Telegram-канал hadikhaniki - دکتر هادی خانیکی: Unsorted

دکتر هادی خانیکی

03 November 2026 17:44

📖📚📝📜🤩📖 📖

زیبا اشراقی و هادی خانیکی در شهرکتاب اهواز از نسبت شعر قیصر با زندگی امروز گفتند
آیین بزرگداشت نوزدهمین سالروز درگذشت قیصر امین‌پور، عصر جمعه ۸ آبان‌ماه ۱۴۰۵ با حضور زیبا اشراقی، هادی خانیکی و جمعی از استادان دانشگاه، شاعران و دوستداران ادبیات در شهرکتاب اهواز برگزار شد. پیش از آغاز این آیین، صبح همان روز، گروه برگزاری بزرگداشت و مهمانان برنامه، از جمله زیبا اشراقی و هادی خانیکی، در گتوند، زادگاه قیصر امین‌پور، گرد هم آمدند و با حضور بر مزار شاعر، یاد و نام او را گرامی داشتند. این دیدار در روز سالگرد درگذشت قیصر، فرصتی بود تا اهالی فرهنگ و دوستداران شعر او در کنار مزارش، بار دیگر با پیوند دیرینه شاعر با خاک و مردم گتوند تجدید پیمان کنند. حضور بر مزار قیصر، مقدمه‌ای معنادار بر بزرگداشت عصر همان روز در شهرکتاب اهواز بود؛ جایی که دوستداران او با گفت‌وگو درباره شعر و اندیشه‌اش، حضور زنده او را در حافظه ادبی و فرهنگی جامعه بازخوانی کردند.
محمود نادری، مدیر رویدادهای فرهنگی شهرکتاب اهواز، نیز درباره اهمیت زنده نگه‌داشتن حافظه ادبی و فرهنگی جامعه سخن گفت. سخنان علی بختیارپور، شعرخوانی فردین کوراوند و نمایش فیلم کوتاهی درباره زندگی قیصر، از دیگر بخش‌های این آیین بود.
اشراقی: ماندگاری شعر در پرسش‌های آن است
زیبا اشراقی، شاعر، نویسنده و پژوهشگر ادبیات و همسر قیصر امین‌پور، سخنان خود را با پرسشی درباره جایگاه امروز شعر او آغاز کرد: پس از نوزده سال، این شعر چه نسبتی با زندگی مخاطبان دارد و چگونه می‌تواند آنان را به تأمل و پرهیز از قضاوت‌های شتاب‌زده دعوت کند؟
او ماندگاری شعر را در توانایی عبور از زمانه شاعر و برقراری ارتباط با نسل‌های بعد دانست. به گفته اشراقی، شعر قیصر با وجود ریشه‌داشتن در تجربه‌های تاریخی و اجتماعی زمان خود، همچنان امکان کشف معناهای تازه درباره عشق، رنج، فقدان، امید و مسئولیت انسانی را فراهم می‌کند.
اشراقی زبان ساده و صمیمی قیصر را از عوامل ارتباط گسترده او با مخاطبان برشمرد؛ زبانی که در عین نزدیکی به گفتار روزمره، از موسیقی، عمق و چندلایگی برخوردار است. او تأکید کرد که قیصر توانسته است میان صمیمیت بیان و استقلال زبان شاعرانه تعادل برقرار کند و تجربه‌های فردی را به تجربه‌هایی جمعی پیوند بزند.
او در ادامه، با روایت خاطره‌ای از روزهای پایانی زندگی قیصر، سه سطر از او را خواند:
«داشتم می‌رفتم
تو صدایم کردی
برگشتم»
اشراقی با طرح این پرسش که «در این سه سطر چه کسی سخن می‌گوید؟»، بر گشودگی شعر به تفسیرهای متفاوت تأکید کرد. از نگاه او، ماندگاری قیصر بیش از آنکه به پاسخ‌های قطعی وابسته باشد، به پرسش‌هایی مربوط است که شعرش همچنان پیش روی خواننده می‌گذارد.
او همچنین رسالت هنرمند را در حساسیت به انسان، جامعه و تاریخ دانست؛ حساسیتی که لزوماً در موضع‌گیری‌های شعاری خلاصه نمی‌شود. اشراقی در پایان، نسبت به تقلیل تحول فکری قیصر به روایتی ساده از گذار آرمان‌گرایی به ناامیدی هشدار داد و بر ضرورت توجه به پیچیدگی‌های آثار او تأکید کرد.
خانیکی: شعر می‌تواند امکان فهم مشترک بسازد
هادی خانیکی، استاد و پژوهشگر علوم ارتباطات، سخنان خود را با یادآوری پیوندش با خوزستان و تجربه بازگشت به گتوند در دوران مواجهه با سرطان آغاز کرد. او با اشاره به یادداشت «سفر به پایتخت»، حضور نام و یاد قیصر در فضاهای عمومی گتوند را نشانه‌ای از پیوند زنده شاعر با مردم دانست.
محور اصلی سخنان خانیکی، «شعر به‌مثابه رسانه» بود. به گفته او، شعر فارسی در دوره‌هایی که رسانه‌های رسمی امکان بازتاب همه صداها و تجربه‌های اجتماعی را نداشته‌اند، توانسته است دردهای فروخورده و لایه‌های کمتر دیده‌شده زندگی را بیان کند.
خانیکی شعر را نه بازتابی منفعل از واقعیت، بلکه بازسازی هنرمندانه آن توصیف کرد؛ فرایندی که در آن، تخیل و زبان شاعر به تجربه‌های پراکنده معنا می‌دهد و مخاطب نیز در بازآفرینی این معنا مشارکت می‌کند.
او شعر قیصر را نمونه‌ای از پیوند تجربه فردی با حافظه جمعی دانست و گفت زبان همدلانه او به خواننده امکان می‌دهد صدای خود را در شعر بازشناسد. به اعتقاد خانیکی، در شرایطی که امکان مفاهمه در جامعه کاهش می‌یابد، چنین شعری می‌تواند به بازسازی ارتباط و گفت‌وگو کمک کند.
خانیکی همچنین به نقش رنج در آفرینش هنری پرداخت و تأکید کرد که رنج، اگر به زبان هنر و همدلی ترجمه شود، می‌تواند از تجربه‌ای انزوا‌آفرین به زمینه‌ای برای فهم مشترک و التیام اجتماعی تبدیل شود.
این آیین با پرسش‌وپاسخ حاضران و سخنرانان به پایان رسید؛ گفت‌وگویی که در آن، شعر قیصر نه فقط به‌عنوان بخشی از خاطره ادبی گذشته، بلکه به‌مثابه امکانی برای مواجهه با مسائل امروز بازخوانی شد.

🆔 @Bookcityinst 📖