کارنامهٔ حافظ‌پژوهی محمدعلی اسلامی ندوشن نشان می‌دهد او از کودکی با دیوان حافظ در خانهٔ پدری در ندوشن آشنا شد و این دلبستگی در طول ده‌ها سال به نوشتن گفتارها و کتاب‌هایی چون «ماجرای پایان‌ناپذیر حافظ»، «تأمّل در حافظ» و «چهار سخنگوی وجدان ایران» انجامید؛ آثاری که نام او را در ردیف حافظ‌پژوهان شناخته‌شدهٔ کشور نشاند.
متن کامل این یادداشت جامع و خواندتی را در اینجا بخوانید:
ibna.ir/x6KCm

////////
#سرو_سخنگو 🌿
@sarvpub

دکتر اسلامی نُدوشن

11 October 2026 11:16

چرا ما در این پنجاه‌سال اخیر، بیشتر به سوی حافظ روی کرده‌ایم؟ البته در گذشته این مرد در متن فکر مردم بوده اما نه به اندازهٔ امروز.
بااین حال، از زمان مرگش تا این زمان، تمام غزل‌سرایان بعد، از او تقلید کرده‌اند...

«لسان الغيب» به او لقب داده‌اند. این لقبی است که بعدها ایرانیان به او داده‌اند، چون احساس کرده‌اند که با عالم بالا ارتباط دارد و حس می‌کرده‌اند که این ابیات و غزلیات نمی‌توانسته کاملاً زمینی باشد، یعنی درواقع حس می‌کرده‌اند که با یک رشتهٔ نامرئی وصل می‌شده به عالمی فراتر از این عالم.

عجیب این است که خود او هم تنها شاعری است که این‌قدر دوست‌دارد که خود را وصل کند به عالم بالا.
«قدسیان گویی که شعر حافظ از بر می‌کنند»

در آسمان نه عجب گر به گفتهٔ حافظ
سرود زهره به رقص آورد مسیحا را

📚چهار سخنگوی وجدان ایران، دکتر اسلامی ندوشن، نشر سرو سخنگو

@dr_eslaminodoushan

دکتر اسلامی نُدوشن

08 October 2026 09:46

بنابر درخواست دوستان عزیز، فایل مکتوب و کامل سخنرانی استاد اسلامی ندوشن با عنوان «گفتنی‌های تاریخ برای بچه‌ها» به پیوست تقدیم می‌شود.

کانال دکتر اسلامی ندوشن
@dr_eslaminodoushan

دکتر اسلامی نُدوشن

07 October 2026 08:35

«سپهری مرد ساده‌دل و نجیبی بود و زود زندگی را ترک گفت. البته گاهی برخی ملاحظات شخصی هم به شهرت اشخاص کمک می‌کند؛ مردم طالب چیزهایی از شخصیت شاعرها هستند که اگر مطابق میل و طبعشان باشد، آن را به آثار او نیز تسرّی می‌دهند. این موضوع مربوط است به خاصیت طبع احساساتی ایرانی...»

📚یادِ یاران، محمدعلی اسلامی ندوشن، نشر سرو سخنگو، به زودی

🎵شعر نشانی از سهراب سپهری با صدای خسرو شکیبایی

کانال دکتر اسلامی ندوشن
@dr_eslaminodoushan

دکتر اسلامی نُدوشن

06 October 2026 09:50

این‌گونه حکومت‌ها که می‌توان آنها را دموکراسیِ مسخ‌شده نامید، اگر قدرتِ مطلق را در دست داشته باشند و زمانه ایجاب کند، به هیچ‌گونه از عاطفه و ادراکِ بشری اعتنا نمی‌کنند.

ولی چون زمانه رنگی دیگر گیرد، پای مذهب یا حماسه‌های تاریخی یا سُنن ملّی را به میان می‌کشند و به عنوان پشتیبانی و هواداری از اینها عوام را فریفته و سرگرم می‌دارند.

در دموکراسی‌های مسخ‌شده، تن و روانِ مردم را در زنجیر نگاه می‌دارند. به کودک و پیر و جوان اندرز می‌دهند که در برابرِ محرومیّت و ستم‌کشی هرچه صبورتر باشند و از تاریخ حجّت می‌آورند که نیاکانِ آنان نیز چنین بودند و سرانجام از خداوند متعال خواستار می‌شوند که آنان را در این خدمت و امرِ خیر یاری فرماید!

📚روزها، جلد سوم و چهارم، نشر سرو سخنگو

@dr_eslaminodoushan

دکتر اسلامی نُدوشن

29 October 2026 07:20

آزادی از نظر کوروش «آزادیِ جمعی و ملّی» بود که قومی به جای فرمانبر، فرمانروا باشد، و آن در سایه‌ی سخت‌کوشی و تلاش به دست می‌آمد، و دشمنِ آن «رفاه» بود. کوروش در پاسخِ ایرانیانی که به او پیشنهاد می‌کنند که پارسیان برای داشتنِ آسایشِ بیشتر، رخت به سرزمینِ آبادتری بکشند، می‌گوید:
«سرزمینهای آسان، انسانهای تن‌آسا می‌پرورند. این استعداد به هیچ خاکی داده نشده است که میوه‌های خوب و سربازانِ خوب را با هم تولید کند».

هرودوت که این عبارت را از او نقل کرده، کتاب خود را بدین‌گونه پایان می‌دهد:
«ایرانیان به او حق دادند، و این راه را برگزیدند که در سرزمینِ نا‌آبادی زندگی کنند و فرمانروا باشند، تا آنکه در دشت‌های باروَر تخم بکارند و از آن بردگی بدرَوَند.»

📚ایران و یونان در بستر باستان

@dr_eslaminodoushan
     

دکتر اسلامی نُدوشن

25 October 2026 11:19

حافظ از منظر شعرای کُرد
📝سید اسماعیل حسینی

حافظ شاعر پر آوازه ایران، که او را داننده راز، لسان‌الغیب و کلامش را سحرِ حلال نامیده‌اند، از دیرباز تاکنون در میان شاعران کُرد مقام و منزلت و جایگاه ویژه‌ای یافته است. در کردستان کمتر کتابخانه شخصی یافت می‌شود که در آن چندین نسخه از دیوان حافظ نباشد.
در قدیم رسم بر این بود هرگاه فردی به نوعی از بیماری مبتلا می‌شد و یا قصد انجام کار مهمی داشت نزد سادات و شیوخ منطقه می‌رفت و از آنها درخواست می‌کرد که به دیوان حافظ تفأل کنند که آیا شخص بیمار رو به بهبود خواهد رفت؟! آن کار خیر که قصد انجامش دارند ختم به خیر خواهد شد یا خیر؟!

ادامه این یادداشت را از سایت روژان بخوانید.
----------------
کانال دکتر اسلامی ندوشن
@dr_eslaminodoushan

دکتر اسلامی نُدوشن

24 October 2026 19:59

از دوام تاریخی تا تاب‌آوری اجتماعی؛ بازاندیشی در پیوند حکمرانی و جامعه ایرانی (خوانشی با الهام از اندیشه محمدعلی اسلامی ندوشن)


این یادداشت بر پایه خوانش تفسیری بخش‌هایی از کتاب ایران و تنهایی‌اش اثر محمدعلی اسلامی ندوشن، تدوین شده است. مدل سه‌ سطحی، مفهوم «توازن تاب‌آورانه»، چرخه پیوند ظرفیت‌ها و ابعاد اجرایی سیاستی، صورت‌بندی تحلیلی این یادداشت هستند.
یکی از ظرفیت‌های تحلیلی اندیشه اسلامی ندوشن، توجه هم‌زمان به گذشته تاریخی، وضعیت اجتماعی و آینده زندگی انسانی است. از این زاویه می‌توان تاب‌آوری اجتماعی را در پیوند سه افق زمانی فهمید: زمان بلندمدت فرهنگ و هویت، زمان میان‌مدت نهادها و تصمیم‌گیری‌ها، و زمان کوتاه‌مدت زندگی روزمره مردم.

متن کامل این یادداشت را در سایت پژوهشگاه مطالعات امنیت و پیشرفت وزارت علوم بخوانید.


@dr_eslaminodoushan

دکتر اسلامی نُدوشن

23 October 2026 18:50

استاد اسلامی ندوشن در آبان‌ماه سال ۱۳۵۳ به شوروی سفر کردند. کتاب «در کشور شوراها» روزنوشت‌های این سفر است.

موافقید که در آبا‌ن‌ماه امسال، با ایشان همسفر شویم و هر روز، قسمتی از وقایع این سفر را بخوانیم؟

@dr_eslaminodoushan

دکتر اسلامی نُدوشن

21 October 2026 08:33

یک مقاله پژوهشیِ تازه و خوب

بررسی زمینه‌های شخصی‌نویسی با تکیه بر دو مجموعه «روزها» و «روزها در راه»

📝 دکتر اکبر شایان سرشت، نگارسادات معصومزاده، دکتر سید مهدی رحیمی

نویسندگان این پژوهش که اعضای هیئت علمی دانشگاه بیرجند یا دانشجوی دکتری ادبیات غنایی این دانشگاه هستند در چکیده مقاله خود آورده‌اند: "با بررسی مجموعه آثار محمدعلی اسلامی ندوشن و شاهرخ مسکوب به عنوان پرچمداران شخصی‌نویسی در ادبیات معاصر و با تکیه بر دو اثر «روزها» و «روزها در راه» که مصداق بارز شخصی‌نویسی هستند به سه زمینه تجربه، میل به جاودانگی و التیام دست یافتیم."

@dr_eslaminodoushan

دکتر اسلامی نُدوشن

19 October 2026 11:41

سخنان شیرین و نمکین استاد هوشنگ مرادی کرمانی درباره‌ی نویسندگی و ویژگی‌های یک نویسنده
و اشاره به کتاب روزهای دکتر اسلامی ندوشن به عنوان یکی از بهترین زندگی‌نامه‌های فارسی.

@sarvpub

دکتر اسلامی نُدوشن

18 October 2026 10:01

آقای مهران اسلامی ندوشن، فرزند استاد اسلامی:

«نکته‌ی حائز توجه در زندگی پدر، سلامت می‌باشد. سلامت جسم با درست غذاخوردن و ورزش‌کردن؛ به طوری‌که سالیانِ سال، سحر بیدار می‌شدند و در مسیر کلکچال یا دیگر مسیرهای کوهنوردی اطراف شمیرانات پیاده‌روی می‌کردند و بعد، کارهای روزانه شروع می‌شد.
این عادت پیاده‌روی روزانه تا چندسال پیش که ضعف دیگر اجازه نمی‌داد، در فضاهای سبز و خیابان‌های اطراف منزل ادامه داشت.
همچنین سلامت روان با یادگیری و مطالعه و به‌طور کامل وقت را ارزشمندشمردن و تلف‌نکردن.

ایشان زندگی بسیار پرباری داشتند و به نحوی که می‌خواستند از جسم(با پیاده‌روی و تغذیه‌ی سالم) و روان(با مطالعه و نویسندگی) استفاده کردند تا این‌که دیگر قوّتی در بدن باقی نمانده بود.»

🍃روز تربیت‌بدنی و ورزش بر همراهان ورزشکار و ورزش‌دوست، گرامی‌باد.

کانال دکتر اسلامی ندوشن
@dr_eslaminodoushan

دکتر اسلامی نُدوشن

17 October 2026 05:46

به مناسبت ۲۵ مهر روز شهادت فرخی یزدی شاعر آزادی‌خواه ایران

وطن نیز از آنجا مفهوم پیدا می‌کند که کانونِ «یادگارها» است، وگرنه خاکی بیش نیست، و یادگارها هم حاصلِ کوششِ انسانی‌اَند. ایران یعنی دستاوردهای انسانی‌اَش از گذشته‌های دور.

@dr_eslaminodoushan

دکتر اسلامی نُدوشن

14 October 2026 21:49

به مناسبت هفته خوشنویسی، پخش فیلم مستند "محمود رهبران"
از شبکه چهار سیما، جمعه، ۲۴ مهر، ساعت ۱۸

اساتید به‌نام خوشنویسی هم‌چون استاد امیرخانی، علی شیرازی، امیراحمد فلسفی، قاسم غلامی، میرحیدر موسوی و ... روایت‌های خود را استاد رهبران در این مستند بسیار زیبا و خوش‌ساخت بیان می‌کنند.


"خط نستعلیق و شکسته علاوه بر آنکه بیان مفهومی می‌کنند، رقص و آهنگی نیز در خود دارند. این رقص و آهنگ افزون بر خوشنویسی است؛ حالتی است که آن را از حوزهٔ بیان وارد حوزۀ موسیقی و نقش می‌کند، و ازاین‌رو ما می‌توانیم نستعلیق و شکسته را «نقش سخن‌گو» بنامیم."
مقاله تقارن هنرها، به‌زودی در مجموعه ایران
-------
کانال دکتر اسلامی ندوشن
@dr_eslaminodoushan

دکتر اسلامی نُدوشن

12 October 2026 21:03

چرا اسلامی ندوشن دیوان حافظ را شاهنامه دوم می‌دانست؟

«م‍اج‍رای‌ پ‍ای‍ان‌ن‍اپ‍ذی‍ر ح‍اف‍ظ» از آثار مح‍م‍دع‍ل‍ی‌ اس‍لام‍ی‌ن‍دوش‍ن‌ است. ندوشن در این کتاب، پژوهشی جامع درباره زندگی، شخصیت و جهان شعری حافظ شیرازی داشته است.

این اثر حاصل بیش از سه‌دهه تأمل، تدریس و نوشتن اسلامی‌ندوشن پیرامون شعر و جهان‌بینی خواجه شمس‌الدین محمد حافظ شیرازی است و مقالاتی را در بر می‌گیرد که طی سال‌های متمادی در نشریات معتبر ادبی به چاپ رسیده و سپس با بازبینی و تدوین در قالب یک مجموعه منسجم منتشر شده‌اند.

این یادداشت موشکافانه و دقیق را در سایت تسنیم بخوانید:
https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1405/07/20/3721026/چرا-اسلامی-ندوشن-دیوان-حافظ-را-شاهنامه-دوم-می-دانست/amp

////////
#سرو_سخنگو 🌿
@sarvpub

دکتر اسلامی نُدوشن

12 October 2026 10:12

چرا فال حافظ می‌گیریم؟
آیا حافظ، علم غیب داشته؟ چرا در بسیاری‌اوقات، فال‌هایش درست از آب درمی‌آید؟

دکتر اسلامی نُدوشن در کتاب «ماجرای پایان‌ناپذیر حافظ» به سراغ رازی رفته که قرن‌هاست ما را شیفته‌ی این رندِ شیرازی نگه داشته است و درباره‌ی او، مفصّلاً صحبت کرده است.

شما آخرین بار کِی به دیوان حافظ تفأل زدید؟ لطفاً به پیج نشر سرو سخنگو بروید و پاسخ جناب حافظ را  برایمان بنویسید.
شاید برنده‌ی کتاب ارزشمند «ماجرای پایان‌ناپذیر حافظ» شدید. 😉
https://www.instagram.com/sarvesokhangou

////////
@sarvpub

دکتر اسلامی نُدوشن

10 October 2026 17:29

۱۹ مهر زادروز استاد محمدرضا شفیعی کدکنی گرامی‌باد

دکتر اسلامی ندوشن درباره‌ی ایشان گفته است: «شفیعی‌کدکنی شاعر مهمّی است و از معدود کسانی است که ادبیاتِ گذشته را خوب می‌شناسد. این آشنایی با ادب فارسی حُسنی است برای کار، چون پایه و مایه به کار می‌بخشد. یک چیز در کنار شاعری او قرار گرفته است و آن جنبه تحقیق آکادمیکی او است که در سطح بالاست‌.»

🍃نفَسَت شکفته بادا
نگهت خجسته بادا🍃

@dr_eslaminodoushan

دکتر اسلامی نُدوشن

08 October 2026 07:53

به مناسبت روز کودک، بخشی از سخنرانی استاد اسلامی ندوشن درنشست فرهنگی انجمن نویسندگان کودک و نوجوان، در مهرماه ۱۳۸۱ را می‌خوانیم:

«ضرورت دارد که جریان تاریخی ایران برای بچه‌ها تفهیم شود تا بدانند فرزند چه سرزمینی هستند، چطور به وجود آمده‌اند و در چه شرایطی زیسته‌اند و گذشتگان و نیاکان آنها چه جریان‌هایی را گذرانده‌اند.

زیرا اصولاً تمدن و تاریخ یعنی یاد و خاطره. تاریخ، حافظهٔ بشری است. همان‌طور که یک انسان حوادث گذشتهٔ خودش را از کودکی تا بعد در حافظه نگهداری می‌کند و کل شخصیت او را همین حافظه تشکیل می‌دهد، تاریخ نیز حافظهٔ قومی و حافظهٔ یک ملت است و اگر انسان حافظهٔ خود را از دست بدهد و دچار آلزایمر تاریخی شود از انسانیّت خودش افتاده است.»

🎞️ اجرای سرود ما گل‌های خندانیم، سال ۱۳۵۲

کانال‌ دکتر اسلامی ندوشن
@dr_eslaminodoushan

دکتر اسلامی نُدوشن

06 October 2026 13:58

به مناسبت چهاردهم مهرماه، روز تهران، بخشی از مقاله‌ی «پایتختی که تبدیل به پای تخته شده‌است» را بخوانیم:

شهری که از لحاظ داده‌های طبیعی آنقدر نازنین است، سال‌هاست که جنگلِ بتون و آهن‌پاره شده است. مرغ‌ها از آن فرار کرده‌اند، حتّی خرابه‌ای آنقدر مهمان‌پذیر ندارد که جغد بر آن بنشیند. زمانی که تهران برای خود شهری بود، حتّی ندارها و بی‌امکان‌ها هم از آن بهره‌ای داشتند: «بوی بهار می‌شنیدند، شکوفه و بلبلی در گوشه و کنار خبرِ نو شدنِ سال را می‌داد. حزنِ لطيفِ پائیز بود و برگ‌ها در زیر پا خِش‌خِش می‌کردند. صدای شُر‌شُر آبی می‌آمد که گندیده نبود.»
ولی اکنون درازیِ ساختمان‌ها، غلظتِ هوا که طعمِ گریسِ سوخته دارد، چاله‌ها، موتوسيکلت در پیاده‌رو، تعفّنِ هرزِ آب، و از همه بدتر بوی «بُق کردگی»... شما را وا می‌دارد که فقط سر در گریبان فرو برید و روح خود را بخارانید، چنانکه گویی گَری گرفته است و سال‌هاست که حمّام نرفته‌اید.

📚سخن‌ها را بشنویم، دکتر اسلامی ندوشن، ۱۳۶۹
🎞️ از مستند «تهران انار ندارد»

@dr_eslaminodoushan

دکتر اسلامی نُدوشن

05 October 2026 08:48

«بر سمندِ نیروی خود متّکی بودم. آرزویم این بود که با ادبیات، هم امرارِ معاش بکنم و هم عیش. همواره عقیده‌ام این بوده که سعادتِ انسان در این است که گرایش‌های درونی‌اش با شغلش هم‌خوانی داشته باشد.»

#روزها_جلد_اول_و_دوم

کانال دکتر اسلامی ندوشن
@dr_eslaminodoushan