Telegram-канал vida_dabir - 🖌️ زریــن قلــم: Unsorted

🖌️ زریــن قلــم

17 August 2024 06:35

#کمبود‌آثار‌تصویری‌قبل‌از‌مغول
#تکه‌کتاب

دلیل نادر بودن آثار تصویری ایران پیش از دوره مغولان.

آنچه مسلم است پیشینهٔ تاریخی نگارگری ایرانی به دوره‌های پیش از شروع تمدن اسلامی در ایران باز می‌گردد.

از سدهٔ سوم ه.ق. به‌تدریج با شکل‌گیری حکومت‌های محلی ایرانی تبار و نفوذ کارگزاران مقتدر ایرانی در دربار عباسیان، سنن فرهنگی و هنری ایرانیان ، که طی چند سده دچار رکود شده بود ، حیات مجدد خود را بر اساس بینش و اعتقادات اسلامی آغاز کرد، زیرا هنر ماقبل دوران اسلامی ایران که بر اساس حکمت کهن ایرانی شکل گرفته بود ، قابلیت آن را داشت که در کنار تفکر وحدانی اسلام پالایش یابد.

نگارگران ایرانی نیز با سیراب شدن از چشمهٔ تفکر و عرفان اسلامی ، آثار خود را آینه جلوه حسن و جمال الهی ساختند.

از آن روزگار تا زمان بر افتادن حکومت عباسیان در بغداد در اواخر سده ششم ه.ق. آثار متعددی به صورت نقاشی دیواری در اماکن و کاخ‌ها، کتاب آرایی و نقاشی روی ظروف به‌دست نگارگران ایرانی به وجود آمد که متاسفانه بخش قابل توجهی از آنها از میان رفته است.

در طول سده‌های هفتم و هشتم ه.ق. سرزمین ایران سه بار مورد هجوم گسترده، اشغالگرانه و ویران کنندهٔ مغولان قرار گرفت.

حملهٔ چنگیز در سال ۶۱۵ ه.ق. آغاز و تا سال ۶۱۹ ه.ق. به طول انجامید.

به سال ۶۵۴ ه.ق. هلاکو به سمرقند و ایران لشکر کشید و سه سال بعد با یورش به بغداد موجب انقراض حکومت عباسیان شد.

سرانجام لشکرکشی‌های مکرر و توام با کشتار و غارت و چپاول تیمور در اواخر سده هشتم ه.ق. باعث شد بسیاری از شهرهای بزرگ و آباد ایران، ویران شوند و مردم بسیاری از دم تیغ بگذرند.

با ویرانی شهرها و کاخ‌ها در پی حملات مغول‌ها، نقاشی‌های دیواری درون بناها نیز از میان رفتند و هزاران نسخهٔ خطی مصور و غیر مصور در آتش سوزی‌های کتابخانه‌ها به مشتی خاکستر تبدیل شدند.

با این توصیف دلیل نادر بودن آثار تصویری پیش از دورهٔ مغولان چه به صورت نسخه‌های مصور و چه در شکل دیوارنگاره_ که از سنن کهن ایرانیان بوده است و در برخی متون قدیمی توصیف آنها آمده است روشن می‌شود.

📙شاهکارهای نگارگری .
✍🏻 عبدالمجید حسینی‌راد ، صفحه ۱۷.

🖌#کانال‌زرین‌قلم

🆑 /channel/vida_dabir