shahname_yazd | Unsorted

Telegram-канал shahname_yazd - انجمن شاهنامه فردوسی یزد

-

Subscribe to a channel

انجمن شاهنامه فردوسی یزد

🍎 سیب هوس
غزلی از : #امید_صباغ‌نو

🗣 چامه‌خوان : #سیدسعید_میروکیلی

بی عشق هیچ فلسفه‌ای در جهان نبود
احساس در «الهـۀ ناز» بنان نبود

بی‌شک اگر که خلق نمی‌شد گناه عشق،
دیگـر خدا به فکـر شب امتحان نبود


نشست هفتگی انجمن شاهنامه فردوسی یزد،
هنگام : شنبـه - ۲۳ آبان ۱۴۰۵
جایگاه : دانشگاه امام جواد یزد


🆔
@shahname_yazd

Читать полностью…

انجمن شاهنامه فردوسی یزد

⚔️ جنگ سپاه افراسیاب با سپاه نوذر - کشته شدن قباد به دست بارمان

🗣 شاهنامه‌خوانی بانو #بهناز_بهروزی

نشست هفتگی انجمن شاهنامه فردوسی یزد،
هنگام : شنبـه - ۲۳ آبان ۱۴۰۵
جایگاه : دانشگاه امام جواد یزد


🆔
@shahname_yazd

Читать полностью…

انجمن شاهنامه فردوسی یزد

درود و سد درود؛
خجسته و بکامتان باد هفته نو؛
مهرتان در فراز و دست بد دور!
پیشکش این هفته نیز پیامی از گنجینه خرد نیاکان، شهنامه فردوسی فرزانه!

مهرورزتان - سیروس حامی

#آیین_کشورداری_در_شاهنامه_۵۱


@ShahnamehToosi

Читать полностью…

انجمن شاهنامه فردوسی یزد

🔖 نقدی بر فروکاستن مفهومی «توسعه» به «پیشرفت» و «آبادانی» در ادبیات علوم اجتماعی

✍️ #سیروس_حامی
آبان ۱۴۰۵ - یزد
بخش چهارم
نگاهی به سالهای پس از انقلاب ۱۳۵۷


5️⃣ تحولات اقتصادی و اجتماعی ایران در سال‌های پس از انقلاب ۱۳۵۷ را نیز می‌توان در پرتو جداانگاری سه‌گانه «آبادانی» ، «پیشرفت» و «توسعه» واکاوید.
در این دوران، گفتمان چیره رسماً واژۀ #توسعه را به‌عنوان مفهومی غربی یا ناسازگار به چالش کشید و تلاش کرد تا آمیزه‌ای از «الگوی بومی/هنجاری پیشرفت» و «پروژه‌های عمرانی و محرومیت‌زدایی (آبادانی)» را استوار سازد. و از بریده‌ای از زمان -به ضرورت روزگار پس از جنگ- واژه «سازندگی» را هم وارد ادبیات «توسعه» کرد!


اکنون، واکاوی انطباق این سال‌ها با مفاهیم سه‌گانه:


نخست. ساحت «آبادانی»
(تمرکز بر توسعه فیزیکی، محرومیت‌زدایی و آبادانی کالبدی)

پس از انقلاب، بخش عمده‌ای از انرژی و منابع مالی (به‌ویژه در دوران بازسازی پس از جنگ و فعالیت نهادهایی چون جهاد سازندگی و قرارگاه‌های سازندگی) هزینه آبادانی فیزیکی و سازندگی شد:

▫️ عدالت توزیعی در زیرساخت‌ها: گسترش بی‌سابقه شبکه‌های برق‌رسانی، آب لوله‌کشی، خطوط گاز سراسری، راه‌های روستایی و مراکز بهداشت به نقاط دورافتاده و حاشیه‌ای کشور.

▫️رشد زیرساخت‌های فیزیکی سنگین: نهضت گسترده سدسازی، راه‌سازی، توسعه بندرها، صنایع پتروشیمی و فولاد، و احداث دانشگاه‌ها و مراکز آموزشی در شهرهای کوچک.

اگرچه این اقدامات دسترسی کالبدی طبقات محروم را افزایش داد، اما رویکرد سازه‌محور و مهندسی‌زده پیامدهای ساختاری ناگواری بر جای گذاشت. نمونه برجسته آن، بحران عمیق زیست‌محیطی (خشکیدن تالاب‌ها، فرونشست زمین و بحران آب) به دلیل درکِ صرفاً کالبدی و پیمانکاری از عمران، بدون ارزیابی و منظور کردنِ پایداری سرزمینی بود.

دودیگر. چیرگی پارادایم
#پیشرفت با خوانش بومی و ایدئولوژیک
در سطح گفتمانی و سیاست‌گذاری کلان، واژه «پیشرفت» جایگزین رسمی و مسلط «توسعه» شد (همچون تدوین سند «الگوی اسلامی-ایرانی پیشرفت» یا نام‌گذاری دهه چهارم انقلاب به عنوان «دهه پیشرفت و عدالت»)؛

▫️غایت‌انگاری هنجاری و ارزشی: در این رویکرد، «پیشرفت» تنها یک سنجۀ مادی نیست، بلکه سیری غایت‌گرایانه به‌سوی ارزش‌های معنوی، استقلال سیاسی، خودکفایی و احیای تمدن نوین است.

▫️ تمرکز بر شاخص‌های سخت‌افزاری فناوری: دستاوردهایی در حوزه‌های هسته‌ای، نظامی، نانوتکنولوژی و پرتاب ماهواره به عنوان نمادهای بنیادین «پیشرفت علمی» تعریف، تعبیر و پیگیری شدند.

▫️چالش سنجش‌پذیری: به دلیل بار هنجاری و کیفی این مفهوم، سنجش میزان موفقیت آن در استانداردهای تجربی علوم اجتماعی دشوار شد و میان ادعای گفتمانی «پیشرفت» با واقعیت‌های میدانی -مانند معیشت روزمره جامعه- شکاف افتاد.


سه‌دیگر. موقعیت مفهوم آکادمیک «توسعه» (Development)

از منظر شاخص‌ها و تئوری‌های علم توسعه، تجربه پس از ۵۷ با تناقض‌ها و واگرایی‌های ژرف روبه‌رو بوده است:

▫️نقاط قوت اولیه در شاخص توسعه انسانی (HDI):
ایرانِ پس از انقلاب به دلیل ارتقای سواد عمومی (به‌ویژه میان زنان)، گسترش آموزش عالی و دسترسی به خدمات پایه‌ای بهداشت و سلامت (افزایش امید به زندگی)، رشد چشمگیری در شاخص ترکیبی HDI ثبت کرد.

▫️ تخریب بنیان‌های نهادی و اقتصادی:
بر خلاف «آبادانی» کالبدی، ساختار نهادی «توسعه» تضعیف شد. شاخص‌های اقتصادی بلندمدت گویای تورم مزمن و فزاینده تا مرز سه رقم، کاهش شدید رشد بهره‌وری، کسری ساختاری بودجه، رشد بخش نامولد و شبه‌دولتی (خصولتی‌سازی)، و فرسایش شدید ارزش پول ملی است.

▫️نابرابری و فرسایش سرمایه اجتماعی:
با وجود شعارهای بازتوزیعی، ساختارهای رانتی و فساد شبکه‌ای موجب شد تا نابرابری‌های نامرئی، شکاف طبقاتی و حس بی‌عدالتی تقویت شود. همچنین خروج گسترده نخبگان (فرار مغزها و مهاجرت نیروی متخصص) نشانه افت شاخص‌های امید و افق توسعه پایدار است.

▫️ تنگنای عاملیت، مشارکت و حاکمیت قانون:
در چارچوب نظری #آمارتیا_سن، «توسعه» یعنی «گسترش آزادی‌ها و انتخاب‌های راستین انسان».
در دهه‌های اخیر، محدودیت‌های گسترده در آزادی‌های مدنی، نظارت بر سبک زندگی، انسداد نسبی در مشارکت نهادی متکثر، و تضعیف تشکل‌های مستقل صنفی و کارگری، مانع از شکل‌گیری وجه انسانی و دموکراتیک توسعه شد.

تحولات سال‌های پس از انقلاب ۵۷ را می‌توان به‌روشنی به عنوان «تلاش گسترده برای آبادانی کالبدی و توزیع زیرساخت‌ها در چارچوب یک الگوی هنجاری و ارزش‌بار از پیشرفت» تعریف کرد؛ تلاشی که به دلیل «بی‌توجهی به پایداری محیط‌زیستی، فرسودگی ساختار نهادی، اختلال در مناسبات بین‌المللی و غفلت از مؤلفه‌های آزادی و مشارکت مدنی» نتوانست به «توسعه پایدار و درون‌زا» بیانجامد!

پایان بخش چهارم

بخش سوم


🆔 @shahname_yazd

Читать полностью…

انجمن شاهنامه فردوسی یزد

یَکی خَشت زد بر سُرینِ قباد
که بندِ کمـرگاهِ او برگشاد

از اسپ اندرآمد نِگوسار سر
شد آن شیردل‌پیرِ سالارسر

فراخوان

به یاری یزدان،
نشستی دیگر از پیوسته‌نشست‌های
انجمن شاهنامه فردوسی یزد
پسین شنبه برپا خواهد بود.
آرزومند همراهی و هم‌اندیشی یاران اندیشه‌ورز


هنگام: سر ساعت ۱۸:۰۰ شنبه ۲۳ آبان
جایگاه : دانشگاه امام‌جواد(ع) یزد
میدان اطلسی؛ بلوار شهیدان اشرف، بلوار جوادالائمه

شب است
جهان با آن‌ چنان چون مرده‌ای در گور.
و من اندیشناکم باز
اگر باران کند سرریز از هر جای!؟
اگر چون زورقی در آب اندازد جهان را!؟
#نیما_یوشیج


🆔 @shahname_yazd

Читать полностью…

انجمن شاهنامه فردوسی یزد

با سپاس از دوست گرانقدر جناب آقای جعفری

Читать полностью…

انجمن شاهنامه فردوسی یزد

🔖 نقدی بر فروکاستن مفهومی «توسعه» به «پیشرفت» و «آبادانی» در ادبیات علوم اجتماعی

✍️ #سیروس_حامی
آبان ۱۴۰۵ - یزد
بخش نخست



0️⃣ چکیده

در چند دهه گذشته، گفتمان همگانی و برنامه‌ریزی در ایران گواه جابه‌جاانگاری آگاهانه یا ساده‌انگارانه اصطلاح دانشگاهی «توسعه Development» با واژگانی سنتی‌تر همچون«پیشرفت Progress» و «آبادانی Construction» بوده است.
این جستار -به فراخور تنگناهای تلگرام-، در چهار بخش تهیه و ارائه می‌شود. بخش‌های نخست و دوم به انگیزه نشان دادن خطای روش‌شناختی این همسان‌انگاری به بازخوانی تبارشناختی و معرفت‌شناختی این واژگان ویژه شده و نشان می‌دهد که «آبادانی» ماهیتی سخت‌افزاری و کالبدی/سازه‌ای دارد؛ «پیشرفت» مفهومی هنجاری و استوار بر غایت‌انگاری تاریخی است؛ باز آن که نگاه «توسعه» بر دگردیسی ساختاری، دگرگونی نهادی و افزایش ظرفیت‌های سنجیدنی انسانی است. فروکاستن «توسعه» به دو مفهوم دیگر، زمینه معرفتی گریز از بایستگی‌های نهادی و پاسخ‌گویی علمی را پی می‌ریزد.
بخش سوم، در پرتو تمایز مفهومی سه واژه یادشده نگاهی به ماهیت تحولات اقتصادی و اجتماعی ایران پیش از انقلاب دارد.
بخش چهارم، همین تحولات را در همین روشنایی ، در سالهای پس از انقلاب بررسی گذرا خواهد کرد.

واژگان کلیدی: توسعه، پیشرفت، آبادانی، فروکاستن مفهومی.



1️⃣ پی‌رنگ
درنگ و باریک‌بینی در واژه‌گزینی علمی فراتر از دل‌نگرانی زبانی، بر برداشت و گزارشِ سیاست‌گذاری‌های اجتماعی و اقتصادی تأثیر مستقیم دارد.
در چند دهه‌ گذشته، رویکردی فزاینده در واسازی (Deconstruction) واژه «توسعه» و جایگزینی آن با نام‌های آشنا‌تری چون «پیشرفت» و «آبادانی» پدیدار شده است. این چرخش واژگانی، تنها یک گزینش ادبی نیست! بالاتر از آن، بار ویژۀ سیاسی-معرفتی با خود دارد که پایه‌های تحلیلی پدیده دگرگونی ساختاری در جامعه را دگرگون می‌سازد. پرسش بنیادین این است: مرزهای مفهومی این سه واژه کجاست و چرا جایگزینی «توسعه» از ارزش علمی برخوردار نیست؟



2️⃣ چارچوب نظری و رَویه‌های جداسازی

برای نشان دادن نادرستی همسان‌انگاری این مفاهیم، بازخوانیِ ناهمتایی‌های بنیادین آن‌ها در چهار سویه‌یِ تحلیلی بایسته است:


۱-۲. ناهمتایی سرشت و گستره دربرگیری:

▫️«آبادانی»
سرشتی کالبدی، سخت‌افزاری و مهندسی دارد که تنها و تنها به دگرگونی‌های فیزیکی در زیست‌بوم انسانی می‌پردازد.
▫️«پیشرفت»
مفهومی هنجاری، خطی و استوار بر داوری‌های ارزشی یا ایدئولوژیک است که در پی دست یافتن به یک آرمانشهر(اتوپیای) اخلاقی یا مادی است.
▫️«توسعه»
یک نگرش فراگیر و همه‌سویه، سیستمی و نهادی است؛ فرگردی چندسویه که دگرگونی در پیوندهای قدرت، سازماندهی اقتصادی و ساختارهای اجتماعی را در بر می‌گیرد.


۲-۲. خاستگاه معرفتی و روند تاریخی:

▫️مفهوم «آبادانی» برآمده از سنت‌های دیرین کشورداری، بازسازی و ساخت و ساز فیزیکی است.
▫️«پیشرفت»
برداشتی آرمان‌گرا و ریشه در فلسفۀ تاریخ دوران روشنگری باخترزمین دارد که تاریخ را مسیری تک‌راستا (خطی) و رو به تعالی گام به گام می‌دید.
از دیگرسو،
▫️مفهوم نوین «توسعه» زاییده علوم اجتماعی، جامعه‌شناسی تاریخی و اقتصاد سیاسی سده بیستم است که برای بازنمود پیچیدگی‌های گذار ساختاری جوامع معاصر فراهم آمده است.


۳-۲. شیوه سنجش‌ و ارزیابی تجربی:

▫️معیارهای ارزیابی در «آبادانی» استوار بر شاخص‌های کمّی پروژه‌محور است (مانند حجم بتن‌ریزی، مساحت ساختمان‌ها یا درازای راه‌ها).
▫️در «پیشرفت»، به انگیزه بار ارزشی و غایت‌انگاری ذهنی، معیارهای سنجش بیشتر انتزاعی، چندپهلو و غیرقابل توافق قطعی‌اند.
▫️باز آن که «توسعه» با سنجه‌های ترکیبی و تجربی آشکار (مانند شاخص توسعه انسانی، نرخ فقر چندسویه، ضریب جینی و شاخص‌های سلامت نهادی) سنجیده می‌شود.


۴-۲. نسبت با نهادها، عدالت و آزادی‌های بنیادین:


▫️«آبادانی»
-در برابر با آزادی‌های فردی، مهار قدرت و کارآمدی- نهادی بی‌سو است و می‌تواند ذیل اقتدارگرایانه‌ترین ساختارهای سیاسی نیز هستی یابد. نمونه‌ها بسیارند. (شوروی دوران استالین ، آلمان هیتلر ، عربستان سعودی و...)
▫️«پیشرفت» این مفاهیم را تنها تا جایی می‌پذیرد که در راستای آرمان فرجامینش باشد.
▫️از دیگرسو، در پارادایم «توسعه»، حاکمیت قانون، روشنی نهادی، مهار فساد و گسترش عاملیت و آزادی‌های فردی راستین شهروندان، نه مؤلفۀ پیرامونی، بلکه شالودۀ هستی‌بخش و درونی تحول به شمار می‌روند. #داگلاس_نورث «حرکت به سوی نظم دموکراتیک» را بهترین رویکرد برای رسیدن به #توسعه_پایدار دانسته‌است.

🔺دنباله دارد

بخش دوم


🆔 @shahname_yazd

Читать полностью…

انجمن شاهنامه فردوسی یزد

این نوشته زیبا برایم جالب بود. از نویسنده ای ناشناس
امیدوارم بپسندید.

هفت سالم بود که اون زمستون اومد. روستای نقاش، نزدیک آوَج. برفی بارید که پیرهای روستا هم یادشون نمی‌اومد مثلش رو دیده باشن. سه روز و سه شب بارید. روز چهارم که آسمون باز شد، جادهٔ روستا به آوَج زیر برف گم شده بود. سیم برق هم پاره شده بود و از اون بدتر رادیوی بابا فقط خش‌خش می‌کرد.

روز اول برای ما بچه‌ها عید بود. روز دوم کمتر. روز پنجم، آرد نانوایی تموم شد. روز هفتم، نفت چراغ‌ها رو به تمومی بود و مادرها دیگه بلند حرف نمی‌زدن.

یادمه شب هشتم بود. دور کرسی نشسته بودیم و عمو حیدر که مرد ساکتی بود، یهو گفت: هیچ‌کس نمی‌آد. شهر ما رو فراموش کرده.
هیچ‌کس جوابش رو نداد. همون سکوت از هر برفی سردتر بود. من خیلی ترسیده بودم ... نه از برف، از چشم‌های بزرگ‌ترها.

فردا صبحش به سختی رفتم خونهٔ مش رحیم. پیرترین مرد روستا بود و باغ گردوی ته روستا مال اون بود. تو حیاط برف رو کنار می‌زد و زیر لب شعر می‌خوند. بعد از سلام و احوال پرسی گفتم: مش رحیم، عمو حیدر می‌گه ما رو فراموش کردن.

دست از کار کشید. یه نگاه به جادهٔ گم‌شده کرد و گفت: بیا با من.

رفتیم ته باغ، کنار گردوی بزرگ. برف رو از پای درخت کنار زد. خاک سیاه بیرون اومد. گفت: دست بزن. دست زدم. خاک گرم بود. تو اون سرما، گرم بود.

مش رحیم گفت: این درخت سه ماهه نه برگ داره، نه میوه، نه سایه. از بیرون مرده. هیچ پرنده‌ای روش نمیشینه. هیچ رهگذری نگاش نمی‌کنه. اما زیر زمین، ریشه بیداره.
همونطور که دست می‌کشید به زمین گفت: می‌دونی پسر؟ درخت تو زمستون یه کار داره و اونم اینه که ریشه رو زنده نگه داره. همین... نه شکوفه بده، نه میوه. فقط ریشه رو نگه داره. درختی که این کار رو بکنه، بهار رو می‌بینه. درختی که بگه چون کسی من رو نمی‌بینه ، پس تموم شدم، بهار هم بیاد دیگه به کارش نمی‌آد.

بعد گفت: حالا برو به عمو حیدرت بگو مش رحیم گفت تنور خونهٔ ما روشنه. هر کی یه مشت آرد داره بیاره، امشب همه نون داریم.

اون شب چند خانواده دور تنور مش رحیم جمع شدن. نون کم بود، اما سکوت شکست. ننه‌جان برای بچه‌ها قصه گفت. عمو حیدر برای اولین بار بعد از هشت روز خندید. فرداش مردها بیل برداشتن و رفتن سر جاده. نه برای اینکه می‌تونستن تا آوَج رو باز کنن؛ نه نمی‌تونستن. فقط صد متر رو باز کردن. اما شب که برگشتن، دیگه مردهای شب هشتم نبودن.

راه بیست و دو روز بعد باز شد. جالب اینجاست که بدونی نه فقط با بیل بزرگتر‌ها ، بلکه با کمک آفتاب.

وقتی اولین ماشین از آوَج رسید، راننده گفت: تموم این مدت تو شهر حرف روستای ما بوده. می‌دونستن! نگران بودن... فقط نمی‌تونستن برسن...

سال‌ها بعد فهمیدم مش رحیم اون روز دو چیز به من یاد داد، نه یکی.

اول اینکه فراموش‌شدگی یه حسه، نه یه حقیقت. دنیا ما رو فراموش نکرده بود. فقط دستش نمی‌رسید چون هیچ درختی تو تاریخ بی نگاه رهگذر خشک نشده.

دوم اینکه تو زمستون کسی از تو نمی‌خواد بهار بیاری. از تو یه کار می‌خوان: ریشه رو زنده نگه داری. یه تنور روشن، یه مشت آرد، یه قصه برای بچه‌ها، صد متر راه که به هیچ جا نمی‌رسه ... اما آدم رو زنده نگه می‌داره.

امروز ایران تو زمستونیه که راهش بسته‌ست. سیم‌ها رو بریدن، رادیو خش‌خش می‌کنه، نانوایی آرد نداره و هر شب یکی تو یه خونه‌ای می‌گه «ما رو فراموش کردن». من اون سکوت رو می‌شناسم. از هر برفی سردتره.

اما ریشه زنده‌ست. دست بزن، گرمه. هر معلمی که هنوز درس می‌ده، هر مادری که هنوز قصه می‌گه، هر همسایه‌ای که هنوز در می‌زنه و می‌پرسه «چیزی لازم نداری؟»، ریشه‌ست. از بیرون دیده نمی‌شه. اما درخت با همین زنده‌ست.

راه باز می‌شه. همیشه باز شده. سؤال این نیست که کی. سؤال اینه که روزی که باز شد، ما چه حالی داریم؛ درختی با ریشهٔ گرم، یا چوبی خشک که منتظر نگاه رهگذر موند.

هموطنم، عزیزم، رفیقم و پارهٔ تنم،
امشب یه مشت آرد بردار و در خونهٔ همسایه رو بزن. بهار از همون‌جا شروع می‌شه.

ایرانمون هزاران ساله که تکیه بر ریشه و فرهنگ مردمی کرده که این خاک رو زنده نگه داشتن. که ایرانی بودن رو معنا کردن...

پس *تو گرمای امید این خاک باش ...*

Читать полностью…

انجمن شاهنامه فردوسی یزد

“If a nation values anything more than freedom, it will lose its freedom; and the irony of it is that if it is comfort or money, it will lose that, too.”

«اگر ملتی چیزی را بیش از آزادی ارزشمند بداند، آزادی خود را از دست خواهد داد؛ و طنز تلخ ماجرا این است که اگر آن چیز آسایش یا پول باشد، همان را نیز از دست خواهد داد.»

✍️
#ویلیام_سامرست_موآم


🆔 @shahname_yazd

Читать полностью…

انجمن شاهنامه فردوسی یزد

#مارکار چگونه #امرداد شد!؟

🗣 سخنان مهربان #سپنتا_نیک‌نام
به فراخور ۱۵۴اُمین زادروز زنده‌نام #پشوتن_جی_دوسابایی (مارکار)

هنگام : شنبـه - هفدهم آبان ۱۴۰۴
جایگاه : دانشگاه امام جواد یزد


🆔
@shahname_yazd

Читать полностью…

انجمن شاهنامه فردوسی یزد

صحبت های استاد مدرسی درباره پیمان نامه ها و سابقه تاریخی آن در فرهنگ و تاریخ ایران
۴۲مین برنامه همنشینی با شاهنامه
۱۳ آبان ۴۰۵
خردسرای فردوسی
گروه صبای تفت
@Modaresi123

/channel/+hvc8U4piDqhiZmU0

Читать полностью…

انجمن شاهنامه فردوسی یزد

قدیری ابیانه: دراروپا پیاز را دانه‌ای می‌خرند، زن و شوهر هر دو کار می‌کنند تااجاره خانه ۲۰متری‌شان را بدهند!جوانان ماهم همین کار روبکنند


پ.ن: استدلال سخیف قدیری ابیانه و این نگاهِ توجیه‌گر و توصیه‌های مضحک از جایگاهِ امن و فاصله با واقعیت،
نمونه‌ی عیان «مقایسه مع‌الفارق» و فرافکنی سیستماتیک است. قیاس میان یک انتخاب سبک زندگی یا چالش‌های موقت در اقتصادهای مبتنی بر بازار آزاد با فلاکت ساختاری و تورم ویرانگر ایران، نادیده‌گرفتن عامدانه‌ی شاخص‌های کلان اقتصادی نظیر «قدرت خرید واقعی» و امنیت معیشتی است. در اروپا اگر شهروندی در واحدی کوچک زندگی می‌کند یا هزینه‌ها را مدیریت می‌نماید، پشتوانه‌ی آن ثبات پول ملی، تورم تک‌رقمی، دستمزدهای متناسب و نظام تأمین اجتماعی کارآمد است، در حالی که در اقتصاد تحت مدیریت ناکارآمد ایران، جوانان به دلیل انهدام ارزش پول ملی و تورم‌های نجومی، حتی از دسترسی به ابتدایی‌ترین حقوق زیستی محروم شده‌اند؛ توجیه این بحران خودساخته با تحریف واقعیت‌های زیست‌بوم غرب، نه یک تحلیل اقتصادی، بلکه تلاشی مذبوحانه برای تطهیر عاملان اصلی فقر عمومی و عادی‌سازی فلاکت است.

زهرا مهر
🛫 @Tafakkor


🆔 @shahname_yazd

Читать полностью…

انجمن شاهنامه فردوسی یزد

.
👁نگاهی به نشست فرهنگی ۹۴
انجمن شاهنامه فردوسی یزد

هنگام : شنبـه - شانزهم آبان ۱۴۰۵
جایگاه : دانشگاه امام جواد یزد


🆔 @shahname_yazd

Читать полностью…

انجمن شاهنامه فردوسی یزد

دیگر بار مجالی برای مهرورزی!
هفته نو بر ایرانیان به شادی و کامروایی!
همراه با بهترین آرزوها، پیشکشی دیگر از سخن سخته فردوسی فرزانه!

نیکخواه همگان - حامی

#آیین_کشورداری_در_شاهنامه_۵۰


@ShahnamehToosi

Читать полностью…

انجمن شاهنامه فردوسی یزد

بشد بارمان تا به دشت نبرد
سـوی قارَنِ کاوه آواز کرد،
ک‍«زین لشکـر نوذر نامـدار،
که داری که با من کند کارزار!؟»

فراخوان

به یاری یزدان،
نشستی دیگر از پیوسته‌نشست‌های
انجمن شاهنامه فردوسی یزد
پسین شنبه برپا خواهد بود.
آرزومند همراهی و هم‌اندیشی یاران اندیشه‌ورز


هنگام: سر ساعت ۱۸:۰۰ شنبه ۱۶ آبان
جایگاه : دانشگاه امام‌جواد(ع) یزد
میدان اطلسی؛ بلوار شهیدان اشرف، بلوار جوادالائمه

یکی به صحنهٔ شهنامه بین که فردوسی
به صد لباس مخالف‌، به بازی آمده راست
برون پرده‌، جهانی ز حکمت است و هنر
درونِ پـرده‌، یکـی شاعـرِ ستـوده‌لقاست
#ملک‌الشعرا_بهار


🆔 @shahname_yazd

Читать полностью…

انجمن شاهنامه فردوسی یزد

‍ تو از آن ساعت که در هست آمدی
آتشی، یا خاک یا بادی بدی
گر بدان حالت ترا بودی بقا
کی رسیدی مر ترا این ارتقا ؟
#مولانا

نماهنگ «پیکر تراش و سنگ»
سرود و اوا: #هما_ارژنگی
»

کنار برکه‌ای آرام و خاموش،
درون بیشه‌ای دور ازهیاهو ،
رها از خشم توفان‌زای انسان،
سپید و ساده و بی‌جنبش و مات،
فتادی سنگ سردی در کناری.
نه در جانش شراری از نیازی،
نه بر لبهای او آه و فغانی
گذار روز و شام و هفته و سال،
بهار خرم و سوز زمستان،
به چشم سنگ سنگین بود یکسان!
تو گویی رفته بود از یاد تقدیر؛

ولی هستی به آوایی دل‌انگیز
به روی بالهای باد رقصان ،
میان شاخه‌ی سبز درختان ،
به زیبایی پیام خویش می‌خواند
و سنگ مرده‌جان بی‌زبان را،
به سوی سرنوشت خویش می‌راند.

سحرگاهی لطیف از فصل پاییز،
که رقص برگها در جنبش باد،
همه سودای ناز و دلبری داشت؛
به قلب جنگل سبز و مه آلود،
طنین گرم آواز قناری،
شکوه و جلوه و افسونگری داشت،
یکی پیکرتراش تیشه بر کف،
روان فرسوده از آوار بیداد ،
ز دست عالم و آدم به فریاد،
به دلتنگی کنار برکه بنشست،
و با غم تکیه زد بر سنگ خاموش!

گریزان زان همه دلهای سنگی،
وز آن آدم نمایان ریایی،
قرار جان بی‌آرام خود را،
درون بیشه‌زار رفته از یاد،
میان سنگ و آب و خاک می‌جست.
صدای باد و رقص برگ و باران،
به روی فرش نرم بیشه‌زاران ،
دل افسرده‌اش را گرم می کرد
و در هنجار پاییز دل آویز،
غمانش قطره قطره آب می‌شد.
زمان‌پرداز هستی بار دیگر،
درون سینه‌ی او می خروشید؛
و صورت‌ساز صورت‎خانه ی دهر،
در او پیکر‌تراشی تازه می‌دید
به ناگه روی شاخی از صنوبر،
پرستویی به پرواز آمد از شوق.
نگاهش لحظه‌ای در چشم او ریخت؛
دل مرد جوان در سینه لرزید؛
نظر سوی فراز آسمان کرد؛
به پرواز پرستو زیر باران،
پس آنگه رو به سنگ بی‌زبان کرد.

از آن پس، زیر طاق جنگل سبز،
صدای تیشه بود و ناله‌ی سنگ
و قلب عاشق آن مرد استاد،
که نوش عشق را با زخمه‌ی نیش
به قلب بی‌قرار سنگ می‌ریخت.
تو گویی تیشه و سنگ و دل او،
به ضرب آهنگ هستی می تپیدند؛
و با هم یکدل و هم‌عهدوپیمان،
نمادی از هنر می‌آفریدند!

زمان می‌گشت و قلب سنگ سنگین،
به افسون هنرور گرم می شد؛
به زیر پنجه‎های استوارش،
جمود و سختی او نرم می‌شد
و بر جای گران‌سنگ دل‌آزار،
پرستویی لطیف و بال‌گستر،
به دست خالق خود بوسه می‌زد.

به فرمان مهین‌سالار هستی،
پرستو رسته بود از قالب سنگ!
ولی این تازه آغاز سفر بود؛
نه او را آگهی از راز هستی،
نه او را قوتی در بال و پر بود.
وجودش بی خبر از شور پرواز،
هزاران آزمون در پیش رو داشت؛
هزاران قصه‌ی ناخوانده در دل،
هزار آواز شیرین در گلو داشت.

تو ای انسان، در این صورتگه دهر،
همان تندیس ناب و پر بهایی!
هزاران گوهر ناسفته در دل،
ولی خود غافل از گنجینه‌هایی.

قفس بگشا، رها شو، بال گستر،
که از افلاکیان، از کبریایی،
نه از سنگی، نه بی‌جان و جمادی،
تو سیمرغی، تو عنقایی، همایی

🦅🦅🦅🦅🦅🦅🦅🦅🦅


قفس بشکن، رها شو، بال گستر
تو سیمرغی، تو عنقایی، همایی


🦅🦅🦅🦅🦅🦅🦅🦅🦅

چامه " ‌پیکر تراش" با آوای سراینده بانو #هما_ارژنگی پیش‌کش پویندگان راه ر‌وشنایی

🔥💥🔥💥🔥💥🔥💥🔥
🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹


🆔 @XeradsarayeFerdosiYazd

Читать полностью…

انجمن شاهنامه فردوسی یزد

.
👁نگاهی به نشست فرهنگی ۹۴
انجمن شاهنامه فردوسی یزد

هنگام : شنبـه - ۲۳ آبان ۱۴۰۵
جایگاه : دانشگاه امام جواد یزد


🆔 @shahname_yazd

Читать полностью…

انجمن شاهنامه فردوسی یزد

یَکی خَشت زد بر سُرینِ قباد
که بندِ کمـرگاهِ او برگشاد

از اسپ اندرآمد نِگوسار سر
شد آن شیردل‌پیرِ سالارسر

فراخوان

به یاری یزدان،
نشستی دیگر از پیوسته‌نشست‌های
انجمن شاهنامه فردوسی یزد
پسین شنبه برپا خواهد بود.
آرزومند همراهی و هم‌اندیشی یاران اندیشه‌ورز


هنگام: سر ساعت ۱۸:۰۰ شنبه ۲۳ آبان
جایگاه : دانشگاه امام‌جواد(ع) یزد
میدان اطلسی؛ بلوار شهیدان اشرف، بلوار جوادالائمه

شب است
جهان با آن‌ چنان چون مرده‌ای در گور.
و من اندیشناکم باز
اگر باران کند سرریز از هر جای!؟
اگر چون زورقی در آب اندازد جهان را!؟
#نیما_یوشیج


🆔 @shahname_yazd

Читать полностью…

انجمن شاهنامه فردوسی یزد

🔖 نقدی بر فروکاستن مفهومی «توسعه» به «پیشرفت» و «آبادانی» در ادبیات علوم اجتماعی

✍️ #سیروس_حامی
آبان ۱۴۰۵ - یزد
بخش سوم
نگاهی به سالهای پایانی پهلوی



4️⃣ تحولات اقتصادی سال‌های پایانی حکومت پهلوی (به‌ویژه دهه‌ی ۱۳۵۰ و پس از تکانه نفتی ۱۹۷۳) از روشن‌ترین نمونه‌های تاریخی برای آزمودن این تمایز مفهومی است. اگر این دوره را در ترازوی سه واژه «آبادانی» ، «پیشرفت» و «توسعه» بگذاریم، چنین پیکربندی می‌شود:

تحولات این مقطع را به دقیق‌ترین شکل می‌توان «آبادانی گسترده و رشد اقتصادی پرشتاب، در چارچوب گفتمان خطی پیشرفت» دانست، اما ناکام در تحقق توسعه همه‌سویه و متوازن!


دلایل انطباق یا عدم انطباق هر مفهوم چنین است:

نخست: تحقق چشمگیر در زمینه «آبادانی» (Modernization & Infrastructure)
اگر آماج «آبادانی» ایجاد زیرساخت‌های کالبدی، صنعتی‌سازی و دگرگونی چهره فیزیکی کشور باشد، سال‌های پایانی پهلوی به نیکی چنین سپهری را به نمایش گذارد:

▫️ احداث زیرساخت‌های سنگین
همچون ذوب‌آهن، مجتمع‌های پتروشیمی، ماشین‌سازی‌ها و سدهای بزرگ.

▫️گسترش شبکه‌های مواصلاتی، فرودگاه‌ها، نیروگاه‌ها و شبکه‌های توزیع برق و آب شهری.


▫️ احداث دانشگاه‌ها، بیمارستان‌ها و مراکز آموزش عالی نوین در سراسر کشور.


این کارها همه در چارچوب «نوسازی کالبدی و عمران سرزمینی» دستاوردهای نمایانی به جا گذاشتند.


دودیگر: چیرگی پارادایم «پیشرفت» (تک‌راستا و هنجاری) بر ذهنیت حاکم

گفتمان رسمی حکومت پهلوی دوم، به‌ویژه در دهه ۵۰، یکسره بر مفهوم «پیشرفت» (Progress) با قرائت پوزیتیویستی و برداشت تک‌راستا (خطی) از تاریخ استوار بود:

مفهوم هنجاری و غایت‌گرایانه‌ای چون «رسیدن به دروازه‌های تمدن بزرگ» نماد روشن پندار #پیشرفت‌_محور بود؛ باوری که بر این باور بود که تزریق سرمایه و تکنولوژی جامعه را خودبه‌خود از نِهِش (وضعیت) سنتی/پست‌تر به نِهِش فوق‌پیشرفته می‌رساند.

در این رویکرد، سنجه‌های رشد اقتصادی و ورود فناوری‌های نوین جهان غایت انگاشته می‌شد؛ باز آن که زیرپوست جامعه دگرگونی‌های ساختاریِ ناهمگونی در جریان بود. (ر.ک. #صدایی_که_شنیده_نشد!)


سه‌دیگر: عدم تحقق مفهوم نژاده «توسعه» (Development)

چنانچه توسعه را به معنای آکادمیک آن - یعنی «تحول نهادی، تعادل ساختاری و گسترش عاملیت و آزادی‌های انسانی» - بپذیریم، ایرانِ سال‌های پایانی پهلوی با بحران توسعه رویارو بود:

چهارم: توسعه‌نیافتگی سیاسی در برابر رشد اقتصادی (شکاف هانتینگتونی)
برابر نگره #ساموئل_هانتینگتون در کتاب «سامان سیاسی در جوامع دستخوش دگرگونی»، مدرنیزاسیون پرشتاب اقتصادی و بالارفتن سواد و شهرنشینی، نیروهای اجتماعی جدیدی (طبقه متوسط نوین، طبقه کارگر صنعتی و توده بزرگی از حاشیه‌نشینان شهری) پدید آورد. اما کانال‌های مشارکت سیاسی نهادی نه‌تنها متناسب با آن گسترش نیافت، بلکه با بنیاد نهادن نظام تک‌حزبی (حزب رستاخیز در سال ۱۳۵۳) بسته‌تر هم شد!

پنجم: ناپایداری و اختلال ساختاری (بیماری هلندی):
هجوم درآمدهای نفتی پس از ۱۹۷۳ و تزریق آن به بودجه عمومی، اقتصاد را به بیماری هلندی، تورم فزاینده، تکانه‌های قیمتی، نابودی توازن کشاورزی-روستایی و هجوم گسترده روستاییان به حاشیه شهرها دچار کرد!
#توسعه_پایدار بر هماهنگی ظرفیت جذب ساختارها تکیه دارد، باز آن که پول‌پاشی نفتی، سازمان برنامه‌وبودجه را به حاشیه راند و تعادل برنامه‌ریزی علمی را برهم زد.

ششم: نبود تعادل نهادی

نهادهای میانجی، احزاب مستقل، سندیکاها و حاکمیت قانون به معنای مهارکننده اراده فردی تقویت نشدند؛ بنابراین، قابلیت‌های اساسی جامعه برای گفت‌وگو و مهار تضادهای منافع مدرن شکل نگرفت.

مجموعه تحولات آن روزگار نمونه‌ای کلاسیک از «مدرنیزاسیون کالبدی (آبادانی) و رشد شتابان اقتصادی زیر پرچم ایده هنجاری پیشرفت» بود که به‌دلیل «تصلب نهادی، حذف مشارکت سیاسی و ناترازی سیستمی» نتوانست به «توسعه متوازن و پایدار» تبدیل شود؛ گسستی که به فرجام ناگزیر بی‌ثباتی اجتماعی و سیاسی بنیادین انجامید.

پایان بخش سوم

در بخش چهارم و پایانی این جستار ، در پرتو همین جداانگاری سه‌گانه نگاهی خواهیم داشت به تحولات ایران در سالهای پس از انقلاب ۱۳۵۷ - به یاری یزدان.


بخش دوم
- بخش چهارم


🆔 @shahname_yazd

Читать полностью…

انجمن شاهنامه فردوسی یزد

🔖 نقدی بر فروکاستن مفهومی «توسعه» به «پیشرفت» و «آبادانی» در ادبیات علوم اجتماعی

✍️ #سیروس_حامی
آبان ۱۴۰۵ - یزد
بخش دوم



3️⃣ نقد تحلیلی جایگزینی مفاهیم

۱-۳. «آبادانی»: فروکاستن ساختار به کالبد:


«آبادانی»
احیا و دگرگونی فضای فیزیکی را آماج خود دارد. سدسازی، راه‌سازی و ساختمانها نمونه‌های بارز آن هستند. خطای پارادایمی زمانی رخ می‌دهد که جامعه‌ای داشتن زیرساخت کالبدی را برابر با نِهِشِ(وضعیت) توسعه‌یافته انگارَد. تاریخ برنامه‌ریزی توسعه نشان داده است که پروژه‌های ساخت‌وساز در نبودِ نهادهای بازتوزیع دادگرانه و ارزیابی زیست‌‌بوم، نه تنها توسعه نیستند، بلکه خود زمینه‌ساز ناپایداری سرزمینی، رو به نابودی رفتن سرمایه اجتماعی و شکاف‌های بزرگ در میان توده‌ها و برخورد و ناآرامی می‌شوند. و معمولا فرجامشان -اگر به راه توسعه نروند- فروپاشی است!

۲-۳. «پیشرفت»: غایت‌انگاری سنجش‌نا‌پذیر:
«پیشرفت»
برآمده از نگاه تکاملی و تک‌راستا به تاریخ است؛ چنین می‌انگارد که جامعه بشری از جایگاهی پست‌تر به‌سوی نِهِشی برتر روانه است. چالش بنیادینِ پیشرفت، هنجاری بودن (Normative) آن است؛ هر نظام ارزشی می‌تواند غایت و معنای «مطلوب» خود را داشته باشد و آن را بسته به آرزو و اراده خود و با ادبیات ویژه خود بازگو کند. این ویژگی، مفهوم پیشرفت را آماده فروکاستن به شعارهای انتزاعی، غیرقابل اندازه‌گیری و گریز از سازش‌پذیری با واقعیت‌های بیرونی می‌سازد.

۳-۳. «توسعه»: دگرگونی ساختاری و گسترش توانمندی‌ها:
وارون دو مفهوم پیشین، ادبیات توسعه در اقتصاد سیاسی و جامعه‌شناسی بر دو پایه استوار است:
الف. تغییرات ساختاری و حقوقی: آن‌گونه که اقتصاددانان نهادگرا همچون #داگلاس_نورث نشان دادند، توسعه ، در بردارنده دگرگونی در نظام انگیزشی، قواعد بازی، حاکمیت قانون و کاهش هزینه‌های داد و ستد است.
ب. گسترش عاملیت و آزادی انسان: برابر دیدگاه #آمارتیا_سن، دمکراسی و توسعه سیاسی پیش‌نیاز توسعه اقتصادی و شتاب‌بخش هستند. توسعه مترادف با از میان برداشتن سرکوب‌های نهادی و افزایش آزادی‌های بنیادین افراد برای پیگیری زیست شایسته و معنادار است. این ابعاد در گوهر خود غیرکالبدی و سنجش‌پذیر هستند.


⏮️ برآیند

جایگزینی ترمینولوژی «توسعه» با «پیشرفت» و «آبادانی»، فروکاستن یک مفهوم چندسویه نهادی و حقوقی به معیارهای صرفاً فیزیکی یا آرمان‌های ذهنی و هنجاری است. پیامد آشکار این جابه‌جایی در کشورداری، اولویت یافتن پروژه‌های پیمانکاری بتن‌محور یا تکیه بر مفاهیم انتزاعی و ناملموس، به بهای قربانی شدن حاکمیت قانون، دمکراسی، شایسته‌سالاری، شفافیت نهادی و پایداری سرزمینی است. پای فشردن بر اصطلاح آکادمیک #توسعه نه تعصب بر سرِ واژه‌ها، بلکه بایستگی حفظ ابزارِ سنجش، نقدِ علمی و مسئولیت‌پذیری نهادی در برابر سرنوشت جامعه است.

پایان بخش دوم

🔗 یاری‌نامه‌ها
1️⃣ نورث. داگلاس - نهادها، تغییرات نهادی و عملکرد اقتصادی. ترجمه محمدرضا معینی - تهران: سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی - ۱۳۷۷

2️⃣ سن، آمارتیا - توسعه به مثابه آزادی. ترجمه وحید محمودی - انتشارات دانشگاه تهران - چاپ اول ۱۳۸۲

3️⃣ هوش مصنوعی


بخش نخست - بخش سوم


🆔 @shahname_yazd

Читать полностью…

انجمن شاهنامه فردوسی یزد

◼️‏پوتین و همسرش  هنگام افتتاح یک مرکز بزرگ تجاری در مسکو، وارد بخش‌ فروش گوشت آن مرکز میشوند.
▪️پوتین که بخش مذکور را بسیار تمیز و مرتب دیده بود؛ با محافظین خود به سمت غرفه قصابی رفته، شروع به صحبت با قصاب می کند.
❗رئیس جمهور:
گوشت های گاو و گوسفند بد نیستند، کارها چطور پیش میره؟
▪️‏قصاب:
در مجموع خوب است اما امروز حتی یک کیلو هم نتونستم بفروشم!
❗پوتین:
-چرا؟
▪️قصاب:
چون شما از اینجا بازدید داشتید، از ورود مشتری به بازار ممانعت به عمل آمد...
❗پوتین:
-در این صورت من از تو گوشت می خرم!
پس ۴ کیلو گوشت میتونی به من بدهی!؟
▪️قصاب:
نه، نمیتونم، بفروشم!
❗رئیس جمهور:
برای چی نمیتونی بفروشی؟!
▪️‏قصاب:
گفتند؛ شما می آئید، تمام چاقوهای ما را جمع کردند!
❗رئیس جمهور:
چاقو هم نباشه، می شه. این تکه گوشت رو به من بده!
▪️قصاب:
باز هم نمی تونم بفروشم!
❗رئیس جمهور:
دوباره چی شد؟ چرا نمی فروشی؟!
▪️قصاب:
چون که من قصاب نیستم! بلکه یک افسر از بخش امنیت، در پلیس حفاظت ریاست جمهوری هستم.
❗‏رئیس جمهور با عصبانیت می گوید: برو فرمانده ات رو صدا کن!
▪️قصاب:
اونا هاش اونجاست، تو غرفه ماهی فروشی داره ماهی می فروشه...

*🔻 حکومت های بدون پشتوانه مردمی، یک بسته ظاهری شیک و آراسته، ولی حقیقت و درونی تهوع آور دارند...*

*برگی از تاریخ معاصر:* ✋مسافر مترو!

سوار مترو بودم یهو زنی با شوهرش دعوا کرد و در اولین ایستگاه گذاشت رفت.
یه پیرمردی دست گذاشت رو شونه‌ مرد و گفت:
تا دیر نشده برو دنبالش نذار بره!!
طرف گفت: رابطه ما دوتا واسه‌ت مهمه؟
پیرمرده گفت : نه اصلا مهم نیست ولی میخوام تو بری تا من سرجات بشینم!!!!!

🔹 خیلی از انتقادات و دعوای‌های دولتمردان در آستانه‌ی (مشکلات امروزی)، برای دفاع از حقوق مردم نیست،
بلکه فقط میخوان جای همدیگر رو بگیرند.،متأسفانه
🤔😟

💓

Читать полностью…

انجمن شاهنامه فردوسی یزد

کند و کاوی ریشه‌شناسانه در کیستی تاریخی «افراسیاب» و «اغریرث» و جایگاه میدان رزم افراسیاب با نوذر

🗣 #سیروس_حامی

نشست هفتگی انجمن شاهنامه فردوسی یزد
هنگام : شنبـه - شانزدهم آبان ۱۴۰۵
جایگاه : دانشگاه امام جواد یزد


🆔
@shahname_yazd

Читать полностью…

انجمن شاهنامه فردوسی یزد

📝 از افسانهٔ «رِستاخیز» تا راستینۀ «باروری»: بازخوانی نقش تاریخی #فردوسی در زبان فارسی و هویت ایرانی

0️⃣ یکی از رایج‌ترین روایت‌های عامیانه و احساسی در تاریخ ادبیات ایران، این انگاره است که -گویا- زبان فارسی در پی یورش تازیان از میان رفت و پس از سه سده سکوت و مرگ بالینی، #فردوسی فرزانه به‌تنهایی چونان منجی برآمد و با سرودن شاهنامه، زبانی مرده و ملتی نابود را زندگانی دوباره بخشید!

این داو (ادعا) اگرچه از سر مهر به فرزانه توس برآمده، اما با مستندات تاریخی و زبان‌شناختی ایران سده‌های نخستین اسلامی همخوانی ندارد!
راستینه تاریخی نه از جنس «احیای مرده»، بلکه ازگونه «سامان‌بخشی، برکشیدن و به فراز رساندن یک میراث پویا و تاب‌آور» است.


1️⃣ فارسی در سدهٔ چهارم هجری: زبانی زنده و بالنده، نه خاموش!
سرنگونی ساسانیان و تکانه سهمگین تازش اعراب، ساختار سیاسی و مذهبی فلات ایران را دستخوش دگرگونی بنیادین کرد، اما زبان مردم این سرزمین هرگز خاموش نشد!
زبان فارسی دری، پیش از آنکه فردوسی سرودن شاهنامه را در نیمه دوم سدۀ چهارم آغاز کند، دوره‌ای درخشان از فرگشت و بالندگی دیوانی و ادبی را از سر می‌گذراند:

◀️ شکوفایی عصر سامانی: سامانیان در بخارا و خراسان، آگاهانه زبان فارسی دری را به زبان رسمی دربار، شعر و دانش بدل ساختند.

◀️ پیشگامان شعر و ادب: پیش از فردوسی، سرایندگانی چون رودکی سمرقندی، شهید بلخی و ابوشکور بلخی دیوان‌های پربار سروده بودند.

◀️ آغاز نثر کهن فارسی: شاهکارهایی در نثر، از جمله ترجمهٔ تفسیر طبری و تاریخ بلعمی در نیمهٔ نخست سدهٔ چهارم تدوین شده بود.

◀️ سنت شاهنامه‌نویسی پیشافردوسی: شاعران و نویسندگانی چون #مسعودی_مروزی و #ابوالمؤید_بلخی ایرانی پیش از فردوسی دست به کار تدوین روایتهای ملی شدند.
فردوسی کاروان‌سالار سنّتی دیرپا بود؛ #شاهنامه_ابومنصوری به نثر گردآوری شده بود و #دقیقی_توسی پیش از او هزار بیت از داستان گشتاسپ و ارجاسپ را به شعر درآورده بود.

بر این بنیاد، فردوسی با زبانی نزار، نیمه‌جان یا مرده روبه‌رو نبود؛ زبان فارسی زنده و روان بود؛ دیوانی بود؛ بر خامه نویسندگان روان بود و در پهنهٔ خراسان و ورارود در اوج سرزندگی ادبی به سر می‌برد.


2️⃣ ملیت و وجدان تاریخی: ماندگاری در بستر توفان

تازش اعراب، پادشاهی ساسانیان را برچید، اما «ملیت ایرانی» و یادمان تاریخی گروهی ایرانیان هرگز ریشه‌کن نشد. فرهنگ ایرانی پس از چیرگی خلافت، از راه دیوان‌سالاران ایرانی (دبیران و وزیران)، جنبش‌های سیاسی و فکری، و جریان‌های دهقانی در خراسان تداوم یافت. طبقهٔ «دهقانان» -که فردوسی خود یکی از برجسته‌ترین آنان بود- پاسداران وفادار نسب‌نامه‌ها، رساله‌های پهلوی، اندرزنامه‌ها و استوره‌های کهن بودند. یاد جمشید و فریدون، کاوه و رستم، در نقالی‌ها و روایت‌های گفتاری و نوشتاری ایرانیان زنده ماند تا بستری آماده برای خیزش فرهنگی خراسان در سده‌های سوم و چهارم فراهم آورد.


3️⃣ کارستان فردوسی: معمار کاخ بلند هویت و زبان

با پذیرش پویایی زبان و هویت در روزگار فردوسی، این پرسش بنیادین پیش می‌آید:
«پس بزرگی کار فردوسی فرزانه در کجاست؟»

اهمیت شاهنامه در دو دستاورد بی‌بدیل نهفته است:

❇️پابرجاسازی و استوارداشتن ساختار زبان فارسی:

اگر زبان فارسی پیش از فردوسی زنده بود، بیشتر در قالب اشعار پراکندهٔ بزمی، ترجمه‌های متون و تاریخ‌نگاری‌های خُرد پیدایی داشت. فردوسی با آفرینش یک منظومهٔ بزرگِ نزدیک به پنجاه‌هزار بیتی با واژگانی پیراسته، و دور از تزئینات متکلفانه، زبان فارسی را به اوج روانی، استواری نحوی وخودباوری رساند. او بنایی استوار پی افکند که دست چپاول روزگار و هجوم‌های ویرانگر سپسین (مانند یورش غزها، مغولان و تیموریان) نتوانست شیرازهٔ زبان را از هم بگسلد.

❇️ برکشیدن هویت ملی از استوره به فلسفهٔ تاریخ:
شاهنامه نه تنها روایت سرگذشت پادشاهان؛ بلکه «کتاب ورجاوند سکولار» ایرانیان و منشور هویت جمعی آنان است. فردوسی یادمان‌های پراکنده، پاره‌پاره و رو به فراموشی تیره‌های ایرانی را در نخ تسبیح یگانه گرد آورد. او مفاهیم بنیادین اندیشهٔ ایرانی -همچون خرد، داد، ستیز با بیداد و پاسداری از مرزهای ایران‌زمین- را بازتعریف کرد و کیستی ایرانی را چنان آشکار و پایدار ساخت که در کالبد یک هویت فرهنگیِ فراگیر، حتی فرمانروایان ترک و تازشگران بیگانه را ناگزیر از پذیرش این جهان‌بینی ساخت.

⏮️ فرجام:
فردوسی زبان فارسی را از گور برنکشید؛ بلکه زبانی را که پیش‌تر زاده شده و بالیده بود، به تاج پادشاهی ادبیات جهان آراست و آن را در برابر هر توفانی آسیب‌ناپذیر ساخت! کار شگرف او، زنده کردن یک مرده نبود؛ بلکه بخشیدنِ چشم‌اندازی بلند، شناسنامه‌ای مشترک و جاودان‌سازی فروهر دیرپا بود که اهورامزدا از آغاز در کالبد ایران‌زمین نهاده بود.

✍️
#سیروس_حامی
یزد - آبان ۱۴۰۵


🆔 @ShahnamehToosi

Читать полностью…

انجمن شاهنامه فردوسی یزد

ادرار کردن شبانه برای بالای۵۰ سال و سالمندان خیلی خیلی مفید است لطفاً مطالعه فرمائید
شب ادرار کردن به این معنی است که ادرار در شب *نشانه نارسایی قلبی است نه مثانه*.
*دکتر بانسال، پزشک معروف شیوپوری،* توضیح می‌دهد که شب ادرار کردن در واقع نشانه انسداد جریان خون به قلب و مغز است.  بزرگ‌سالان و افراد مسن بیشترین آسیب را می‌بینند زیرا مجبورند شب‌ها مرتباً از خواب بیدار شوند تا ادرار کنند.  سالمندان شب‌ها قبل از رفتن به رختخواب از نوشیدن آب اجتناب می‌کنند، از ترس اختلال در خواب. 
آنها فکر می کنند که اگر آب بنوشید باید بارها و بارها برای ادرار کردن برخیزید.  چیزی که آنها نمی دانند، این است که؛ ننوشیدن آب قبل از خواب یا بعد از ادرار کردن در شب، یکی از دلایل مهم حملات قلبی یا سکته های قلبی در اوایل صبح در بزرگسالان و افراد مسن است. 
در واقع، شب ادراری به این معنی است که تکرر ادرار مشکلی از اختلال عملکرد مثانه نیست.  این به دلیل کاهش عملکرد قلب در افراد مسن با افزایش سن است، *زیرا قلب در افراد مسن، دیگر قادر به مکیدن خون از قسمت پایین بدن نیست.*
در چنین شرایطی در طول روز که در حالت ایستاده هستیم، جریان خون بیشتر به سمت پایین است.  اگر قلب ضعیف باشد، مقدار خون در قلب ناکافی می شود و فشار به قسمت پایین بدن افزایش می یابد.  به همین دلیل است که بزرگسالان و افراد مسن در طول روز در قسمت پایین بدن دچار تورم می شوند.  هنگامی که آنها در شب دراز می کشند، قسمت تحتانی بدن از فشار تسکین می یابد و بنابراین مقدار زیادی آب در بافت ها ذخیره می شود.  این آب دوباره وارد خون می شود.  اگر آب بیش از حد وجود داشته باشد، کلیه‌ها باید برای جدا کردن آب و بیرون راندن آن از مثانه بیشتر کار کنند. 
این یکی از دلایل اصلی شب ادراری است.
بنابراین معمولاً بین زمانی که برای خواب دراز می کشید تا اولین باری که به توالت می روید، حدود سه یا چهار ساعت طول می کشد.  پس از آن، زمانی که مقدار آب در خون دوباره شروع به افزایش کرد، پس از سه ساعت باید دوباره به توالت رفت.
حال این سئوال پیش می آید که چرا عامل مهم سکته مغزی یا حمله قلبی است؟
*پاسخ این است که؛* پس از دو یا سه بار ادرار کردن، آب در خون بسیار کم است. 
آب بدن نیز با تنفس کاهش می یابد. این امر باعث می شود خون غلیظ و چسبناک شود و ضربان قلب در هنگام خواب کاهش یابد.  به دلیل خون غلیظ و جریان آهسته خون، رگ باریک شده به راحتی مسدود می شود.
*به همین دلیل است که بزرگسالان و افراد مسن همیشه در حوالی ساعت 5-6 صبح دچار حمله قلبی یا فلج می شوند.* 
در این حالت؛ *آنها در خواب می میرند.*
*نکات مهم سه گانه:-*
*اولین چیزی که باید به همه گفت؛ این است که *شب ادراری نقص عملکرد مثانه نیست، مشکل پیری است.*
*دوم؛ نکته مهم دیگری که باید به همه بگویید این است که:-*
*باید؛ قبل از خواب و دوباره بعد از بیدار شدن برای ادرار شبانه؛ ""آب ولرم"" بنوشید.*
از شب ادرار کردن نترسید. 
*مهم:- آب زیاد بنوشید، زیرا ننوشیدن آب می تواند شما را بکشد.*
*مورد سوم؛ این است که برای افزایش کارایی قلب باید در یک زمان معمولی ورزش بیشتری انجام داد.* بدن انسان ماشینی نیست که اگر بیش از حد از آن استفاده شود خراب شود، برعکس؛ هر چه بیشتر از آن استفاده شود؛ قویتر می شود.
غذاهای ناسالم به خصوص غذاهای نشاسته دار و سرخ شده نخورید.
از شما تقاضا دارم این مقاله را با دوستان بزرگسال و مسن خود به اشتراک بگذارید.
*برای سالمندان بسیار مهم است*
پروفسور بهنام روستایی  عضو هیئت علمی دانشگاه هاروارد

Читать полностью…

انجمن شاهنامه فردوسی یزد

✅ سخنی در باره #مدینه_فاضله

🗣 سرور #دکتر_غفاری

نشست هفتگی انجمن شاهنامه فردوسی یزد
هنگام : شنبـه - شانزدهم آبان ۱۴۰۵
جایگاه : دانشگاه امام جواد یزد


🆔
@shahname_yazd

Читать полностью…

انجمن شاهنامه فردوسی یزد

✅ نقلی در پادشاهی #پوران‌دخت

🗣 سرور #محمدرسول_شجاعی_تفتی

نشست هفتگی انجمن شاهنامه فردوسی یزد
هنگام : شنبـه - شانزدهم آبان ۱۴۰۵
جایگاه : دانشگاه امام جواد یزد


🆔
@shahname_yazd

Читать полностью…

انجمن شاهنامه فردوسی یزد

🗣 چامه‌خوانی جناب #آبایی

نشست هفتگی انجمن شاهنامه فردوسی یزد،
هنگام : شنبـه - شانزدهم آبان ۱۴۰۵
جایگاه : دانشگاه امام جواد یزد


🆔 @shahname_yazd

Читать полностью…

انجمن شاهنامه فردوسی یزد

❤️‍🔥 سوگ سیاوش

🗣نقالی مهردختان ایران
#بهاره_زارع
#صبا_فیروزی

با قدردانی و سپاس از : بانو #دهشیری

نشست هفتگی انجمن شاهنامه فردوسی یزد،
هنگام : شنبـه - شانزدهم آبان ۱۴۰۵
جایگاه : دانشگاه امام جواد یزد


🆔
@shahname_yazd

Читать полностью…

انجمن شاهنامه فردوسی یزد

📝 ترجیح آرامش «وهم و گمان» بر رنجِ راستی!
تبارشناسی
#سوگیری_تأییدی از #بیکن تا #نیچه

✍️ #سیروس_حامی
آبان ۱۴۰۵ - یزد


⏺️نِهاد و روانِ آدمی بیش از آنکه کاوشگری ناسویمند در پیِ راستی باشد، پدافندگر و نگاهبانی پرواپیشه برای پاسداری از باورهای پیشین خویش است!
گرایشِ سرشتینِ ما به پذیرفتنِ داده‌های همسو با باورهای پیشین و گریزانی از نشانه‌هایی که این کاخِ آشنا را بلرزاند، همان پدیده‌ای است که در شناخت‌شناسیِ نوین #سوگیری_تأییدی (Confirmation Bias) خوانده می‌شود؛ سازوکاری که ریشه‌های آن را پیش از روان‌شناسیِ امروزین، باید در ژرفکاوی‌ها و باریک‌اندیشی‌های نقّادانۀ #فرانسیس_بیکن و #فریدریش_نیچه جست‌.


1️⃣ بت‌های ذهنی و فریبِ راستی‌خواهی، از نگاهِ بیکن

فرانسیس بیکن در نسکِ ارغنون نو (۱۶۲۰)، روانِ آدمی را به آیینه‌ای ناهموار مانند می‌کند که پرتوهای درخشنده‌ی راستی را می‌شکند و با خواهش‌ها و آزمندی‌های درونی درمی‌آمیزد:

«ذهن آدمی خوش‌تر می‌دارد چیزی را باور کند که دوست دارد درست باشد...! هرگاه فهم آدمی رای و باوری را پذیرفت، همه‌چیز را برای اثبات آن فرا می‌خواند؛ و اگرچه گواه‌ها و نشانه‌های شکننده‌ی سنگین‌تری پدید آید، آن‌ها را نادیده انگاشته یا یک سو می‌افکند تا برتری داوری‌های پیشینش بی‌گزندبماند.»

از دیدگاهِ بیکن، ذهن برای رهایی از سردرگمی، به نخستین الگوهای آشنا می‌چسبد. در چنین تنگنایی، اندیشیدن نه کاوشی آزاد، بلکه تلاشی انفعالی برای گردآوریِ نشانه‌های همسو و سرکوب نشانه‌های ناسازگار است.


2️⃣ «حقیقت» چونان درد و «باور» چونان آسودگی: تبارشناسیِ #نیچه ‌ای

نیچه این چالش را از روان‌شناسیِ شناخت به فلسفهٔ اگزیستانسیل برد و نشان داد ترجیح وهمِ آرامش‌بخش بر حقیقتِ ناهمخوان، ریشه در ظرفیت تاب‌آوری روانی ما دارد. او در نامه‌ای به خواهرش، مرزِ روشنِ این دو سویه را آشکار می‌سازد:

«اگر در پیِ آسایشِ روان و آسودگی هستی، باور بورز! اما اگر می‌خواهی سرسپرده‌ی راستی باشی، بکاو و بپرس!»

در دستگاه فکری #نیچه، رویارویی با واقعیتی که پایه‌های هویتی را فرو بریزد، او را با سرآسیمگی و بی‌پناهی روبرو می‌سازد. از همین روست که مردمان به «خطا‌های آرامش‌بخش» پناه می‌برند؛ فریب‌های پرورده‌ای که گیتی را رام و سازگار با آسایشِ آنان نشان می‌دهند. ایستادگی بر یک باور نادرست، دستاویزی ناخودگاه برای آرامش روان است.


3️⃣ چرا دروغِ سازگار واقعیت ناسازگار را فرومی‌ریزد!؟

پژوهش‌های شناخت‌‌شناسی نوین نگرش‌های بیکن و نیچه را استوار می‌دارند:

▫️ صرفه‌جویی در انرژی شناختی: دگرگون ساختنِ باورها نیازمند بازسازی توان‌فرسای دستگاه اندیشه است، باز آن که پذیرشِ نشانه‌های همسو، کمترین رنج . آسیمگی را بر مغز بار می‌کند.

▫️ سپرِ نگاهبان در برابر آسیمگی: جهانِ پیرامون پیچیده و ناآرام است، اما باورهای کهن پناهگاهی آرامش‌بخش پدید می‌آورند. آدمی گاه راستی را پس می‌زند تا جهانِ ساخته‌ی اندیشه‌اش فرو نپاشد.

▫️ هم‌بستگیِ گروهی و جایگاهِ اجتماعی: باورها بندهای پیوندِ ما با یاران و مایه‌ی همداستانیِ دیگران‌اند. سرپیچی از باورهای پذیرفته، آدمی را با بیم تنهایی و رانده‌شدن روبرو می‌سازد.


4️⃣ خردورزی؛ دلاوری در گذشتن از خویش

#سوگیری_تأییدی تنها یک لغزشِ زودگذر هنی نیست، بلکه دیواری ستبر در برابر هراس از بی‌سامانی است. گرایش به «برحق بودنِ من» همواره نیرومندتر از خواستِ «درک حقیقت» دارد.

گذشتن از این دامگه، نیازمندِ اندوختنِ دانشِ بیشتر نیست؛ نیازمندِ منشی والامنشانه است که نیچه آن را «دلاوری در ایستادگی برابرِ خویشتن» می‌دانست و بیکن در «پیراستن روان از بت‌های خودساخته» می‌دید!
خردورزیِ ناب درست از آنجا آغاز می‌شود که آدمی فرصت شکیبایی در برابر رنجِ فروریختنِ کاخِ باورهایش را بیابد و راستیِ گزنده را بر آسایشِ فریبا برتری نهد!


5️⃣ از شاهنامه بیاموزیم!

اگر -آن‌گونه که سزاوار- #راستی_جویی را روشنی خرد بینگاریم و از این سخن نوشین‌روان:

بدو گفت ک‍«ای مرد روشن‌خرد،
نَبـَرده کسی کو خرد پرورد!!


ره به #نبردگی بریم، پس باید از راستی را در آغوش گیریم و اگر هم رنجی از آن هست به جان بخریم تا از تیرگی خرد به روشنی روان برسیم و به شادمانی:

خرد تیره و مرد، روشن‌روان
نباشد همی شادمان یک زمان!



⁉️ پرسشی برای خودآزمایی:
اگر فردا نشانه‌ها و گواه‌های روشن و دانشی آشکار سازند که یکی از ریشه‌ای‌ترین باورهایمان (در پهنه‌ی اندیشه، زیست یا نگرشمان به جهان) لغزشی بی‌گمان بوده است، آیا واقعیت را با همه‌ی تلخی و آزارندگی در آغوش می‌کشیم یا به بازگوییِ بی‌گزند و آزموده‌ی گذشته پناه می‌بریم؟

✅


🆔 @XeradsarayeFerdosiYazd

Читать полностью…

انجمن شاهنامه فردوسی یزد

✔️هنوز دود از کُنده دموکراسی بلند می‌شود

✍🏻 #سهند_ایرانمهر

درست است که دموکراسی، به تعبیر یاشا مونک و بسیاری از نظریه‌پردازان، زیر فشار قطبی‌شدن جامعه، پوپولیسم، فرسایش نهادها و زوال هنجارهای سیاسی و اخلاقی تضعیف شده است. ترامپ خود یکی از محصولات همین بحران است؛ سیاستمداری که درباره زنان و اقلیت‌های نژادی و مذهبی با ادبیات تحقیرآمیز سخن می‌گوید، قواعد نظم بین‌المللی را به سخره می‌گیرد، درباره ایلهان عمر زبان تهدید و تبعیض به کار می‌برد و حتی نام عبدالرحمن السید را عامدانه به «عبدول» تقلیل می‌دهد تا تفاوت هویتی او را دستمایه تمسخر کند.

‏اما درست در دل همین تناقض، دموکراسی ظرفیت دیگری هم دارد؛ پیروزی عبدالرحمن السید در میشیگان، در کنار حضور و پیروزی چهره‌هایی چون الهان عمر از مینه‌سوتا، رشیده طلیب از میشیگان و آدام حماوی از نیوجرسی. این فقط مجموعه‌ای از پیروزی‌های انتخاباتی نیست؛ نشانه آن است که کسانی که در گفتمان طردگرایانه به حاشیه رانده می‌شوند، هنوز می‌توانند از مسیر صندوق رای به متن قدرت بازگردند و امید تمامیت‌خواهان و‌ شبکه‌های مالی و سیاسی آنان را ناامید کنند.

‏دموکراسی البته تناقض دارد؛ گاهی حتی کسانی را به قدرت می‌رساند که بنیان‌هایش را فرسوده می‌کنند. اما مزیت انحصاری و تعیین‌کننده‌اش این است که امکان مقاومت در برابر همین نیروها را نیز در درون خود حفظ کرده است. آری ممکن است دموکراسی همیشه مانع ظهور ترامپ نشود، اما هنوز می‌تواند به قربانیان جهان ترامپی، امکان نمایندگی، صدا و امید به تغییر بدهد بنابراین علیرغم اینکه تناقض رهبران کشورهای شهره به ساختار دموکراتیک کم و قابل انکار نیست اما اگر منصفانه بررسی کنیم دموکراسی فقط سازوکاری برای تولید بحران نیست و هنوز یکی از معدود راه‌های مسالمت‌آمیز برای اصلاح پیامدهای بحران نیز هست.

@sahandiranmehr


🆔 @shahname_yazd

Читать полностью…
Subscribe to a channel