مردم‌نامه (تاریخ مردم)

03 June 2026 12:23

👈در هزار و پانصدمین سالگرد ولادت رسول خدا حضرت محمد مصطفی(ص)  برگزار می‌شود:
🏷رونمایی از مجموعه چهارده جلدی روزشمار سیره نبوی
▫️تألیف و تدوین: غلامحسین زرگری‌نژاد

🕑زمان: شنبه بیست و سوم خردادماه ۱۴۰۵ – ساعت ۱۷
📍مکان: مرکز همایش‌های بین‌المللی کتابخانه ملی ایران
 
👈در مطالعه سیره نبوی، یکی از مسائل و چالش‌های اصلی، پراکندگی روایت‌ها، ناهمگونی گزارش‌های تاریخی و تفاوت‌های تاریخ‌گذاری در منابع متقدم سیره است که دسترسی پژوهشگران و علاقه‌مندان را به نمایی منظم و قابل جست‌وجو دشوار کرده است. در این اثر پژوهشی، روایت‌های منابع دست‌اول، گردآوری و با روش نقد سند و متن تطبیق داده شده و وقایع بر حسب روز، ماه و سال با معادل‌سازی تقویم قمری، میلادی و شمسی به‌صورت استاندارد در کنار سلسله‌ارجاعات ثبت گردیده است. روزشمار سیره نبوی علاوه بر چاپ به صورت کاغذی، در قالب یک پایگاه داده و وب‌سایت پژوهشی نیز به زودی عرضه خواهد شد تا پژوهشگران بتوانند به تمامی محتوای آن به شکل برخط دسترسی داشته باشند.

نگارستان اندیشه: ناشر تخصصی علوم انسانی

مردم‌نامه (تاریخ مردم)

01 June 2026 08:00

https://youtube.com/shorts/N6FJ3bIP9dM

مردم‌نامه (تاریخ مردم)

31 May 2026 18:02

"برایم کوله‌ی نو می‌خری بابا؟"

کوله‌پشتی‌ها

برای کودکان به‌خون‌خفته‌ی دبستان میناب


شکسته شورِ شادی در گلوی کوله‌پشتی‌ها
فروپژمرده شوق و های‌و‌هوی کوله‌پشتی‌ها

دبستان چون نیستان شعله‌ور، آمیخته دود و
دّمِ باروت و خون با عطر و بوی کوله‌پشتی‌ها

در این آوار می‌کاوند مادرها به‌نومیدی
به ناخن خاک را در جست‌و‌جوی کوله‌پشتی‌ها

تصوّر تلخ‌تر از این؟ که مادر کودکِ خود را
شناسایی کند با عکسِ روی کوله‌پشتی‌ها؟

تو منشورِ حقوقِ کودکان را خوب می‌دانی!
گواهش: لقمه‌های مانده توی کوله‌پشتی‌ها

به‌مستی می‌زنی در خیمه‌های کودکان آتش
مگر از اسب افتاده عموی کوله‌پشتی‌ها؟

اگر امروز نه، یک روز زانو می‌زنی آخر
برای عذرخواهی رو‌به‌روی کوله‌پشتی‌ها

فروردین ۱۴۰۵
#شعرطورهای_ابراهیم_موسی_پور_بشلی
@AndoneMila

مردم‌نامه (تاریخ مردم)

30 May 2026 17:06

رسم روزگار

   روزگار حیف روا ندارد هرآینه داد مظلومان بدهد و دندان ظالمان بکند.
سعدی

/channel/hichestandr

/channel/mardomnameh

مردم‌نامه (تاریخ مردم)

30 May 2026 13:01

✍️ سیروس علی‌نژاد در گفت‌وگو به مناسبت ۱۰۳ سالگی موحد مطرح کرد؛

🖊 محمدعلی موحد؛ آمیخته‌ای از طلا و نقره

سیروس علی‌نژاد، روزنامه‌نگار، گفت: زندگی محمدعلی موحد یک ملغمه است؛ اما نه یک ترکیب بی‌ارزش. ملغمه‌ای ساخته شده از اشیا و فلزات گوناگون که سهم فلزات گران‌بها مثل طلا و نقره در آن بسیار زیاد است.»
سرویس ادبیات خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) – مرضیه نگهبان مروی: برخی نام‌ها در تاریخ یک سرزمین، فراتر از یک شخص، به یک «نهاد» بدل می‌شوند. محمدعلی موحد یکی از همین نام‌های استوار است. او که امروز قدم به ۱۰۳ سالگی می‌گذارد، شاهد زنده یک قرن تلاطم، نوسازی و بحران در ایران بوده و در متن بسیاری از این وقایع، از ملی شدن صنعت نفت تا احیای میراث عرفانی ایران، نقشی کلیدی ایفا کرده است. او را ملغمه‌ای از دانش‌ها می‌دانند؛ مردی که هم‌زمان می‌تواند بر کرسی قضاوت بین‌المللی بنشیند و هم در کوچه‌پس‌کوچه‌های ذهن شمس تبریزی قدم بزند.
@sokhanranihaa
کتابی که در راه است

در این گفت‌وگو علین‌ژاد خبر از کتابی می‌دهد که به زودی توسط انتشارات ققنوس منتشر خواهد شد؛ کتابی که حاصل ۳۰ سال گپ‌وگفت، چای خوردن و لذت بردن از محضر استاد است.

علی‌نژاد می‌گوید: «در این کتاب، هم زندگی‌نامه‌اش را نوشتم و هم بسیاری از خاطراتش را که در هیچ‌کجای دیگر گفته یا نوشته نشده است. درواقع این کتاب حاصل همنشینی‌های من با دکتر موحد است. او در مجالس خصوصی، وقتی یاد شعرا می‌افتد، نشان می‌دهد که چقدر در شعر فارسی غور کرده و حافظه غریبی دارد که همه را به یاد می‌آورد.»

از تبریز تا لاهه، از لاهه تا قونیه
محمدعلی موحد در دوم خرداد ۱۳۰۲ در شهر تبریز دیده به جهان گشود. زندگی او از همان آغاز با جست‌وجوگری گره خورد. او که دانش‌آموخته حقوق بود، در دوران ملی شدن صنعت نفت به شرکت نفت پیوست و بعدها به یکی از ارکان حقوقی این سازمان بدل شد. حضور او در لاهه و همراهی‌اش با هیئت اعزامی ایران، او را به حافظه‌ی زنده تاریخ معاصر نفت بدل کرد؛ کتاب «خواب آشفته نفت» او هنوز هم معتبرترین روایت از آن دوران پرآشوب است.

اما موحد فقط در جهان خشک قانون و نفت باقی نماند. او با تصحیح «مقالات شمس تبریزی»، انقلابی در مولاناپژوهی ایجاد کرد. تا پیش از موحد، شمس شخصیتی اسطوره‌ای و مه‌آلود بود، اما او با دقت علمی و شهود عرفانی، شمس را از پسِ غبار قرون بیرون کشید و به ما بازگرداند. ترجمه «سفرنامه ابن‌بطوطه» و آثار متعدد در باب تاریخ مغول و متون کلاسیک، بخش دیگری از کارنامه پربار اوست.

در این گزارش، به بهانه زادروز این پیر فرزانه، به سراغ سیروس علی‌نژاد، روزنامه‌نگار پیشکسوت و یار دیرین استاد رفته‌ایم تا از دریچه‌ی نگاه او که بیش از سه دهه با موحد حشرونشر داشته، به تماشای این شخصیت بی‌بدیل بنشینیم.

محمدعلی موحد؛ ملغمه‌ای از طلا و نقره
سیروس علی‌نژاد
سی سال همنشینی با فلزات گران‌بها

سیروس علی‌نژاد، که خود از بزرگان عرصه گفت‌وگو و گزارش است، رابطه خود با موحد را نوعی «تلمذ و همنشینی مدام» توصیف می‌کند. او معتقد است برای شناختن موحد، نباید فقط به کتاب‌هایش نگریست، بلکه باید به منش و روش زندگی او چشم دوخت.

علی‌نژاد در توصیف زندگی موحد، استعاره‌ای جالب به کار می‌برد: «زندگی او یک ملغمه است؛ اما نه یک ترکیب بی‌ارزش. ملغمه‌ای ساخته شده از اشیا و فلزات گوناگون که سهم فلزات گران‌بها مثل طلا و نقره در آن بسیار زیاد است.» او معتقد است موحد در هر ساحتی که وارد شده، از نفت و حقوق گرفته تا عرفان و تاریخ، به بهترین وجه از پس کار برآمده و توانسته است چیزی به دانش و معلومات ما اضافه کند.

یکی از نکات شگفت‌انگیزی که علی‌نژاد به آن اشاره می‌کند، وسعت تخصص‌های موحد است. او می‌گوید: «عجیب است که این زمینه‌های گوناگون ظاهراً به هم ربطی ندارند؛ از ابن‌بطوطه تا مقالات شمس، و از آنجا تا نفت و تاریخ مغول. من حتی فکر نمی‌کردم او تا این حد عمیق روی تاریخ مغول کار کرده باشد، اما او نگاهی نو دارد و معتقد است تاریخ ایران را باید به دوران پیش و پس از مغول تقسیم کرد.».

نفت یا شمس؛ ترجیحِ پیرِ صدساله چیست؟

وقتی از علی‌نژاد پرسیده می‌شود که موحد کدام نقش خود را بیشتر دوست دارد؛ مرد قانون بودن یا سالک شمس بودن؟ او پاسخ می‌دهد: «او غرق در ادبیات فارسی است، هرچند آن را چندان بروز نمی‌دهد. اما اگر بخواهیم دقیق‌تر بگوییم، او در همه‌جا موفق است. در نفت نظیر ندارد، چون با تمام بزرگان این عرصه نشست و برخاست خصوصی و نزدیک داشته است. اما در عوالم معنوی، بی‌تردید مولانا و شمس او را تسخیر کرده‌اند. ...

📌 ادامه

.
🆔 @sokhanranihaa
🆔 @qoqnoospub
🆑 #کانال‌سخنرانی‌ها
🌹

مردم‌نامه (تاریخ مردم)

29 May 2026 20:33

⚫️معرفی مقالات شمارهٔ ۳۴ فصلنامهٔ مردم‌نامه

🔘دربارهٔ تاریخ‌نگاری محمدابراهیم باستانی پاریزی

◾️باستانی پاریزی و درک پیشرو از منطق‌های درون‌بومی تاریخ و فرهنگ ایران

🖊جواد مرشدلو، استادیار تاریخ دانشگاه تربیت مدرس

▪️این مقاله به تحلیل جایگاه ویژۀ باستانی پاریزی در شناخت منطق درونی تاریخ و فرهنگ ایران می‌پردازد. نویسنده با اشاره به حجم عظیم آثار باستانی پاریزی یادآوری می‌کند که خواندن نوشته‌های او فراتر از یک وظیفۀ دانشگاهی تجربه‌ای سرشار از معرفت است.

▪️محور اصلی در این نوشتار، دفاع باستانی پاریزی از «زیست بومی» و هویت روستایی ایران در برابر موج‌های شتاب‌زدهٔ مدرنیزاسیون است. برخلاف بسیاری از نخبگان عصر نوسازی، که روستا را مانعی برای پیشرفت می‌دیدند، پاریزی آن را بخش حیاتی و تپندۀ ایران تاریخی قلمداد می‌کرد. نویسنده تأکید می‌کند که پاریزی به‌دلیل شناخت عمیق از سازوکارهای اقلیمی و فرهنگی توانست دهه‌ها پیش‌از وقوع بحران‌های زیست‌محیطی و اجتماعی مصائبی را، که ناشی از نوسازی‌های تقلیدی و مهندسی‌شده بود، پیش‌بینی و پیش‌گویی کند. از دیدگاه مرشدلو، میراث پاریزی فقط یک مجموعه کتاب نیست، بلکه نوعی «فهم پیشرو» از منطق تاریخ ایران است که بر پیوند ناگسستنی میان طبیعت، مردم و فرهنگ استوار شده است.

▪️متن کامل مقاله را در فصلنامۀ مردم‌نامه بخوانید.

📓مردم‌نامه را بخوانید و به دوستان و آشنایان بشناسانید. این مهم‌ترین و مؤثرترین کمک به حرکت مردم‌نامه است. ماندگاری و بالندگی مردم‌نامه در گرو همراهی و پشتیبانی شماست. ⚫️🖤

پشتیبانی از پویش مردم‌نامه👇

مردم‌نامه (تاریخ مردم)

28 May 2026 16:28

اینترنت و یا به عبارت درست‌تر فیلترنت پس از نزدیک سه ماه وصل شد و دیدم و شنیدم و خواندم که پاره‌ای از مردم به هم تبریک می‌گفتند!!! شاد بودند از اینکه بخش اندکی از یک حق مسلم و بسیار ابتدایی‌شان که به ستم ستانده شده بود دوباره به آنان داده شده!

به مردم حق می‌دهم. مرگ را دیده و به تب راضی شده‌اند. به پایمال‌شدن پی‌درپی حق و حقوق‌شان خو کرده و عادت‌زده شده‌اند. عادت‌زده و عادت‌کرده به ستم و چپاول. خوکرده به پایمال‌شدن پی‌درپی و آشکار بدیهی‌ترین حقوق. و...

چه بد آفتی‌ست عادت‌زدگی! چه بیماری کشنده‌ای است! چه بد روشی‌ست عادت‌زده‌کردن مردم و عادت‌دادن‌شان به ستم!

من این حال و این حالت مردم و این تبریک‌گویی‌ مردم به یکدیگر بابت اینترنت و این عادی‌شدن حق‌خوری و جور و جفا را به دولت و حکومت و همه‌ی مدیران و سررشته‌داران و زوربدستان ایران تسلیت می‌گویم!

#داریوش_رحمانیان
هفتم خرداد ماه هزار و چهارصد و پنج

/channel/dariush_rahmanian

مردم‌نامه (تاریخ مردم)

27 May 2026 20:30

⚫️معرفی مقالات شمارهٔ ۳۴ فصلنامهٔ مردم‌نامه

🔘دربارهٔ تاریخ‌نگاری محمدابراهیم باستانی پاریزی

◾️حق به تاریخ: بازخوانی تاریخ‌نگاری مردمی محمدابراهیم باستانی پاریزی

🖊سیمین فصیحی، دانشیار گروه تاریخ دانشگاه الزهرا

▪️این مقاله به نقد و واکاوی روش‌شناختی آثار باستانی پاریزی با تمرکز بر تقابل میان تاریخ‌نگاری علمی و روایت‌های عامه‌پسند می‌پردازد. فصیحی معتقد است که باستانی پاریزی در آثارش از چارچوب‌های متداول تاریخ‌نگاری دانشگاهی و روشمندی علمی فاصله گرفته است. سبک باستانی پاریزی نوعی «تاریخ‌نگاری ادیبانه» است که در آن مرز میان واقعیت تاریخی و آرایه‌های ادبی به‌گونه‌ای درهم‌آمیخته است که گاه تشخیص حقیقت از خیال برای خواننده دشوار می‌شود. این رویکرد، آثار او را در جایگاهی میان تاریخ و افسانه قرار می‌دهد که اگرچه برای مخاطب عام جذاب است، اما از منظر نقد تاریخی با چالش‌های جدی روبه‌رو است.

▪️البته فصیحی به تأثیرگذاری عمیق باستانی پاریزی بر حافظۀ تاریخی ایرانیان تأکید دارد و او را مورخی می‌داند که تاریخ را از انحصار نخبگان خارج کرده و به میان مردم برده است. بااین‌حال، هشدار می‌دهد که غلبۀ سبک ادبی و داستانی بر تحلیل‌های ساختاری ممکن است به نوعی سطحی‌نگری در فهم فرایندهای پیچیدۀ تاریخی منجر شود. بنابراین، روش او نباید به‌عنوان الگویی برای تحقیقات دانشگاهی معیار در نظر گرفته شود.

▪️متن کامل مقاله را در فصلنامۀ مردم‌نامه بخوانید.

📓مردم‌نامه را بخوانید و به دوستان و آشنایان بشناسانید. این مهم‌ترین و مؤثرترین کمک به حرکت مردم‌نامه است. ماندگاری و بالندگی مردم‌نامه در گرو همراهی و پشتیبانی شماست. ⚫️🖤

پشتیبانی از پویش مردم‌نامه👇

مردم‌نامه (تاریخ مردم)

25 May 2026 20:33

⚫️معرفی مقالات شمارهٔ ۳۴ فصلنامهٔ مردم‌نامه

🔘دربارهٔ تاریخ‌نگاری محمدابراهیم باستانی پاریزی

◾️بن‌مایه‌های رویکرد تاریخ مفهومی در تاریخ‌نگاری باستانی پاریزی

🖊امید غیاثی، دانش‌آموختۀ دکتری تاریخ ایران باستان دانشگاه تهران

▪️این مقاله به تحلیل سبک منحصربه‌فرد تاریخ‌نگاری باستانی پاریزی با تمرکز بر رویکرد تاریخ مفهومی می‌پردازد. نویسنده معتقد است باستانی پاریزی با ایجاد راهی میانه بین نگارش دانشگاهی و زبان عامیانه مرزهای سنتی میان تاریخ، ادبیات و روزنامه‌نگاری را درنوردیده است.

▪️مقاله تبیین می‌کند که باستانی پاریزی آگاهانه از رویکردهای پوزیتیویستی فاصله گرفته و به‌جای تمرکز بر صدق و کذب وقایع بر «فهم» تاریخ و پیوند میان گذشته و حال تأکید داشته است. نویسنده با اشاره به بن‌مایه‌های تاریخ مفهومی در آثار پاریزی نشان می‌دهد که وی به مرزهای تاریخ مفاهیم نزدیک شده است. هرچند این ظرفیت‌ها به‌شکلی کامل پرورده نشده‌اند، اما همچنان دریچه‌ای نو برای بازخوانی تاریخ اجتماعی ایران به شمار می‌روند.

▪️متن کامل مقاله را در فصلنامۀ مردم‌نامه بخوانید.

📓مردم‌نامه را بخوانید و به دوستان و آشنایان بشناسانید. این مهم‌ترین و مؤثرترین کمک به حرکت مردم‌نامه است. ماندگاری و بالندگی مردم‌نامه در گرو همراهی و پشتیبانی شماست. ⚫️🖤

پشتیبانی از پویش مردم‌نامه👇

مردم‌نامه (تاریخ مردم)

24 May 2026 20:31

⚫️معرفی مقالات شمارهٔ ۳۴ فصلنامهٔ مردم‌نامه

🔘دربارهٔ تاریخ‌نگاری محمدابراهیم باستانی پاریزی

◾️از تاریخ‌نگاری محلی تا تاریخ‌نگاری مردم

🖊جواد عباسی، دانشیار بازنشستۀ دانشگاه فردوسی مشهد

▪️این نوشتار به بررسی ابعاد علمی و ویژگی‌های اخلاقی و روش‌شناختی باستانی پاریزی می‌پردازد. نویسنده با مرور خاطرات آشنایی خود با باستانی پاریزی، از سال ۱۳۶۹ در دانشگاه تهران تا آخرین دیدار در سال ۱۳۹۰ در لهستان، به پیوند عمیق باستانی پاریزی با تاریخ و فرهنگ ایران اشاره می‌کند و از وی به‌دلیل تمرکز پیشگامانه بر پژوهش‌های منطقه‌ای با عنوان «پدر تاریخ‌نگاری محلی نوین» یاد می‌کند.

▪️بخش مهمی از مقاله به تبیین دیدگاه باستانی پاریزی دربارۀ ضرورت تاریخ‌نگاری محلی اختصاص دارد. عباسی در پایان نتیجه می‌گیرد که نقش باستانی پاریزی در گذار از تاریخ‌نگاری سنتی به تاریخ مردم انکارناپذیر است.

▪️متن کامل مقاله را در فصلنامۀ مردم‌نامه بخوانید.

📓مردم‌نامه را بخوانید و به دوستان و آشنایان بشناسانید. این مهم‌ترین و مؤثرترین کمک به حرکت مردم‌نامه است. ماندگاری و بالندگی مردم‌نامه در گرو همراهی و پشتیبانی شماست. ⚫️🖤

پشتیبانی از پویش مردم‌نامه👇

مردم‌نامه (تاریخ مردم)

24 May 2026 17:05

سرکوب مجازی: از «بهانه» تا واقعیّت!
/channel/historyandlife
در حالی که حدود سه ماه از قطع دسترسی مردم ایران به اینترنت جهانی سپری شده است و با وجود اعتراضات گسترده مردم، اعم از نخبگان فرهنگی – اجتماعی، اصناف و حتی اعتراف برخی مدیران دولتی، همچنان به «بهانه» «حفظ امنیّت»، از شنیدن صدای مردم سرباز زده می‌شود. بااین‌حال پرسش‌هایی بنیادین در مورد این «بهانه‌جویی» و مطالبه ملّی برای توقف این وضعیّت همچنان پابرجاست. برخی از پرسش‌ها از این قرارند:
- همچنانکه بسیاری یادآور شده‌اند آیا کسانی که بنابر ادعای رسمی قصد فعالیّت ضدامنیِّتی دارند و عامل دشمنِ مجهز به انواع و اقسام امکانات هستند نمی‌توانند راه یا راه‌هایی برای انجام این‌گونه فعالیّت‌ها بیابند؟
- چرا دیگر کشورهای درگیر در جنگ و از جمله کشورهای منطقه (اسرائیل، کشورهای حوزه خلیج فارس) ضمن مراقبت و شناسایی و معرفی موارد مشکوک امنیّتی، به سیاست قطع اینترنت جهانی روی نیاورده‌اند؟
- آیا حتی در صورت وجود برخی ملاحظات امنیّتیِ معمول، آنچه در حال انجام است بیش از آنکه «نگرانی امنیّتی» باشد، ناشی از «ناتوانی در برقراری امنیّت» از مسیرهای متعارف در جهان نیست؟
- سرکوب مجازی چه نسبتی با فروش اینترنت ویژه (پرو . ...) و طبقاتی کردن آن دارد و تعارض در این زمینه را چگونه می‌توان توجیه کرد؟
- سرانجام آنکه با توجه به پیشینه سرکوب مجازی در کشور و ناتوانی دولت پزشکیان در عمل به تعهد خود برای رفع آن چرا باید انتظار داشت افکار عمومی «توجیه» و «بهانه‌جویی» رسمی را بپذیرد؟

جواد عبّاسی
سوم خرداد 1405

مردم‌نامه (تاریخ مردم)

24 May 2026 04:12

💠 ۱۰۳ سالگیِ سرو تناور فرهنگ ایران
🎊امروز استاد محمدعلی موحد ۱۰۳ساله شدند. دیر زی ای استاد بزرگ

🎥 شرح ویدئو:
سؤال: وضع ما در دنیای معاصر چه می‌شود آقای دکتر؟
پاسخ حضرت استاد موحد را ببینید و بشنوید.
ویدئو برای کمتر از یک سال قبل است، ۱۹ خرداد ۱۴۰۴.
//////////////////////////////////////
@dr_eslaminodoushan

مردم‌نامه (تاریخ مردم)

23 May 2026 17:57

فرمت چکیده مقاله همایش عطاملک جوینی۱۴۰۵

مردم‌نامه (تاریخ مردم)

23 May 2026 17:56

فرمت چکیده همایش بیهقی۱۴۰۵

مردم‌نامه (تاریخ مردم)

22 May 2026 20:33

⚫️معرفی مقالات شمارهٔ ۳۴ فصلنامهٔ مردم‌نامه

🔘دربارهٔ تاریخ‌نگاری محمدابراهیم باستانی پاریزی

◾️باستانی پاریزی و تاریخ ایران صفوی

🖊مقصودعلی صادقی، دانشیار گروه تاریخ دانشگاه تربیت مدرس

▪️این مقاله به بررسی جایگاه ویژۀ دوران صفویه در منظومۀ فکری و آثار باستانی پاریزی می‌پردازد. نویسنده تبیین می‌کند که باستانی پاریزی با تألیف کتاب‌هایی مانند سیاست و اقتصاد عصر صفوی و تصحیح متون کلیدی تاریخ محلی کرمان سهم بسزایی در بازشناسی این دوره داشته است.

▪️اشاره به روش‌شناسی منحصربه‌فرد باستانی پاریزی در مواجهه با منابع تاریخی و رویکرد تاریخ از پایین و جان بخشیدن به آن بخش دیگر مقاله است. نویسنده نشان می‌دهد که روایت‌های مردمی و جزئیات زندگی روزمره به ابزاری برای تحلیل کلانِ وضعیت تجارت و معیشت تبدیل می‌شود. سبک باستانی پاریزی در تاریخ‌نگاری عصر صفوی سبکی متمایز و پیشرو است که در آن انسان و جامعه محوریت دارند و او موفق شده است پیوند استواری میان واقعیات مستند تاریخی و حافظۀ جمعی ایرانیان برقرار کند.

▪️متن کامل مقاله را در فصلنامۀ مردم‌نامه بخوانید.

📓مردم‌نامه را بخوانید و به دوستان و آشنایان بشناسانید. این مهم‌ترین و مؤثرترین کمک به حرکت مردم‌نامه است. ماندگاری و بالندگی مردم‌نامه در گرو همراهی و پشتیبانی شماست. ⚫️🖤

پشتیبانی از پویش مردم‌نامه👇

مردم‌نامه (تاریخ مردم)

01 June 2026 20:31

⚫️معرفی مقالات شمارهٔ ۳۴ فصلنامهٔ مردم‌نامه

🔘دربارهٔ تاریخ‌نگاری محمدابراهیم باستانی پاریزی

◾️فرازهایی از ایام معلمی محمدابراهیم باستانی پاریزی در کرمان

🖊شهرام یوسفی‌فر، عضو هیئت‌علمی گروه تاریخ دانشگاه تهران

▪️این مقاله به بازخوانی دوره‌ای کمتر شناخته‌شده از زندگی باستانی پاریزی؛ یعنی دوران معلمی او در کرمان پیش‌از مهاجرت به تهران، می‌پردازد. نویسنده با استناد به اسناد و مدارک آرشیوی تلاش کرده است تا تصویری دقیق از آغاز فعالیت‌های حرفه‌ای پاریزی ارائه دهد. این نوشتار نه‌تنها بخشی از زندگی‌نامۀ شخصی او است، بلکه به‌عنوان قسمتی از پیشینۀ گروه تاریخ دانشگاه تهران تلقی می‌شود که ریشه‌های آن به فعالیت‌های آموزشی و اداری پاریزی در کرمان بازمی‌گردد. بخش مهمی از مقاله به فعالیت‌های سیاسی و اجتماعی باستانی پاریزی در کرمان اختصاص دارد.

▪️مقاله نشان می‌دهد که چگونه تجربیات زیستۀ باستانی پاریزی در محیط آموزشی و فضای پرالتهاب سیاسی کرمان زیربنای نگاه خاص او به تاریخ و جامعه را شکل داد. یوسفی‌فر با تأکید بر اینکه باستانی پاریزی در زمینۀ گردآوری مستندات‌ فعالیت‌های خود فردی بسیار دقیق و منظم بود امیدوار است با دسترسی به آرشیو خصوصی او دریچه‌های تازه‌ای به زندگی این مورخ نامدار فراهم شود.

▪️متن کامل مقاله را در فصلنامۀ مردم‌نامه بخوانید.

📓مردم‌نامه را بخوانید و به دوستان و آشنایان بشناسانید. این مهم‌ترین و مؤثرترین کمک به حرکت مردم‌نامه است. ماندگاری و بالندگی مردم‌نامه در گرو همراهی و پشتیبانی شماست. ⚫️🖤

پشتیبانی از پویش مردم‌نامه👇

مردم‌نامه (تاریخ مردم)

31 May 2026 20:31

⚫️معرفی مقالات شمارهٔ ۳۴ فصلنامهٔ مردم‌نامه

🔘دربارهٔ تاریخ‌نگاری محمدابراهیم باستانی پاریزی

◾️باستانی پاریزی و توجه به منابع تاریخ محلی کرمان روزگار صفوی

🖊سید سعید میرمحمدصادق، دانش‌آموختۀ دکتری تاریخ ایران اسلامی و پژوهشگر حوزۀ متون

▪️این مقاله به بررسی یکی از مهم‌ترین کارهای علمی باستانی پاریزی در حوزۀ تصحیح متن؛ یعنی شناسایی و احیای دو منبع تاریخ محلی کرمان در اواخر دورۀ صفوی، می‌پردازد. نویسنده توضیح می‌دهد که چگونه باستانی پاریزی با یافتن یک نسخۀ خطی منحصربه‌فرد در میان آثار سید محمد هاشمی کرمانی دو کتاب تذکرۀ صفویه کرمان و صحیفة‌الارشاد را تصحیح و منتشر کرد.

▪️مقاله بر اهمیت راهبردی این منابع در تحلیل فروپاشی دولت صفوی نیز تأکید می‌کند. باستانی پاریزی با استناد به این متون از کرمان به‌عنوان «پاشنه ‌آشیل» یا نقطۀ آغاز سقوط صفویه یاد کرده است. نویسندۀ مقاله نشان می‌دهد که تصحیحات پاریزی چگونه حلقه‌های مفقودۀ تاریخ سیاسی و نظامی ایران در اواخر سدۀ یازدهم و اوایل سدۀ دوازدهم هجری را بازسازی کرده است. میرمحمدصادق تأکید می‌کند که نگاه تیزبین باستانی پاریزی در انتخاب و تصحیح این آثار فراتر از یک کتاب‌شناختی ساده بوده و تلاشی برای هویت‌بخشی به تاریخ‌نگاری محلی و تبیین پیوند میان حوادث منطقه‌ای با سرنوشت کلان کشور بوده است.

▪️متن کامل مقاله را در فصلنامۀ مردم‌نامه بخوانید.

📓مردم‌نامه را بخوانید و به دوستان و آشنایان بشناسانید. این مهم‌ترین و مؤثرترین کمک به حرکت مردم‌نامه است. ماندگاری و بالندگی مردم‌نامه در گرو همراهی و پشتیبانی شماست. ⚫️🖤

پشتیبانی از پویش مردم‌نامه👇

مردم‌نامه (تاریخ مردم)

30 May 2026 20:33

⚫️معرفی مقالات شمارهٔ ۳۴ فصلنامهٔ مردم‌نامه

🔘دربارهٔ تاریخ‌نگاری محمدابراهیم باستانی پاریزی

◾️اقتصاد به‌مثابۀ فرهنگ در جهان روایی باستانی پاریزی

🖊شادی معرفتی، پژوهشگر تاریخ اقتصادی و دانشجوی دکتری تاریخ ایران بعد از اسلام، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی

▪️این مقاله باستانی پاریزی را مورخ «تاریخ فرهنگی اقتصاد ایران» معرفی می‌کند. نویسنده معتقد است پاریزی اقتصاد را نه از دریچۀ خشک آمار و ارقام، بلکه از طریق روایت، مثل، طنز و تجربۀ زیستۀ مردم بازخوانی کرده است. همچنین، وی تمایزی میان تاریخ اقتصادی کلاسیک و رویکرد پاریزی قائل شده است و تأکید می‌کند او مفاهیم اقتصادی را با فرهنگ و زندگی روزمره پیوند داد و نقد نهاد قدرت و اقتصاد رانتی را در لایه‌های داستانی متن خود گنجاند.

▪️مقاله به تحلیل محتوایی آثار باستانی پاریزی می‌پردازد و میان دو سطح از نگارش اقتصادی وی تفکیک قائل می‌شود و نتیجه می‌گیرد که در جهان روایی پاریزی شبکه‌ای پیچیده از روابط قدرت و معیشت ترسیم می‌شود. نویسنده ضمن اشاره به محدودیت‌های آثار پاریزی از منظر داده‌های منظم آماری تأکید می‌کند که هنر بزرگ باستانی پاریزی تبدیل «عدد» به «روایت» و تبدیل «اقتصاد» به «فرهنگ» بوده است تا از این طریق وجدان تاریخی جامعه را به مناسبات مادی زندگی بیدار نگه دارد.

▪️متن کامل مقاله را در فصلنامۀ مردم‌نامه بخوانید.

📓مردم‌نامه را بخوانید و به دوستان و آشنایان بشناسانید. این مهم‌ترین و مؤثرترین کمک به حرکت مردم‌نامه است. ماندگاری و بالندگی مردم‌نامه در گرو همراهی و پشتیبانی شماست. ⚫️🖤

پشتیبانی از پویش مردم‌نامه👇

مردم‌نامه (تاریخ مردم)

30 May 2026 13:51

فتنه چیست و فتنه‌گر کیست؟

  آمبروز بیرس، طنزپرداز آمریکایی، در کتاب فرهنگ شیطان در تعریف استراحت‌کردن چنین می‌گوید:
استراحت‌کردن = دست از مردم‌آزاری برداشتن

فرهنگ شیطان از سنخ رساله‌ی تعریفات عبید زاکانی است و نویسنده در آن پاره‌ای واژه‌ها و اصطلاحات و مفهوم‌ها را با نگاهی ژرف و قلمی تیز و طنازانه شرح و تعریف کرده است. در آن روزگار - اواخر سده‌ی نوزده و اوایل سده‌ی بیست میلادی - که بیرس می‌زیست و می‌نوشت چند سده از آشنایی غربی‌ها با شیخ اجل سعدی شیرازی می‌گذشت و در آن اوان سعدی در اروپا و آمریکا نام و آوازه‌ای بلند داشت. امرسون حکیم نامدار آمریکایی یکی، و تنها یکی، از شیفتگان و ستایشگران سعدی بود. می‌توان حدس زد تعریفی که بیرس از استراحت‌کردن به دست داده است اقتباس ساده‌ای از این حکایت گلستان بوده باشد:
    « یکی از ملوک بی‌انصاف پارسائی را پرسید: از عبادت‌ها کدام فاضل‌ترست؟ گفت: تو را خواب نیم‌روز تا در آن یک نفس خلق را نیآزاری!
ظالمی را خفته دیدم نیم‌روز
گفتم این فتنه‌ست خوابش برده به
وآن‌که خوابش بهتر از بیداری است
آن‌چنان بدزندگانی مرده به

و در حدیث است که:
الفتنة نائمه لعن‌الله من ایقظها

بروید بخوابید و استراحت کنید تا مردم بیآرمند و بیآسایند.

#داریوش_رحمانیان
نهم خرداد هزار و چهارصد و پنج

/channel/dariush_rahmanian

/channel/mardomnameh

مردم‌نامه (تاریخ مردم)

30 May 2026 08:30

https://youtube.com/shorts/WBtsJMeum8o

مردم‌نامه (تاریخ مردم)

28 May 2026 20:30

⚫️معرفی مقالات شمارهٔ ۳۴ فصلنامهٔ مردم‌نامه

🔘دربارهٔ تاریخ‌نگاری محمدابراهیم باستانی پاریزی

◾️تاریخ‌نگاری باستانی پاریزی از منظر فلسفۀ پل ریکور

🖊بهزاد کریمی، دانشیار گروه ایران‌شناسی دانشگاه میبد

▪️این مقاله به بررسی تطبیقی آرای باستانی پاریزی و پل ریکور، فیلسوف برجستۀ فرانسوی، می‌پردازد. نویسنده تلاش می‌کند تا سبک تاریخ‌نگاری باستانی پاریزی را در چارچوب مفاهیم نظری ریکور مانند «زمان روایی»، «تخیل» و «میمسیس» تحلیل کند.
مقاله تبیین می‌کند که چگونه باستانی پاریزی با استفاده از قدرت تخیل و روایت خلأ میان اسناد خشک تاریخی و تجربۀ زیستۀ مردم را پر می‌کند. مفهوم حافظه و تاریخ در فلسفۀ ریکور در آثار باستانی پاریزی برجسته است و از این طریق تاریخ را از حصار کتابخانه بیرون می‌کشد و به بخشی از زندگی روزمرۀ مردم و حافظۀ جمعی بدل می‌کند.

▪️کریمی تأکید می‌کند که پل ریکور با ارائۀ چارچوبی نظری به ما کمک می‌کند تا فرایند خلق روایت تاریخی را نه‌تنها به‌عنوان عملی علمی، بلکه به‌عنوان عملی خلاقانه و انسانی درک کنیم. این دیدگاه می‌تواند در مطالعات تاریخی ایران، که اغلب بر روش‌شناسی سنتی تمرکز دارد، تحولی ایجاد کند و به مورخان کمک کند تا تاریخ را با بهره‌گیری از روایت و تخیل برای مخاطبان امروزی جذاب‌تر کند.

▪️متن کامل مقاله را در فصلنامۀ مردم‌نامه بخوانید.

📓مردم‌نامه را بخوانید و به دوستان و آشنایان بشناسانید. این مهم‌ترین و مؤثرترین کمک به حرکت مردم‌نامه است. ماندگاری و بالندگی مردم‌نامه در گرو همراهی و پشتیبانی شماست. ⚫️🖤

پشتیبانی از پویش مردم‌نامه👇

مردم‌نامه (تاریخ مردم)

28 May 2026 08:12

https://youtube.com/shorts/XRF5424YInw?si=2EELYxP0Q3uOHXeR

مردم‌نامه (تاریخ مردم)

26 May 2026 20:34

⚫️معرفی مقالات شمارهٔ ۳۴ فصلنامهٔ مردم‌نامه

🔘دربارهٔ تاریخ‌نگاری محمدابراهیم باستانی پاریزی

◾️قبض و بسط تاریخ و تاریخ‌نگاری در آثار و تألیفات محمدابراهیم باستانی پاریزی

🖊سینا فروزش، دانشیار تاریخ ایران اسلامی دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران

▪️این مقاله به واکاوی مؤلفه‌های تاریخ‌نگاری باستانی پاریزی با تأکید بر گذار او از تاریخ سیاسی به تاریخ اجتماعی و مردم‌محور می‌پردازد. نویسنده معتقد است باستانی پاریزی با روحیه‌ای حساس و زبانی ادیبانه تاریخ را از قید روایت‌های خشکِ معطوف به قدرت و پادشاهان رها کرد و به‌سمت توده‌های مردم و زندگی روزمره سوق داد. او با تکیه بر شهود تاریخی و نگاهی کل‌نگر، پیوندی میان گذشته و حال برقرار کرد که در آن حوادث کوچک محلی و چهره‌های گمنام اهمیتی هم‌تراز با وقایع بزرگ سیاسی یافتند.

▪️باستانی پاریزی با تمرکز بر تاریخ منطقه‌ای، به‌ویژه کرمان، توانست الگویی از تاریخ‌نگاری محلی ارائه دهد که دریچه‌ای برای شناخت دقیق‌تر تاریخ کل ایران باشد. او مورخی است که فراتر از ثبت‌کنندۀ وقایع در مقام یک مصلح اجتماعی و طبیب جامعه به‌دنبال بازخوانی هویت ملی ایران از میان زوایای تاریک و فراموش‌شدۀ تاریخ است.

▪️متن کامل مقاله را در فصلنامۀ مردم‌نامه بخوانید.

📓مردم‌نامه را بخوانید و به دوستان و آشنایان بشناسانید. این مهم‌ترین و مؤثرترین کمک به حرکت مردم‌نامه است. ماندگاری و بالندگی مردم‌نامه در گرو همراهی و پشتیبانی شماست. ⚫️🖤

پشتیبانی از پویش مردم‌نامه👇

مردم‌نامه (تاریخ مردم)

25 May 2026 12:25

https://youtube.com/shorts/7aEKoEeqZPw?si=GVJMK6LGZGQYdKYW

مردم‌نامه (تاریخ مردم)

24 May 2026 19:51

کشورداری مردم‌داری است.

اصل و اساس کشورداری مردم‌داری و مردم‌مداری است. بیخ و بنیاد کشور مردم‌اند. همه‌ی آحاد مردم از هر رنگ و نژاد و قوم و زبان و با هر عقیده و کیش و آیین.
تاریخ ایران را که از نظر می‌گذرانیم به روشنی می‌بینم که دوره‌های عزت و عظمت و نیرومندی و بالندگی و شکوفایی کشور با عمل به این اصل پیوندی بنیادین و تنگاتنگ داشته‌اند. برعکس دوره‌های ضعف و زوال و رکود و فقر و آشفتگی و سقوط حکومت‌ها و کشور دوره‌های غفلت از این اصل بوده است.
تاریخ به روشنی گواهی می‌دهد که حکومت‌ها و حاکمانی که خادم و نوکر مردم بوده‌اند در درون و بیرون آقایی و سروری کرده‌اند و برعکس آنان‌که متوهمانه و مغرورانه و بی‌خردانه خواسته و کوشیده‌اند که بر مردم خود اربابی و آقایی کنند ناچار به کرنش در برابر بیگانگان شده‌اند.
در آن گفته‌ی مشهور که می‌گوید با خدا باش پادشاهی کن، بی‌خدا باش هرچه خواهی - تقلا - کن. می‌توان مردم را گذاشت. با مردم باش پادشاهی و آقایی و سروری کن. بی‌مردم باش هرچه می‌خواهی تقلا کن. بجایی نمی‌رسی و بر جای نمی‌مانی. حتی اگر نیرومندترین ارتش‌های دنیا را داشته باشی. بدون مردم هیچی. مردم بیخ و بنیادند. مردم پایه‌اند. پیروزی راستین و پایدار در میدان سیاست فقط با مردم به دست می‌آید. همه‌ی مردم با همه‌ی گونه‌گونی‌های‌شان.

کشورداری مردم‌داری است و لاغیر.
این اصل را فرمانرایان خردمند از کهن‌ترین روزگاران می‌دانستند. روزگار فرمانروایی این فرمانروایان - اسطوره‌ای و تاریخی - در شاهنامه‌ی حضرت فردوسی به بهترین شکل ممکن به روایت درآمده است. فرمانروایان خردمند در اندیشه‌ی شادی مردم بودند. توانگر کردن و آسایش و آرامش و امنیت آنان را بنیادی‌ترین وظیفه و هدف خود می‌دانستند و در این راه می‌کوشیدند. این روش راه آبادی و آبادانی کشور را بازو هموار می‌کرد و نتیجه به خود شاه و حکومت برمی‌گشت. او و حکومت او به شادی و نیرومندی و توانگری مردم شاد و نیرومند و توانگر می‌شد.
و...

مردم بیخ و بنیاد کشورند. نیروی نگهدارنده‌ی کشورند. ماندگاری و بالندگی و نیرومندی و شکوفایی و سربلندی و آبادی ایران از راه عزت و رفاه و توانگری و آزادی و رادی و شادی توده‌ی مردم می‌گذرد. راه دیگری نیست. هر راه دیگری بیراهه و کژراهه و اهریمنی‌ست. دروغ و فریب است.
خداوند این سرزمین را از دروغ و فریب بپاید.

/channel/mardomnameh

مردم‌نامه (تاریخ مردم)

24 May 2026 07:54

🏷درباره فردوسی و شاهنامه او

🖌صدرالدین عینی

▫️به کوشش محسن فرح‌بر
▫️رقعی / شومیز/ ۱۱۲ص

▫️صدرالدین عینی بنیان‌گذار ادبیات نوین فارسی‌تاجیکی، چنان‌که باید شناخته نشده است. این می‌تواند به دو علت باشد: خط سیریلیک یا زبان روسی که همه آثار و تمام پژوهش‌ها درباره او به این خط و زبان نوشته شده است. همین امر و انتساب او به‌ویژه در روزگار استیلای بلشویسم، به اتحاد شوروی، سبب شد او هم مانند محققان شوروی، برای ما رغبت‌انگیز و دلپذیر نباشد. یادداشت‌های صدرالدین عینی را زنده‌یاد علی‌اکبر سعیدی سیرجانی سال‌ها پیش در ایران به چاپ رسانید و تحسین بسیاری را برانگیخت اما بسیاری از آثار او از جمله همین کتاب، تا مدت‌ها منتشر نشده بود. تحقیقی که عینی در شاهنامه فردوسی در دهه‌های بسیار دور به سامان رسانیده، با توجه به زمان تولید اثر بسیار درخور توجه است. او توانسته سرگذشت فردوسی را با استفادۀ صحیح از بیت‌های خود شاهنامه برملا کند و افسانه‌هایی که دربارۀ شخصیت فردوسی و به‌ویژه نحوۀ ارتباط وی با محمود غزنوی و نحوه سرایش شاهنامه و موضوع هجونامه و صلۀ سلطان در منابع و افواه جاری بوده، با دلایل روشن ابطال نماید.

نگارستان اندیشه
.

مردم‌نامه (تاریخ مردم)

23 May 2026 20:34

⚫️معرفی مقالات شمارهٔ ۳۴ فصلنامهٔ مردم‌نامه

🔘دربارهٔ تاریخ‌نگاری محمدابراهیم باستانی پاریزی

◾️میراث هنری و معماری مردم کرمان به‌روایت باستانی پاریزی

🖊لیلا طباطبایی یزدی، دانش‌آموختۀ دکتری هنر اسلامی دانشگاه تربیت مدرس، پژوهشگر و مدرس دانشگاه

▪️این مقاله به بررسی نقش و جایگاه آثار باستانی پاریزی در شناخت تاریخ هنر و معماری منطقۀ کرمان می‌پردازد. نویسنده معتقد است اگرچه باستانی پاریزی مورخ هنر شناخته نمی‌شود، اما روایت‌های او به‌دلیل برخورداری از «منظر درونی» و اشراف عمیق بر تاریخ زادگاهش تصویری دقیق‌تر و متفاوت‌تر از پژوهش‌های ایران‌شناسان غیرایرانی ارائه می‌دهد.

▪️طباطبایی با اشاره به مؤلفه‌های کلیدی روش‌شناسی باستانی پاریزی مانند رابطۀ انسی با محیط و مردم‌گرایی در روایتگری، تبیین می‌کند که باستانی پاریزی برخلاف باستان‌شناسان که فقط به جنبه‌های کالبدی و فنی بناها توجه دارند، آثار معماری و هنری را در پیوند با زندگی روزمره، نیازهای اجتماعی و باورهای مردم کویر تحلیل می‌کند. او با استفاده از طیف گسترده‌ای از منابع دست ‌اول تاریخی و تواریخ محلی به بناهای تاریخی روح می‌بخشد و آنها را به‌عنوان بخشی از هویت زندۀ جامعه معرفی می‌کند. این رویکرد به محققان کمک می‌کند تا پیوند میان جغرافیا، هنر و معیشت مردم را در بستر زمان با دقت بیشتری بررسی کنند.

▪️متن کامل مقاله را در فصلنامۀ مردم‌نامه بخوانید.

📓مردم‌نامه را بخوانید و به دوستان و آشنایان بشناسانید. این مهم‌ترین و مؤثرترین کمک به حرکت مردم‌نامه است. ماندگاری و بالندگی مردم‌نامه در گرو همراهی و پشتیبانی شماست. ⚫️🖤

پشتیبانی از پویش مردم‌نامه👇

مردم‌نامه (تاریخ مردم)

23 May 2026 17:57

فراخوان همایش بزرگداشت عطاملک جوینی و متن های تاریخی- ادبی پسا مغولی: ۲۶ آبان تا۳ آذر۱۴۰۵

مردم‌نامه (تاریخ مردم)

23 May 2026 17:55

فراخوان ۱۶مین همایش بزرگداشت بیهقی، نثر فارسی و متن های تاریخی- ادبی پیشامغولی دردهه اول آبان ۱۴۰۵

مردم‌نامه (تاریخ مردم)

21 May 2026 20:31

⚫️معرفی مقالات شمارهٔ ۳۴ فصلنامهٔ مردم‌نامه

🔘دربارهٔ تاریخ‌نگاری محمدابراهیم باستانی پاریزی

◾️از پاریس تا پاریز؛ پیمودن راه بی‌رهرو

🖊رضا شاه‌ملکی، پژوهشگر تاریخ، مدرس دانشگاه فرهنگیان حکیم فردوسی البرز و دبیر آموزش و پرورش

▪️این مقاله به بررسی سبک منحصربه‌فرد تاریخ‌نگاری باستانی پاریزی و جایگاه او در پیوند تاریخ رسمی و تاریخ مردم‌محور می‌پردازد. نویسنده با اشاره به عنوان کتاب از پاریز تا پاریس باستانی پاریزی استدلال می‌کند که وی راهی بی‌رهرو را در تاریخ‌نگاری ایران پیمود و توانست روایت تاریخ را از مرکز به حاشیه و از نخبگان به‌سمت فرودستان سوق دهد.

▪️بخش اعظم این مقاله به کتاب‌شناسی توصیفی آثار باستانی پاریزی اختصاص دارد. نویسنده به آثاری مانند حماسۀ کویر، نای هفت‌بند، کلاه‌گوشه‌نوشین‌روان و حضورستان اشاره کرده و هریک را از منظر محتوا و رویکرد بررسی می‌کند. شاه‌ملکی، از آخرین آثار و میراث معنوی این مورخ بزرگ نیز غافل نبوده و با اشاره به کتاب‌هایی مانند گوهر شب‌چراغ و گرگ پالان‌دیده نشان‌ می‌دهد که تأملات پاریزی در سال‌های کهنسالی نیز اهمیت دارد. نویسنده تأکید می‌کند که باستانی پاریزی با عبور از چارچوب‌های خشک کلاسیک نوعی از تاریخ‌نگاری را بنیان نهاد که در آن حتی موضوعات به‌ظاهر ساده‌ای مانند سیم‌های تلگراف یا خاطرات روزمره به ابزاری برای درک لایه‌های پنهان گذشته تبدیل شده‌اند.

▪️متن کامل مقاله را در فصلنامۀ مردم‌نامه بخوانید.

📓مردم‌نامه را بخوانید و به دوستان و آشنایان بشناسانید. این مهم‌ترین و مؤثرترین کمک به حرکت مردم‌نامه است. ماندگاری و بالندگی مردم‌نامه در گرو همراهی و پشتیبانی شماست. ⚫️🖤

پشتیبانی از پویش مردم‌نامه👇